CHƯƠNG 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUYÉT ĐỊNH LỰA CHỌN DOANH NGHIỆP LÀM VIỆC 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quyết định lựa chọn doanh nghiệp làm việc 1. Tổng quan nghiên cứu trên thé giới Trên thế giới có rất nhiều học giả và nhà nghiên cứu tìm hiểu và có nhiều cách tiếp cận khác nhau về quản trị nguồn nhân lực và quyết định lựa chọn doanh nghiệp làm việc. Tất cả những nghiên cứu đó đóng góp cả về lý thuyết và thực tiễn cho các đề tài liên quan đến quyết định lựa chọn doanh nghiệp làm việc của sinh viên.
Tác giả xin được chỉ ra một số nghiên cứu tiêu biểu như sau: Với việc thực hiện dé tài nghiên cứu tác giả nhằm tìm hiểu các yếu tố anh hưởng đến đối tượng bác sĩ tại Phần Lan trong việc chọn nơi làm việc. Các yếu tố: Noi làm việc tốt, Phát triển nghề nghiệp và chuyên môn, Các van dé không liên quan đến công việc, mối quan hệ cá nhân, lương được hình thành và sử dụng nhưcác biến phụ thuộc. Thông qua 3623 phiếu khảo sát, các tác giả đã chỉ ra rằng nơi làm việc tốt, lương, phát triển nghề nghiệp và chuyên môn là ba yếu tố quan trọng dẫn đến quyết định chọn nơi làm việc của các bác sĩ tại Phần Lan ( Heikkila và các cộng sự, 2014) Nghiên cứu được thực hiện vào năm 1999 đã tiết lộ rằng người tuyển dụng phải đối mặt với một điều gì đó mới, một tập hợp các thói quen đã thay đổi khi nói đến động lực tại nơi làm việc. Theo khảo sát, nhân viên có thé được thúc đây tốt nhất bởi (1) công việc thú vi, (2) sự công nhận của cấp trên với công việc đã thực hiện và (3) cảm giác là một phần của công ty.
Chỉ sau đó mới đến (4) một nơi làm việc an toàn và (5) một mức lương tốt. Cơ hội phát triển đứng thứ 6 trong danh sách và tiếp theo ở vị trí thứ 7 là điều kiện làm việc tốt. Những kết quả này thật đáng ngạc nhiên, vì các nhà lãnh đạo mong đợi các yêu tô như mức lương tôt, nơi làm việc an toàn, cơ hội thăng tiến/phát triển và công việc thú vị phải được đặt lên hàng đầu (Kovach, 1999). Với việc thực hiện đề tài nghiên cứu tác giả nhằm phân tích động lực và hệ thống lựa chọn nơi làm việc làm tiêu chí phân loại tập trung vào thế hệ Z.
Các yếu tố được đưa vào nghiên cứu bao gồm: Yếu tổ uy tín và ồn định, Cơ hội nghé nghiệp và phát trién, Yếu tố phù hop với xu hướng hiện dai, Lương cao, nhàn roi và an toàn. Dựa trên kết quả nghiên cứu, cả 5 yếu tố cùng có tác động tới quyết định chọn nơi làm việc của thế hệ Z (Ágnes Csiszarik-Kocsir, Mónika Garia-Fodor, 2018) Mục tiêu của nghiên cứu này là lập khảo sát ý kiến của các sinh viên công nghệ thông tin về cách các công ty có thé thu hút họ với tư cách là nhà tuyên dụng khi họ tìm việc. Bài báo nghiên cứu của tác giả tập trung đặc biệt vào lĩnh vực nhân sự và tuyên dụng. Tuy nhiên, nó cũng liên quan đến tất cả các lĩnh vực khác của quản lý nguồn nhân lực.
Mục đích của nghiên cứu là đưa ra ý tưởng cho các công ty về những chính sách nhân sự cần được cải thiện để trở thành một nơi làm việc hấp dẫn cho một sinh viên công nghệ thông tin. Phương pháp nghiên cứu được chọn là định lượng và dữ liệu được thu thập dưới dạng bảng câu hỏi từ 178 sinh viên công nghệ thông tin Đại học Jyväskylä. Mục đích của phân tích là để kết luận điều gì thu hút nhân viên tương lai làm việc cho công ty. Kết quả cho thấy những người được hỏi đều có định hướng công việc; họ dường như đánh giá cao những nhiệm vụ đầy thách thức chang hạn và tạo ra thứ gì đó có giá trị lâu dai.
Vấn đề tài chính là quan trọng, nhưng không phải là lý do quan trọng nhất dé chọn noi làm việc. Hơn nữa, các đối tượng nghiên cứu đánh giá cao khả năng đào tạo, giáo dục và các cơ hội thăng tiến nghề nghiệp được cung cấp bởi doanh nghiệp (Laukkanen và cộng sự, 2008) Như vậy, trong các nghiên cứu nước ngoài về quyết định chọn doanh nghiệp làm việc, các yếu tố như môi trường làm việc, phát triển nghề nghiệp và chuyên môn, các vấn đề không liên quan đến công việc, mỗi quan hệ cá nhân, lương, an ninh và thời gian rảnh. là những yếu tố được đưa vào đề phân tích ảnh hưởng của chúng đến quyết định lựa chọn nơi làm việc. Bang tóm tat các nghiên cứu nước ngoài Tên đề tài Kết quả nghiên cứu Heikkilä và How do doctors choose where các cộng sự they want to work? — Motives nghiệp và chuyên môn, Các vân (2014) for choice of current workplace đê không liên quan đên công việc, among physicians registered in môi quan hệ cá nhân, lương Finland 1977-2006 Kovach Employee Motivation: Addres Công việc thú vị ,sự công nhận (1999) sing a Crucial Factor in You của cấp trên với công việc đã thực r Organization's Performance hiện, cảm giác là một phần của công ty, một nơi làm việc an toàn, một mức lương tốt, cơ hội phát triên, điêu kiện làm việc tôt Ágnes Motivation analysing and Yếu tố uy tín và ôn định, Cơ hội CsIszárIk- preference system of choosing nghề nghiệp và phát triển, Yếu tô Kocsir, a workplace as segmentation phù hợp với xu hướng hiện đại, Monika criteria based on a country Lương cao, nhàn roi và an toàn Garia-Fodor wide research result focus on (2018) generation of Z Laukkanen, Attracting the young employee Các yêu tố: định hướng công việc, Hanna : Analysis of factors những nhiệm vụ day thách thức va Liinamo, va influencing the choice of future có giá trị lâu dai, yếu tô tài chính, cong su workplace of IT students thăng tiễn và giáo dục được cung (2008) cấp bởi doanh nghiệp (Nguôn: Túc giả tổng hợp) 1.
