HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ THỊ HỒNG THẮM NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ BỆNH ĐƠN BÀO ĐƯỜNG MÁU LEUCOCYTOZOON TRÊN GÀ TẠI ĐỊA BÀN HUYỆN MÊ LINH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành : Thú y Mã số : 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học : TS. Trần Thị Đức Tám NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm… Tác giả luận văn Đỗ Thị Hồng Thắm i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Trần Thị Đức Tám đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Giải phẫu – Tổ chức, Khoa Thú y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo và các đồng nghiệp tại Trạm Thú y huyện Mê Linh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn TS. Bùi Khánh Linh đã tận tình giải đáp các thắc mắc, làm sáng tỏ những băn khoăn của tôi trong quá trình hoàn thành luận văn. Lời cuối cùng, cho phép tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, người thân và bạn bè đã luôn bên cạnh động viên, giúp đỡ tôi vượt qua mọi khó khăn trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện đề tài. Xın chân thành cảm ơn.
Hà Nội, ngày.năm 2016 Tác giả luận văn Đỗ Thị Hồng Thắm ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan i Lời cảm ơn ii Mục lục iii Danh mục từ viết tắt v Danh mục bảng vi Danh mục hình vii Trích yếu luận văn viii Thesis abstract ix Phần 1. Tính cấp thiết của đề tài 1 1. Mục đích nghiên cứu 2 1. Ý nghĩa của đề tài 2 Phần 2.
Tổng quan tài liệu 3 2. Cơ sở khoa học của đề tài 3 2. Hiểu biết chung về đơn bào Leucocytozoon spp ký sinh trên gà 3 2. Bệnh đơn bào Leucocytozoon ở gà 7 2.
Tình hình nghiên cứu về bệnh Leucocytozoon 14 2. Tình hình nghiên cứu nước ngoài 14 2. Tình hình nghiên cứu trong nước 16 2. tình hình chăn nuôi gà trên địa bàn huyện mê linh, thành phố hà nội 17 Phần 3.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu 18 3. Địa điểm nghiên cứu 18 3. Địa điểm thu mẫu 18 3. Địa điểm phân tích mẫu 18 3.
Thời gian nghiên cứu 18 3. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu 18 3. Đối tượng nghiên cứu 18 3. Vật liệu nghiên cứu 18 3.
Nội dung nghiên cứu 19 3. Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu Leucocytozoon spp ở gà trên địa bàn huyện Mê Linh. 19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh ký sinh trùng đường máu do Leucocytozoon spp gây ra ở gà 19 3.
Nghiên cứu phương pháp phòng và trị bệnh 19 3. Phương pháp nghiên cứu 19 3. Bố trí thí nghiệm 19 3. Phương pháp làm tiêu bản máu và xác định sự có mặt của căn nguyên gây bệnh 20 3.
Phương pháp nghiên cứu đặc điểm bệnh lý lâm sàng 21 3. Đề xuất phác đồ điều trị và phương pháp phòng bệnh 23 3. Phương pháp xử lý số liệu 23 Phần 4. Kết quả và thảo luận 24 4.
Tình hình nhiễm ký sinh trùng đường máu Leucocytozoon spp ở gà trên địa bàn huyện Mê Linh. Định loài ký sinh trùng ký sinh trên gà tại Mê Linh 24 4. Tỷ lệ, cường độ nhiễm Leucocytozoon spp trên gà theo mùa vụ 25 4. Tỷ lệ, cường độ nhiễm Leucocytozoon spp theo tuổi gà 27 4.
Tỷ lệ, cường độ nhiễm Leucocytozoon spp theo phương thức chăn nuôi 29 4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon spp chung trên đàn gà thuộc huyện Mê Linh. Đặc điểm bệnh lý trên gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp 33 4. Các triệu chứng lâm sàng ở gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp 33 4.
Bệnh tích đại thể 36 4. Bệnh tích vi thể 40 4. Phòng và trị bệnh do Leucocytozoon 44 4. Đề xuất sử dụng 3 phác đồ điều trị bệnh do Leucocytozoon spp gây ra 44 4.
Phòng bệnh 45 Phần 5. Kết luận và đề nghị 47 5. Đề nghị 48 Tài liệu tham khảo 49 Phụ lục 52 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt % : Phần trăm Kg : Kilogram mg : Miligram ppm (Parts per million) : Đơn vị đo mật độ TB : Trung bình TT : Thể trọng UBND : Ủy ban nhân dân v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Bố trí thí nghiệm kiểm tra tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon trên gà 20 Bảng 3.
Phác đồ đề xuất điều trị bệnh do Leucocytozoon 23 Bảng 4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon spp trên gà theo mùa vụ 25 Bảng 4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon spp trên gà theo lứa tuổi 28 Bảng 4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh Leucocytozoon spp ở gà theo phương thức chăn nuôi.
Tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon spp trên gà tại địa bàn huyện Mê Linh 31 Bảng 4. Biểu hiện lâm sàng gà mắc bệnh do Leucocytozoon spp 33 Bảng 4. Tỷ lệ xuất hiện các triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh Leucocytozoon spp 34 Bảng 4. Bệnh tích đại thể của gà mắc bệnh do đơn bào Leucocytozoon 37 Bảng 4.
