Luận văn thạc sĩ ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings của Lâm Thị Lan Phương

Nghiên cứu sâu về ứng dụng mô hình quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) tại PVI Holdings. Phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp tối ưu hóa hiệu quả.

• Tác giả: Lâm Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS TS Trần Thị Thanh Tú
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Quản trị các Tổ chức tài chính
• Đề tài: Ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khám phá lý do tại sao Quản trị Rủi ro Doanh nghiệp ERM là chiến lược cốt lõi tại PVI Holdings

Trong bối cảnh thị trường tài chính và bảo hiểm ngày càng biến động, việc quản lý rủi ro không còn là một hoạt động đơn lẻ mà đã trở thành một phần không thể tách rời của chiến lược kinh doanh. Các doanh nghiệp cần một tầm nhìn toàn diện để nhận diện, đánh giá và ứng phó với mọi loại rủi ro, từ rủi ro tín dụng, thị trường đến rủi ro hoạt động và chiến lược. Chính vì lẽ đó, quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) đã nổi lên như một giải pháp tối ưu, giúp các tổ chức như PVI Holdings không chỉ bảo vệ tài sản mà còn tạo ra giá trị bền vững. Luận văn này đi sâu vào phân tích bản chất thay đổi của rủi ro và sự phát triển của mô hình ERM, nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng tăng của ERM trong việc kiến tạo giá trị thực sự cho các công ty bảo hiểm. Từ đó, đề tài cũng xác định những bước đi then chốt mà PVI Holdings và các công ty bảo hiểm khác cần thực hiện để chuyển đổi thành công trong quản trị rủi ro chiến lược, đặc biệt theo định hướng của Giám đốc quản trị rủi ro (CRO).

1.1. Tầm quan trọng của Quản trị Rủi ro Doanh nghiệp ERM trong ngành bảo hiểm

Ngành bảo hiểm hoạt động trong môi trường đầy rẫy bất định, từ biến động thị trường tài chính đến các sự kiện thiên tai không lường trước. Việc thiếu một khung quản trị rủi ro toàn diện có thể dẫn đến những tổn thất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh toán và uy tín của doanh nghiệp. Quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) cung cấp một cách tiếp cận có hệ thống, giúp các công ty bảo hiểm tích hợp quản lý rủi ro vào mọi cấp độ hoạt động, từ hoạch định chiến lược đến vận hành hàng ngày. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ mà còn tối ưu hóa nguồn lực, cải thiện quá trình ra quyết định và nâng cao khả năng cạnh tranh. ERM biến rủi ro từ mối đe dọa thành cơ hội, cho phép các công ty như PVI Holdings khai thác tối đa tiềm năng tăng trưởng trong bối cảnh thách thức.

1.2. Luận văn ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings Một cái nhìn tổng quan

Nghiên cứu về ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings không chỉ là một công trình học thuật mà còn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Luận văn tập trung vào việc đánh giá thực trạng triển khai ERM tại một trong những doanh nghiệp bảo hiểm hàng đầu Việt Nam. Bằng cách phân tích các yếu tố nội tại và bên ngoài ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro, luận văn cung cấp cái nhìn chi tiết về cách PVI Holdings đã và đang thích ứng với các chuẩn mực quốc tế và đặc thù của thị trường Việt Nam. Mục tiêu là chỉ ra những thành công, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) của PVI Holdings, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và ngành bảo hiểm nói chung.

