Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Trong Quy Trình Xuất Khẩu Tại Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Thái Bình

Khám phá hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại công ty cổ phần đầu tư Thái Bình, nâng cao hiệu quả và giảm rủi ro.

• Tác giả: Võ Thị Hoài An
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thu Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế Toán – Kiểm Toán
• Đề tài: Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Trong Quy Trình Xuất Khẩu Trực Tiếp Tại Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Thái Bình
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP
• 2.1. KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP
• 2.1.1. Khái niệm xuất khẩu trực tiếp
• 2.1.2. Đặc điểm xuất khẩu trực tiếp
• 2.1.3. Mục tiêu xuất khẩu trực tiếp
• 2.1.4. Quy trình xuất khẩu trực tiếp
• 2.1.5. Rủi ro thường gặp trong quy trình xuất khẩu trực tiếp
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT NỘI BỘ
• 2.2.1. Khái niệm về kiểm soát nội bộ
• 2.2.2. Mục tiêu kiểm soát nội bộ
• 2.2.3. Nguyên tắc hoạt động kiểm soát nội bộ
• 2.2.4. Vai trò của kiểm soát nội bộ
• 2.2.5. Các thành phần cấu thành của kiểm soát nội bộ
• 2.2.6. Hạn chế của kiểm soát nội bộ
• 2.3. HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP TẠI DOANH NGHIỆP
• 2.3.1. Yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại doanh nghiệp
• 2.3.2. Nội dung hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại doanh nghiệp
• 3. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 3.1. KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 3.1.1. Giới thiệu chung về Công ty
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý công ty
• 3.1.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh xuất khẩu trực tiếp của công ty
• 3.1.4. Đặc điểm hệ thống kế toán
• 3.1.5. Tình hình hoạt động kinh doanh
• 3.1.6. Những thuận lợi khó khăn của công ty
• 3.2. THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 3.2.1. Các quy định chính sách liên quan đến quy trình xuất khẩu trực tiếp của Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình
• 3.2.2. Đặc điểm quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình
• 3.2.3. Rủi ro trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình
• 3.2.4. Thủ tục kiểm soát nội bộ quy trình xuất khẩu trực tiếp tại công ty cổ phần đầu tư Thái Bình
• 3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 3.3.1. Đánh giá thực trạng kiểm soát nội bộ quy trình xuất khẩu trực tiếp tại công ty cổ phần đầu tư Thái Bình
• 3.3.2. Mục đích khảo sát
• 3.3.3. Đối tượng khảo sát
• 3.3.4. Nội dung và phương pháp khảo sát
• 3.3.5. Tổng hợp kết quả khảo sát
• 3.3.6. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro
• 4. ĐÁNH GIÁ VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 4.1. ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 4.1.1. Nhược điểm
• 4.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THÁI BÌNH
• 4.2.1. Hoàn thiện môi trường kiểm soát
• 4.2.2. Hoàn thiện đánh giá rủi ro
• 4.2.3. Hoàn thiện hoạt động kiểm soát
• 4.2.4. Hoàn thiện thông tin và truyền thông
• 4.2.5. Hoàn thiện giám sát
• 5. KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1. PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2. PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3. PHỤ LỤC 3

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Trong Xuất Khẩu

Hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính hiệu quả và an toàn cho các giao dịch xuất khẩu. Việc kiểm soát nội bộ không chỉ giúp phát hiện và ngăn ngừa rủi ro mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty trên thị trường quốc tế. Theo thống kê, các doanh nghiệp có hệ thống kiểm soát nội bộ tốt thường có tỷ lệ thành công cao hơn trong các giao dịch xuất khẩu.

1.1. Khái Niệm Về Kiểm Soát Nội Bộ Trong Xuất Khẩu

Kiểm soát nội bộ trong xuất khẩu là các quy trình và chính sách được thiết lập nhằm đảm bảo rằng các hoạt động xuất khẩu diễn ra một cách hiệu quả và tuân thủ các quy định pháp luật. Điều này bao gồm việc quản lý tài liệu, kiểm tra chất lượng hàng hóa và giám sát quy trình giao nhận.

1.2. Vai Trò Của Kiểm Soát Nội Bộ Trong Xuất Khẩu

Kiểm soát nội bộ giúp giảm thiểu rủi ro trong quy trình xuất khẩu, từ đó bảo vệ lợi ích của công ty. Nó cũng tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp, nâng cao trách nhiệm của nhân viên và đảm bảo chất lượng sản phẩm xuất khẩu.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Tại Công Ty Cổ Phần Đầu Tư Thái Bình

Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu. Những thách thức này bao gồm sự thay đổi liên tục của quy định pháp luật, cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ và sự thiếu hụt nguồn lực. Để vượt qua những thách thức này, công ty cần có những giải pháp hiệu quả và kịp thời.

