Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng ý định mua sản phẩm bia của khách hàng tại thành phố hồ chí minh

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua sản phẩm bia của khách hàng tại thành phố Hồ Chí Minh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường.

• Tác giả: Nguyễn Đức Cường
• Người hướng dẫn: TS. Huỳnh Quang Minh
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Mua Bia Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Nguồn dữ liệu nghiên cứu
• 1.5.2. Giai đoạn nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa đề tài
• 1.7. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm sử dụng trong nghiên cứu
• 2.1.1. Khái niệm về ý định
• 2.1.2. Khái niệm về hành vi người tiêu dùng
• 2.2. Các lý thuyết liên quan
• 2.2.1. Mô hình về xu hướng tiêu dùng
• 2.2.2. Mô hình hành vi tiêu dùng
• 2.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng
• 2.3. Mô hình nghiên cứu liên quan
• 2.3.1. Mô hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu trong nước
• 2.4. Mô tả thang đo và giả thuyết nghiên cứu
• 2.5. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.2.1. Kết quả nghiên cứu định tính và hiệu chỉnh thang đo
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 3.3.1. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.3.2. Nghiên cứu chính thức
• 3.4. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4.1. Số liệu thứ cấp
• 3.4.2. Số liệu sơ cấp
• 3.5. Phương pháp chọn mẫu
• 3.6. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.6.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.6.2. Phương pháp kiểm định Cronbach’s Alpha
• 3.6.3. Kiểm định EFA
• 3.6.4. Phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính
• 3.6.5. Phương pháp kiểm định ANOVA
• 3.6.6. Kiểm định trung bình T-test
• 3.6.7. Kết quả nghiên cứu sơ bộ
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. Thực trạng bia ở Việt Nam hiện nay
• 4.2. Kết quả nghiên cứu
• 4.2.1. Thống kê mô tả
• 4.2.2. Phân tích chất lượng thang đo Cronbach's Alpha
• 4.2.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.2.4. Kiểm định Pearson
• 4.2.5. Hồi quy đa biến
• 4.2.6. Mô hình nghiên cứu hiệu chỉnh
• 4.2.7. Kiểm định sự khác biệt trong ý định mua sản phẩm bia
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT HÀM Ý QUẢN TRỊ VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 5.2. Đề xuất hàm ý quản trị
• 5.2.1. Mật độ phân phối
• 5.2.2. Thương hiệu
• 5.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.3.1. Hạn chế của đề tài
• 5.3.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• PHỤ LỤC 1: DÀN BÀI PHỎNG VẤN THẢO LUẬN NHÓM
• PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT SƠ BỘ
• PHỤ LỤC 3: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT CHÍNH THỨC
• PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ CHẠY CRONBACH’S ALPHA SƠ BỘ
• PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ CHẠY SPSS CHÍNH THỨC
• PHỤ LỤC 6: THỐNG KÊ TRUNG BÌNH CHO BIẾN ĐỘC LẬP
• PHỤ LỤC 7: KIỂM ĐỊNH CRONBACH’S ALPHA CHÍNH THỨC
• PHỤ LỤC 8: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ EFA
• PHỤ LỤC 9: KIỂM ĐỊNH PEARSON
• PHỤ LỤC 10: PHÂN TÍCH HỒI QUY ĐA BIẾN
• PHỤ LỤC 11: KIỂM ĐỊNH KHÁC BIỆT
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Ý Định Mua Bia Tại TP

Thị trường bia Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt tại TP.HCM, nơi có nền kinh tế năng động và mức sống cao. Nghiên cứu về ý định mua bia tại đây trở nên quan trọng để các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hành vi người tiêu dùng. Mức tiêu thụ bia ở Việt Nam liên tục tăng, đạt hơn 4,5 tỷ lít vào năm 2019, dẫn đầu khu vực ASEAN. Thị trường này thu hút nhiều hãng bia lớn trên thế giới, tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua của khách hàng là chìa khóa để thành công. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định và đánh giá các nhân tố tác động đến ý định mua sản phẩm bia của khách hàng tại TP.HCM, từ đó đề xuất các hàm ý quản trị giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược hiệu quả. Theo Dũng (2020), thị trường bia Việt Nam được ví như "cục nam châm" thu hút các hãng sản xuất bia lớn trên thế giới.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Thị Trường Bia TP.HCM