II. PVI Holdings đối mặt với những Rủi ro nào và Thách thức khi Ứng dụng ERM ra sao

Hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm đầy phức tạp, PVI Holdings không ngừng đối mặt với nhiều loại rủi ro đa dạng, từ những rủi ro nghiệp vụ đặc thù của ngành đến các rủi ro tài chính vĩ mô. Việc nhận diện chính xác và quản lý hiệu quả những rủi ro này là yếu tố sống còn để duy trì sự ổn định và tăng trưởng. Tuy nhiên, quá trình triển khai một mô hình ERM toàn diện không hề đơn giản, đặc biệt đối với một tổ chức lớn như PVI Holdings. Công ty phải vượt qua nhiều thách thức từ việc tích hợp dữ liệu, thay đổi văn hóa doanh nghiệp đến việc đảm bảo đủ nguồn lực chuyên môn. Sự thành công của ứng dụng ERM tại PVI Holdings phụ thuộc vào khả năng nhận thức và xử lý những rào cản này một cách khéo léo và chiến lược.

2.1. Nhận diện các rủi ro tài chính và nghiệp vụ đặc thù của PVI Holdings

PVI Holdings, với tư cách là một doanh nghiệp bảo hiểm lớn, phải quản lý một danh mục rủi ro phức tạp. Các rủi ro tài chính bao gồm rủi ro thị trường (biến động lãi suất, tỷ giá hối đoái, giá cổ phiếu), rủi ro tín dụng (khả năng mất khả năng thanh toán của các đối tác đầu tư) và rủi ro thanh khoản. Bên cạnh đó, các rủi ro nghiệp vụ đặc thù của ngành bảo hiểm như rủi ro bảo lãnh phát hành (underwriting risk), rủi ro dự phòng, và rủi ro tái bảo hiểm cũng đóng vai trò quan trọng. Theo phân tích, công ty cần đặc biệt tập trung vào kiểm soát tốt các rủi ro nghiệp vụ này để đảm bảo hiệu quả hoạt động và sự bền vững. Việc nhận diện rõ ràng từng loại rủi ro giúp PVI Holdings xây dựng các chiến lược quản lý phù hợp, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực đến kết quả kinh doanh.

2.2. Những thách thức khi triển khai mô hình ERM toàn diện tại doanh nghiệp bảo hiểm

Triển khai một mô hình ERM toàn diện tại một doanh nghiệp bảo hiểm như PVI Holdings đặt ra nhiều thách thức đáng kể. Một trong những rào cản chính là sự thiếu hụt nguồn nhân lực có kinh nghiệm, đặc biệt là ở cấp quản lý bậc trung, như luận văn đã chỉ ra. Việc tích hợp hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) vào các quy trình kinh doanh hiện có đòi hỏi sự thay đổi văn hóa và nhận thức về rủi ro trong toàn tổ chức. Ngoài ra, việc thu thập, chuẩn hóa và phân tích dữ liệu rủi ro từ nhiều nguồn khác nhau cũng là một thách thức lớn. Các công ty bảo hiểm cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo để đảm bảo hệ thống ERM hoạt động hiệu quả, liên tục cập nhật và phù hợp với sự phát triển của doanh nghiệp và thị trường.

III. Phương pháp tiếp cận hiệu quả Khám phá Mô hình Quản trị Rủi ro ERM hiện đại

Để đối phó với những rủi ro ngày càng phức tạp, các tổ chức tài chính và bảo hiểm đã phát triển và áp dụng các khung quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) tiên tiến. Các chuẩn mực quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc định hình các phương pháp này, cung cấp hướng dẫn và cấu trúc để các doanh nghiệp có thể xây dựng một hệ thống ERM toàn diện và hiệu quả. Việc hiểu rõ các nguyên tắc cơ bản và các cấu phần của những mô hình này là cần thiết để triển khai ERM thành công. Từ việc xác định bối cảnh đến đánh giá và xử lý rủi ro, mỗi bước trong quy trình ERM đều có ý nghĩa chiến lược, giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu kinh doanh. Việc áp dụng đúng các chuẩn mực và mô hình sẽ giúp PVI Holdings tối ưu hóa công tác quản trị rủi ro, nâng cao năng lực ứng phó và tạo ra giá trị bền vững.