Tổng quan nghiên cứu trong nước Tác giả thực hiện đề tài nghiên cứu nhăm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn nơi làm việc: Trường hợp sinh viên đại học Cần Thơ. Nghiên cứu định lượng được thực hiện trên 200 sinh viên chuẩn bị tốt nghiệp thuộc năm khoa có SỐ lượng sinh viên lớn của Trường Đại học Cần Thơ, gồm Sư phạm, Kinh tế và quản trị kinh doanh, Nông nghiệp và sinh hoc ứng dụng, Công nghệ, và Công nghệ thông tin và truyền thông. Kết quả nghiên cứu cho thay các yếu tố gồm cơ hội học tập, phát triển nghề nghiệp và thu nhập là những nguyên nhân chính dẫn đến quyết định trên. Bên cạnh đó, những yếu tố về nhân khẩu học cũng có ảnh hưởng ý nghĩa thống kê đến quyết định chọn nơi làm việc (Huỳnh Trường Huy và La Nguyễn Thùy Dung, 2011) Đề tài nghiên cứu tác giả được thực hiện với mục đích phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn thực tập của sinh viên các trường đại học tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Mô hình nghiên cứu đề xuất của tác giả gồm các yếu tô : Danh tiếng của tô chức thực tập, mức lương thỏa đáng, sự phát triển hồ sơ nghề nghiệp, trau dồi kiến thức và kinh nghiệm thực tế. Với mẫu khảo sát là 300 sinh viên, kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng, bài nghiên cứu cho ra kết quả thực tiễn khi đề xuất một số biện pháp giúp tăng cường sự chuyền đổi suôn sẻ vào thị trường lao động sau tốt nghiệp (Trương Hồng Chuyên và cộng sự, 2023) Với mong muốn tìm hiểu về các yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn nơi làm việc sau khi tốt nghiệp từ phía cựu sinh viên, tác giả tiến hành nghiên cứu đề tài: Các yếu tố tác động đến hành vi lựa chọn nơi làm việc của cựu sinh viên Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai. Với các yếu tố bao gồm: chính sách ưu đãi của địa phương, các mối quan hệ và tình cảm quê hương, năng lực bản thân, thu nhập và các khoản chi phí cho cuộc sống, môi trường làm việc là những nguyên nhân chính tác động đến quyết định chọn nơi làm việc của cựu sinh viên sau khi tốt nghiệp. Nghiên cứu chính thức được thực hiện băng phương pháp định lượng sử dụng bảng câu hỏi khảo sát theo phương pháp thuận tiện, kết quả thu được 450 bảng trả lời phù hợp.
Kết quả phân tích cho thấy Năng lực cá nhân có tác động mạnh nhất quyết định chọn nơi làm việc của cựu sinh Trường đại học Công Nghệ Cần Thơ. Các yếu tố còn lại tác động yếu hơn như: Gia đình và các mối quan hệ, Thu nhập (Huỳnh Thị Mộng Cầm, 2022) Nghiên cứu được thực hiện nhằm thực hiện nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn địa phương làm việc của sinh viên tốt nghiệp trường Đại học Nha Trang. Số liệu nghiên cứu được được thu thập thông qua phỏng van trực tiếp 351 sinh viên bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn nơi làm việc của sinh viên trường đại học Nha Trang gồm 6 nhân tố: Việc làm, đặc điểm riêng của địa phường, chính sách ưu đãi, thông tin và quy trình tuyển dụng, đặc điểm cá nhân, các cá nhân có ảnh hưởng. Trong đó, nhân tổ “đặc điểm cá nhân” có tác động mạnh nhất đến quyết định lựa chọn nơi làm việc (Trần Điều, Đỗ Văn Ninh, Phạm Thành Thái, 2015) Với mong muốn tìm hiểu về các yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn nơi làm việc sau khi tốt nghiệp từ phía sinh viên cao dang ngành điều dưỡng, tác giả tiễn hành nghiên cứu đề tài: Khảo sát một số yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn nơi làm việc của sinh viên cao đăng điều dưỡng năm cuối trường Cao đăng y tế Hà Nội, năm 2015, qua đó “Xác định mức độ tác động của một 36 yếu tô đến quyết định lựa chọn nơi làm việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp”.
Mức độ tác động của các nhân tố đến quyết định lựa chọn nơi làm việc của sinh viên từ mạnh đến yếu như sau: 1. nhân tố về chính sách ưu đãi; 2. nhân tố về các mối quan hệ, tình cảm; 3. nhân tố thu nhập, lương, chi phí cho cuộc song; 4.
nhân tố về môi trường sống, điều kiện địa lí và 5. nhân tố về điều kiện làm việc.