ĐẶT VẤN ĐỀ Chính quyền cấp xã là đơn vị hành chính ở cơ sở, trực tiếp tổ chức đưa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Đây cũng là nơi gần dân nhất, tiếp thu những ý kiến của nhân dân để phản ánh cho Đảng và Nhà nước hoàn thiện chính sách, pháp luật. Trên thực tế, cán bộ, công chức cấp xã phải giải quyết một khối lượng công việc rất lớn, đa dạng và phức tạp, liên quan đến mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở cơ sở. Do đó, nếu đội ngũ cán bộ, công không đủ năng lực công tác sẽ gây những hậu quả tiêu cực và nghiêm trọng về nhiều mặt đối với mỗi địa phương nói riêng và cả nước nói chung.
Lý luận và thực tiễn đã chứng minh, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã là nhân tố then chốt trong xây dựng hệ thống chính quyền vững mạnh. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy "Cấp xã là gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi". Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX năm 2012 xác định: "Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở có năng lực tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy với dân, biết phát huy sức dân, không tham nhũng, không ức hiếp dân, trẻ hóa đội ngũ, chăm lo công tác đào tạo, bồi dưỡng, giải quyết hợp lý và đồng bộ chính sách đối với cán bộ cơ sở".
Do đó, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC cấp xã là nội dung trọng tâm, then chốt góp phần xây dựng hệ thống chính trị, chính quyền vững mạnh từ cơ sở. Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng và quan tâm tới việc xây dựng đội ngũ cán bộ công chức nói chung và công chức chính quyền cấp xã nói riêng. Đây là nhân tố then chốt để thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế; thực hiện thành công chương trình cải cách nền hành chính nhà nước và xây dựng nông thôn mới, góp phần ổn định hệ thống chính trị và chất lượng bộ máy nhà nước. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng năm 2012 đã đề ra mục tiêu: "Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức, lối sống lành mạnh, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí, kiên quyết 1 đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; có tư duy đổi mới, sáng tạo, có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; có tinh thần đoàn kết, hợp tác, ý thức tổ chức kỷ luật cao và phong cách làm việc khoa học, tôn trọng tập thể, gắn bó với nhân dân, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm.
Đội ngũ cán bộ công chức phải đồng bộ, có tính kế thừa và phát triển, có số lượng và cơ cấu hợp lý". Chương trình tổng thể cải cách nền hành chính nhà nước đến năm 2020 cũng xác định, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức là một trong bảy chương trình hành động chiến lược góp phần xây dựng nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, từng bước hiện đại, xây dựng bộ máy nhà nước hoạt động có hiệu lực, hiệu quả. Trong đó, đặt ra yêu cầu xây dựng được đội ngũ cán bộ công chức hành chính vừa có phẩm chất đạo đức tốt, vừa có năng lực, trình độ chuyên môn cao, có kỹ năng quản lý, vận hành bộ máy hành chính để thực hiện có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền cấp xã từng bước phát triển cả số lượng và chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thời kỳ mới.
Đa số cán bộ công chức cấp xã có phẩm chất đạo đức tốt, trung thành với lý tưởng, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới của Đảng; có lối sống giản dị, trong sáng, gần gũi với nhân dân, tâm huyết với công việc. Đây là nhân tố quan trọng góp phần đảm bảo tổ chức thực hiện thành công đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lãnh đạo nhân dân phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, trước tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, một bộ phận cán bộ công chức nói chung, cán bộ, công chức cấp xã nói riêng có biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức, thái độ quan liêu, hách dịch, chưa thực hiện tốt công tác dân chủ cơ sở; có dấu hiệu, tư tưởng cơ hội, ý thức kỷ luật kém gây mất đoàn kết nội bộ; tinh thần phê bình và tự phê bình còn thấp, gây tổn hại đến uy tín và làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước (Đoàn Văn Tình, 2015). Thị xã Từ Sơn là đô thị vệ tinh của thủ đô Hà nội và một trong hai trung tâm kinh tế - văn hóa – giáo dục của tỉnh, là một đô thị phát triển mạnh mẽ về công nghiệp.
