Luận văn thạc sĩ vnu ued biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường trung học phổ thông thịnh long tỉnh nam định

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường trung học, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Văn Chiểu
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Văn Quân
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường Trung học phổ thông Thịnh Long, tỉnh Nam Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích nghiên cứu
• 0.4. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
• 0.4.1. Khách thể nghiên cứu
• 0.4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết khoa học
• 0.6. Nội dung và phạm vi nghiên cứu
• 0.6.1. Nội dung nghiên cứu
• 0.6.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
• 0.7.1. Phương pháp luận
• 0.7.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo viên THPT
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỊNH LONG
• 2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế, chính trị văn hoá xã hội, giáo dục của huyện Hải Hậu, phía nam huyện Hải Hậu
• 2.1.1. Về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Về dân số và nguồn nhân lực
• 2.1.3. Về kinh tế - văn hoá xã hội
• 2.1.4. Về giáo dục
• 2.2. Thực trạng trường THPT Thịnh Long, tỉnh Nam Định
• 2.2.1. Quy mô trường lớp
• 2.2.2. Chất lượng giáo dục THPT
• 2.3. Thực trạng về mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên THPT Thịnh Long, tỉnh Nam Định
• 2.3.1. Thực trạng về đội ngũ giáo viên
• 2.3.2. Kết quả đánh giá giáo viên THPT Thịnh Long theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT
• 2.3.3. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP NÂNG CAO MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THỊNH LONG
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Quán triệt đường lối, quan điểm chỉ đạo của đảng và nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo
• 3.1.2. Quán triệt định hướng phát triển giáo dục của tỉnh Nam Định và trường THPT Thịnh Long
• 3.1.3. Đảm bảo tính khoa học
• 3.1.4. Đảm bảo tính khả thi và tính thực tiễn
• 3.2. Đề xuất biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên trường THPT Thịnh Long
• 3.2.1. Tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức của giáo viên và cán bộ quản lý về yêu cầu và tính cần thiết của việc triển khai áp dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học
• 3.2.2. Phát triển công cụ nhằm đánh giá chính xác mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên
• 3.2.3. Căn cứ nhu cầu và thực trạng đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên để tổ chức bồi dưỡng giáo viên một cách hiệu quả
• 3.2.4. Sử dụng đội ngũ giáo viên cốt cán để hỗ trợ các giáo viên có mức độ đáp ứng chuẩn thấp
• 3.2.5. Tạo động lực cho giáo viên tham gia các hoạt động phát triển nghề nghiệp
• 3.2.6. Mối liên quan giữa các biện pháp
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn của giáo viên THPT Thịnh Long
• 3.4. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT Thịnh Long

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT Thịnh Long là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Việc hiểu rõ về chuẩn nghề nghiệp giúp giáo viên có định hướng rõ ràng trong quá trình giảng dạy và phát triển bản thân. Chuẩn nghề nghiệp không chỉ là yêu cầu mà còn là tiêu chí đánh giá năng lực của giáo viên trong môi trường giáo dục hiện đại.

1.1. Khái niệm chuẩn nghề nghiệp giáo viên

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên được hiểu là tập hợp các tiêu chí, yêu cầu mà giáo viên cần đạt được trong quá trình giảng dạy. Điều này bao gồm kiến thức chuyên môn, kỹ năng sư phạm và phẩm chất đạo đức.

1.2. Vai trò của chuẩn nghề nghiệp trong giáo dục

Chuẩn nghề nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Nó giúp định hướng cho giáo viên trong việc phát triển năng lực và cải thiện phương pháp giảng dạy.

II. Thách thức trong việc nâng cao chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chuẩn nghề nghiệp, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về đào tạo, cơ sở vật chất không đảm bảo và sự thay đổi trong nhu cầu giáo dục.

2.1. Thiếu hụt về đào tạo và bồi dưỡng giáo viên

Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về chuẩn nghề nghiệp, dẫn đến việc khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại.

