Tác Động Của Tỷ Giá Hối Đoái Đến Hoạt Động Du Lịch Ở Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngành du lịch Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong… 57 trang · Học viện Ngân hàng · 2021.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Trúc
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Ngọc Thắng
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh doanh quốc tế
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Giá Hối Đoái Đến Ngành Du Lịch Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ VNĐ ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ TỚI HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tỷ Giá Hối Đoái Du Lịch Việt Nam 2024

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngành du lịch Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Sự phát triển của ngành du lịch chịu tác động bởi nhiều yếu tố, trong đó tỷ giá hối đoái đóng vai trò then chốt. Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế. Một đồng nội tệ yếu hơn có thể làm cho Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn hơn đối với du khách nước ngoài do chi phí du lịch rẻ hơn. Ngược lại, một đồng nội tệ mạnh lên có thể làm giảm tính cạnh tranh của du lịch Việt Nam. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích tác động của tỷ giá hối đoái đến ngành du lịch Việt Nam, từ đó đưa ra những khuyến nghị chính sách phù hợp để thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào giai đoạn 2000-2018, một giai đoạn chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể của du lịch Việt Nam. Dữ liệu từ các tổ chức uy tín như UNWTO sẽ được sử dụng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy.

1.1. Vai trò của Du Lịch trong Nền Kinh Tế Việt Nam

Ngành du lịch đóng góp đáng kể vào GDP của Việt Nam, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thu hút đầu tư nước ngoài. Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch nhanh nhất khu vực. Du lịch không chỉ mang lại nguồn thu ngoại tệ quan trọng mà còn góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa, con người Việt Nam ra thế giới. Để duy trì và phát huy vai trò của ngành du lịch, cần có những chính sách quản lý và phát triển phù hợp, trong đó có chính sách về tỷ giá hối đoái.

1.2. Tầm Quan Trọng của Tỷ Giá trong Du Lịch Quốc Tế

Tỷ giá hối đoái là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định du lịch của du khách quốc tế. Một đồng tiền yếu hơn của quốc gia sở tại có thể làm cho chi phí du lịch trở nên hấp dẫn hơn đối với du khách nước ngoài. Ngược lại, một đồng tiền mạnh hơn có thể khiến du lịch trở nên đắt đỏ hơn, làm giảm lượng khách du lịch. Do đó, việc quản lý tỷ giá hối đoái hiệu quả là rất quan trọng đối với việc duy trì tính cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Các nghiên cứu của Eilat và Einav (2014) đã chỉ ra sức ảnh hưởng mạnh mẽ của tỷ giá đến dòng du lịch quốc tế.

II. Phân Tích Tác Động Tỷ Giá Đến Lượng Khách Du Lịch 2024

Tỷ giá hối đoái tác động đến lượng khách du lịch thông qua nhiều kênh khác nhau. Đầu tiên, nó ảnh hưởng đến chi phí du lịch. Khi đồng Việt Nam (VND) mất giá so với đồng tiền của các quốc gia khác, hàng hóa và dịch vụ du lịch tại Việt Nam trở nên rẻ hơn đối với du khách nước ngoài. Điều này thúc đẩy du khách quốc tế đến Việt Nam nhiều hơn, làm tăng lượng khách du lịch. Thứ hai, tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến doanh thu của các doanh nghiệp du lịch. Khi VND mất giá, doanh thu tính bằng ngoại tệ của các doanh nghiệp du lịch tăng lên. Điều này giúp cải thiện lợi nhuận và tạo động lực cho các doanh nghiệp du lịch đầu tư và phát triển. Tuy nhiên, sự mất giá quá mức của VND cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực, như làm tăng chi phí nhập khẩu các nguyên vật liệu và thiết bị cần thiết cho ngành du lịch.

2.1. Tác Động của Tỷ Giá Danh Nghĩa NER đến Du Lịch

Tỷ giá danh nghĩa (NER) thể hiện giá trị tương đối của đồng tiền Việt Nam so với các đồng tiền khác. Sự biến động của tỷ giá danh nghĩa có thể ảnh hưởng đến khả năng chi trả của du khách khi đến Việt Nam. Ví dụ, nếu đồng USD mạnh lên so với VND, du khách Mỹ sẽ cảm thấy chi phí du lịch tại Việt Nam rẻ hơn, từ đó có thể tăng lượng khách du lịch từ Mỹ đến Việt Nam. Nghiên cứu cho thấy mối quan hệ phức tạp giữa NER và du lịch Việt Nam, đòi hỏi sự phân tích kỹ lưỡng.

2.2. Ảnh Hưởng của Tỷ Giá Thực RER Đến Tính Cạnh Tranh

Tỷ giá thực (RER) phản ánh sức mua tương đối của đồng tiền Việt Nam so với các đồng tiền khác sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát. RER là một chỉ số quan trọng để đánh giá tính cạnh tranh của du lịch Việt Nam so với các quốc gia khác. Một RER thấp hơn cho thấy du lịch Việt Nam có lợi thế cạnh tranh hơn về giá cả. Tuy nhiên, RER cũng cần được xem xét trong mối tương quan với chất lượng dịch vụ và các yếu tố khác để đánh giá toàn diện.

2.3. Tác Động Giảm Giá VNĐ đến Ngành Du Lịch

Việc giảm giá VND có thể có tác động tích cực trong ngắn hạn đến ngành du lịch, thu hút khách du lịch quốc tế do giá cả trở nên cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, về lâu dài, việc giảm giá quá mức có thể gây ra lạm phát và bất ổn kinh tế, ảnh hưởng tiêu cực đến sức mua của người dân và tính bền vững của ngành du lịch. Do đó, cần có sự cân bằng giữa việc duy trì tính cạnh tranh và ổn định kinh tế vĩ mô.