2.1. Rủi Ro Từ Quy Định Pháp Luật

Các quy định pháp luật về xuất khẩu thường xuyên thay đổi, điều này tạo ra khó khăn cho công ty trong việc tuân thủ. Việc không nắm bắt kịp thời các quy định mới có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Đối Thủ

Cạnh tranh từ các công ty xuất khẩu khác ngày càng gia tăng, đặc biệt là từ các nước có chi phí sản xuất thấp hơn. Điều này đòi hỏi Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình phải cải thiện quy trình kiểm soát nội bộ để nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Trong Xuất Khẩu

Để nâng cao hoạt động kiểm soát nội bộ, Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh của công ty trên thị trường quốc tế.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Đánh Giá Rủi Ro

Công ty cần xây dựng một quy trình đánh giá rủi ro chặt chẽ hơn, từ đó có thể phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn trong quy trình xuất khẩu. Việc này sẽ giúp công ty chủ động hơn trong việc xử lý các tình huống phát sinh.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Viên

Đào tạo nhân viên về quy trình kiểm soát nội bộ và các quy định xuất khẩu là rất cần thiết. Nhân viên được trang bị kiến thức sẽ giúp công ty giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả công việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Tại Công Ty

Hoạt động kiểm soát nội bộ không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình. Việc áp dụng các biện pháp kiểm soát nội bộ đã giúp công ty giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Kiểm Soát Nội Bộ

Công ty đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong quy trình xuất khẩu, từ việc giảm thiểu sai sót trong tài liệu đến việc nâng cao chất lượng sản phẩm. Những kết quả này đã góp phần nâng cao uy tín của công ty trên thị trường.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm

Từ những trải nghiệm thực tế, công ty đã rút ra nhiều bài học quý giá về việc xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả. Những bài học này sẽ là nền tảng cho các cải tiến trong tương lai.

V. Kết Luận Về Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ Trong Xuất Khẩu

Hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình là một yếu tố quyết định đến sự thành công của công ty. Việc nâng cao hoạt động này không chỉ giúp công ty giảm thiểu rủi ro mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Kiểm Soát Nội Bộ

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, việc cải thiện hoạt động kiểm soát nội bộ sẽ là một yếu tố then chốt giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Công ty cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ, từ đó nâng cao hiệu quả xuất khẩu và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong giai đoạn 20 năm (2002 - 2021) ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng về cả quy mô lẫn tốc độ tăng trưởng. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, năm 2001 tổng trị giá xuất nhập khẩu của Việt Nam ở mức hơn 30 tỷ USD; đến ngày 14/12/2022 con số này đạt 698,5 tỷ USD và chính thức chạm mốc kỷ lục 700 tỷ USD vào ngày 15/12/2022. Năm 2021, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) ghi nhận xuất khẩu của Việt Nam xếp hạng thứ 23 trên phạm vi toàn cầu và đứng thứ 2 trong khu vực ASEAN (sau Singapore). Cũng trong năm 2021, cả nước có 31 thị trường xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, trong đó 5 thị trường vượt mốc 10 tỷ USD và 8 thị trường vượt mốc 5 tỷ USD.

Tuy nhiên, bước sang năm 2022, bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế xuất hiện nhiều biến động phức tạp, đặc biệt là xung đột giữa Nga và Ukraine, cùng với tình trạng lạm phát tăng cao tại thị trường chủ lực như Liên minh Châu Âu (EU) và Hoa Kỳ. Hoạt động xuất khẩu trực tiếp của các ngành hàng mũi nhọn như dệt may, da giày đối mặt với sự sụt giảm mạnh về số lượng đơn hàng, chi phí nguyên vật liệu và cước vận tải tăng cao, cùng các rủi ro liên quan đến chậm trễ giao nhận, hư hỏng hàng hóa và trở ngại trong thanh toán quốc tế. Do đó, việc xây dựng và duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ hữu hiệu trong quy trình xuất khẩu trực tiếp là yêu cầu cấp thiết để giảm thiểu rủi ro, bảo vệ tài sản và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình (TBS) là một trong những doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu lớn tại Việt Nam trong lĩnh vực da giày và túi xách. Mặc dù hoạt động xuất khẩu trực tiếp đóng vai trò trọng tâm trong cơ cấu doanh thu của đơn vị, nhưng tại doanh nghiệp chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động kiểm soát nội bộ áp dụng riêng cho quy trình xuất khẩu trực tiếp. Đây là lý do tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu này.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là tìm hiểu tình hình thực tế về hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm soát. Hai mục tiêu cụ thể gồm:

1. Minh họa tình huống vận dụng thực tế hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình;
2. Phân tích các yếu tố môi trường bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa tại công ty.

Nhiệm vụ nghiên cứu được định hướng thông qua 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Thực trạng về hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình như thế nào?
2. Những rủi ro nào đang tồn tại trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình?
3. Giải pháp nào sẽ giảm thiểu được rủi ro xảy ra trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình?

Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình. Phạm vi nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu hàng hóa tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình. Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu và thực tế vận hành trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý được tác giả sử dụng làm nền tảng bao gồm:

• Khái niệm xuất khẩu hàng hóa căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại năm 2005. Xuất khẩu trực tiếp được định nghĩa là hình thức giao dịch ngoại thương mà bên bán tự đứng tên, tự chịu trách nhiệm đàm phán, ký kết hợp đồng, tổ chức sản xuất, đóng gói, giao dịch vận tải, thông quan và thanh toán trực tiếp với khách hàng nước ngoài.
• Khái niệm kiểm soát nội bộ theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 315 (VSA 315) ban hành kèm theo Thông tư số 214/2012/TT-BTC ngày 06/12/2012 của Bộ Tài chính: Kiểm soát nội bộ là quy trình do ban quản trị, ban giám đốc và các cá nhân khác trong đơn vị thiết kế, thực hiện và duy trì để tạo ra sự đảm bảo hợp lý về việc đạt được các mục tiêu hoạt động, báo cáo và tuân thủ.
• Báo cáo COSO (2013) về kiểm soát nội bộ với 3 nhóm mục tiêu (hoạt động, báo cáo, tuân thủ) và 5 thành phần cấu thành gắn liền với 17 nguyên tắc cốt lõi: Môi trường kiểm soát (nguyên tắc 1 đến 5), Đánh giá rủi ro (nguyên tắc 8 và 9), Hoạt động kiểm soát (nguyên tắc 10 đến 12), Thông tin và truyền thông (nguyên tắc 13 đến 15) và Giám sát (nguyên tắc 16 và 17).
• Các văn bản quy phạm pháp luật và tiêu chuẩn chuyên ngành: Điều 5 Thông tư số 06/2020/TT-NHNN quy định về nguyên tắc hoạt động kiểm soát nội bộ; Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN về rủi ro tín dụng; Quy tắc thương mại quốc tế Incoterms 2020 (trọng tâm là điều kiện CIF - Cost, Insurance, Freight); Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC; Thông tư số 37/2021/TT-BTC ngày 27/05/2021 quy định về xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái.
• Mô hình quy trình kỹ thuật xuất khẩu trực tiếp được chuẩn hóa theo tài liệu của Trai (2020), bao gồm các khâu: đàm phán, ký hợp đồng ngoại thương, xin giấy phép xuất khẩu, thực hiện hợp đồng, thanh toán bước đầu, làm hàng (thuê tàu/booking, đóng hàng, lập Invoice/Packing list, khai báo hải quan, gửi SI/VGM lấy B/L, cấp chứng nhận xuất xứ C/O, gửi bộ chứng từ), thanh toán tiền hàng và giải quyết khiếu nại.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả kết hợp gồm 4 phương pháp:

• Phương pháp phân tích tài liệu: Nghiên cứu các giáo trình, thông tư, văn bản pháp luật, công trình nghiên cứu đi trước và hệ thống chứng từ thực tế phát sinh tại đơn vị (hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn, tờ khai hải quan).
• Phương pháp khảo sát (survey): Thiết lập bảng câu hỏi khảo sát hướng tới các cán bộ, nhân viên liên quan tại các phòng ban của công ty nhằm thu thập ý kiến đánh giá về thực trạng nhận diện rủi ro và các thủ tục kiểm soát đang vận hành.
• Phương pháp so sánh: Đối chiếu thực trạng kiểm soát nội bộ và hoạt động xuất nhập khẩu của công ty với số liệu thống kê của thị trường ngành và các chuẩn mực kiểm soát.
• Phương pháp tổng hợp: Phân loại, tổng hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu khảo sát sơ cấp nhằm rút ra các phát hiện về mặt hạn chế, nguyên nhân rủi ro và đề xuất giải pháp.

Nguồn dữ liệu sử dụng: Số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, Bộ Công Thương, Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO); các tài liệu nội bộ, báo cáo tài chính, báo cáo nhân sự, quy trình luân chuyển chứng từ của TBS giai đoạn 2018 - 2022; kết quả từ các phiếu khảo sát nội bộ.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp

Chương 1 cung cấp khung lý luận chung về nghiệp vụ xuất khẩu trực tiếp và hệ thống kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp. Về mặt nghiệp vụ, xuất khẩu trực tiếp mang lại các đặc điểm như tăng tính cạnh tranh, quyền tự chủ quản lý chất lượng sản phẩm, tối đa hóa biên lợi nhuận và nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường quốc tế. Quy trình xuất khẩu trực tiếp được tác giả mô tả tuần tự qua các bước nghiệp vụ gắn liền với dòng lưu chuyển chứng từ cụ thể.

Song song với đó, nghiên cứu chỉ rõ 6 loại rủi ro điển hình trong xuất khẩu trực tiếp: rủi ro chính trị (bất ổn, thay đổi chính sách ngoại hối, chiến tranh, cấm vận), rủi ro pháp lý (thay đổi luật pháp nước sở tại), rủi ro tín dụng và tài chính (đối tác không thực hiện nghĩa vụ thanh toán), rủi ro chất lượng (lỗi kỹ thuật, hàng hỏng do thời tiết hoặc đóng gói không đúng quy cách), rủi ro vận chuyển và hậu cần (tai nạn, chậm trễ tàu xe, mất cắp khi bốc xếp), và rủi ro ngôn ngữ - văn hóa.

Về kiểm soát nội bộ, chương này trình bày chi tiết cấu trúc 5 thành phần theo COSO 2013 và các nguyên tắc hoạt động theo Thông tư số 06/2020/TT-NHNN. Các hoạt động kiểm soát được phân loại theo mục đích (phòng ngừa, phát hiện, bù đắp) và theo chức năng (soát xét của nhà quản lý, quản trị hoạt động, phân chia trách nhiệm bất kiêm nhiệm, kiểm soát vật chất, kiểm soát xử lý thông tin). Chương 1 cũng phân tích các hạn chế cố hữu của kiểm soát nội bộ: rào cản chi phí thiết lập, tính bảo đảm chỉ ở mức hợp lý chứ không thể tuyệt đối, nguy cơ lạm quyền từ phía nhà quản lý, và khuynh hướng bỏ sót các nghiệp vụ không thường xuyên phát sinh. Tác giả phân chia quy trình kiểm soát xuất khẩu thành 3 cụm nghiệp vụ trọng tâm: kiểm soát quy trình đàm phán và ký kết hợp đồng; kiểm soát quy trình làm hàng; và kiểm soát quy trình theo dõi công nợ, thu tiền.

