CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ HÀI LÒNG CỦA NGƯỜI NỘP THUẾ ĐỐI VỚI DỊCH VỤ MỘT CỬA THUẾ 1. Những vấn đề chung về dịch vụ một cửa thuế 1. Khái quát về dịch vụ hành chính công Khái niệm dịch vụ hành chính công: Theo World Bank (1997), dịch vụ hành chính công chủ yếu là hàng hóa và dịch vụ công không thuần khiết mà người tham gia cung cấp có thể là nhà nước và các tổ chức khác như tư nhân, các tổ chức xã hội hay cộng đồng. Sự cung cấp các dịch vụ này rất linh hoạt, tùy thuộc vào nhu cầu của người tiêu dùng, không mang tính độc quyền và có thể miễn phí hoặc trả phí.
Theo Đỗ Đình Nam (2010) cho rằng, dịch vụ hành chính công là loại dịch vụ gắn liền với chức năng quản lý nhà nước, nhằm đáp ứng yêu cầu của người dân. Người dân được hưởng những dịch vụ này không theo quan hệ cung cầu, ngang giá trên thị trường, mà thông qua việc đóng lệ phí hoặc phí cho các cơ quan hành chính nhà nước. Tại Nghị định số 42/2022/NĐ-CP của Chính phủ ngày 24 tháng 6 năm 2024 quy định: “Dịch vụ hành chính công là những dịch vụ liên quan đến hoạt động thực thi pháp luật, không nhằm mục tiêu lợi nhuận, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho tổ chức, cá nhân dưới hình thức các loại giấy tờ có giá trị pháp lý hoặc dưới hình thức thông báo kết quả thực hiện trong các lĩnh vực mà cơ quan nhà nước đó quản lý”. Đặc điểm dịch vụ hành chính công: - Là dịch vụ do các cơ quan hành chính nhà nước thực hiện: Dịch vụ hành chính bao gồm việc cấp các loại giấy phép, giấy tờ gắn với nhân thân của cá nhân, công chứng, xử lý vi phạm hành chính, kiểm tra, thanh tra hành chính được thực hiện bởi các cơ quan hành chính nhà nước.
- Về mục đích, dịch vụ hành chính công phục vụ cho hoạt động quản lý của Nhà nước: Dịch vụ hành chính công mặc dù không thuộc chức năng quản lý của nhà nước nhưng là hoạt động phục vụ thiết thực cho quản lý nhà nước. Các dịch vụ hành chính công được sử dụng nhằm mục đích thực hiện chức năng quản lý, bảo đảm an toàn xã hội, người dân được yêu cầu và khuyến khích thực hiện các dịch vụ hành chính công. Để tạo điều kiện cho quản lý nhà nước hiệu quả thì người dân cần tích cực chủ động thực hiện các dịch vụ hành chính công. 6 - Dịch vụ hành chính công không vì mục đích lợi nhuận: Là dịch vụ mang tính chất phục vụ người dân và xã hội nên dịch vụ hành chính công không hướng đến vụ lợi.
Tuy nhiên, trong điều kiện khả năng cung cấp của Nhà nước, một số dịch vụ hành chính công có thể thu lệ phí nhưng không mang tính chất bù đắp hao phí lao động cho chủ thể cung cấp dịch vụ. - Mọi người dân có quyền ngang nhau trong việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ hành chính công: Với tư cách là đối tượng phục vụ của Nhà nước, mọi người dân được bình đẳng, không phân biệt đối xử trong sử dụng dịch vụ hành chính công. Khái quát về cơ chế một cửa Khái niệm về bộ phận Một cửa: Nghị định số 61/2018/NĐ-CP của Chính phủ ngày 23 tháng 4 năm 2018 quy định: “Cơ chế một cửa trong giải quyết thủ tục hành chính là phương thức tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính, theo dõi, giám sát, đánh giá việc giải quyết thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân của một cơ quan có thẩm quyền thông qua Bộ phận Một cửa”. “Bộ phận Một cửa là tên gọi chung của Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn hướng dẫn, tiếp nhận, giải quyết hoặc chuyển hồ sơ giải quyết, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính, theo dõi, giám sát, đánh giá việc giải quyết thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân.