III. Giải Pháp Quản Lý Tỷ Giá Hối Đoái Thúc Đẩy Du Lịch VN 2024

Để quản lý tỷ giá hối đoái hiệu quả và thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch Việt Nam, cần có một hệ thống các giải pháp đồng bộ. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần chủ động điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, ổn định tỷ giá hối đoái ở mức hợp lý, phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô và mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế về tiền tệ để ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp du lịch cần chủ động phòng ngừa rủi ro tỷ giá bằng cách sử dụng các công cụ phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai. Cần có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp du lịch tiếp cận các công cụ này.

3.1. Điều Hành Chính Sách Tiền Tệ Linh Hoạt và Hiệu Quả

Ngân hàng Nhà nước cần theo dõi sát diễn biến thị trường tiền tệ trong nước và quốc tế để có những điều chỉnh chính sách kịp thời. Việc điều hành chính sách tiền tệ cần hướng tới mục tiêu ổn định tỷ giá hối đoái ở mức hợp lý, tránh những biến động quá lớn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến ngành du lịch. Cần kết hợp hài hòa giữa các công cụ chính sách tiền tệ như lãi suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ bắt buộc để đạt được mục tiêu.

3.2. Phòng Ngừa Rủi Ro Tỷ Giá Cho Doanh Nghiệp Du Lịch

Các doanh nghiệp du lịch cần được trang bị kiến thức và kỹ năng về quản lý rủi ro tỷ giá. Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với các tổ chức tài chính để cung cấp các sản phẩm phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai với chi phí hợp lý, giúp các doanh nghiệp du lịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá. Cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp du lịch sử dụng các công cụ phái sinh để bảo vệ lợi nhuận.

3.3. Đa Dạng Hóa Thị Trường Khách Du Lịch Quốc Tế

Việc đa dạng hóa thị trường khách du lịch quốc tế giúp giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường nhất định, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động tỷ giá đối với ngành du lịch. Cần tập trung khai thác các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Trung Đông, và các quốc gia ASEAN. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng dịch vụ và sản phẩm du lịch để thu hút du khách từ các thị trường có thu nhập cao.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Tỷ Giá Vào Phát Triển Du Lịch Bền Vững

Nghiên cứu về tác động của tỷ giá hối đoái có thể được ứng dụng vào việc xây dựng các chiến lược phát triển du lịch bền vững. Kết quả nghiên cứu có thể giúp các nhà hoạch định chính sách và các doanh nghiệp du lịch đưa ra những quyết định sáng suốt về giá cả, sản phẩm, và thị trường. Ví dụ, nếu nghiên cứu cho thấy du khách từ một quốc gia cụ thể nhạy cảm với biến động tỷ giá, có thể áp dụng chính sách giá linh hoạt để duy trì tính cạnh tranh. Đồng thời, cần chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao, độc đáo, có giá trị gia tăng cao để thu hút du khách từ các thị trường có thu nhập cao, ít nhạy cảm với biến động tỷ giá.

4.1. Xây Dựng Chiến Lược Giá Linh Hoạt và Cạnh Tranh

Các doanh nghiệp du lịch cần xây dựng chiến lược giá linh hoạt, phù hợp với biến động tỷ giá và đặc điểm của từng thị trường khách hàng. Có thể áp dụng các chính sách chiết khấu, khuyến mãi, hoặc giảm giá vào mùa thấp điểm để thu hút khách du lịch. Cần theo dõi sát diễn biến thị trường và điều chỉnh giá cả kịp thời để duy trì tính cạnh tranh.

4.2. Đầu Tư Vào Sản Phẩm Du Lịch Chất Lượng Cao và Đa Dạng

Để thu hút du khách từ các thị trường có thu nhập cao, cần đầu tư vào các sản phẩm du lịch chất lượng cao, độc đáo, có giá trị gia tăng cao. Có thể phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch MICE (hội nghị, hội thảo, triển lãm, sự kiện) để đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách. Cần chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, đào tạo nguồn nhân lực du lịch chuyên nghiệp.

4.3. Nghiên cứu và Phân Tích Thị Trường Du Lịch

Việc nghiên cứu và phân tích thị trường du lịch là rất quan trọng để hiểu rõ nhu cầu, sở thích và hành vi của du khách từ các thị trường khác nhau. Điều này giúp các doanh nghiệp du lịch đưa ra các quyết định sáng suốt về sản phẩm, giá cả, và chiến lược tiếp thị. Cần sử dụng các công cụ và phương pháp phân tích hiện đại để thu thập và xử lý dữ liệu, từ đó đưa ra những dự báo chính xác về xu hướng du lịch.

V. Kết Luận Triển Vọng Tương Lai Ngành Du Lịch VN 2024

Tóm lại, tỷ giá hối đoái có tác động đáng kể đến ngành du lịch Việt Nam. Việc quản lý tỷ giá hối đoái hiệu quả là rất quan trọng để duy trì tính cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, việc chủ động điều hành chính sách tiền tệ, phòng ngừa rủi ro tỷ giá, và đa dạng hóa thị trường khách du lịch là những giải pháp quan trọng để giúp ngành du lịch Việt Nam vượt qua khó khăn và đạt được những thành công mới. Nghiên cứu này là một đóng góp nhỏ vào việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tỷ giá hối đoái đối với ngành du lịch và hy vọng sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và các doanh nghiệp du lịch.

5.1. Tóm Tắt Những Phát Hiện Quan Trọng của Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tỷ giá hối đoái có tác động đáng kể đến lượng khách du lịch, doanh thu, và tính cạnh tranh của ngành du lịch Việt Nam. Các loại tỷ giá khác nhau có những tác động khác nhau đến ngành du lịch. Việc quản lý tỷ giá hối đoái hiệu quả là rất quan trọng để duy trì tính cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành du lịch.