Chương 2: Thực trạng hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình

Chương 2 giới thiệu bối cảnh hoạt động của đơn vị khảo sát: Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình thành lập ngày 06/10/1992 với tên gọi ban đầu là Công ty TNHH Thái Bình. Đến tháng 6/2005, công ty chuyển đổi mô hình sang công ty cổ phần, hoàn tất thủ tục pháp lý ngày 31/07/2005 và chính thức hoạt động dưới tên gọi Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình từ ngày 01/08/2005. Doanh nghiệp phát triển 6 ngành trụ cột, tạo việc làm cho hơn 12.000 lao động (năm 2021 lao động nữ chiếm trên 62%). Doanh nghiệp chuyên gia công, sản xuất các sản phẩm giày (casual, waterproof, work shoes, injection, thể thao) cho các đối tác quốc tế như Skechers, Decathlon, Wolverine; túi xách và ví cao cấp cho Coach, Lancaster, Tory Burch; đồng thời hợp tác logistics với Damco, APL, DHL, Geodis.

Về cơ cấu bộ máy, đứng đầu là Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát, điều hành trực tiếp là Tổng Giám đốc. Bộ máy hỗ trợ gồm 7 phòng ban: Kinh doanh và tiếp thị, Nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D), Sản xuất, Hành chính - Lễ tân (Nhân sự), Tài chính - Kế toán, Xuất nhập khẩu, và Thu mua. Bộ máy kế toán gồm Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp và các kế toán viên phụ trách từng mảng (xuất nhập khẩu, kho, giá thành, tiền lương, thuế, chi phí xuất, công nợ thu, công nợ trả, thống kê xí nghiệp và chi nhánh). Đơn vị áp dụng niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, ghi sổ bằng máy vi tính kết hợp bảng tính Excel, tuân thủ Thông tư số 200/2014/TT-BTC và Thông tư số 37/2021/TT-BTC.

Chỉ tiêu	Năm 2018 (Triệu đồng)	Năm 2019 (Triệu đồng)	Năm 2020 (Triệu đồng)	Tăng trưởng 2019 so với 2018	Tăng trưởng 2020 so với 2019
Doanh thu	9.800	10.900	11.600	+11% (+1.100 triệu đồng)	+6,4% (+700 triệu đồng)
Chi phí	6.100	-	-	Tăng 500 triệu đồng	-
Lợi nhuận	3.700	3.700	4.100	0% (văn bản ghi tăng 16%)	Giảm 5% (theo giải trình văn bản)

Năm 2021, sản lượng sản xuất của ngành giày và túi xách đều đạt trên 90% so với năm 2020, doanh thu ngành đế tăng 26%. Về thị trường xuất khẩu, sản phẩm của công ty tiêu thụ chính tại Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc và Nhật Bản. Thị trường Trung Quốc năm 2022 đạt kim ngạch 1,23 tỷ USD da giày (tăng 1,17% so với năm 2021, chiếm tỷ trọng 2,98% tổng hàng xuất khẩu Việt Nam). Thị trường Hoa Kỳ ghi nhận xuất khẩu giày dép trên 10 tỷ USD và túi xách trên 2 tỷ USD. Thị trường EU chiếm 12,48% thị phần xuất khẩu da giày Việt Nam năm 2019 với kim ngạch 46,8 tỷ USD.

Về quy trình xuất khẩu trực tiếp tại TBS:

• Điều kiện giao hàng: Đa số đơn hàng sử dụng điều kiện CIF (Incoterms 2020), người bán chịu trách nhiệm thông quan xuất khẩu, xếp hàng lên tàu, trả cước vận tải và phí bảo hiểm hàng hải tối thiểu tới cảng đến.
• Khách hàng được phân thành 4 nhóm: Nhà bán buôn (wholesaler), Nhà sản xuất (retailer), Nhà nhập khẩu (importer), và Đối tác thương mại (trade partners).
• Phương thức thanh toán: Doanh nghiệp thường áp dụng chính sách yêu cầu nhà nhập khẩu thanh toán trước 30% giá trị lô hàng, 70% còn lại được thanh toán sau khi nhà nhập khẩu nhận hàng; hoặc áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (L/C).
• Khảo sát thực trạng kiểm soát nội bộ: Thông qua các Bảng 2.5 đến 2.9 và Lưu đồ 2.1 đến 2.4, tác giả tổng hợp tỷ lệ phản hồi về 5 thành phần kiểm soát. Kết quả chỉ ra rằng kiểm soát việc lập chứng từ (Invoice, Packing list) còn mang tính thủ công; công tác kiểm tra chéo giữa phòng Kinh doanh, phòng XNK và Kế toán công nợ chưa thường xuyên; năm 2022 công ty phải ngừng sản xuất và xuất hàng sang thị trường Nga và Ukraine do xung đột chính trị, dẫn đến tồn kho, phát sinh chi phí đóng gói lại để chuyển sang thị trường khác.