3.1. Các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro doanh nghiệp COSO ERM và ISO 31000

Trên thế giới, có hơn 80 chuẩn mực và hướng dẫn về quản trị rủi ro doanh nghiệp. Hai trong số các tiêu chuẩn phổ biến nhất, được áp dụng rộng rãi cho các lĩnh vực khác nhau, bao gồm COSO ERM-2004 và ISO 31000:2009. COSO ERM-2004 tập trung vào một khung quản trị rủi ro doanh nghiệp tích hợp, với mục tiêu chính là cải thiện hiệu suất hoạt động thông qua việc kết hợp các mục tiêu chiến lược, rủi ro, điều hành và quản trị. Nó cung cấp các khái niệm then chốt cơ bản và một khung quản trị rủi ro toàn diện với 17 cấu phần. Trong khi đó, ISO 31000:2009 cung cấp các nguyên tắc và hướng dẫn chung về quản trị rủi ro, tập trung vào bản chất và cách thức thực hiện quy trình quản lý rủi ro một cách hệ thống. Cả hai chuẩn mực đều là nền tảng vững chắc cho việc xây dựng và phát triển mô hình ERM tại các doanh nghiệp như PVI Holdings.

3.2. Cơ sở lý luận và cấu phần của mô hình ERM hiệu quả

Một mô hình ERM hiệu quả được xây dựng dựa trên các cơ sở lý luận vững chắc và bao gồm nhiều cấu phần tương tác. Các cấu phần chính thường bao gồm: thiết lập bối cảnh (xác định phạm vi, mục tiêu và các yếu tố bên trong/bên ngoài); nhận diện rủi ro (phát hiện các rủi ro tiềm ẩn); phân tích và đánh giá rủi ro (định lượng khả năng xảy ra và tác động); xử lý rủi ro (lựa chọn chiến lược ứng phó như né tránh, giảm thiểu, chia sẻ hoặc chấp nhận); giám sát và soát xét (theo dõi liên tục hiệu quả của các biện pháp); và truyền thông và tham vấn (đảm bảo thông tin rủi ro được chia sẻ rõ ràng). Việc tích hợp các yếu tố này giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện về rủi ro, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược sáng suốt, tạo dựng lợi thế cạnh tranh và tăng cường khả năng phục hồi trước những biến động.

IV. PVI Holdings Đã Ứng dụng Mô hình Quản trị Rủi ro ERM như thế nào trong thực tiễn

Việc chuyển đổi từ tuân thủ các quy định sang một hệ thống quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) chiến lược là một bước tiến quan trọng đối với PVI Holdings. Công ty đã chủ động nắm bắt cơ hội từ năm 2019 để bắt đầu quá trình này, theo định hướng của Giám đốc quản trị rủi ro (CRO), nhằm xây dựng một mô hình ERM phù hợp nhất với đặc thù kinh doanh của mình. Thực trạng ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings cho thấy một cách tiếp cận có hệ thống, dựa trên các chuẩn mực quốc tế và được hỗ trợ bởi năng lực nội tại mạnh mẽ. Việc triển khai này không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà đã đi vào thực tiễn hoạt động, góp phần củng cố vị thế của PVI trên thị trường bảo hiểm. Tuy nhiên, cũng có những điểm cần tiếp tục hoàn thiện để tối ưu hóa hiệu quả.