5.2. Triển Vọng Phát Triển Du Lịch Việt Nam trong Tương Lai

Với tiềm năng du lịch phong phú và chính sách phát triển du lịch đúng đắn, ngành du lịch Việt Nam có nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Việc tiếp tục đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ, và đa dạng hóa sản phẩm du lịch sẽ giúp Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn hơn đối với du khách quốc tế. Cần tận dụng tối đa cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do để thu hút đầu tư và mở rộng thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa, du lịch được nhiều quốc gia lựa chọn làm ngành kinh tế mũi nhọn nhằm quảng bá hình ảnh đất nước và tạo nguồn thu ngoại tệ thông qua hình thức "xuất khẩu tại chỗ". Báo cáo của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) năm 2018 ghi nhận toàn cầu có 1,4 tỷ lượt khách quốc tế (tăng 5,6% so với năm 2017), và Hội đồng Lữ hành và Du lịch Thế giới (WTTC) ước tính ngành du lịch đóng góp 10,4% vào GDP toàn cầu. Đối với Việt Nam, năm 2018 cả nước đón khoảng 15,5 triệu lượt khách quốc tế, nằm trong nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, đồng Việt Nam (VNĐ) có khả năng chuyển đổi quốc tế chưa cao, buộc du khách nước ngoài phải sử dụng ngoại tệ trung gian (chủ yếu là USD) để quy đổi và thanh toán các dịch vụ tại chỗ.

Thực tiễn nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận du lịch theo phạm vi địa phương riêng lẻ hoặc đánh giá chung mang tính thời điểm của các cơ quan quản lý, trong khi tác động của tỷ giá hối đoái tới dòng khách du lịch quốc tế trên bình diện cả nước chưa được nghiên cứu định lượng toàn diện. Để lấp khoảng trống này, đề tài "Tác động của tỷ giá hối đoái đến hoạt động du lịch ở Việt Nam" được thực hiện nhằm giải quyết các mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích thực trạng và lượng hóa mức độ tác động của các loại tỷ giá hối đoái đến dòng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam trong giai đoạn 2000 – 2018 bằng mô hình lực hấp dẫn; từ đó đề xuất định hướng điều hành tỷ giá và giải pháp quản trị rủi ro cho doanh nghiệp.
2. Câu hỏi nghiên cứu:
   • Câu hỏi 1: Thực trạng hoạt động du lịch ở Việt Nam đang chịu tác động lớn bởi những yếu tố nào?
   • Câu hỏi 2: Các loại tỷ giá hối đoái và dòng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam có mối quan hệ như thế nào?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Bốn loại tỷ giá hối đoái (tỷ giá danh nghĩa song phương NER, tỷ giá thực song phương RER, tỷ giá danh nghĩa đa phương NEER, tỷ giá thực đa phương REER) và thực trạng dòng khách du lịch quốc tế từ 32 quốc gia có lượng khách lớn nhất đến Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu định tính tổng hợp các công trình trên thế giới và Việt Nam; nghiên cứu định lượng tập trung vào 32 thị trường khách quốc tế trọng điểm đến Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu định lượng được thu thập liên tục trong 19 năm, từ năm 2000 đến năm 2018; dữ liệu định tính kế thừa các nghiên cứu học thuật công bố trong khoảng 30 năm (từ cuối thế kỷ XX đến năm 2021).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các khái niệm chuẩn mực về tiền tệ và du lịch:

• Khái niệm và đo lường tỷ giá: Tiếp cận theo định nghĩa của Samuelson và Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010. Trong mô hình thực nghiệm, tỷ giá được quy ước là giá cả của một đơn vị đồng nội tệ của quốc gia gửi khách được biểu thị bằng đồng USD (USD đóng vai trò là đồng tiền định giá trung gian). Bốn thước đo tỷ giá được phân loại theo tác động thương mại quốc tế gồm NER, NEER, RER và REER.
• Khái niệm và phân loại du lịch: Sử dụng định nghĩa từ Luật Du lịch Việt Nam, phân loại theo mục đích chuyến đi (nghỉ dưỡng, sinh thái, văn hóa - lịch sử) và theo lãnh thổ (du lịch quốc tế đến - Inbound, du lịch ra nước ngoài - Outbound, du lịch nội địa - Domestic).
• Khung lý thuyết mô hình lực hấp dẫn (Gravity Model): Kế thừa các phát triển lý thuyết của Clive Morley và cộng sự (2014), Linnemann (1966), giả thuyết Linder về mức độ tương đồng thu nhập, cùng các nghiên cứu thực nghiệm của Geoffrey (1995), Mehmet và cộng sự (2010), Glauco De Vita (2014), Donna L. Quadri và Tianshu Zheng (2010). Đồng thời, tác giả vận dụng nhận định của Tổng thư ký UNWTO Taleb Rifai (2015) về cơ chế tác động của sức mua tiền tệ đối với quyết định du lịch quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp định tính: Liệt kê, phân loại, so sánh và tổng hợp các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về tác động của tỷ giá tới nền kinh tế vĩ mô và ngành du lịch.
• Phương pháp định lượng: Ứng dụng mô hình lực hấp dẫn với dữ liệu bảng (panel data) cho 32 quốc gia qua 19 năm (mẫu nghiên cứu gồm $N = 608$ quan sát). Hai phương pháp hồi quy được áp dụng: Mô hình ước lượng bình phương nhỏ nhất thông thường gộp (Pooled OLS) và Mô hình ước lượng tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) có hiệu chỉnh sai số chuẩn vững (robust standard errors).

Phương trình hồi quy tổng quát của nghiên cứu:

$$\ln(\text{Tourism}{it}) = \beta_0 + \beta_1 \ln(\text{GDP}{it}) + \beta_2 \ln(D_i) + \beta_3 \text{ExchangeRate}{it} + \beta_4 \text{TREATMENT}{it} + \alpha_i + \lambda_t + \varepsilon_{it}$$

Trong đó: $\text{Tourism}{it}$ là lượt khách từ quốc gia $i$ đến Việt Nam năm $t$; $\text{GDP}{it}$ là tổng sản phẩm quốc nội của nước $i$; $D_i$ là khoảng cách địa lý giữa hai thủ đô; $\text{ExchangeRate}{it}$ đại diện cho một trong 4 loại tỷ giá (NER, RER, NEER, REER); $\text{TREATMENT}{it}$ là nhóm biến kiểm soát gồm: lạm phát ($\text{Inflation}$), đường biên giới chung ($\text{Border}$), quan hệ thuộc địa trong lịch sử ($\text{Colony}$), trụ sở đại sứ quán ($\text{Embassy}$), chính sách miễn thị thực ($\text{Visa}$), và đường bay trực tiếp ($\text{Airline}$).