Nghiên cứu thị trường bia tại TP.HCM giúp doanh nghiệp nắm bắt xu hướng tiêu dùng bia, hiểu rõ sở thích uống bia của người dân. Điều này cho phép các công ty điều chỉnh sản phẩm, chiến lược marketing và kênh phân phối để đáp ứng nhu cầu thị trường. Việc nghiên cứu cũng giúp xác định các đối thủ cạnh tranh và phân tích điểm mạnh, điểm yếu của họ. Từ đó, doanh nghiệp có thể xây dựng lợi thế cạnh tranh và tăng cường ý định mua bia của khách hàng đối với sản phẩm của mình.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Ý Định Mua Bia

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bia của khách hàng tại TP.HCM. Phạm vi nghiên cứu bao gồm người tiêu dùng bia tại TP.HCM trong khoảng thời gian từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2022. Nghiên cứu sử dụng cả dữ liệu thứ cấp (từ các báo cáo, nghiên cứu trước đó) và dữ liệu sơ cấp (thu thập thông qua khảo sát). Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh bia.

II. Thách Thức Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Mua Bia

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua bia tại TP.HCM đối mặt với nhiều thách thức. Thị trường bia đa dạng với nhiều thương hiệu, chủng loại và mức giá khác nhau. Hành vi người tiêu dùng cũng phức tạp và chịu tác động của nhiều yếu tố như giá cả bia, chất lượng bia, thương hiệu bia, khuyến mãi bia và quảng cáo bia. Việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ cũng là một thách thức, đặc biệt là khi khảo sát người tiêu dùng về văn hóa uống bia và sở thích uống bia. Ngoài ra, cần phải xem xét các yếu tố kinh tế, xã hội và văn hóa có thể ảnh hưởng đến quyết định mua hàng.

2.1. Đa Dạng Thương Hiệu Và Sản Phẩm Bia Tại TP.HCM

Thị trường bia TP.HCM có sự cạnh tranh gay gắt giữa các thương hiệu bia nội địa và nhập khẩu. Sự đa dạng về chủng loại bia (bia tươi, bia đóng chai, bia lon, bia thủ công) và mức giá khác nhau tạo ra nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hiểu rõ phân khúc thị trường và định vị sản phẩm phù hợp. Việc nghiên cứu nhận thức thương hiệu và sự hài lòng của khách hàng trở nên quan trọng để xây dựng lòng trung thành và tăng cường ý định mua bia.

2.2. Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Văn Hóa Và Xã Hội Đến Tiêu Dùng Bia

Văn hóa uống bia có ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng tại TP.HCM. Bia thường được tiêu thụ trong các dịp lễ hội, sự kiện và gặp gỡ bạn bè. Các yếu tố gia đình, bạn bè và đồng nghiệp cũng có thể tác động đến quyết định mua bia. Ngoài ra, các yếu tố tâm lý, cá tính và lối sống của người tiêu dùng cũng cần được xem xét. Nghiên cứu cần phải phân tích sâu sắc các yếu tố này để hiểu rõ hơn về động cơ và ý định mua bia của khách hàng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ý Định Mua Bia Hiệu Quả Nhất

Để nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua bia tại TP.HCM, cần sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng. Nghiên cứu định tính giúp khám phá các yếu tố tiềm ẩn và xây dựng mô hình nghiên cứu. Nghiên cứu định lượng sử dụng khảo sát để thu thập dữ liệu và phân tích thống kê để kiểm định các giả thuyết. Việc chọn mẫu đại diện và sử dụng các công cụ phân tích phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu. Các phương pháp phân tích như Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy tuyến tính và ANOVA được sử dụng để đánh giá chất lượng bia, giá cả bia, thương hiệu bia và các yếu tố khác.