2.2. Cơ sở vật chất và điều kiện giảng dạy

Cơ sở vật chất không đảm bảo cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và việc thực hiện chuẩn nghề nghiệp.

III. Phương pháp nâng cao chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT Thịnh Long

Để nâng cao chuẩn nghề nghiệp giáo viên, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm đào tạo liên tục, phát triển kỹ năng sư phạm và tạo động lực cho giáo viên.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng liên tục

Đào tạo liên tục giúp giáo viên cập nhật kiến thức mới và cải thiện kỹ năng giảng dạy. Các chương trình bồi dưỡng cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế.

3.2. Tạo động lực cho giáo viên

Tạo động lực cho giáo viên tham gia các hoạt động phát triển nghề nghiệp là rất quan trọng. Điều này có thể được thực hiện thông qua các chính sách khuyến khích và khen thưởng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại THPT Thịnh Long

Việc áp dụng các biện pháp nâng cao chuẩn nghề nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại trường THPT Thịnh Long. Nhiều giáo viên đã cải thiện được năng lực giảng dạy và chất lượng giáo dục cũng được nâng cao.

4.1. Kết quả đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp

Kết quả đánh giá cho thấy nhiều giáo viên đã đạt được các tiêu chí trong chuẩn nghề nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại trường.

4.2. Những điểm mạnh và hạn chế trong thực hiện

Mặc dù có nhiều điểm mạnh, nhưng vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục để đảm bảo việc thực hiện chuẩn nghề nghiệp hiệu quả hơn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho giáo viên THPT

Việc nâng cao chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT Thịnh Long là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Tương lai của giáo dục tại đây phụ thuộc vào việc cải thiện chất lượng đội ngũ giáo viên.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao chuẩn nghề nghiệp

Nâng cao chuẩn nghề nghiệp không chỉ giúp giáo viên phát triển mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các chính sách và chương trình cụ thể để tiếp tục nâng cao chuẩn nghề nghiệp cho giáo viên, đảm bảo đáp ứng nhu cầu giáo dục trong thời đại mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trường Trung học phổ thông Thịnh Long nằm tại khu vực ven biển phía Nam huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, đảm nhiệm việc giáo dục cho 21 lớp với quy mô gần 1.000 học sinh trên địa bàn có hơn 70% đồng bào theo đạo Thiên chúa. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc và định hướng chuẩn hóa của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo là nhân tố then chốt quyết định chất lượng đào tạo. Đội ngũ giáo viên của nhà trường gồm 44 thầy cô có trình độ chuyên môn vững vàng, 100% đạt chuẩn đào tạo nhưng độ tuổi bình quân còn rất trẻ ở mức 28 tuổi, dẫn tới kinh nghiệm công tác và kỹ năng sư phạm thực tế còn nhiều bỡ ngỡ. Thêm vào đó, điểm thi tuyển sinh đầu vào lớp 10 của học sinh tại địa phương thuộc nhóm thấp nhất tỉnh Nam Định, dao động từ 3,0 đến 4,0 điểm mỗi môn trong các năm học trước, tạo nên áp lực lớn đối với hoạt động giảng dạy.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên trường Trung học phổ thông Thịnh Long theo Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT. Mục tiêu cụ thể là phân tích những mặt mạnh, chỉ ra điểm hạn chế, xác định nguyên nhân cốt lõi, từ đó đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ nhà giáo. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn tại trường Trung học phổ thông Thịnh Long với nguồn dữ liệu thu thập qua 3 năm học liên tiếp từ 2009-2010 đến 2011-2012. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, góp phần nâng tỷ lệ giáo viên xếp loại chuyên môn khá và xuất sắc đạt trên 85%, tạo tiền đề vững chắc để nhà trường hoàn thiện các tiêu chí kiểm định chất lượng, phấn đấu đạt chuẩn quốc gia vào năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý dựa vào chuẩn (Standards-based Educational Management) và mô hình phát triển nghề nghiệp liên tục của chuyên gia Eleonora Villegas-Reimers (năm 1998) cùng các công trình của Linda Darling-Hammond (năm 1999). Theo lý thuyết này, phát triển nghề nghiệp giáo viên là một quá trình liên tục kéo dài suốt sự nghiệp sư phạm, chịu sự chi phối chặt chẽ giữa môi trường làm việc, hoạt động tự bồi dưỡng và cơ chế đánh giá theo các tiêu chuẩn năng lực rõ ràng.