4.1. Thực trạng ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings Cách tiếp cận và nền tảng

Ứng dụng quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings được thực hiện trên nền tảng ISO 31000, bao gồm các giai đoạn then chốt: thiết lập bối cảnh, nhận diện rủi ro, phân tích, đánh giá rủi ro và xử lý rủi ro. Về tổ chức, PVI Holdings nhận được sự hỗ trợ đáng kể về đào tạo, kỹ thuật và thị trường từ đối tác chiến lược HDI Global SE. Công ty có thế mạnh vượt trội về năng lực tái bảo hiểm, là doanh nghiệp bảo hiểm duy nhất tại Việt Nam có hợp đồng năng lượng với thị trường London, đồng thời nhận được sự hỗ trợ lớn từ các nhà tái bảo hiểm quốc tế uy tín như Lloyds, Swiss Re, Munich Re, Allianz, AIG. Đội ngũ nhân sự trẻ, được đào tạo bài bản từ các trường chuyên ngành tài chính, bảo hiểm uy tín trên thế giới (CII, MII, ANZIF, CIMA, ACCA, CPA,...) cũng là một lợi thế, tiên phong trong đổi mới tư duy và cách làm. PVI cũng đã xây dựng được hệ thống kiểm soát rủi ro vững chắc qua nhiều năm kinh nghiệm vận hành.

4.2. Đánh giá hiệu quả quản trị rủi ro và những điểm cần cải thiện tại PVI Holdings

Hoạt động quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể, tạo dựng được một hệ thống đồng bộ và toàn diện. Năng lực tài chính mạnh mẽ, cùng với sự hỗ trợ từ đối tác chiến lược và các nhà tái bảo hiểm quốc tế, đã giúp PVI Holdings củng cố khả năng đối phó với các rủi ro lớn. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ ra một số điểm cần cải thiện. Cụ thể, nguồn nhân sự quản lý bậc trung của doanh nghiệp còn thiếu, đây là một thách thức đối với việc triển khai và vận hành mô hình ERM một cách nhất quán. Việc tiếp tục đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ, đặc biệt ở các vị trí quản lý, sẽ giúp PVI Holdings nâng cao hơn nữa hiệu quả quản trị rủi ro, đảm bảo sự bền vững và khả năng thích ứng linh hoạt trước những thay đổi của thị trường.

V. Kết luận và Tương lai phát triển của ERM Cơ hội chiến lược cho PVI Holdings

Quá trình ứng dụng mô hình quản trị rủi ro ERM tại PVI Holdings là một minh chứng cho sự chủ động và tầm nhìn chiến lược của công ty trong việc đối phó với môi trường kinh doanh đầy biến động. Việc xây dựng một hệ thống ERM vững chắc không chỉ giúp PVI giảm thiểu tổn thất mà còn mở ra những cơ hội mới để tối ưu hóa hiệu suất và tạo ra giá trị gia tăng. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn triển khai ERM tại PVI không chỉ hữu ích cho chính công ty mà còn cung cấp những thông tin quý báu cho các doanh nghiệp bảo hiểm khác tại Việt Nam. Để duy trì vị thế dẫn đầu, PVI Holdings cần tiếp tục hoàn thiện và phát triển mô hình ERM, đồng thời đón đầu các xu hướng mới trong quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) trên phạm vi toàn cầu.

5.1. Những khuyến nghị để tối ưu ứng dụng ERM tại PVI Holdings

Để tối ưu hóa ứng dụng ERM tại PVI Holdings, cần tập trung vào một số khuyến nghị chiến lược. Đầu tiên, tiếp tục đầu tư vào phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ quản lý bậc trung, thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản trị rủi ro. Thứ hai, nâng cao mức độ tích hợp của mô hình ERM vào quá trình ra quyết định chiến lược và vận hành hàng ngày, đảm bảo rằng rủi ro được xem xét ở mọi cấp độ. Thứ ba, tăng cường hệ thống công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu để hỗ trợ nhận diện, đánh giá và giám sát rủi ro một cách chính xác và kịp thời. Những cải tiến này sẽ giúp PVI Holdings chuyển đổi từ một hệ thống tuân thủ sang một hệ thống ERM tạo ra giá trị thực sự.