Nguồn dữ liệu:

• Lượt khách du lịch, tỷ giá hối đoái, tỷ lệ lạm phát: Thu thập từ cơ sở dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổng cục Du lịch Việt Nam.
• Biến GDP, khoảng cách địa lý ($D$), thuộc địa ($\text{Colony}$), biên giới ($\text{Border}$): Trích xuất từ Trung tâm Thông tin và Dự báo Cộng hòa Pháp (CEPII).
• Các biến thể chế và hạ tầng ($\text{Visa}$, $\text{Embassy}$, $\text{Airline}$): Thu thập từ Cổng thông tin Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao Việt Nam) và các nguồn thống kê chính thống.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về tác động của tỷ giá đến hoạt động du lịch

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các khái niệm, cơ chế tác động và phân loại kinh tế học liên quan đến đề tài:

• Lý luận về tỷ giá: Làm rõ các tiêu chí phân loại tỷ giá theo nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối (mua vào, bán ra, giao ngay, kỳ hạn, tỷ giá chéo, chuyển khoản, tiền mặt), theo cơ chế điều hành (chính thức, chợ đen, cố định, thả nổi hoàn toàn, thả nổi có điều tiết theo phân loại IMF) và theo tính chất tác động ngoại thương (NER, NEER, RER, REER). Phân tích các yếu tố quyết định tỷ giá gồm: chính sách tỷ giá, lạm phát, lãi suất, ổn định chính trị - kinh tế; cùng hệ thống công cụ can thiệp trực tiếp (phá giá, nâng giá, mua bán ngoại tệ, kết hối, hạn chế giao dịch) và gián tiếp (lãi suất tái chiết khấu, thuế quan, hạn ngạch, trợ giá).
• Lý luận về hoạt động du lịch: Phân tích đặc tính kinh tế của du lịch quốc tế, các loại hình lưu trú, ăn uống, vận tải, giải trí và vai trò tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng GDP.
• Mối liên hệ giữa tỷ giá và du lịch: Tổng hợp các phát hiện thực nghiệm trên thế giới. Điển hình như nghiên cứu của Chadee và Mieczkowski (1987) về sự mất giá của đô la Canada so với USD (làm tăng 1,26% lượng khách Mỹ), nghiên cứu của Donna và Tianshu (2010) tại Ý cho thấy mức độ tác động không đồng nhất tùy thuộc sức hút đặc thù của điểm đến, và nghiên cứu của Glauco De Vita (2014) khẳng định tác động dài hạn của chế độ tỷ giá ổn định đối với dòng khách quốc tế.

Chương 2: Thực trạng về tác động của tỷ giá tới hoạt động du lịch Việt Nam

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng diễn biến kinh tế vĩ mô, ngành du lịch và ước lượng mô hình thực nghiệm:

• Thực trạng điều hành tỷ giá VNĐ (2000 – 2018): Nền kinh tế Việt Nam đạt tăng trưởng GDP bình quân 7,26%/năm (2001 – 2010) và 6,3%/năm (2011 – 2018). Chế độ tỷ giá chuyển dịch qua các giai đoạn: neo có điều chỉnh ở mức khoảng 14.000 – 16.000 VND/USD (2000 – 2007); neo với biên độ điều chỉnh trong bối cảnh lạm phát và khủng hoảng tài chính toàn cầu làm VNĐ mất giá trung bình 7%/năm (2008 – 2011); giai đoạn 2012 – 2018 tỷ giá dần ổn định và linh hoạt hơn với mức tăng trung bình của tỷ giá USD/VNĐ khoảng 3%/năm.
• Thực trạng ngành du lịch Việt Nam: Lượng khách quốc tế tăng trưởng vượt bậc, từ mốc 5 triệu lượt (năm 2010) đạt mức tăng trưởng trung bình 12,8%/năm trong giai đoạn 2016 – 2018. Năm 2017, du lịch đóng góp khoảng 8% GDP, Việt Nam lọt top 3 thế giới về tốc độ tăng trưởng khách quốc tế (theo UNWTO) và xếp thứ 67/136 về năng lực cạnh tranh du lịch (theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới - WEF). Thị trường khách phân bổ không đều: châu Á chiếm 81% (dẫn đầu là Trung Quốc và Hàn Quốc), châu Âu chiếm 13%; tỷ lệ khách quay lại lần thứ hai đạt 40%.
• Kết quả ước lượng mô hình không có tác động cố định (Bảng 2.2):
  • Biến $\ln(\text{GDP})$ có hệ số dương và đạt mức ý nghĩa thống kê 1%, chứng minh thu nhập của người dân nước gửi khách tăng sẽ thúc đẩy nhu cầu du lịch đến Việt Nam.
  • Biến khoảng cách địa lý ($D$) mang hệ số âm có ý nghĩa thống kê 1%, cho thấy khoảng cách lớn làm tăng chi phí di chuyển và thời gian, gây cản trở dòng khách.
  • Biến biên giới chung ($\text{Border}$) mang dấu dương; biến đường quan hệ thuộc địa ($\text{Colony}$) mang dấu âm có ý nghĩa thống kê ($p < 0,01$); biến đường bay trực tiếp ($\text{Airline}$) mang dấu âm do gắn liền với khoảng cách các tuyến bay quốc tế xa.
  • Các biến lạm phát ($\text{Inflation}$), trụ sở đại sứ quán ($\text{Embassy}$) và thị thực ($\text{Visa}$) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình gộp.
• Kết quả ước lượng mô hình tác động cố định (Bảng 2.3): Khi kiểm soát các yếu tố đặc thù bất biến theo thời gian của từng quốc gia, cả 4 biến tỷ giá (NER, RER, NEER, REER) đều mang hệ số dương ($+$), xác nhận mối quan hệ đồng biến giữa tỷ giá đồng nội tệ (tính bằng USD) với lượng khách đến Việt Nam.