Chương 3: Đánh giá và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình

Chương 3 tổng kết các ưu điểm, nhược điểm trong hệ thống kiểm soát nội bộ của TBS và đưa ra các kiến nghị cải thiện dựa trên cấu trúc 5 thành phần của COSO 2013:

• Hoàn thiện môi trường kiểm soát: Tổ chức đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu, cập nhật quy định hải quan quốc tế và nâng cao năng lực tiếng Anh cho nhân viên phòng XNK; ban hành văn bản quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn và tính độc lập giữa các vị trí xét duyệt, thực hiện và ghi sổ kế toán.
• Hoàn thiện đánh giá rủi ro: Thiết lập quy trình nhận diện rủi ro định kỳ đối với từng thị trường xuất khẩu, đặc biệt chú trọng rủi ro địa chính trị và biến động chính sách thương mại; xây dựng hệ thống tiêu chí xếp hạng tín nhiệm đối tác nước ngoài trước khi ký kết hợp đồng.
• Hoàn thiện hoạt động kiểm soát: Thiết lập quy trình kiểm tra chéo độc lập giữa bộ phận lập chứng từ xuất khẩu (Invoice, Packing list, B/L, C/O) và bộ phận kế toán; thắt chặt quy trình giám sát đóng hàng container và niêm phong chì kẹp; quản lý chặt chẽ hạn mức và kỳ hạn công nợ của từng khách hàng.
• Hoàn thiện thông tin và truyền thông: Đồng bộ hóa cơ sở dữ liệu giữa phần mềm kế toán và hệ thống theo dõi đơn hàng của phòng XNK và phòng Kinh doanh; thiết lập kênh phản hồi thông tin thông suốt giữa các bộ phận.
• Hoàn thiện giám sát: Tăng cường hoạt động kiểm tra định kỳ và đột xuất của Ban kiểm soát đối với các giao dịch xuất khẩu trực tiếp quy mô lớn; duy trì cơ chế đánh giá định kỳ để kịp thời phát hiện sai sót và điều chỉnh quy trình.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể dựa trên số liệu thực tế được trình bày trong khóa luận:

• Hệ thống hóa toàn bộ chuỗi quy trình nghiệp vụ xuất khẩu trực tiếp các mặt hàng da giày và túi xách tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình, đồng thời liên kết quy trình thực tế với các tiêu chuẩn Incoterms 2020 (điều kiện CIF) và quy chế thanh toán ngoại thương (trả trước 30% và thu hồi 70% sau giao hàng).
• Phản ánh trung thực tình hình tài chính và biến động hoạt động giai đoạn 2018 - 2021 của TBS với các cột mốc doanh thu 9.800 triệu đồng (2018), 10.900 triệu đồng (2019) và 11.600 triệu đồng (2020); mức lợi nhuận 4.100 triệu đồng (2020); mức phục hồi sản lượng trên 90% đối với giày và túi xách trong năm 2021.
• Ghi nhận những tác động thực tế từ rủi ro chính trị năm 2022: Công ty buộc phải dừng sản xuất và xuất khẩu toàn bộ cho thị trường Nga và Ukraine, dẫn đến xáo trộn kế hoạch sản xuất, giảm sản lượng kế hoạch và làm tăng chi phí đóng gói lại hàng hóa để chuyển hướng thị trường.
• Đề xuất hệ thống giải pháp gắn liền với 5 cấu phần của khung COSO 2013 nhằm khắc phục các lỗ hổng trong đối chiếu chứng từ, nhận diện rủi ro khách hàng và theo dõi công nợ thu.

Đóng góp tự nêu của tác giả:

• Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên tập trung chuyên sâu vào hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình.
• Đề tài vận dụng khung lý thuyết COSO 2013 và Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VSA 315 vào một doanh nghiệp sản xuất gia công xuất khẩu quy mô lớn (hơn 12.000 lao động), cung cấp cơ sở thực tiễn cho ban lãnh đạo công ty trong việc hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro ngoại thương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế gắn liền với điều kiện thực tế thực hiện nghiên cứu:

• Hạn chế về kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn: Tác giả tự nhận định năng lực nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế trong nghiệp vụ kiểm soát nội bộ và xuất nhập khẩu còn ở mức sinh viên thực tập, chưa thể bao quát toàn diện mọi tình huống phức tạp của thương mại quốc tế.
• Hạn chế về phạm vi không gian và thời gian: Đề tài chỉ tập trung khảo sát hoạt động xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2022, chưa phân tích các mảng kinh doanh khác trong 6 trụ cột của TBS Group.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang các hoạt động kinh doanh khác của TBS Group, đặc biệt là lĩnh vực logistics và chuỗi cung ứng nguyên vật liệu phục vụ sản xuất xuất khẩu.
• Tiếp tục theo dõi và nghiên cứu tác động của các biến động kinh tế thế giới giai đoạn sau năm 2022 đối với các chính sách kiểm soát nội bộ xuất khẩu trực tiếp của doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại: Tài liệu minh họa thực tế về việc áp dụng khung COSO 2013 và Chuẩn mực kiểm toán số 315 vào quy trình xuất khẩu hàng hóa tại một doanh nghiệp da giày quy mô lớn.
• Người làm đề tài nghiên cứu về kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro xuất khẩu: Có thể tham khảo phương pháp tiếp cận phân chia quy trình xuất khẩu thành 3 cụm kiểm soát (đàm phán/hợp đồng, làm hàng, thu tiền công nợ) và hệ thống bảng hỏi khảo sát theo 5 thành phần kiểm soát.
• Cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất da giày, dệt may: Tham khảo các thủ tục kiểm soát chứng từ xuất khẩu (Invoice, Packing list, B/L, C/O) và kinh nghiệm xử lý biến động thị trường khi phát sinh rủi ro địa chính trị.