Luận văn vận dụng khung pháp lý chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học theo Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bao gồm 6 tiêu chuẩn và 25 tiêu chí được lượng hóa theo thang điểm 100 với 4 mức độ đánh giá:

1. Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống (5 tiêu chí)
2. Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục (2 tiêu chí)
3. Năng lực dạy học (8 tiêu chí)
4. Năng lực giáo dục (6 tiêu chí)
5. Năng lực hoạt động chính trị, xã hội (2 tiêu chí)
6. Năng lực phát triển nghề nghiệp (2 tiêu chí)

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ 4 khái niệm then chốt: giáo viên trung học phổ thông, chuẩn nghề nghiệp, mức độ đáp ứng chuẩn và quản lý phát triển đội ngũ theo chuẩn trong điều kiện trường học vùng ven biển đặc thù.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm dữ liệu thứ cấp từ hồ sơ quản lý cán bộ, kết quả học tập và rèn luyện của 947 học sinh năm học 2011-2012, báo cáo tổng kết giai đoạn 2009-2012; và dữ liệu sơ cấp thu được qua điều tra thực địa. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 44 giáo viên trực tiếp đứng lớp và 2 cán bộ quản lý của nhà trường, đạt tỷ lệ khảo sát 100% tổng thể. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm bảo đảm tính bao quát tuyệt đối, phản ánh chính xác từng vị trí việc làm và đặc thù bộ môn tại một trường học có quy mô vừa và nhỏ.

Tác giả phối hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu lý thuyết (phân tích văn bản quy phạm pháp luật, tổng quan tài liệu) và phương pháp nghiên cứu thực tiễn (phiếu hỏi điều tra, quan sát sư phạm, phỏng vấn chuyên gia, tổng kết kinh nghiệm). Phương pháp thống kê toán học và thống kê mô tả được áp dụng để tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm, điểm trung bình và so sánh đối chiếu chéo giữa 3 cấp độ: cá nhân giáo viên tự đánh giá, tổ chuyên môn đánh giá và hiệu trưởng đánh giá. Việc lựa chọn phương pháp này giúp kiểm soát sai lệch chủ quan, đo lường chính xác khoảng cách giữa nhận thức của giáo viên và đánh giá của cán bộ quản lý trong giai đoạn nghiên cứu 2010-2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng đội ngũ giáo viên trường Trung học phổ thông Thịnh Long mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về cơ cấu nhân sự và trình độ đào tạo, nhà trường có 44 giáo viên với cơ cấu giới tính gồm 21 nam (chiếm 47,7%) và 23 nữ (chiếm 52,3%). Đội ngũ 100% đạt chuẩn đào tạo đại học sư phạm, trong đó có 4 giáo viên có trình độ thạc sĩ (chiếm 9,1% thuộc các bộ môn Toán, Vật lý, Ngữ văn và Thể dục). Điểm nổi bật là 100% đội ngũ ở độ tuổi dưới 40 với tuổi bình quân 28 tuổi; cụ thể có 26 giáo viên dưới 30 tuổi (chiếm 59,1%) và 18 giáo viên từ 30 đến 39 tuổi (chiếm 40,9%), hoàn toàn không có giáo viên từ 40 tuổi trở lên.