5.2. Xu hướng phát triển quản trị rủi ro doanh nghiệp ERM trong ngành bảo hiểm Việt Nam

Trong tương lai, quản trị rủi ro doanh nghiệp (ERM) trong ngành bảo hiểm Việt Nam dự kiến sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, theo kịp các chuẩn mực quốc tế. Xu hướng chính bao gồm việc áp dụng các công nghệ tiên tiến như Trí tuệ nhân tạo (AI) và Học máy (Machine Learning) để phân tích rủi ro, dự báo các sự kiện bất lợi và tối ưu hóa các chiến lược ứng phó. Ngoài ra, sự gia tăng của rủi ro mạng (cyber risk) và rủi ro khí hậu cũng đòi hỏi các doanh nghiệp bảo hiểm phải tích hợp những loại rủi ro mới này vào khung ERM của mình. PVI Holdings cần chủ động nắm bắt những xu hướng này, không ngừng đổi mới và nâng cao năng lực quản trị rủi ro để duy trì lợi thế cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH QUẢN TRỊ RỦI RO ERM 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu về quản trị rủi ro và mô hình quản trị rủi ro trong tổ chức tài chính Đã có nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp nói chung, và quản trị rủi ro trong tài chính, ngân hàng và bảo hiểm nói riêng, điển hình phải kể đến như sau: Các nghiên cứu trong nước: Đối với đề tài quản trị rủi ro, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập tới công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; có thể kể đến một số công trình đã công bố như sau: Tác giả Đỗ Mạnh Cường (2017) - trong đề tài “ Quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh hệ thống sân bóng đá của Công ty Cổ phần Đầu tư F-League tại Hà Nội”, trên cơ sở lý thuyết về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp, thực trạng công tác quản trị rủi ro tại doanh nghiệp, tác giả chỉ ra nguyên nhân, hạn chế và đề xuất các biện pháp quản trị rủi ro trong lĩnh vực kinh doanh sân bóng đá. Nghiên cứu của tác giả Đinh Văn Đức (2009) - Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh về “Quản trị rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam” lại đưa ra các mối nguy cơ rủi ro mà doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể đối mặt, từ đó giúp các doanh nghiệp này hiểu được lợi ích của việc quản trị rủi ro và có những lựa chọn quản trị thích hợp. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu tác giả thu được từ việc phỏng vấn trực tiếp 100 doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động để đánh giá mức độ quan tâm của các doanh nghiệp cũng như chứng minh cho thực trạng về quản trị rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp để đưa ra các đề xuất, biện pháp quản trị thích hợp.

Tác giả Lê Thị Hồng Phượng (2012) với đề tài “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH Hoàng Vũ” đã hệ thống hóa một số lý luận về rủi ro như rủi ro trong kinh doanh, các đặc trưng của rủi ro, quá trình của quản trị rủi ro, các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tại doanh nghiệp trong lĩnh vực thép không rỉ. 3 Các nghiên cứu về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp: nghiên cứu nước ngoài điển hình gần đây phải kể đến: Kowalska I. Comparative analysis in the fuel sector and energy sector on the basis of Central-European companies listed on the Warsaw Stock Exchange”. Tác giả đã đánh giá hiệu quả triển khai hệ thống ERM được thực hiện trong bối cảnh tiếp xúc với kết quả tài chính và giá trị doanh nghiệp trước rủi ro.

Đánh giá được thực hiện trong bối cảnh kết quả tài chính, một hệ thống đánh giá hiệu quả gồm bốn giai đoạn được sử dụng bao gồm: ghi lại kết quả tài chính là lãi hoặc lỗ, phần trăm thay đổi trong kết quả tài chính ròng theo từng năm, lợi nhuận của tổng tài sản và khả năng sinh lời của vốn tự có. Nghiên cứu này kết luận việc triển khai các hệ thống ERM ở bất kỳ doanh nghiệp nào được nghiên cứu luôn chuyển thành sự ổn định rõ ràng về kết quả tài chính và giá trị doanh nghiệp. Nghiên cứu của Ojeka S. O và cộng sự (2019) trong bài viết “Chief financial officer roles and enterprise risk management: An empirical based study” đã nêu lên ảnh hưởng của CFO đối với việc thực hiện các sáng kiến ERM trong một mẫu của các tổ chức tài chính Nigeria (giữa 2013-2017).