Biến số	Mô hình (1) - NER	Mô hình (2) - RER	Mô hình (3) - NEER	Mô hình (4) - REER
Loại tỷ giá kiểm định	Danh nghĩa song phương	Thực song phương	Danh nghĩa đa phương	Thực đa phương
Chiều tác động tới LnTourism	Dương ($+$)	Dương ($+$)	Dương ($+$)	Dương ($+$)
Mức độ phản ứng tiêu biểu	Tác động đồng biến	Tỷ giá tăng 1% $\rightarrow$ Khách tăng $\approx 8%$	Tác động đồng biến	Tỷ giá tăng 1% $\rightarrow$ Khách tăng $\approx 8%$
Số quan sát ($N$)	604	532	589	589
Số lượng quốc gia	32	28	31	31

Nguồn: Tổng hợp từ kết quả ước lượng tác động cố định (Bảng 2.3 trong khóa luận)

Tác giả phân tích trường hợp thực tế năm 2015 khi Trung Quốc điều chỉnh giảm giá đồng Nhân dân tệ (tỷ giá trực tiếp tăng 1,47% từ 1 USD = 6,14 CNY lên 1 USD = 6,23 CNY, tức CNY mất giá so với USD), lượng khách Trung Quốc đến Việt Nam đã giảm khoảng 7% (từ 1,9 triệu lượt năm 2014 xuống còn 1,77 triệu lượt năm 2015), minh chứng sự sụt giảm sức mua ngoại tệ làm giảm dòng khách và mức chi tiêu của du khách.

Chương 3: Một số giải pháp và khuyến nghị chính sách

Chương 3 trình bày các định hướng vĩ mô và giải pháp vi mô nhằm tối ưu hóa hoạt động du lịch trong bối cảnh biến động tỷ giá:

• Định hướng quản lý nhà nước về du lịch: Bám sát quy định tại Điều 5 Luật Du lịch 2017 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2018) về huy động nguồn lực phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, ưu tiên bảo tồn tài nguyên, quy hoạch, xúc tiến thương hiệu quốc gia, đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ hiện đại.
• Định hướng điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước: Duy trì chính sách tiền tệ kiểm soát lạm phát, điều hành tỷ giá trung tâm linh hoạt bám sát biến động đồng USD với biên độ dao động khoảng 3%; sử dụng quỹ dự trữ ngoại hối can thiệp khi thị trường bất ổn; điều chỉnh lãi suất VNĐ kỳ hạn lên khoảng 4% cho các tổ chức tín dụng nhằm hạn chế hiện tượng đô la hóa và đầu cơ ngoại tệ.
• Nhận diện rủi ro tỷ giá cho doanh nghiệp du lịch:
  • Rủi ro giao dịch: Phát sinh do độ trễ thời gian giữa thời điểm ký hợp đồng du lịch (bằng ngoại tệ với khách quốc tế) và thời điểm thanh toán thực tế (bằng VNĐ cho các nhà cung ứng dịch vụ tại chỗ).
  • Rủi ro kinh tế: Xuất hiện khi đồng nội tệ của đối tác mất giá so với USD hoặc tỷ giá USD/VNĐ suy giảm, làm tăng chi phí chuyến đi tính theo bản tệ của du khách hoặc làm giảm giá trị quy đổi ngoại tệ tại Việt Nam.
• Giải pháp đề xuất cho doanh nghiệp: Chủ động giảm thiểu rủi ro giao dịch bằng việc ưu tiên lựa chọn các đồng tiền mạnh có tính thanh khoản cao (đặc biệt là USD) trong việc định giá và ký kết các hợp đồng lữ hành quốc tế.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác định được mối quan hệ đồng biến có ý nghĩa thống kê giữa tỷ giá hối đoái của các quốc gia gửi khách (quy ước theo USD) và lượng khách du lịch quốc tế đến Việt Nam giai đoạn 2000 – 2018 trên mẫu 32 thị trường trọng điểm.
• Định lượng mức độ co giãn: Khi tỷ giá thực (RER và REER) của quốc gia đối tác tăng 1% so với USD (đồng nội tệ của họ lên giá), lượng khách du lịch từ quốc gia đó đến Việt Nam tăng tương ứng khoảng 8%, và ngược lại.
• Làm rõ vai trò tích cực của quy mô kinh tế ($\ln\text{GDP}$) và tác động cản trở của khoảng cách địa lý ($D$) đối với nhu cầu du lịch quốc tế đến Việt Nam.

Giải pháp và kiến nghị

• Đối với cơ quan quản lý: Cần duy trì cơ chế tỷ giá linh hoạt có điều tiết, kiểm soát biên độ biến động quanh mức 3%, bảo đảm sự ổn định kinh tế vĩ mô để tạo môi trường thuận lợi cho du lịch Inbound.
• Đối với doanh nghiệp lữ hành: Áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro hối đoái, chuẩn hóa việc sử dụng đồng tiền thanh toán quốc tế mạnh (USD) trong các hợp đồng cung ứng dịch vụ tour trọn gói.