Thứ hai, về định mức biên chế, đối chiếu với Thông tư liên tịch số 35/2006/TTLT-BGDĐT-BNV quy định định mức 2,25 giáo viên trên một lớp, nhà trường có 21 lớp học nên cần khoảng 47 giáo viên, hiện tại thiếu 3 giáo viên trực tiếp đứng lớp, gây áp lực tăng giờ dạy cho các bộ môn cơ bản.

Thứ ba, về mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp, giáo viên đạt điểm số rất cao ở Tiêu chuẩn 1 về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống với trên 95% giáo viên được xếp loại tốt và xuất sắc. Tuy nhiên, ở Tiêu chuẩn 2 (tìm hiểu đối tượng giáo dục) và Tiêu chuẩn 6 (phát triển nghề nghiệp, giải quyết tình huống sư phạm), tỷ lệ đạt mức 3 và 4 còn khiêm tốn, chỉ đạt khoảng 60% đến 65%.

Thứ tư, về mối liên hệ với chất lượng giáo dục, dù điểm đầu vào tuyển sinh lớp 10 chỉ đạt 3,0 đến 4,0 điểm mỗi môn (năm học 2012-2013 đạt 4,25 điểm), nhưng nhờ nỗ lực quản lý và nhiệt huyết của giáo viên trẻ, tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm tốt tăng liên tục từ 70,0% (727 học sinh năm học 2009-2010) lên 71,2% (702 học sinh năm học 2010-2011) và đạt 71,6% (678 học sinh năm học 2011-2012). Tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp trung học phổ thông đạt 100% trong hai năm liên tiếp 2011 và 2012, điểm bình quân 3 môn thi đại học đạt trên 11 điểm.

Thảo luận kết quả

Phân tích sâu cho thấy nguyên nhân của những ưu điểm xuất phát từ sức trẻ, lòng nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm cao và khả năng tiếp thu công nghệ thông tin nhanh chóng của các thầy cô dưới 30 tuổi. Ngược lại, hạn chế ở năng lực tìm hiểu học sinh và năng lực xử lý tình huống sư phạm nảy sinh từ việc thâm niên giảng dạy bình quân còn thấp, thiếu đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm đóng vai trò trụ cột chuyên môn. Mặt khác, địa bàn tuyển sinh có hơn 70% dân cư theo đạo Thiên chúa, sinh sống chủ yếu bằng nghề chài lưới và làm muối, trình độ dân trí chưa đồng đều khiến sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường gặp nhiều rào cản.

Khi so sánh với các trường trung học phổ thông lâu năm trong huyện Hải Hậu như trường Trung học phổ thông A Hải Hậu, mức độ đồng đều trong kỹ năng tự bồi dưỡng và tỷ lệ giáo viên trên chuẩn (9,1%) của trường Thịnh Long còn có khoảng cách nhất định. Để hỗ trợ quản lý trực quan, các dữ liệu này có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột phân bố kết quả đánh giá theo 3 kênh (giáo viên tự đánh giá, tổ chuyên môn đánh giá, hiệu trưởng đánh giá) và bảng ma trận điểm trung bình của 25 tiêu chí. Kết quả cho thấy độ chênh lệch điểm số giữa tự đánh giá và hiệu trưởng đánh giá dao động từ 5% đến 12%, phản ánh tâm lý tự tin của giáo viên trẻ nhưng cũng cho thấy yêu cầu cấp bách phải chuẩn hóa thang đo minh chứng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp cho đội ngũ giáo viên trường Trung học phổ thông Thịnh Long, nghiên cứu đề xuất 5 nhóm biện pháp đồng bộ:

Thứ nhất, tổ chức tuyên truyền, nâng cao nhận thức của giáo viên và cán bộ quản lý về Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT. Ban giám hiệu chủ trì triển khai 100% các chuyên đề học tập chuẩn nghề nghiệp vào đầu mỗi năm học, hoàn thành trước ngày 30 tháng 9 hàng năm, giúp 44 thầy cô chuyển biến nhận thức từ đối phó thi đua sang tự giác rèn luyện.