Nhiệm vụ của Bộ phận Một cửa: Công khai đầy đủ, kịp thời bằng phương tiện điện tử hoặc bằng văn bản danh mục thủ tục hành chính được thực hiện tại Bộ phận Một cửa; các nội dung thủ tục hành chính được công khai theo quy định của pháp luật về kiểm soát thủ tục hành chính và Nghị định này; hỗ trợ những trường hợp không có khả năng tiếp cận thủ tục hành chính được công khai bằng phương tiện điện tử; Hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính; tiếp nhận hồ sơ thủ tục hành chính; giải quyết hoặc chuyển hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính; trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính; theo dõi, giám sát, đánh giá việc giải quyết và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân; thu phí, lệ phí (nếu có) theo quy định; Phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để giải quyết, trả kết quả giải quyết cho tổ chức, cá nhân đối với trường hợp thủ tục hành chính yêu cầu giải quyết ngay trong ngày hoặc các thủ tục hành chính được giao hoặc ủy quyền cho công chức, viên chức tại Bộ 7 phận Một cửa giải quyết; hỗ trợ tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4; Phối hợp với các cơ quan có thẩm quyền và các cơ quan khác có liên quan tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức được giao nhiệm vụ hướng dẫn, tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; Tiếp nhận, xử lý hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của tổ chức, cá nhân đối với cán bộ, công chức, viên chức, cơ quan có thẩm quyền liên quan đến việc hướng dẫn, tiếp nhận, giải quyết, chuyển hồ sơ giải quyết và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính; chuyển ý kiến giải trình của cơ quan có thẩm quyền về các phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo đến tổ chức, cá nhân; Bố trí trang thiết bị tại Bộ phận Một cửa theo quy định và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cần thiết về pháp lý, thanh toán phí, lệ phí, nộp thuế, phiên dịch tiếng nước ngoài, tiếng dân tộc (nếu cần), sao chụp, in ấn tài liệu và các dịch vụ cần thiết khác khi tổ chức, cá nhân có nhu cầu theo mức giá dịch vụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt; Thực hiện các nhiệm vụ khác được giao theo quy định của pháp luật. Khái niệm dịch vụ một cửa thuế Dịch vụ một cửa trong giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) là dịch vụ mà phương thức tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và trả kết quả giải quyết TTHC, theo dõi, giám sát, đánh giá việc giải quyết TTHC cho tổ chức, cá nhân thông qua Bộ phận Một cửa. Bộ phận Một cửa thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn hướng dẫn, tiếp nhận, giải quyết hoặc chuyển hồ sơ giải quyết, trả kết quả giải quyết TTHC, theo dõi, giám sát, đánh giá việc giải quyết TTHC cho tổ chức, cá nhân. Quyết định số 2351/QĐ-TCT ngày 11 tháng 12 năm 2015 của Tổng cục Thuế quy định Dịch vụ một cửa thuế là dịch vụ giải quyết các TTHC công về thuế mà tất cả các bước từ tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và trả kết quả cho người nộp thuế (NNT) được thực hiện tại một đầu mối là Bộ phận Một cửa của cơ quan thuế.
Mục đích triển khai thực hiện dịch vụ một cửa thuế: - Thống nhất trình tự thực hiện công việc tiếp nhận, giải quyết TTHC thuế của NNT theo cơ chế một cửa tại cơ quan thuế. - Đảm bảo việc tiếp nhận và giải quyết các TTHC thuế của NNT được thuận lợi nhất. - Công khai, minh bạch TTHC về thuế. 8 - Giám sát công chức trong việc thực hiện giải quyết các TTHC thuế theo đúng quy định của pháp luật.
Nhiệm vụ bộ phận Một cửa: - Tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đúng thẩm quyền, phạm vi và đúng chức năng nhiệm vụ quyền hạn. - Công khai đầy đủ thông tin, kịp thời các TTHC thuế và tình trạng giải quyết hồ sơ của NNT. - Bảo đảm giải quyết công việc, nhanh chóng, thuận tiện cho NNT; việc yêu cầu bổ sung hồ sơ chỉ được thực hiện một lần trong suốt quá trình giải quyết hồ sơ tại cơ quan thuế một cấp, trừ trường hợp do lỗi của NNT. - Bảo đảm hồ sơ của NNT được giải quyết đúng thời hạn, trình tự theo quy định của Luật Quản lý thuế và các Quy trình nghiệp vụ quản lý thuế hiện hành.
Việc tiếp nhận và trả kết quả cho NNT bằng phương thức điện tử phải thực hiện theo quy định của văn bản pháp quy về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế. - Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận, đơn vị trong cơ quan thuế, giữa cơ quan thuế và các cơ quan khác có liên quan đến việc giải quyết hồ sơ của NNT. Quy trình dịch vụ một cửa thuế Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ của NNT thông qua 3 hình thức tiếp nhận sau: - Tiếp nhận hồ sơ của NNT qua đường bưu chính, công chức tại bộ phận Một cửa thực hiện - Tiếp nhận hồ sơ của NNT trực tiếp tại cơ quan thuế, công chức tại bộ phận Một cửa thực hiện nhận hồ sơ từ NNT - Tiếp nhận hồ sơ của NNT qua đường điện tử Bước 2: Chuyển hồ sơ gồm: - Phân loại hồ sơ: thực hiện phân loại theo 2 nhóm là hồ sơ phải trả kết quả giải quyết cho NNT (ví dụ: hồ sơ đề nghị hoàn thuế, miễn giảm thuế đất) và hồ sơ không phải trả kết quả giải quyết (ví dụ: tờ khai thuế hàng tháng, quý, năm mà NNT gửi tới cơ quan thuế) - Chuyển hồ sơ: thực hiện lập Phiếu chuyển hồ sơ kịp thời, chính xác tới các bộ phận giải quyết. Bước 3: Giải quyết hồ sơ phải trả kết quả cho NNT: Hồ sơ phải được giải quyết theo đúng quy định tại Luật Quản lý thuế, các văn bản hướng dẫn thi hành luật và các Quy 9 trình nghiệp vụ quản lý thuế của cơ quan thuế.
Bộ phận giải quyết thực hiện giải quyết hồ sơ như sau: - Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ, chưa hợp lệ: lập Thông báo đề nghị bổ sung hồ sơ chuyển bộ phận Hành chính - Văn thư để gửi cho NNT, thời hạn: tối đa hai ngày làm việc, kể từ ngày bộ phận giải quyết hồ sơ nhận được hồ sơ từ bộ phận Một cửa.