Đóng góp của đề tài

• Khóa luận là một trong những công trình tiên phong tại Việt Nam thực hiện lượng hóa tác động đồng thời của 4 loại tỷ giá (NER, RER, NEER, REER) tới luồng khách du lịch quốc tế bằng mô hình lực hấp dẫn trên dữ liệu bảng 19 năm.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm khẳng định cơ chế lan truyền từ tỷ giá của các thị trường khách nguồn thông qua đồng tiền trung gian USD đến hoạt động xuất khẩu dịch vụ du lịch tại chỗ của Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu mới dừng lại ở phạm vi 32 quốc gia gửi khách hàng đầu, chưa bao quát toàn bộ các thị trường tiềm năng nhỏ hơn.
  • Mô hình tác động cố định (FEM) loại bỏ các biến giải thích không thay đổi theo thời gian (như $\text{Border}$, $\text{Visa}$, $\text{Embassy}$, $\text{Airline}$), do đó chưa đánh giá được tác động biên dài hạn của từng yếu tố thể chế này trong tương quan với tỷ giá.
  • Chuỗi số liệu kết thúc ở năm 2018, chưa phản ánh các biến động bất thường của giai đoạn đại dịch và các cú sốc tài chính toàn cầu những năm tiếp theo.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng mẫu nghiên cứu sang các thị trường mới nổi và cập nhật chuỗi dữ liệu bảng giai đoạn sau 2018.
  • Ứng dụng các kỹ thuật ước lượng nâng cao (như mô hình tự hồi quy phân phối trễ ARDL bảng hoặc GMM) để phân tách tác động ngắn hạn và dài hạn của tỷ giá, kết hợp đánh giá chi tiết theo từng phân khúc chi tiêu của du khách.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, học viên và giảng viên các ngành Kinh doanh quốc tế, Kinh tế quốc tế, Tài chính - Ngân hàng và Quản trị dịch vụ du lịch & lữ hành.

Những nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn cao bao gồm:

1. Phương pháp xây dựng mô hình lực hấp dẫn ứng dụng trong nghiên cứu nhu cầu du lịch quốc tế.
2. Quy trình xử lý và chuẩn hóa dữ liệu bảng đa quốc gia kết hợp 4 chỉ số tỷ giá (NER, RER, NEER, REER) từ nguồn dữ liệu IMF và CEPII.
3. Khung phân tích nhận diện rủi ro tỷ giá giao dịch và rủi ro kinh tế dành cho các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành quốc tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận quy ước cách tính tỷ giá hối đoái trong mô hình định lượng như thế nào?
Trong mô hình, tỷ giá được quy ước là giá cả của một đơn vị đồng nội tệ của quốc gia gửi khách được biểu thị bằng đồng USD (USD là đồng tiền định giá trung gian). Do đó, khi chỉ số tỷ giá này tăng lên đồng nghĩa với việc đồng nội tệ của quốc gia gửi khách lên giá so với USD.

2. Kết quả hồi quy tác động cố định (Bảng 2.3) cho thấy tỷ giá thực (RER, REER) tác động ra sao đến lượng khách quốc tế?
Kết quả thực nghiệm chỉ ra mối quan hệ đồng biến: Khi tỷ giá thực (RER hoặc REER) của các quốc gia đối tác tăng 1% so với USD (đồng nội tệ của họ mạnh lên, đổi được nhiều USD hơn), lượng khách du lịch từ quốc gia đó đến Việt Nam tăng khoảng 8%; ngược lại khi tỷ giá này giảm 1%, lượng khách giảm tương ứng khoảng 8%.

3. Tại sao các biến Lạm phát (Inflation), Thị thực (Visa) và Đại sứ quán (Embassy) không có ý nghĩa thống kê trong mô hình Bảng 2.2?
Khóa luận giải thích rằng lạm phát tại Việt Nam duy trì tương đối ổn định khiến giá dịch vụ không biến động lớn đối với du khách nước ngoài; chính sách miễn thị thực của Việt Nam đã áp dụng rộng rãi cho hơn 100 quốc gia nên không tạo ra rào cản phân biệt lớn; hoạt động du lịch thuần túy mang tính dân sự, giải trí nên sự hiện diện của đại sứ quán không phải là yếu tố tiên quyết chi phối quyết định điểm đến của du khách.

4. Dữ liệu thực nghiệm của khóa luận được thu thập từ những nguồn chính thống nào và quy mô mẫu là bao nhiêu?
Dữ liệu được thu thập từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổng cục Du lịch Việt Nam, Trung tâm Thông tin và Dự báo Cộng hòa Pháp (CEPII) và Cổng thông tin Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao. Bộ dữ liệu bảng gồm 32 quốc gia có lượng khách lớn nhất đến Việt Nam trong giai đoạn 19 năm (2000 – 2018), tạo thành mẫu nghiên cứu gồm 608 quan sát.

5. Tác giả đã dùng dẫn chứng lịch sử nào để minh họa mối liên hệ giữa việc đồng nội tệ mất giá và lượng khách du lịch đến Việt Nam sụt giảm?
Tác giả dẫn chứng trường hợp năm 2015 của Trung Quốc: Khi nước này phá giá đồng Nhân dân tệ khiến tỷ giá 1 USD đổi từ 6,14 CNY (năm 2014) lên 6,23 CNY (năm 2015, tức tăng 1,47%), lượng khách du lịch Trung Quốc sang Việt Nam năm 2015 đã giảm khoảng 7% (từ 1,9 triệu lượt xuống còn 1,77 triệu lượt), đồng thời mức chi tiêu của du khách Trung Quốc tại Việt Nam cũng bị thắt chặt.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Kim Trúc đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực nghiệm thành công mô hình lực hấp dẫn để đánh giá tác động của tỷ giá hối đoái tới hoạt động du lịch quốc tế tại Việt Nam giai đoạn 2000 – 2018. Kết quả nghiên cứu khẳng định mối quan hệ đồng biến giữa giá trị đồng nội tệ của các quốc gia gửi khách (tính theo USD) và lượng khách đến Việt Nam, nổi bật là độ co giãn 8% của tỷ giá thực RER và REER. Công trình đóng góp cơ sở khoa học quan trọng cho công tác hoạch định chính sách tỷ giá vĩ mô và cung cấp giải pháp quản trị rủi ro thanh toán quốc tế cho các doanh nghiệp du lịch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH 1. TỶ GIÁ Giữa bối cảnh hoạt động kinh doanh quốc tế diễn ra ngày càng sôi nổi, các giao dịch, trao đổi thực hiện giữa các quốc gia ngày càng lớn, việc sử dụng đồng tiền nào trong thanh toán sẽ ảnh hưởng tới chính các doanh nghiệp cũng như các quốc gia trong mối quan hệ mua bán này, và hoạt động du lịch cũng không ngoại lệ. Tỷ giá là một trong những yếu tố kinh tế quan trọng, cơ bản, được đặt trong nhiều mối quan hệ với những yếu tố khác để xác định tầm ảnh hưởng giữa chúng. Việc sử dụng tỷ giá trong các giao dịch quốc tế là tất yếu.