3.1. Nghiên Cứu Định Tính Khám Phá Các Yếu Tố Tiềm Ẩn

Nghiên cứu định tính sử dụng các phương pháp như phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm để khám phá các yếu tố tiềm ẩn ảnh hưởng đến ý định mua bia. Các cuộc phỏng vấn với người tiêu dùng giúp hiểu rõ hơn về sở thích uống bia, nhận thức thương hiệu và trải nghiệm khách hàng. Thảo luận nhóm cho phép thu thập thông tin từ nhiều người cùng một lúc và khám phá các quan điểm khác nhau. Kết quả nghiên cứu định tính được sử dụng để xây dựng bảng câu hỏi khảo sát cho nghiên cứu định lượng.

3.2. Nghiên Cứu Định Lượng Kiểm Định Mô Hình Và Giả Thuyết

Nghiên cứu định lượng sử dụng khảo sát để thu thập dữ liệu từ một mẫu lớn người tiêu dùng bia tại TP.HCM. Bảng câu hỏi khảo sát bao gồm các câu hỏi về giá cả bia, chất lượng bia, thương hiệu bia, khuyến mãi bia, quảng cáo bia và ý định mua bia. Dữ liệu thu thập được phân tích bằng các phương pháp thống kê như Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy tuyến tính và ANOVA để kiểm định các giả thuyết và xác định mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến ý định mua bia.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Ý Định Mua Bia Thực Tế

Kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua bia tại TP.HCM có thể được ứng dụng trong thực tế để giúp các doanh nghiệp xây dựng chiến lược marketing hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp có thể tập trung vào việc cải thiện chất lượng bia, điều chỉnh giá cả bia phù hợp với thị trường, tăng cường quảng cáo bia và khuyến mãi bia để thu hút khách hàng. Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu bia mạnh mẽ và tạo ra trải nghiệm khách hàng tốt cũng là rất quan trọng. Các doanh nghiệp cũng cần phải chú ý đến văn hóa uống bia và sở thích uống bia của người tiêu dùng để đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.1. Xây Dựng Chiến Lược Marketing Bia Dựa Trên Dữ Liệu

Dữ liệu từ nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng chiến lược marketing bia dựa trên dữ liệu. Các doanh nghiệp có thể phân tích dữ liệu để xác định phân khúc thị trường mục tiêu, hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của khách hàng, và phát triển các thông điệp marketing phù hợp. Việc sử dụng các kênh truyền thông hiệu quả như mạng xã hội, website và ứng dụng di động cũng là rất quan trọng để tiếp cận khách hàng tiềm năng và tăng cường ý định mua bia.

4.2. Cải Thiện Trải Nghiệm Khách Hàng Và Xây Dựng Lòng Trung Thành

Việc cải thiện trải nghiệm khách hàng và xây dựng lòng trung thành là rất quan trọng để duy trì và tăng cường ý định mua bia. Các doanh nghiệp có thể tạo ra các chương trình khách hàng thân thiết, cung cấp dịch vụ tốt và tạo ra các sự kiện đặc biệt để thu hút khách hàng. Việc lắng nghe phản hồi của khách hàng và giải quyết các vấn đề một cách nhanh chóng và hiệu quả cũng là rất quan trọng. Ngoài ra, việc xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng thông qua các kênh truyền thông xã hội cũng có thể giúp tăng cường lòng trung thành và ý định mua bia.

V. Kết Luận Và Hướng Nghiên Cứu Ý Định Mua Bia Tương Lai

Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua bia tại TP.HCM cung cấp thông tin hữu ích cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh bia. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng chiến lược marketing hiệu quả hơn, cải thiện trải nghiệm khách hàng và tăng cường ý định mua bia. Tuy nhiên, nghiên cứu này cũng có những hạn chế và cần được tiếp tục nghiên cứu trong tương lai. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về văn hóa uống bia, sở thích uống bia và tác động xã hội của việc tiêu thụ bia.