Phần đáng giá nhất để tham khảo trong khóa luận là hệ thống các lưu đồ quy trình luân chuyển chứng từ (Lưu đồ 2.1 đến 2.4) và các bảng nhận diện rủi ro, thủ tục kiểm soát tương ứng trong quy trình làm hàng và thu tiền (Bảng 2.2 đến 2.4).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các khung lý thuyết và văn bản quy phạm pháp luật nào làm nền tảng?

Nghiên cứu sử dụng Báo cáo COSO 2013 (với 3 nhóm mục tiêu, 5 thành phần và 17 nguyên tắc), Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 315 (Thông tư số 214/2012/TT-BTC), Luật Thương mại năm 2005 (Điều 28), Điều 5 Thông tư số 06/2020/TT-NHNN, Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, Incoterms 2020 (điều kiện CIF), Thông tư số 200/2014/TT-BTC và Thông tư số 37/2021/TT-BTC về tỷ giá hối đoái.

2. Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình áp dụng điều kiện giao hàng và phương thức thanh toán chủ yếu nào?

Công ty lựa chọn điều kiện giao hàng CIF theo tiêu chuẩn Incoterms 2020 cho phần lớn các lô hàng xuất khẩu. Về thanh toán, phương thức phổ biến là nhà nhập khẩu trả trước 30% giá trị hợp đồng trước khi xuất hàng và thanh toán 70% còn lại sau khi nhận hàng; hoặc áp dụng phương thức thanh toán tín dụng chứng từ (L/C).

3. Xung đột chính trị giữa Nga và Ukraine năm 2022 đã tác động cụ thể ra sao đến hoạt động xuất khẩu của TBS?

Xung đột này khiến TBS phải dừng toàn bộ hoạt động sản xuất và xuất khẩu sang thị trường Nga và Ukraine, làm xáo trộn kế hoạch sản xuất, sụt giảm sản lượng kế hoạch và phát sinh chi phí đóng gói lại hàng hóa để vận chuyển sang các thị trường tiêu thụ thay thế. Đồng thời, doanh nghiệp phải chịu ảnh hưởng gián tiếp do giá cước vận tải biển, xăng dầu và nguyên vật liệu tăng cao đối với các đơn hàng xuất sang EU.

4. Quy trình kiểm soát nội bộ xuất khẩu trực tiếp tại TBS được tác giả chia thành các khâu trọng yếu nào?

Quy trình được chia thành 3 cụm kiểm soát nghiệp vụ: (1) Kiểm soát quy trình đàm phán và ký kết hợp đồng (tiếp nhận đơn hàng PO, đàm phán, ký hợp đồng, xin giấy phép xuất khẩu, nhận thanh toán ban đầu); (2) Kiểm soát quy trình làm hàng (thuê tàu, đóng hàng container, lập Invoice và Packing list, khai báo hải quan, gửi SI/VGM làm vận đơn B/L, cấp chứng nhận xuất xứ C/O); (3) Kiểm soát quy trình theo dõi công nợ và thu tiền hàng.

5. Bộ máy kế toán của TBS được tổ chức như thế nào và hình thức ghi sổ kế toán là gì?

Bộ máy kế toán do Kế toán trưởng điều hành, bên dưới có Kế toán tổng hợp cùng các kế toán viên phụ trách từng phân hệ (xuất nhập khẩu, kho, giá thành sản xuất, tiền lương, thuế, chi phí xuất, công nợ thu, công nợ trả) và thống kê tại các chi nhánh, xí nghiệp. Công ty áp dụng hình thức ghi sổ kế toán trên máy vi tính kết hợp bảng tính Excel, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ là Việt Nam đồng (VNĐ).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Thị Hoài An đã phản ánh toàn diện thực trạng hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình giai đoạn 2020 - 2022 dựa trên khung lý thuyết COSO 2013 và Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 315. Nghiên cứu đã làm rõ đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh ngành da giày, quy trình luân chuyển chứng từ cũng như nhận diện các rủi ro vận hành phát sinh từ biến động thị trường và xung đột địa chính trị. Trên cơ sở kết quả khảo sát thực tế, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp hoàn thiện tương ứng với các cấu phần kiểm soát nội bộ, cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cho công tác quản trị rủi ro xuất khẩu tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp. Thực trạng hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình. Đánh giá và kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm soát nội bộ trong quy trình xuất khẩu trực tiếp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thái Bình.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP 1. KIỂM SOÁT NỘI BỘ QUY TRÌNH XUẤT KHẨU TRỰC TIẾP 1. Khái niệm xuất khẩu trực tiếp Theo điều 28, khoản 1 luật Thương Mại 2005: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi Lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của Pháp luật” Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu được thực hiện trực tiếp giữa hai bên mua bán hàng hóa ký kết hợp đồng ngoại thương với nhau. Bên bán tự đứng tên, tự chịu trách nhiệm cho việc đàm phán, thiết lập hợp đồng, hoạt động tiếp thị, bán hàng, giao dịch với hậu cần và thanh toán quốc tế, doanh nghiệp phải kiểm soát mọi giao dịch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ do chính Doanh nghiệp sản xuất ra hoặc thu mua từ các đơn vị sản xuất khác trong nước đến các khách hàng nước ngoài.