Các tác giả đã phát triển ba yếu tố riêng biệt đại diện cho vai trò CFO là sức mạnh CFO, kinh nghiệm CFO và kiến thức CFO bằng cách sử dụng bao thanh toán thành phần chính. Giống như công việc trước đây, chúng tôi đo lường các thành phần ERM đồng thời để nắm bắt phạm vi của hệ thống ERM tinh vi. Phát hiện của các tác giả cho thấy rằng sự tham gia của CFO trong việc triển khai ERM vẫn ở mức tối thiểu trong khi CRO chỉ chịu trách nhiệm thực hiện ERM, điều này có thể làm giảm hiệu quả lợi ích chi phí. Các tác giả đã kết luận việc triển khai ERM vẫn không hiệu quả để giảm thiểu rủi ro, trong đó sự tham gia của CFO vào sáng kiến ERM bị hạn chế.

Sau đó, tác giả cũng kết luận rằng các CFO nên được phép đóng góp mạnh mẽ vào một số khía cạnh cụ thể của các sáng kiến ERM, cụ thể là xác định và phân tích các chỉ số rủi ro chính, ý nghĩa tài chính của rủi ro và tích hợp ERM vào các hoạt động tài chính truyền thống. 4 Các nghiên cứu về quản trị rủi ro trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bảo hiểm: Các nghiên cứu tại nước ngoài có liên quan nhất đến đề tài này là công bố của Chartis Research năm 2017: “The Case for Enterprise Risk Management in Insurance - Manage risk, change your business, create value, achieve your objectives”. Chartis Research là nhà cung cấp nghiên cứu và phân tích hàng đầu trên thị trường toàn cầu về quản trị rủi ro. Mục tiêu của họ là hỗ trợ các doanh nghiệp khi họ thúc đẩy hiệu quả kinh doanh thông qua quản lý rủi ro, quản trị và tuân thủ doanh nghiệp được cải thiện và giúp khách hàng đưa ra quyết định kinh doanh và công nghệ thông tin bằng cách cung cấp phân tích chuyên sâu và tư vấn hành động về hầu hết tất cả các khía cạnh của công nghệ quản trị rủi ro.

Các lĩnh vực chuyên môn bao gồm: • Rủi ro tín dụng • Rủi ro hoạt động và quản trị, rủi ro và tuân thủ (GRC) • Rủi ro thị trường • Quản lý tài sản và trách nhiệm pháp lý (ALM) và rủi ro thanh khoản • Rủi ro kinh doanh hàng hóa và năng lượng • Tội phạm tài chính bao gồm: giám sát thương nhân, chống gian lận và chống rửa tiền • Quản lý rủi ro mạng • Rủi ro bảo hiểm • Các yêu cầu pháp lý bao gồm Basel 2 và 3, Dodd-Frank, MiFID II và Khả năng thanh toán II (Solvency II) Nguyễn Quang Thu (2008) với cuốn sách “Quản trị rủi ro và bảo hiểm trong doanh nghiệp” đã tổng hợp và phân tích về quản trị rủi ro trong doanh nghiệp, cũng như vấn đề bảo hiểm trong doanh nghiệp. Một tập hợp những nghiên cứu về quản trị rủi ro trong lĩnh vực ngân hàng được trình bày trong Kỷ yếu hội thảo khoa học Quốc gia về “Áp dụng Basel II trong quản trị rủi ro của các ngân hàng thương mại Việt Nam: cơ hội - thách thức và lộ 5 trình thực hiện”, đây là những nghiên cứu có tính thời sự, đặc biệt tập trung vào Basel II trong lĩnh vực ngân hàng thương mại, là tài liệu hữu ích tuy nhiên chỉ tập trung vào lĩnh vực ngân hàng chứ chưa đề cập đến lĩnh vực bảo hiểm. Các nghiên cứu kể trên đều chỉ ra ERM cũng có thể được mô tả như là một phương pháp tiếp cận dựa trên rủi ro để quản trị doanh nghiệp, tích hợp các khái niệm về kiểm soát nội bộ, hoạch định chiến lược. ERM được phát triển để đáp ứng nhu cầu những người muốn hiểu được các rủi ro mà doanh nghiệp đang phải đối mặt để đảm bảo quản trị rủi ro một cách thích hợp nhất.