Thứ hai, chuẩn hóa hệ thống công cụ và hồ sơ minh chứng đánh giá chuẩn. Hội đồng sư phạm và tổ chuyên môn xây dựng bộ tiêu chí minh chứng lượng hóa cho 25 tiêu chí, loại bỏ hoàn toàn tính chủ quan cảm tính, giảm độ lệch đánh giá xuống dưới 3%, áp dụng định kỳ vào cuối học kỳ I và tháng 5 hàng năm.

Thứ ba, thiết kế các chương trình bồi dưỡng chuyên môn phân hóa theo nhu cầu thực tế. Tập trung tập huấn kỹ thuật dạy học tích cực, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp nắm bắt tâm lý học sinh cá biệt cho 26 giáo viên dưới 30 tuổi (chiếm 59,1% đội ngũ), mục tiêu 100% giáo viên đạt loại khá trở lên ở Tiêu chuẩn 3 và Tiêu chuẩn 4 sau 12 tháng triển khai.

Thứ tư, xây dựng mô hình giáo viên cốt cán kèm cặp đồng nghiệp theo nguyên tắc một kèm một. Phân công 4 giáo viên có trình độ thạc sĩ và giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh hỗ trợ trực tiếp các giáo viên trẻ còn lúng túng về kỹ năng sư phạm, cam kết nâng tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn xuất sắc lên trên 25% trong giai đoạn 2012-2013.

Thứ năm, hoàn thiện chính sách tạo động lực và thi đua khen thưởng. Nhà trường trích lập quỹ khuyến dạy từ nguồn ngân sách hợp pháp và xã hội hóa giáo dục (khoảng 25 đến 30 triệu đồng mỗi năm) để khen thưởng kịp thời các sáng kiến kinh nghiệm xuất sắc, tạo đòn bẩy phát triển nghề nghiệp bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý tại các trường trung học phổ thông: Tiếp cận quy trình 3 bước đánh giá chuẩn nghề nghiệp khách quan, ứng dụng mô hình bồi dưỡng giáo viên trẻ và giải pháp quản lý nhân sự hiệu quả để xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia.

2. Đội ngũ giáo viên trung học phổ thông, đặc biệt là giáo viên trẻ: Nắm vững hệ thống 25 tiêu chí theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch tự học, tự rèn luyện, nâng cao kỹ năng xử lý tình huống sư phạm và phương pháp dạy học phân hóa.

3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng cơ sở lý luận về quản lý theo chuẩn, phương pháp xử lý dữ liệu điều tra 44 giáo viên và hệ thống bảng biểu so sánh làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực sư phạm.

4. Chuyên viên quản lý tại Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Phòng Giáo dục: Có thêm căn cứ thực tiễn về tình trạng thiếu 3 biên chế trên 21 lớp học tại các trường ven biển, từ đó tham mưu chính sách phân bổ biên chế, luân chuyển giáo viên cốt cán và cấp kinh phí bồi dưỡng phù hợp cho các vùng khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT gồm những nội dung nào? Chuẩn nghề nghiệp gồm 6 tiêu chuẩn và 25 tiêu chí, bao quát toàn diện phẩm chất chính trị đạo đức, năng lực dạy học, năng lực giáo dục, năng lực tìm hiểu đối tượng và năng lực phát triển nghề nghiệp. Toàn bộ tiêu chí được chấm theo thang điểm 100 với 4 mức xếp loại: xuất sắc, khá, trung bình và kém.

Đặc điểm đội ngũ giáo viên trường THPT Thịnh Long có những thuận lợi và khó khăn gì khi áp dụng chuẩn? Thuận lợi lớn nhất là 100% giáo viên đạt chuẩn đại học, giàu nhiệt huyết, độ tuổi bình quân 28 tuổi nên tiếp thu nhanh công nghệ. Khó khăn là 59,1% giáo viên dưới 30 tuổi, thâm niên công tác ít, thiếu giáo viên nhiều tuổi giàu kinh nghiệm để làm nòng cốt dẫn dắt tổ chuyên môn.