Đặc điểm xuất khẩu trực tiếp Các đặc điểm của xuất khẩu trực tiếp bao gồm: Tăng tính cạnh tranh xuất khẩu trực tiếp giúp doanh nghiệp có tính cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế, vì điều này sẽ giảm thiểu chi phí và thời gian làm việc với các đối tác nước ngoài. Tự quản lý chất lượng sản phẩm: với việc tự sản xuất, đóng gói, kiểm tra doanh nghiệp có thể chủ động kiểm soát được chất lượng sản phẩm chặt chẽ hơn, đảm bảo sản phẩm đạt yêu cầu chất lượng của thị trường quốc tế. Tối đa hóa lợi nhuận bằng cách tiếp cận trực tiếp với nhiều đối tác nước ngoài, doanh nghiệp có thể giảm chi phí và tối đa hóa lợi nhuận từ việc xuất khẩu trực tiếp. Uy tín: Xuất khẩu trực tiếp giúp doanh nghiệp xây dựng được uy tín thương hiệu và nâng cao hình ảnh của mình trên thị trường quốc tế, bởi vì nó cho phép Doanh nghiệp tạo dựng mối quan hệ trực tiếp với đối tác và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Mục tiêu xuất khẩu trực tiếp Đối với doanh nghiệp: Thúc đẩy việc tăng trưởng kinh doanh bằng cách trực tiếp tiếp cận thị trường quốc tế và tận dụng lợi thế cạnh tranh của Doanh nghiệp, ngoài ra, Doanh nghiệp có thể giảm thiểu chi phí, tăng tính linh hoạt trong quy trình vận chuyển, đảm bảo chất lượng sản phẩm khi sản phẩm đến nước đối tác. Đối với nhà nước: Mục tiêu của xuất khẩu trực tiếp hướng tới gia tăng xuất khẩu và thặng dư thương mại bền vững. Việc phát triển xuất khẩu trực tiếp cũng giúp tăng cường nguồn lực, kỹ năng và công nghệ sản xuất trong nước, khai thác hiệu quả các cơ hội mở cửa thị trường từ các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế trong các Hiệp định thương mại tự do để đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường lớn như EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, ASEAN.cùng với đó, hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý nhà nước trong tổ chức hoạt động xuất khẩu nhằm tạo lợi nhuận thương mại. Quy trình xuất khẩu trực tiếp Đàm phán và ký Xin giấy phép kết hợp đồng xuất khẩu Book tàu Quy trình xuất khẩu Thực hiện hợp Thực hiện bước đầu Chuẩn bị hàng đồng xuất khẩu khâu thanh toán xuất, đóng hàng Lập invoice, Packing list Tổng hợp bộ Làm hàng chứng từ gửi Khai báo Hải quan Thanh toán tiền hàng Gửi SI, VGM làm B/L Khiếu nại và giải Làm Certificate quyết khiếu nại (nếu Origin - C/O Nguồn: (Trai, 2020) 3 Sơ đồ 1.1: Quy Trình Xuất khẩu trực tiếp Theo (Trai, 2020), Sơ đồ 1.1: Quy trình xuất khẩu trực tiếp chi tiết được thể hiện như trên.

Để có thể xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài, các doanh nghiệp cần phải tuân thủ đúng quy trình cụ thể. Quy trình xuất khẩu hàng hóa bao gồm nhiều bước và có quan hệ chặt chẽ với nhau, một quy trình xuất khẩu hàng hóa thông thường gồm những bước chi tiết sau. Đàm phán, ký kết hợp đồng ngoại thương Đàm phán: Được coi là khâu quan trọng nhất quyết định đến lợi nhuận của công ty, để quy trình đàm phán đạt hiệu quả tốt đòi hỏi cán bộ nghiệp vụ phải nắm chắc những kiến thức về hàng hóa, thị trường, khách hàng, kinh tế, văn hóa, chính trị, pháp luật của nước khách hàng. Tại Việt Nam, đàm phán thương mại thường được Doanh Nghiệp sử dụng phổ biến là: Đàm phán qua thư tín, đàm phán qua điện thoại.

Ký kết hợp đồng: Để thực hiện được những quy trình sau thì ký kết hợp đồng là bước quyết định doanh nghiệp cần chuẩn bị bao nhiêu lô hàng, số lượng hàng, dự toán ngày hàng đi, ngày hàng đến, quyết định những thủ tục liên quan khác. Xin giấy phép xuất khẩu Giấy phép Xuất khẩu: Là một chứng minh tính hợp pháp, cho phép các hàng hóa dịch vụ trong nước có thể đem trao đổi buôn bán với các nước khác. Giấy phép xuất nhập khẩu là một văn bản liên quan đến một hàng hóa nào đó đạt tiêu chuẩn có thể xuất hoặc nhập khẩu theo nhiều con đường và các phương tiện vận chuyển khác nhau. Thực hiện hợp đồng xuất khẩu Sau khi hoàn thành những bước trên, Doanh nghiệp bắt đầu lên kế hoạch những phương án xuất khẩu hàng hóa phù hợp nhất, phương thức thanh toán, incoterms, giá hàng hóa, giá xuất khẩu.

Thực hiện bước đầu khâu thanh toán Bước này theo thực tế có thể thấy sẽ là bước quan trọng nhất. Ở các doanh 4 nghiệp Việt Nam thường nhận thanh toán 30% mới chắc chắn để làm hàng. Tuy nhiên tùy vào mối quan hệ của 2 bên và độ tin tưởng thì mức thanh toán trước có thể thay đổi. Nếu trong trường hợp dùng phương thức thanh toán L/C thì bước này có thể bỏ qua vì có Ngân hàng đảm bảo.