5.1. Hạn Chế Của Nghiên Cứu Và Đề Xuất Giải Pháp

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm phạm vi nghiên cứu giới hạn tại TP.HCM và thời gian thu thập dữ liệu ngắn. Ngoài ra, mẫu nghiên cứu có thể không đại diện cho toàn bộ người tiêu dùng bia tại TP.HCM. Để khắc phục những hạn chế này, các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu ra các tỉnh thành khác, tăng thời gian thu thập dữ liệu và sử dụng mẫu nghiên cứu lớn hơn và đa dạng hơn.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Thị Trường Bia TP.HCM

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về văn hóa uống bia, sở thích uống bia và tác động xã hội của việc tiêu thụ bia. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc phân tích hành vi người tiêu dùng trong các kênh phân phối khác nhau như quán bar, nhà hàng, siêu thị và cửa hàng tiện lợi. Ngoài ra, việc nghiên cứu về bia thủ công, bia nhập khẩu và xu hướng tiêu dùng bia mới cũng là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về thị trường bia TP.HCM.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 đã trình bày cụ thể về những vấn đề đang nghiên cứu bao gồm: lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu của đề tài, từ đó giúp khái quát được vấn đề nghiên cứu và đưa ra được định hướng những công việc cần làm để hoàn thành bài nghiên cứu thông qua kết cấu 5 chương được trình bày như trên. 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Trong nội dung chương 2, tác giả sẽ trình bày về những nền tảng lý thuyết có liên quan tới hành vi người tiêu dùng, các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng, mô hình hành vi tiêu dùng. Ngoài ra, còn giới thiệu những công trình nghiên cứu từ một số tác giả đi trước. Từ đó, đề xuất và các giả thuyết về ý định mua của khách hàng.1 Các khái niệm sử dụng trong nghiên cứu 2.1 Khái niệm về ý định Khái niệm ý định: Ý định được hiểu là một quyết tâm hành động của một người theo một cách nhất định (T.

Ý định tiêu dùng phản ánh niềm tin của người tiêu dùng, có liên quan tới chuỗi hành vi tiêu dùng (Fishbein, 1980). Nó được mô tả như một động lực cá nhân trong nhận thức kế hoạch/quyết định của người tiêu dùng để phát huy nỗ lực trong việc thực hiện một hành vi cụ thể của cá nhân (Azjen, The theory of planned behavior (TPB), 1985). Ý định hành vi (Behavioral intention) được dùng để đo lường khả năng chủ quan của đối tượng khi dự định thực hiện hành vi và được xem là một trường hợp đặc biệt của niềm tin (Fishbein & Ajzen, 1975). Theo Azjen (2002), ý định hành vi được xem là tiền đề trung gian của hành vi.

Ý định hành vi tồn tại sẵn sàng của mỗi cá nhân để có thể thực hiện một hành vi được xác định trước đó (Azjen, 2002). Theo định nghĩa của 2 tác giả Thông và Hà đã cho rằng việc nghiên cứu ý định mua của các khách hàng sẽ giúp cho những nhà quản trị có những quyết định đúng đắn và góp phần nâng cao được vị thế cạnh tranh cho doanh nghiệp tốt hơn đối thủ. (Thông & Hà, 2018) Qua các khái niệm trên tác giả đã tóm tắt lại, ý định mua được xem là một quá trình diễn ra trước khi khách hàng quyết định mua các hàng hóa hoặc dịch vụ. Ý định mua bị tác động bởi các yếu tố như: mong muốn của bản thân, kinh nghiệm, các thành phần 7 nhân khẩu học và tác nhân bên ngoài để đưa ra được những đánh giá trước các lựa chọn mua.2 Khái niệm về hành vi người tiêu dùng Hành vi người tiêu dùng là những phản ứng của khách hàng do chịu nhưng tác động của những kích thích bên ngoài cùng với quá trình tâm lý diễn ra bên trong, thông qua quá trình quyết định lựa chọn hàng hóa, dịch vụ.

Cũng theo Philip Kotler, Hành vi tiêu dùng được xem là những hành vi cụ thể của một cá nhân khi tiến hành các quyết định khi mua sắm, tiêu dùng và loại bỏ các sản phẩm/dịch vụ (Kotler, 2001) Hành vi người tiêu dùng (hay nói cách khác là thói quen tiêu dùng) là sự nghiên cứu về các cá thể, tập thể hay tổ chức và quy trình mà họ sử dụng để chọn lựa, sử dụng và thải hồi các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ haycác ý tưởng để đáp ứng được các nhu cầu và những ảnh hưởng của các quy trình đến người tiêu dùng và xã hội (Kuester, Sabine, 2012). Theo Solomon Micheal và cộng sự (2004) thì hành vi tiêu dùng được xem là một quy trình cho phép cá nhân hay nhóm người lựa chọn, mua sắm, sử dụng hoặc loại bỏ một sản phẩm/dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu hay ước muốn của họ (Solomon Micheal, Gary Bamossy, Soren Askegaard, 2004). Theo một nghiên cứu khác của James và cộng sự (1993) thì nhóm tác giả cũng đồng quan điểm với Solomon Micheal và cho rằng hành vi tiêu dùng là toàn bộ những hoạt động tác động trực tiếp tới quá trình tìm kiếm, thu thập, mua sắm, sở hữu, sử dụng và loại bỏ sản phẩm/dịch vụ. Và nó bao gồm cả những quá trình ra quyết định diễn trước, trong và sau các hành động đó (James F.