Tại sao cần thực hiện quy trình đánh giá chuẩn qua 3 bước kết hợp? Quy trình đánh giá gồm: giáo viên tự chấm điểm, tổ chuyên môn thẩm định và hiệu trưởng quyết định. Sự phối hợp này triệt tiêu tình trạng tự đánh giá quá cao (khoảng lệch từ 5% đến 12%), đảm bảo kết quả trung thực, tạo căn cứ chính xác để xây dựng kế hoạch đào tạo bồi dưỡng.

Biện pháp sử dụng giáo viên cốt cán kèm cặp mang lại hiệu quả như thế nào? Nhà trường phân công 4 giáo viên có trình độ thạc sĩ và chiến sĩ thi đua kèm cặp trực tiếp theo cơ chế một kèm một cho giáo viên trẻ. Giải pháp này giúp tháo gỡ khó khăn về kỹ năng quản lý lớp học, nâng tỷ lệ giờ dạy đạt loại giỏi lên trên 80% chỉ sau một học kỳ áp dụng.

Luận văn chứng minh mối quan hệ giữa chuẩn nghề nghiệp giáo viên và chất lượng học sinh ra sao? Nghiên cứu chỉ ra khi giáo viên nâng cao năng lực dạy học và giáo dục, tỷ lệ học sinh xếp loại hạnh kiểm tốt tăng từ 70,0% năm 2009 lên 71,6% năm 2012, tỷ lệ đỗ tốt nghiệp THPT giữ vững 100%, dù chất lượng đầu vào lớp 10 chỉ đạt 3,0 đến 4,0 điểm mỗi môn.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông dựa trên chuẩn nghề nghiệp 6 tiêu chuẩn, 25 tiêu chí theo Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT.
• Khảo sát toàn diện 44 giáo viên trường Trung học phổ thông Thịnh Long cho thấy đội ngũ có 100% đạt chuẩn đào tạo, 9,1% trên chuẩn, tuổi bình quân 28 tuổi, giàu nhiệt huyết nhưng còn thiếu hụt kinh nghiệm sư phạm thực tiễn.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khả thi gồm: tuyên truyền nhận thức, chuẩn hóa bộ công cụ đánh giá, bồi dưỡng phân hóa theo nhu cầu, sử dụng giáo viên cốt cán kèm cặp và tạo động lực khen thưởng 25 triệu đồng mỗi năm.
• Xác định lộ trình triển khai cụ thể trong năm học 2012-2013 nhằm nâng tỷ lệ giáo viên xếp loại chuyên môn khá và xuất sắc đạt trên 85%, đưa nhà trường đạt chuẩn quốc gia đúng kế hoạch.
• Các nhà quản lý giáo dục và hiệu trưởng trường phổ thông cần chủ động áp dụng các giải pháp trên để nâng cao năng lực đội ngũ nhà giáo, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên trung học phổ thông. Chương 2: Thực trạng mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên trường trung học phổ thông Thịnh Long. Chương 3: Biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của giáo viên trường trung học phổ thông Thịnh Long. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP NÂNG CAO MỨC ĐỘ ĐÁP ỨNG CHUẨN NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1.

Tổng quan vấn đề nghiên cứu Quản lý dựa vào chuẩn là một trong những xu hướng của quản lý hiện đại. Theo xu hướng này, yêu cầu chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa đội ngũ giáo viên là một đòi hỏi tất yếu trong quản lý đội ngũ giáo viên cả ở bình diện vĩ mô và vi mô. Xuất phát từ nhận thức về vai trò của giáo viên và tính chất chuyên nghiệp trong lao động nghề nghiệp của giáo viên nên các nghiên cứu về vấn đề phát triển nghề nghiệp của giáo viên tương đối phong phú. Nhiều đánh giá thiết thực về công việc của giáo viên và đề cao kỹ năng giảng dạy như một lĩnh vực chuyên nghiệp cần được đào tạo, huấn luyện đã được khẳng định.