Vậy tỷ giá là gì, những yếu tố nào quyết định tỷ giá và tỷ giá ảnh hưởng như thế nào tới kinh tế nói chung và du lịch nói riêng? 1. Khái niệm tỷ giá Tỷ giá có nhiều khái niệm được hình thành theo quan điểm của mỗi tác giả. Một trong những định nghĩa nổi tiếng nhất có thể kể đến của Samuelson – nhà kinh tế học người Mĩ về tỷ giá như sau: “Tỷ giá hối đoái là tỷ giá để đổi tiền của một quốc gia lấy tiền của một quốc gia khác”. Ở Việt Nam, Luật Ngân hàng nhà nước Việt Nam năm 2010 chỉ rõ: “Tỷ giá hối đoái của đồng Việt Nam là giá của một đơn vị tiền tệ nước ngoài tính bằng đơn vị tiền tệ của Việt Nam”.

Trong các giao dịch trên thế giới, USD là đồng tiền chiếm tỷ lệ lớn nhất. Với tính tương đối ổn định, các quốc gia đều coi USD như một tài sản dự trữ quan trọng. Hơn thế nữa, việc USD được chấp nhận dùng để thanh toán khiến cho đồng tiền này càng được sử dụng nhiều hơn, và đối với hoạt động du lịch cũng vậy. Khách du lịch có thể dễ dàng đổi từ đồng nội tệ của nước mình sang USD và sử dụng USD là đồng tiền thanh toán khi tới du lịch các nước khác.

Như vậy, để phục vụ cho mục đích nghiên cứu tác động của tỷ giá tới du lịch của Việt Nam, trong bài viết này, em sử dụng khái niệm: “Tỷ giá là giá cả của một 9 đồng tiền được biểu thị theo đồng tiền khác”. Trong bài quy ước là giá cả của một đồng nội tệ của một quốc gia được biểu thị theo USD (USD là đồng tiền định giá). Vai trò của tỷ giá đối với nền kinh tế là rất quan trọng. Thông qua công cụ tỷ giá, Chính phủ các nước sẽ điều chỉnh chính sách nhằm duy trì một mức tỷ giá phù hợp, giảm sốc cho nền kinh tế trước những biến động hay thúc đẩy nền kinh tế trong những trường hợp cần thiết.

Xuất phát từ định nghĩa, tỷ giá là giá cả của một đồng tiền được biểu thị bằng một đồng tiền khác, ta có thể nhìn vào tỷ giá để xác định được sức mua giữa các đồng tiền, đồng tiền nào đang mạnh, đang lên giá, đồng tiền nào đang bị giảm giá hay có xu hướng bị phá giá trầm trọng. Với cùng một loại mặt hàng ở hai nước khác nhau, giá cả của hàng hoá trong nước là đắt hơn hay rẻ hơn so với nước ngoài. Một trong những hoạt động quốc tế bị ảnh hưởng trực tiếp từ sự thay đổi của tỷ giá đó là hoạt động xuất nhập khẩu. Các doanh nghiệp khi tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu phải chịu nhiều rủi ro, trong đó có rủi ro tỷ giá.

Tỷ giá thay đổi có thể cải thiện sức cạnh tranh của hàng hoá xuất khẩu trên thị trường quốc tế khi tỉ giá biến động làm hàng hoá xuất khẩu trở nên rẻ hơn hoặc cũng có thể làm xói mòn sức cạnh tranh trong trường hợp hàng hoá có thể sẽ đắt hơn, người dân sẽ lựa chọn sản phẩm trong nước thay vì sản phẩm nhập khẩu. Chính vì ảnh hưởng tới hoạt động xuất nhập khẩu nên tỷ giá ảnh hưởng liên quan đến tăng trưởng của nền kinh tế. Với vai trò quan trọng như vậy, tỷ giá trở thành yếu tố kinh tế được quan tâm, phân tích và tính toán, các chính sách về tỷ giá được xem xét và cân nhắc một cách kĩ lưỡng, đòi hỏi các nhà lãnh đạo, nhà kinh tế, các doanh nghiệp cần phải theo sát để có những chuyển hướng kịp thời, tránh những ảnh hưởng tiêu cực có thể xảy ra đối với nền kinh tế. Phân loại Tuỳ theo từng tiêu chí mà tỷ giá được phân loại theo những cách khác nhau như căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối, cơ chế điều hành chính sách tỷ giá hay căn cứ vào tính chất tác động đến thương mại quốc tế.