Còn theo định nghĩa của Peter thì hành vi của người tiêu dùng là những hành vi mà người tiêu dùng thể hiện trong việc tìm kiếm, mua, sử dụng, đánh giá sản phẩm và dịch vụ mà họ mong đợi sẽ thỏa mãn nhu cầu cá nhân của họ (Peter, 1988) Qua các định nghĩa nêu trên về hành vi người tiêu dùng, ta có thể xác định được: + Hành vi người tiêu dùng được xem là một quy trình để một cá nhân hoặc một nhóm người được phép chọn lựa, mua sắm, tiêu dùng hoặc thải bỏ một sản phấm/dịch vụ của họ. Quy trình này gồm suy nghĩ, cảm nhận, thái độ và những hoạt động như mua sắm, tiêu dùng và xử lý của con người khi mua hoặc sử dụng chúng. 8 + Hành vi tiêu dùng có tính tương tác vì nó bị chi phối bởi nhiều yếu tố bên ngoài tác động qua lại lẫn nhau.2 Các lý thuyết liên quan 2.1 Mô hình về xu hướng tiêu dùng Mô hình nghiên cứu này của Zeithaml (1988) giả định hai yếu tố là giá và thương hiệu có tác động tích cực lên xu hướng tiêu dùng và đây cũng là hai yếu tố có vai trò đặc biệt quan trọng của chất lượng cảm nhận. Để có thể đánh giá sản phẩm của người mua về các yếu tố có liên quan đến nhận thức và tác động đên xu hướng tiêu dùng, Dodds cùng các cộng sự đã tiến hành xây dụng mô hình để kiểm định các quan hệ trực tiếp và gián tiếp giữa các yếu tố ngoại sinh như: giá, thương hiệu, tên cửa hiệu (Zeithaml, 1988).

Nhận Tên thức thương thương hiệu hiệu Tên Nhận cửa thức cửa hàng Chất hiệu lượng cảm nhận Xu Giá trị hướng Giá cả cảm Giá cả cảm tiêu nhận dùng nhận Chi phí cảm nhận Hình 2. 1 Mô hình xu hướng người tiêu dùng Nguồn: Zeithaml, 1988 Từ mô hình xu hướng người tiêu dùng ta có thể thấy 2 yếu tố “Giá” và “Thương hiệu” có tác động tích cực đến xu hướng tiêu dùng. Do vậy, tác giả nhận thấy 2 nhân tố này đáp ứng hợp lý với đề tài nghiên cứu của mình và quyết định chọn làm nền tảng để xây dựng mô hình đề xuất cho nghiên cứu.2 Mô hình hành vi tiêu dùng Theo Philip Kotler (2001), người làm kinh doanh nghiên cứu hành vi người tiêu dùng với mục đích nhận biết nhu cầu, sở thích, thói quen của họ. Cụ thể là xem người tiêu dùng muốn mua gì, sao họ lại mua sản phẩm, dịch vụ đó, tại sao họ mua nhãn hiệu đó, họ mua như thế nào, mua ở đâu, khi nào mua và mức độ mua ra sao để xây dựng chiến lược marketing thúc đẩy người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm, dịch vụ của mình (Kotler, 2001).