Các nghiên cứu tại Việt Nam tập trung phân tích đánh giá rủi ro trong doanh nghiệp ở tầm vĩ mô. Đối với tầm vi mô, thì chưa có công trình nào nghiên cứu toàn diện và sâu sắc về việc đánh giá rủi ro trong hoạt động kinh doanh của Công ty Cổ phần PVI (PVI Holdings), để có cái nhìn tổng quát nhất trong công tác quản trị rủi ro tại công ty. Chính vì vậy, đề tài này là một trong những công trình nghiên cứu đầu tiên về lĩnh vực ứng dụng ERM tại PVI Holdings. Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp 1.

Khái niệm rủi ro trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Theo quan điểm truyền thống: rủi ro là vấn đề không được chờ đợi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Rủi ro có thể được hiểu đó là khả năng xảy ra c ác biến cố không lường trước và khi các biến cố xảy ra sẽ làm cho kết quả thực tế khác với kết quả được kỳ vọng theo kế hoạch đã có trước đó. Rủi ro luôn xuất hiện một cách bất ngờ và đe dọa sự tồn tại của doanh nghiệp, tuy nhiên muốn có lợi nhuận thì nhiều khi phải biết chấp nhận nó và không được né tránh nó. Nên doanh nghiệp muốn tồn tại và đứng vững trong môi trường cạnh tranh, có vị trí và có thể dẫn dắt thị trường thì doanh nghiệp phải tìm cách đương đầu với rủi ro có thể xảy ra, tìm cách tiên liệu các rủi ro có thể xảy ra để tìm biện pháp phòng ngừa, hạn chế nhằm giảm thiểu thiệt hại do rủi ro gây ra.

Theo quan điểm này thì rủi ro là những thiệt hại, là mất mát, là nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm và khó khăn hoặc điều không chắc chắn có thể xảy ra cho con người. Theo quan điểm hiện đại: “Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được” (Frank Knight), với tác giả Allan Willett thì “Rủi ro là bất trắc có thể liên quan đến 6 những biến cố không mong đợi” hay “Rủi ro là sự biến động tiềm ẩn ở những kết quả. Rủi ro có thể xuất hiện trong hầu hết các hoạt động của con người và không thể dự đoán được chính xác kết quả khi có rủi ro xẩy ra. Sự hiện diện của rủi ro sẽ gây nên sự không ổn định.

Nguy cơ rủi ro phát sinh bất cứ khi nào một hành động dẫn đến khả năng được hoặc mất không thể đoán trước” (C.Arthur William, Jr. Theo ISO 31000 thì rủi ro là sự tác động của sự kiện không chắc chắn lên mục tiêu mà doanh nghiệp ở mọi loại hình, dù lớn hay nhỏ, đều phải đối mặt với các tác động cả bên trong và bên ngoài làm cho doanh nghiệp không chắc chắn liệu có đạt được mục tiêu hay không và khi nào sẽ đạt được mục tiêu. Vậy nên, tác động của sự không chắc chắn này lên các mục tiêu của doanh nghiệp được gọi là rủi ro. Rủi ro (risk) là sự bất trắc có thể đo lường được, rủi ro vừa mang tính tích cực lại vừa mang tính tiêu cực.

Rủi ro có thể mang đến những tổn thất mất mát cho con người nhưng cũng có thể mang lại những lợi ích, hoặc là những cơ hội.