Bệnh tích vi thể một số cơ quan của gà mắc bệnh do Leucocytozoon 40 Bảng 4. Hiệu lực của phác đồ điều trị bệnh đơn bào do Leucocytozoon spp trên gà 44 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Hình ảnh Leucocytozoon spp trong máu gà 24 Hình 4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon spp trên gà theo mùa vụ 26 Hình 4.
Cường độ nhiễm đơn bào Leucocytozoon spp ở các lứa tuổi gà 29 Hình 4. Tỷ lệ gà nhiễm bệnh Leucocytozoon spp theo phương thức chăn nuôi 30 Hình 4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm Leucocytozoon ở gà trên địa bàn huyện Mê Linh 32 Hình 4. Tỷ lệ xuất hiện các triệu chứng lâm sàng của gà mắc bệnh Leucocytozoon 34 Hình 4.
Phân gà bị bệnh có màu xanh lá cây 35 Hình 4. Mào gà bị bệnh tím tái, nhợt nhạt 36 Hình 4. Gan gà bệnh có điểm hoại tử 38 Hình 4. Xoang bao tim tích nước 38 Hình 4.
Lách sưng to, xuất huyết 39 Hình 4. Thận sưng, xuất huyết 39 Hình 4. Gan xuất huyết 41 Hình 4. Tế bào gan bị hoại tử 41 Hình 4.
Lách sung huyết 42 Hình 4. Tế báo nhu mô lách bị thoái hóa 42 Hình 4. Thâm nhiễm tế bào viêm ở kẽ thận 43 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đỗ Thị Hồng Thắm Tên luận văn: “ Nghiên cứu đặc điểm bệnh lý bệnh đơn bào đường máu Leucocytozoon trên gà được nuôi tại huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội”. Chuyên ngành: Thú y Mã số: 60.01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Xác định biến đổi lâm sàng, tổn thương bệnh lý của gà mắc Leucocytozoon.
Từ đó cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc chẩn đoán bệnh và xây dựng các biện pháp khống chế bệnh có hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn ở huyện Mê Linh, thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu Sử dụng 720 mẫu máu gà được lấy theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp giữa việc chọn mẫu chùm nhiều tầng và chọn mẫu phân tầng. Các mẫu máu được làm tiêu bản và nhuộm theo phương pháp nhuộm Giemsa, sau đó đem soi dưới kính hiển vi tìm đơn bào Leucocytozoon để đánh giá tỷ lệ và cường độ mắc bệnh. Quan sát triệu chứng lâm sàng của những gà nhiễm bệnh.
Đối với gà chết, mổ khám để đánh giá bệnh tích đại thể, lấy mẫu làm tiêu bản vi thể. Sử dụng 3 nhóm gà bệnh để thử nghiệm hiệu lực của 3 phác đồ điều trị. Kết quả chính - Tình hình bệnh Leucocytozoon ở gà trên địa bàn huyện Mê Linh (nghiên cứu từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 9 năm 2016). - Tỷ lệ và cường độ mắc bệnh ở gà theo mùa vụ, lứa tuổi, phương thức chăn nuôi.
- Triệu chứng lâm sàng, bệnh tích đại thể, vi thể của gà bệnh. - Hiệu lực của 3 phác đồ điều trị thử nghiệm. Kết luận Từ các nghiên cứu cho thấy: tỷ lệ mắc bệnh do Leucocytozoon trên gà thuộc địa bàn huyện Mê Linh là 19. Bệnh gặp nhiều ở gà trên 4 tháng tuổi, gà được nuôi theo phương thức thả vườn và vào mùa xuân.
Cường độ nhiễm nặng tỷ lệ thuận với tỷ lệ nhiễm. Triệu chứng lâm sàng chủ yếu của gà bệnh là thiếu máu, ủ rũ, kém ăn, gầy yếu và ỉa chảy phân màu xanh lá cây. Bệnh tích đại thể quan sát được phần lớn ở tim, gan, lách với biểu hiện sưng, xuất huyết. Gà mắc bệnh được chữa khỏi với tỷ lệ cao đến 81.11% với thuốc có thành phần Sulfamonomethoxine.
Việc vệ sinh tốt, tiêu diệt vật chủ trung gian như muỗi, dĩn là biện pháp hữu hiệu để hạn chế tỷ lệ mắc bệnh. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS ABSTRACT Author: Do Thi Hong Tham Thesis title: “Researching pathological characteristics of blood protozoa infected diseases Leucocytozoon in chickens raised in Me Linh district, Hanoi” Major: Veterinary medicine Code: 60.01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture Objectives Basing on the identification of clinical changes, patholigical lesions of Leucocytozoon infected chickens, providing scientific basis to the diagnosis of the disease and the formulation of effective controllable measures, which are suitable to practical conditions in Me Linh district, Hanoi Methodology To use 720 samples of infectious chickens’ blood taken intentionally by combining several-layer sampling and stratified sampling.