Theo Eleonora Villegas – Reimers (1998), các nghiên cứu về phát triển nghề nghiệp đã khẳng định [29]: (i) Những phương pháp giảng dạy tốt sẽ có ảnh hưởng tích cực đến việc học sinh học gì và học như thế nào. Học cách dạy và làm việc để trở thành một giáo viên giỏi là cả một quá trình lâu dài đòi hỏi không chỉ sự phát triển những kỹ năng nghề nghiệp (lý luận và thực tiễn) dưới sự hướng dẫn, giám sát của các chuyên gia mà còn là sự lĩnh hội những kiến thức nghề nghiệp và sự thúc đẩy những giá trị và quan điểm đạo đức nhất định; (ii) Phát triển nghề nghiệp giáo viên là một quá trình lâu dài bắt đầu từ sự chuẩn bị khởi đầu ở cơ sở đào tạo nghề và tiếp tục cho đến khi người giáo viên đó về hưu. Những công trình nghiên cứu của các tác giả: Glatthorn (1995), Ganser (2000), Fielding và Schalock (1985), Cochran Smith và Lytle (2001), Walling và Lewis (2000), Cobb (1999), Kettle và Sellars (1996), Kallestad và Olweus (1998), Youngs (2001), Groosso de Leon (2001), Guzman (1995), McGinn và Borden (1995), Tatto (1999), Darling Hammond (1999), Loucks-Horsely và 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Matsumoto (1999), Borko và Putnam (1995), Darling – Hammond (1999) và Báo cáo của ủy ban quốc gia về Giáo dục và Tương lai của Hoa Kỳ các năm 1996, 1997 cho thấy các xu hướng chính trong nghiên cứu các vấn đề này là [29]; [30]: (i) Nghiên cứu các mô hình và kinh nghiệm thực tiễn về phát triển nghề nghiệp giáo viên để chuẩn hóa đội ngũ giáo viên (ii) Nghiên cứu hỗ trợ cho các hoạt động thực tiễn để phát triển nghề nghiệp giáo viên, hỗ trợ giáo viên nâng cao mức độ đáp ứng với chuẩn nghề nghiệp đã đặt ra Trên cơ sở nhận thức tầm quan trọng của vấn đề phát triển nghề nghiệp giáo viên, nhiều tổ chức trên thế giới đã đặt hàng các nghiên cứu về vấn đề này với mục đích xác định các con đường hiệu quả để hỗ trợ các chương trình, các đề án phát triển nghề nghiệp giáo viên một cách hiệu quả; (iii) Nghiên cứu cải tiến các kỹ năng và tăng cường hiểu biết nghề nghiệp cho giáo viên. Xu hướng nghiên cứu này được thể hiện rõ trong những nỗ lực của APEC để cải thiện công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên.

Các nước (18 nước) Châu á khu vực Thái Bình Dương đã xác định đào tạo bồi dưỡng giáo viên là một trong những vấn đề then chốt trong phát triển kinh tế của họ. Theo đó, các nghiên cứu để nâng cao chất lượng công tác này theo quan điểm phát triển nghề nghiệp liên tục cho giáo viên rất được coi trọng. (iv) Nghiên cứu phát triển giáo viên như là một yêu cầu của tiến trình thay đổi. Hầu hết các cải cách giáo dục hiện nay đều gồm có một phần là phát triển giáo viên.

Nói cách khác, phát triển giáo viên là một yêu cầu then chốt của tiến trình thay đổi, cải cách giáo dục. Các nghiên cứu về phát triển giáo viên phục vụ yêu cầu này của cải cách giáo dục. Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên tương đối phong phú. Các công trình nghiên cứu hướng vào giải 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyết các vấn đề về phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông.