Nơi đây cũng là một thị xã phát triển mạnh mẽ về các làng nghề truyền thống nổi tiếng như Đồng kỵ, Đa hội, Phù khê, Hương mạc., giải quyết 2 hàng ngàn công việc cho nhân dân. Và cũng có nhiều trường đại học, cao đẳng như: Đại học thể dục thể thao, Đại học kinh doanh công nghệ, Cao đẳng thủy sản, Cao đẳng Công nghệ Bắc Hà, Cao đẳng Hưng Yên. Trong những năm qua, đặc biệt là từ khi chuyển đổi từ Huyện sang Thị xã, việc nâng cao kiến thức cũng như năng lực cho CBCC là vấn đề thường xuyên được các cấp lãnh đạo quan tâm. Tuy nhiên, tình hình hội nhập kinh tế, đăc biệt là một trọng điểm kinh tế của khu vực tỉnh Bắc Ninh, Thị xã Từ Sơn ngày càng hoàn thiện hơn bộ máy chính trị nói chung cũng như bộ máy CBCC nói riêng để đáp ứng yêu cầu thời đại.
Từ nhận thức trên, đề tài: “ Nâng cao năng lực cán bộ công chức cấp xã, phường của thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” được lựa chọn để nghiên cứu. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu chung Trên cơ sở đánh giá thực trạng năng lực đội ngũ cán bộ công chức cấp xã (phường) của thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cán bộ công chức trong thời gian tới nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tế phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hoá lý luận và thực tiễn về năng lực cán bộ, công chức cấp xã (phường).
- Đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cán bộ công chức cấp xã (phường) Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. - Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực cán bộ công chức cấp xã (phường) ở Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu chính của đề tài là các nội dung liên quan đến thực trạng, định hướng và các giải pháp nâng cao năng lực cán bộ công chức cấp xã phường ở Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Phạm vi nghiên cứu Đề tài tập trung khảo sát các đối tượng cán bộ, công chức sau: 3 Văn phòng - thống kê; Địa chính - xây dựng; Tài chính - kế toán; Tư pháp - hộ tịch; Văn hóa - xã hội; Chủ tịch UBND; Bí thư Đảng ủy.
Thời gian: Số liệu tổng hợp năm 2013-2015 , trên toàn bộ phường, xã Thị xãTừ Sơn (12 phường, xã). CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ, PHƯỜNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ (PHƯỜNG) 2. Một số khái niệm 2.
Khái niệm năng lực Năng lực cá nhân được hiểu là kiến thức, kỹ năng, khả năng và hành vi mà người lao động cần phải có, thể hiện ổn định, đáp ứng yêu cầu công việc và là yếu tố giúp một cá nhân làm việc hiệu quả hơn so với những người khác. Kiến thức: Là những thông tin, phương pháp làm việc, quy định, quy trình, thủ tục… mà người lao động cần phải biết và hiểu để thực hiện công việc được giao. Ví dụ: kiến thức pháp luật về lao động, thủ tục bảo hiểm xã hội, quy trinh tuyển dụng, phương pháp khảo sát mức độ hài lòng nhân viên v. Kỹ năng: Là những hành động, thao tác được thực hiện thuần thục, ổn định trên cơ sở tập luyện và vận dụng kiến thức, để thực hiện và hoàn thành những nhiệm vụ cụ thể.
Ví dụ:đánh máy vi tính và trình bày văn bản, sử dụng phần mềm nhân sự/kế toán, viết kế hoạch và báo cáo, phỏng vấn tuyển dụng nhân viên v. Khả năng: Là những phẩm chất và tố chất cá nhân mà công việc yêu cầu người thực hiện công việc cần có, thông qua quá trình rèn luyện và/hoặc thiên phú. Ví dụ: khả năng chịu áp lực công việc cao; khả năng đàm phán và xử lý xung đột; khả năng hùng biện trước đám đông; khả năng sáng tạo v. Theo quan điểm của những nhà tâm lý học "Năng lực" là tổng hợp các đặc điểm, thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đạc trưng của một hoạt động, nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó đạt hiệu quả cao.
Các năng lực hình thành trên cơ sở của các tư chất tự nhiên của cá nhân nới đóng vai trò quan trọng, năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, phần lớn do công tác, do tập luyện mà có (Khoa học công nghệ, 2010). Tâm lý học chia năng lực thành các dạng khác nhau như năng lực chung và năng lực chuyên môn. 5 - Năng lực chung là năng lực cần thiết cho nhiều ngành hoạt động khác nhau như năng lực phán xét tư duy lao động, năng lực khái quát hoá, năng lực lát tập, năng lực tưởng tưởng. - Năng lực chuyên môn là năng lực đặc trưng trong lĩnh vực nhất định của xã hội như năng lực tổ chức , năng lực âm nhạc, năng lực kinh doanh, hội hoạ, toán học.