 Căn cứ nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối, ta có: - Tỷ giá mua vào - Bid Rate: Là tỷ giá mà tại đó ngân hàng yết giá sẵn sàng mua vào đồng tiền yết giá; 10 - Tỷ giá bán ra - Ask (or Offer) Rate: Là tỷ giá mà tại đó ngân hàng yết giá sẵn sàng bán ra đồng tiền yết giá; - Tỷ giá giao ngay - Spot rate: Là tỷ giá được thỏa thuận hôm nay, nhưng việc thanh toán xảy ra trong vòng hai ngày làm việc tiếp theo (nếu không có thỏa thuận khác thì thường là ngày làm việc thứ hai); - Tỷ giá kỳ hạn - Forward Rate: Là tỷ giá được thỏa thuận ngày hôm nay, nhưng việc thanh toán xảy ra sau đó từ ba ngày làm việc trở lên; - Tỷ giá mở cửa - Opening Rate: Là tỷ giá áp dụng cho hợp đồng giao dịch đầu tiên trong ngày; - Tỷ giá đóng cửa - Closing Rate: Là tỷ giá áp dụng cho hợp đồng cuối cùng được giao dịch trong ngày; - Tỷ giá chéo - Crosed Rate: Là tỷ giá giữa hai đồng tiền được suy ra từ đồng tiền thứ ba (còn gọi là đồng tiền trung gian); - Tỷ giá chuyển khoản - Transfer Rate: Tỷ giá chuyển khoản áp dụng cho các giao dịch mua bán ngoại tệ là các khoản tiền gửi tại ngân hàng; - Tỷ giá tiền mặt - Bank Note Rate: Tỷ giá tiền mặt áp dụng cho ngoại tệ tiền kim loại, tiền giấy, séc du lịch và thẻ tín dụng. Thông thường, tỷ giá mua tiền mặt thấp hơn và tỷ giá bán tiền mặt cao hơn so với tỷ giá chuyển khoản.  Căn cứ cơ chế điều hành chính sách tỷ giá, ta có: - Tỷ giá chính thức - Official Rate (Ở Việt Nam ngày nay là tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng): Là tỷ giá do NHTW công bố, nó phản ánh chính thức về giá trị đối ngoại của đồng nội tệ. Tỷ giá chính thức được áp dụng để tính thuế xuất nhập khẩu và một số hoạt động khác liên quan đến tỷ giá chính thức; - Tỷ giá chợ đen - Black Market Rate: Là tỷ giá được hình thành bên ngoài hệ thống ngân hàng, do quan hệ cung cầu trên thị trường chợ đen quyết định; - Tỷ giá cố định - Fixed Rate: Là tỷ giá do NHTW công bố cố định trong một biên độ giao động hẹp.

Dưới áp lực cung cầu của thị trường, để duy trì tỷ giá cố định, buộc NHTW phải thường xuyên can thiệp, do đó làm cho dự trữ ngoại hối quốc gia thay đổi; 11 - Tỷ giá thả nổi hoàn toàn - Freely Floating Rate: Là tỷ giá được hình thành hoàn toàn theo quan hệ cung cầu trên thị trường, NHTW không hề can thiệp; - Tỷ giá thả nổi có điều tiết - Managed Floating Rate: Là tỷ giá được thả nổi, nhưng NHTW tiến hành can thiệp để tỷ giá biến động theo hướng có lợi cho nền kinh tế.  Trong nội dung nghiên cứu của đề tài liên quan đến du lịch quốc tế, em xin đề cập tới phương pháp phân loại thứ ba là dựa vào tính chất tác động tới thương mại quốc tế. Theo cách phân loại này, tỷ giá hối đoái bao gồm: - Tỷ giá danh nghĩa song phương (Bilateral Nominal Exchange Rate NER): là con số tuyệt đối thể hiện sự trao đổi giữa hai đồng tiền, không có sự điều chỉnh cũng như đề cập đến tương quan sức mua hàng hoá và dịch vụ giữa chúng. Hiểu đơn giản, tỷ giá danh nghĩa song phương là tỷ lệ trao đổi giữa hai đồng tiền, khi tỷ giá tăng, đồng tiền yết giá lên giá do một đồng tiền này đổi được nhiều đồng tiền định giá hơn, ngược lại, khi tỷ giá giảm, đồng tiền yết giá lại bị giảm giá và đồng tiền định giá lên giá.

- Tỷ giá danh nghĩa đa phương (Nominal Effective Exchange Rate NEER): Là chỉ số tỷ giá trung bình của một đồng tiền so với những đồng tiền còn lại và cũng chưa đề cập đến tương quan sức mua giữa đồng tiền nội tệ và đồng tiền của các nước trong rổ tiền tệ. Do trên thế giới, các quốc gia không chỉ thực hiện giao dịch với một quốc gia khác mà với rất nhiều các quốc gia, chính vì vậy, đồng tiền trao đổi cũng rất lớn. Trong thời điểm này, đồng tiền nội tệ trở nên mạnh hơn so với đồng tiền này, nhưng lại có thể là yếu hơn so với đồng tiền khác. Để đánh giá một cách tổng thể xem đồng tiền này lên giá hay giảm giá theo thời gian thì cần đánh giá tương quan cùng lúc với nhiều đồng tiền, và công cụ cần sử dụng đó là tỷ giá đa phương.

Tuy nhiên, chính vì mang tính danh nghĩa, nên khi quan sát ảnh hưởng của tỷ giá đến thương mại quốc tế, các nhà kinh tế thường sử dụng tỷ giá thực. Vì sự thay đổi của tỷ giá danh nghĩa không nhất thiết gây ảnh hưởng tới nền kinh tế. Tỷ giá thực cũng có 2 loại là tỷ giá thực song phương và đa phương. 12 - Tỷ giá thực song phương (Bilateral Real Exchange Rate RER): Tỷ giá thực bằng tỷ giá danh nghĩa đã được điều chỉnh bởi tỷ lệ lạm phát giữa trong nước với nước ngoài, do đó, nó là chỉ số phản ánh tương quan sức mua giữa nội tệ và ngoại tệ.

- Tỷ giá thực đa phương (Real Effective Exchange Rate REER): bằng tỷ giá danh nghĩa đa phương đã được điều chỉnh bởi tỷ lệ lạm phát ở trong nước với tất cả các nước còn lại, do đó nó phản ánh tương quan sức mua giữa nội tệ với tất cả các đồng tiền còn lại. Khi phân tích ảnh hưởng của tỷ giá tới thương mại quốc tế, các tỷ giá thường được phân tích ở trạng thái động, vì ở trạng thái tĩnh, tại một thời điểm, chỉ xem xét được là vị thế cạnh tranh cao hơn hay thấp hơn. Theo thời gian, trạng thái động cho biết tỷ giá tăng hay giảm sẽ cải thiện hay là sói mòn sức cạnh tranh của một quốc gia.