phần mở đầu, kết luận, luận văn được chia thành ba chương như sau: iii CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HÌNH ẢNH ĐIỂM ĐẾN VÀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG TỚI HÌNH ẢNH ĐIỂM ĐẾN 1. Khái niệm hình ảnh điểm đến 1. Khái niệm Hình ảnh điểm đến là tổng thể niềm tin, ấn tượng và suy nghĩ mà một người có được về một điểm đến, là nhận thức về các thuộc tính đơn lẻ của điểm đến và ấn tượng tổng thể về điểm đến đó. Nó gồm các đặc tính chức năng, liên quan đến các phương diện hữu hình hơn của điểm đến và các đặc tính tâm lý, liên quan đến các phương diện vô hình hơn.
Hơn nữa nó có thể được sắp xếp theo thứ tự liên tục từ những đặc điểm có thể sử dụng chung để so sánh tất cả điểm đến cho đến những đặc điểm riêng với rất ít điểm đến. Sự phát triển của hình ảnh của một điểm đến du lịch dựa trên tính hợp lý và tình cảm của người tiêu dùng và kết quả của sự kết hợp của hai thành phần hoặc khía cạnh chính sau: - Thành phần/khía cạnh nhận thức: hình ảnh điểm đến được đánh giá bởi các thuộc tính của tài nguyên và sức hấp dẫn của nó (Stabler, 1995) thúc đẩy du khách đến thăm điểm đó (Alhemoud và Armstrong, 1996, Schneider và Sönmez, 1999; Gallarza, Saura and Garcia, 2002; Beerli và Martin, 2004; Govers and Go, 2005). Với định nghĩa như vậy, khía cạnh nhận thức của hình ảnh được đánh giá bởi các thuộc tính của điểm đến, không chịu tác động của cá nhân người cảm nhận – tức là nó mang tính lý tính. Hay có thể hiểu là, hình ảnh nhận thức là giống nhau đối với những du khách có nguồn thông tin, hiểu biết như nhau về một điểm đến, về tài nguyên sức hấp dẫn của điểm đến đó.
- Thành phần/khía cạnh cảm xúc: liên quan đến cảm xúc được tạo ra bởi các điểm đến du lịch (Keller, 1993). Thành phần cảm xúc này cũng bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các động lực của khách du lịch (Beerli và Martín, 2004). Đối với khía cạnh cảm xúc của hình ảnh, bị chịu ảnh hưởng bởi yếu tố cá nhân du khách, nên có thể hiểu là hình ảnh bị chi phối, mang tính cảm tính. Hình ảnh iv cảm xúc là khác nhau đối với các du khách khác nhau do sự tác động của yếu tố cá nhân, dưới các góc nhìn/cách nhìn khác nhau về một điểm đến.
Các đặc điểm nhân khẩu học xã hội của khách du lịch cũng có ảnh hưởng lớn đến đánh giá nhận thức và cảm xúc của hình ảnh tổng thể (Beerli & Martín, 2004). Sự hình thành hình ảnh điểm đến Ảnh hưởng của các nguồn thông tin khác nhau và vai trò của chúng trong việc hình thành hình ảnh điểm đến đã được Gunn (1988) đưa ra trong mô hình bảy giai đoạn của trải nghiệm du lịch: “ 1. Sự tích lũy các hình ảnh trong tâm trí về những trải nghiệm về kỳ nghỉ 2. Thay đổi hình ảnh qua các thông tin bổ sung 3.
Quyết định đi du lịch 4. Thực hiện chuyến đi 5. Tham gia vào các hoạt động và dịch vụ tại điểm đến 6. Trở về nhà 7.