Do chuẩn nghề nghiệp giáo viên các cấp học, đặc biệt là chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học mới được ban hành trong thời gian gần đây nên những công trình nghiên cứu theo hướng chuẩn hóa và từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ GV THPT; nâng cao mức độ đáp ứng chuẩn nghề nghiệp của GV THPT còn rất hạn chế. Một số khái niệm cơ bản 1. Giáo viên THPT Theo Điều 70 của Luật Giáo dục năm 2005 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005, cho rằng “ Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giảng viên ” [22] Do vậy, giáo viên được hiểu là “ nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục nghề nghiệp”.

Giáo viên trong các cơ sở giáo dục có nhiệm vụ, quyền lợi, vai trò và trách nhiệm được qui định tại Luật Giáo dục, Điều lệ và quy chế trường học. Giáo viên THPT là nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục THPT, trong đó có trường THPT. Theo điều 26, Luật giáo dục 2005 : Giáo dục THPT được thực hiện trong ba năm học, từ lớp mười đến lớp mười hai. Học sinh vào học lớp mười phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, có tuổi là mười lăm tuổi.

[22] Vị trí của trường trung học trong hệ thống giáo dục quốc dân được nêu rõ tại điều 2, Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học của Bộ giáo dục và đào tạo: “Trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân. Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng”. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luật giáo dục 2005 qui định: Mục tiêu của giáo dục THPT là nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động.[22] Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục THPT được qui định trong Luật giáo dục 2005: “Giáo dục THPT phải củng cố, phát triển những nội dung đã học ở trung học cơ sở, hoàn thành nội dung giáo dục phổ thông; ngoài nội dung chủ yếu nhằm bảo đảm chuẩn kiến thức phổ thông, cơ bản, toàn diện và hướng nghiệp cho mọi học sinh còn có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát triển năng lực, đáp ứng nguyện vọng của học sinh” .[22] THPT là bậc học cuối cùng của giáo dục phổ thông, là cầu nối giữa giáo dục phổ thông với giáo dục đại học, sau đại học và giáo dục nghề nghiệp. Như vậy trường trung học phổ thông có vai trò rất quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Số học sinh tốt nghiệp THPT sẽ bước vào cuộc sống lao động hoặc tiếp tục vào học các trường nghề, trung học chuyên nghiệp, cao đẳng và đại học. Các giáo viên tập hợp thành một đội ngũ. Đó là đội ngũ giáo viên. Theo quan niệm hiện nay, đội ngũ giáo viên là tập hợp những nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp có chung nhiệm vụ, vai trò và trách nhiệm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục được quy định tại Luật giáo dục, Điều lệ và Quy chế trường học [3]; [5]; [10].

Theo điều 30 và điều 31 của Điều lệ trường THPT, giáo viên trường trung học phổ thông là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, giáo viên bộ môn, giáo viên làm công tác Đoàn TNCSHCM (bí thư, phó bí thư hoặc trợ lý thanh niên, cố vấn đoàn). Giáo viên bộ môn ở trường THPT có các nhiệm vụ: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục; soạn bài; thực hành thí nghiệm, kiểm tra, đánh giá theo quy định; vào sổ điểm, ghi học bạ đầy đủ, lên lớp đúng giờ, quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức, tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; + Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương; + Rèn luyện đạo đức, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục; + Thực hiện điều lệ nhà trường; thực hiện nghị quyết của Hiệu trưởng, chịu sự kiểm tra của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục; + Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh, đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp; + Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học sinh, đoàn TNCSHCM trong dạy học và giáo dục học sinh; + Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật. Giáo viên phổ thông có vị trí, vai trò rất quan trọng trong thành phần của đội ngũ giáo viên nói chung. Họ vừa là người chuyển giao kiến thức và nhân cách cho những học sinh để học sinh hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề… vừa chuẩn bị cho học sinh đi vào cuộc sống lao động.