Vì thế Kotler đã hệ thống hóa các yếu tố có tác động đến ý định mua sắm của người tiêu dùng được ảnh hưởng bởi các yếu tố được trình bày qua mô hình sau đây: YẾU TỐ MÔI HỘP ĐEN NGƯỜI MUA PHẢN ỨNG TRƯỜNG NGƯỜI Marketing Môi trường Đặc điểm Tiến trình ra quyết MUA kích thích kích thích người mua định Kinh tế Lựa chọn sản Thái độ Nhận dạng vấn đề phẩm Công nghệ Sản phẩm Động lực Tìm kiếm thông tin Lựa chọn Chính trị Giá cả Nhận thức Đánh giá thay thế thương hiệu Văn hóa Vị trí Tính cách Quyết định mua Lựa chọn đại lý Nhân khẩu Chiêu thị Lối sống Hành vi hậu mua Thời gian mua học Kiến thức hàng Số lượng mua Tự nhiên Hình 2. 2 Mô hình hành vi người tiêu dùng Nguồn: (Philip Kotler, Kevin Keller, 2013) Qua mô hình trên, ta có thể thấy được hành vi của người tiêu dùng bị tác động và ảnh hưởng bởi các yếu tố như: Sản phẩm, giá cả, phân phối, chiêu thị. Ngoài ra, còn bị kích thích bởi các nhân tố bên ngoài như: kinh tế, chính trị, văn hóa, công nghệ. Qua đó cho thấy khi người tiêu dùng mua sắm các sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ không chỉ bị tác động bởi ý thức của bản thân mà còn bị tác động bởi những tác nhân kích thích từ bên ngoài.

Chính vì thế, các công ty cần phải tập trung vào các nhân tố có tác động tới người tiêu dùng để có được những chiến lược, giải pháp phù hợp.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng Theo Philip Kotler, hành vi người tiêu dùng bị ảnh hưởng bới các yếu tố sau: VĂN HÓA XÃ HỘI CÁ NHÂN Giới tính TÂM LÝ Nền văn hóa Nhóm tham Tuổi và giai Nhánh văn hóa khảo đoạn trong đời Động cơ Tầng lớp văn Gia đình sống hóa Nhận thức Vai trò và địa vị Nghề nghiệp Hiểu biết NGƯỜI MUA xã hội Tình trạng kinh tế Niềm tin và thái độ Lối sống Hình 2. 3 Các yếu tố tác động đến hành vi tiêu dùng Nguồn: (Philip Kotler, Kevin Keller, 2013) Dựa trên mô hình các yếu tố tác động đến hành vi mua của người tiêu dùng, ta có thể thấy được các nhóm yếu tố có ảnh hưởng tới hành vi mua của người tiêu dùng. Trong đó, các nhân tố được sắp xếp theo trình tự tăng dần của mức tác động đến các nhân tố ảnh hưởng tới hành vi mua theo thứ tự: Văn hóa, Xã hội, Cá nhân và Tâm lý. Mô hình này đã được dùng và đưa vào nhiều bài giảng, cũng như làm nền tảng cho các công trình nghiên cứu nên tác giả sử dụng mô hình này là phù hợp cho bài nghiên cứu.2 Mô hình nghiên cứu liên quan 2.1 Mô hình nghiên cứu ngoài nước 2.1 Mô hình nghiên cứu giá trị cảm nhận của người tiêu dùng (Sweeney & Soutar, 2001) Theo bài nghiên cứu của Sweeney và Soutar (2001) đã ứng dụng lý thuyết về giá trị tiêu dùng (Theory of Consumption) để tiến hành bài nghiên cứu với đề tài “Nghiên cứu giá trị cảm nhận của người tiêu dùng” và theo đó đưa ra nhận xét về các tác động của giá trị cảm nhận đến xu hướng mua sản phẩm của người tiêu dùng.

Bài nghiên cứu đã xem 11 xét và xác định được với 19 biến quan sát, bao gồm 4 nhân tố có mối quan hệ trực tiếp với giá trị cảm nhận của người tiêu dùng, bao gồm: “Giá trị cảm xúc”, “Giá trị xã hội”, “Chất lượng”, “Giá cả”. Đây được gọi là thang đo PERVAL dùng làm cơ sở cho nhiều công trình nghiên cứu trong lĩnh vực tiêu dùng để đánh giá nhận thức của khách hàng đối với các nhãn hiệu trong mặt hàng tiêu dùng.