Thay đổi hình ảnh dựa trên những trải nghiệm trong kỳ nghỉ. Baloglu và McCleary (1999) cho rằng cả hai yếu tố kích thích kinh tế và các yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến hình thành trong mỗi cá nhân. Yếu tố kích thích kinh tế phát sinh từ các nguồn bên ngoài, yếu tố cá nhân minh họa đặc điểm cá nhân“ HÌNH ẢNH ĐIỂM YẾU TỐ KÍCH YẾU TỐ CÁ NHÂN ĐẾN THÍCH *Tâm lý *Nguồn thông tin - Giá trị *Cảm nhận/ nhận thức - Số lượng - Động cơ * Cản xúc (tình cảm) - Thể loại - Cá nhân * Tổng thể (toàn diện) * Những trải nghiệm * Xã hội trước - Tuổi * Sự phân phối - Giáo dục - Tình trạng hôn nhân - Khác Hình 1. Các yếu tố ảnh hưởng quá trình hình thành điểm đến Nguồn: Baloglu và McCleary (1999) “Quá trình hình thành điểm ảnh điểm đến cho thấy rằng các cá nhân có thể có v một hình ảnh của một điểm đến ngay cả khi họ chưa bao giờ đến thăm hoặc thậm chí đã được tiếp cận với thông tin về điểm đến dưới các hình thức thương mại.
Trong việc thiết kế các chiến lược marketing, việc đo lường các hình ảnh cơ bản này sẽ rất hữu ích. Bằng cách này, các điểm mạnh, điểm yếu, tính chính xác và không chính xác của hình ảnh điểm đến hiện tại có thể được hướng đến hiệu quả hơn trong việc thiết kế chiến lược quảng cáo. Các thành phần của hình ảnh điểm đến “Việc hình thành các thành phần của hình ảnh điểm đến được hình thành trong cấu trúc của hình ảnh điểm đến dưới góc độ và bối cảnh nghiên cứu khác nhau, thì có phần khác nhau cả về số lượng và khái niệm của các thành phần thuộc cấu trúc hình ảnh điểm đến. Jenkins và McArthur (1996) xác định ba thành phần cơ bản của hình ảnh điểm đến gồm: phong cảnh, tình trạng giao thông và khí hậu khi nghiên cứu hình ảnh của một vùng du lịch tại Công viên quốc tế ở phía Bắc Mỹ.
Echtner và Ritchie (1993) nghiên cứu hình ảnh theo một cách tổng quát hơn qua một trục tọa độ 4 chiều gồm: đặc điểm chức năng/đặc điểm tâm lý và hình ảnh tổng thể/những thuộc tính. Beerli và Martin (2004) sau khi xem xét các nghiên cứu khác nhau đã tổng hợp lại thành 9 thuộc tính xác định hình ảnh điểm đến du khách cảm nhận được, bao gồm: Tài nguyên thiên nhiên (Thời tiết, bãi biển, sự giàu có của cảnh quan, sự đa dạng và độc đáo của hệ động thực vật); Cơ sở hạ tầng chung (hệ thống giao thông, liên lạc, y tế…); Cơ sở hạ tầng du lịch (cơ sở lưu trú, ăn uống, hệ thống thông tin du lịch…); Vui chơi, Giải trí du lịch (công viên chủ đề, công viên nước, vườn thú, mua sắm, casino…); Văn hoá, Lịch sử và Nghệ thuật (bảo tàng, công trình lịch sử, thủ công mĩ nghệ, ẩm thực, lễ hội…); Các yếu tố chính trị và kinh tế; Môi trường tự nhiên (vẻ đẹp của cảnh quan, sự sạch sẽ, sự đông đúc, ùn tắc giao thông…); Môi trường xã hội (sự thân thiện, hiếu khách của người dân địa phương, chất lượng đời sống, rào cản ngôn ngữ); và bầu không khí tại điểm du lịch (thư giãn hay căng thẳng, vui vẻ hoặc buồn chán…) 1. Các nhân tố tác động đến hình ảnh điểm đến Nghiên cứu của Baloglu & McCleary (1999a) đề xuất một mô hình lý thuyết về các nhân tố có ảnh hưởng đến sự hình thành hình ảnh điểm đến bao gồm: vi - Các nhân tố kích thích : gồm nguồn thông tin, kinh nghiệm du lịch trong quá khứ và sự phân phối - Các nhân tố cá nhân: gồm đặc điểm tâm lý và xã hội Kế thừa nghiên cứu của Baloglu và các học giả khác, Beerli & Martin (2004) đã xây dựng một mô hình về các nhân tố tác động tới hình ảnh điểm đến, bao gồm hai phần: + Nhân tố nguồn thông tin + Các nhân tố cá nhân: trong đó bao gồm động cơ du lịch, kinh nghiệm du lịch và các đặc điểm nhân khẩu – xã hội học Các nhân tố này có tác động đến hình ảnh nhận thức và hình ảnh cảm xúc của điểm đến, từ đó hình thành một hình ảnh tổng thể về một điểm đến mà một cá nhân có thể có. Mô hình lý thuyết dự kiến Dựa trên các cơ sở lý thuyết đã tổng hợp và luận giải ở trên, các nghiên cứu đều cho thấy các nhân tố nguồn thông tin, kinh nghiệm du lịch và động cơ du lịch có tác động tích cực đến hình ảnh điểm đến.