Làm hàng Book tàu: Liên hệ hãng tàu/ ủy thác thuê tàu, đặt booking chuẩn bị container để đóng hàng xuất, ngày tàu chạy, ngày tàu đến. Sau khi có booking liên hệ nhà kéo container, sắp xếp lịch kéo container về đóng hàng. Chuẩn bị hàng xuất, đóng hàng: Doanh nghiệp phải tiến hành chuẩn bị hàng, tiến hành thu gom hàng, đóng gói bao bì hàng xuất khẩu và kẻ ký mã hiệu hàng hóa. Việc tổ chức đóng gói, bao bì, kẻ mã hiệu là khâu quan trọng trong quá trình chuẩn bị hàng hóa, vì hàng hóa đóng gói trong quá trình vận chuyển và bảo quản.

Muốn làm tốt công việc đóng gói bao bì thì cần phải nắm vững được yêu cầu loại bao bì đóng gói cho phù hợp và theo đúng quy định trong hợp đồng, đồng thời có hiệu quả kinh tế cao. Nhằm thực hiện theo đúng thời gian hợp đồng xuất khẩu hàng hóa đã ký kết. Lập invoive – Packing list: Sau khi đã đóng container xong sẽ thực hiện bước Lập invoice – Packing list. Khai báo hải quan: Đây là quy trình bắt buộc đối với bất kỳ loại hàng hóa nào, được tiến hành 3 bước.

Nếu lô hàng không có vấn đề gì thì vào luồng xanh, ngược lại Nếu vào diện bị kiểm tra thì có thể vào luồng vàng hoặc luồng đỏ. Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai đầy đủ về hàng hóa một cách trung thực và chính xác lên một tờ khai để cơ quan kiểm tra, Nội dung bao gồm: Loại hàng, số lượng hàng, giá trị hàng hóa, phương tiện hàng hóa, nước nhập khẩu. tờ khai hải quan được xuất trình cùng một số giấy tờ khác. Thực hiện các quyết định của hải quan: Đây là công việc cuối cùng trong quá trình hoàn thành thủ tục hải quan.

Gửi SI/VGM hãng tàu nhận Bill of Lading: Sau khi hàng đi, gửi mail thông tin SI/VGM cho hãng tàu để bên hãng tàu có thể làm Bill of Lading cho doanh nghiệp xuất khẩu. 5 Làm Certificate Origin C/O: Bước này có thể có hoặc không, Tùy vào nhà nhập khẩu có yêu cầu hay không, sẽ làm ngay ngày tàu chạy hoặc sau ngày tàu chạy. Giấy C/O để cho nhà nhập khẩu được hưởng thuế ưu đãi bên nước của họ. Tổng hợp bộ chứng từ gửi nhà nhập khẩu: Bộ chứng từ xuất khẩu bao gồm Invoice, Packing List, Bill of Lading, C/O (nếu có).

Thanh toán tiền hàng Thanh toán là khâu quan trọng và là kết quả cuối cùng của tất cả quy trình giao dịch xuất khẩu trực tiếp. Có 2 phương thức thanh toán được sử dụng Thanh toán bằng thư tín dụng L/C: Hợp đồng xuất khẩu quy định việc thanh toán bằng thư tín dụng doanh nghiệp xuất khẩu phải đôn đốc người mua phía nước ngoài mở thư tín dụng (L/C) đúng hạn đã thỏa thuận, sau khi nhận L/C phải kiểm tra L/C có khả năng thuận tiện trong việc thu tiền hàng xuất khẩu bằng L/C đó. Nếu L/C không đáp ứng được những yêu cầu này, cần phải buộc người mua sửa đổi lại, rồi ta mới giao hàng. Sau khi giao hàng phải nhanh chóng thu thập bộ chứng từ, chính xác phù hợp với L/C về nội dung và hình thức.

Thanh toán bằng phương thức nhờ thu: Hợp đồng xuất khẩu yêu cầu thanh toán bằng phương thức nhờ thu thì ngay sau khi giao hàng đơn vị doanh nghiệp phải hoàn thành việc lập chứng từ và xuất trình cho ngân hàng để uỷ thác cho ngân hàng việc thu đòi tiền của đối tác. Chứng từ thanh toán cần được lập hợp lệ, chính xác phù hợp với hợp đồng mà hai bên đã lập, nhanh chóng chuyển cho ngân hàng, nhằm chóng thu hồi vốn. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại (Nếu có) 1. Rủi ro thường gặp trong quy trình xuất khẩu trực tiếp Hình thức xuất khẩu trực tiếp thường được thực hiện bởi doanh nghiệp uy tín và có kiến thức về thủ tục xuất khẩu vững mạnh, am hiểu về kinh doanh quốc tế.

Vì 6 vậy, hình thức này không phù hợp với các doanh nghiệp mới, chưa có kinh nghiệm trong ngành xuất khẩu. Tuy nhiên, doanh nghiệp lớn có kinh nghiệm trong ngành xuất nhập khẩu nhưng vẫn có thể tồn tại những loại rủi ro xuất khẩu. Vì là hoạt động kinh doanh trên phạm vi quốc tế, các doanh nghiệp có thể ảnh hưởng lớn bởi những thay đổi khắc nghiệt như môi trường chính trị hoặc những biến động trong kinh doanh và các chỉ số kinh tế vĩ mô hơn những gì họ có thể gặp phải ở thị trường trong nước.