Riêng nhân tố đặc điểm nhân khẩu – xã hội học có các tác động khác nhau đối với hình ảnh điểm đến. Vì vậy, luận văn đề xuất mô hình nghiên cứu lý thuyết dự kiến với các giả thuyết được đề xuất như sau: Nguồn thông tin H1 + Động cơ du lịch HÌNH ẢNH ĐIỂM ĐẾN H2 + *Hình ảnh nhận thức H3 + *Hình ảnh cảm xúc Kinh nghiệm du lịch H4 ± Các đặc điểm nhân khẩu-xã hội học Dựa trên cơ sở lý thuyết ở trên, các giả thuyết đưa ra đối với mô hình lý thuyết dự kiến bao gồm: vii Giả thuyết 1: Nguồn thông tin có tác động tích cực đến hình ảnh điểm đến, cả yếu tố nhận thức và cảm xúc. Giả thuyết 2: Động cơ du lịch có tác động tích cực đến hình ảnh điểm đến, cả yếu tố nhận thức và cảm xúc. Giả thuyết 3: Kinh nghiệm du lịch có tác động tích cực đến hình ảnh điểm đến, cả yếu tố nhận thức và cảm xúc.
Giả thuyết 4: Các đặc điểm nhân khẩu-xã hội học khác nhau có tác động khác nhau đến hình ảnh điểm đến, cả yếu tố nhận thức và cảm xúc. CHƢƠNG II: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Quy trình nghiên cứu của luận văn gồm có 5 bước chính: Bước một: Tổng hợp cơ sở lý thuyết (chương một) làm nền tảng phân tích của cả bài Bước hai: Xây dựng một mô hình lý thuyết dự kiến dựa trên cơ sở lý thuyết đã xây dựng, theo định hướng nghiên cứu của bài để tiếp tục tiến hành nghiên cứu đề tài của luận văn Bước ba: Thiết kế bảng hỏi. Bước này được xây dựng tỉ mỉ, qua các khâu xây dựng bảng hỏi phác thảo, phỏng vấn chuyên gia và kiểm tra bảng hỏi để điều chỉnh/hoàn thiện bảng hỏi trước khi tiến hành thu thập dữ liệu từ khách du lịch. Bước bốn: Phân tích dữ liệu.
Dựa trên số liệu thu thập được qua điều tra bảng hỏi, tác giả tiến hành phân tích dữ liệu lần lượt qua các phương pháp kiểm định độ tin cậy của thang đo, phân tích hệ số tương quan và phân tích hồi quy đa biến nhằm tìm ra phương trình mối quan hệ giữa hình ảnh điểm đến và các nhân tố tác động đến hình ảnh. Bước năm: Bước cuối cùng sau khi mọi thu thập điều tra phân tích đã được thực hiện, từ kết quả đó, tác giả rút ra những kết luận và đề xuất ý kiến cá nhân đối với việc tác động tới hình ảnh điểm đến du lịch Tây Bắc. CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3. Giới thiệu về du lịch Tây Bắc Phạm vi nghiên cứu gồm 8 tỉnh Tây Bắc mở rộng: Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai và Hà Giang.