Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Mường Nhà, huyện Điện Biên

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông mường nhà huyện điện biên tỉnh điện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Chu Công Điển
• Người hướng dẫn: PGS. TS Đặng Bá Lãm
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.3. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.4. Mục đích nghiên cứu
• 0.5. Khách thể và Đối tượng nghiên cứu
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
• 0.8.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• 0.8.3. Phương pháp hỗ trợ
• 0.9. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.9.1. Ý nghĩa lý luận
• 0.9.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 0.10. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.3. Quản lý giáo dục
• 1.4. Hoạt động dạy học
• 1.5. Quản lý hoạt động dạy học
• 1.6. Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
• 1.7. Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
• 1.7.1. Kế hoạch hóa hoạt động dạy học phù hợp
• 1.7.2. Tổ chức, chỉ đạo hoạt động của giáo viên và học sinh
• 1.7.3. Hoàn thiện cơ sở vật chất phục vụ dạy học
• 1.7.4. Tổ chức phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội
• 1.7.5. Kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý dạy học
• 1.8. Nội dung cơ bản của đổi mới giáo dục và yêu cầu đổi mới trong quản lý trường trung học phổ thông hiện nay
• 1.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học
• 1.9.1. Cơ sở vật chất, phương tiện và thiết bị dạy học
• 1.9.2. Yếu tố công nghệ thông tin và truyền thông
• 1.9.3. Bộ máy tổ chức và đội ngũ nhân lực
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MƯỜNG NHÀ, HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 2.1. Khái quát về trường trung học phổ thông Mường Nhà, Huyện Điện Biên, Tỉnh Điện Biên
• 2.2. Khái quát chung về huyện Điện Biên
• 2.3. Khái quát về Giáo dục và Đào tạo huyện Điện Biên
• 2.4. Trường trung học phổ thông Mường Nhà, huyện Điện Biên
• 2.5. Khảo sát vấn đề nghiên cứu
• 2.5.1. Phương pháp khảo sát
• 2.5.2. Nội dung khảo sát
• 2.5.3. Đối tượng khảo sát
• 2.5.4. Tiến hành khảo sát
• 2.6. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Mường Nhà, huyện Điện Biên
• 2.6.1. Thực trạng hoạt động dạy
• 2.6.2. Thực trạng hoạt động học của học sinh
• 2.6.3. Đánh giá chung về thực trạng hoạt động dạy học
• 2.6.4. Thực trạng Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Mường Nhà, huyện Điện Biên
• 2.6.5. Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên
• 2.6.6. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh
• 2.6.7. Thực trạng quản lý, sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học
• 2.6.8. Thực hiện mối liên hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội
• 2.6.9. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Mường Nhà, huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên
• 2.6.10. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MƯỜNG NHÀ, HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
• 3.1. Nguyên tắc xác định các biện pháp
• 3.1.1. Tính kế thừa
• 3.1.2. Tính thực tiễn
• 3.1.3. Tính đồng bộ
• 3.1.4. Tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Mường Nhà, huyện Điện Biên
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên về sự cần thiết phải nâng cao chất lượng dạy học
• 3.2.2. Biện pháp 2: Chú trọng công tác xây dựng kế hoạch dạy - học khoa học
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường xây dựng, củng cố nề nếp dạy học
• 3.2.4. Biện pháp 4: Nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức quản lý chuyên môn trong nhà trường
• 3.2.5. Biện pháp 5: Đổi mới việc kiểm tra đánh giá hoạt động giảng dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, kịp thời biểu dương việc làm tốt, chấn chỉnh hiện tượng chưa tốt
• 3.2.6. Biện pháp 6: Chỉ đạo xây dựng cơ sở vật chất và thực hiện tốt công tác xã hội hoá giáo dục phục vụ cho việc dạy của giáo viên và việc học của học sinh
• 3.3. Mối liên hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo sát về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Về tính cần thiết của các biện pháp
• 3.4.2. Về tính khả thi của các biện pháp
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 0.1. Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 0.2. Với UBND Tỉnh Điện Biên
• 0.3. Với Sở Giáo dục và Đào tạo Điện Biên
• 0.4. Đối với trường THPT Mường Nhà
• 0.5. Với Hội cha mẹ HS
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học tại trường THPT Mường Nhà

Quản lý dạy học tại trường THPT Mường Nhà, Điện Biên là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Trường THPT Mường Nhà đã có những nỗ lực đáng kể trong việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Việc quản lý dạy học không chỉ đơn thuần là tổ chức các hoạt động giảng dạy mà còn bao gồm việc phát triển năng lực cho giáo viên và học sinh.

1.1. Vai trò của quản lý giáo dục trong đổi mới giáo dục

Quản lý giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và phát triển chất lượng giáo dục. Đặc biệt, trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học tại trường THPT Mường Nhà.

1.2. Thực trạng quản lý dạy học tại trường THPT Mường Nhà

Thực trạng quản lý dạy học tại trường THPT Mường Nhà cho thấy nhiều thách thức cần phải vượt qua. Chất lượng dạy học chưa đạt yêu cầu, và cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

II. Những thách thức trong quản lý dạy học tại trường THPT Mường Nhà

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý dạy học, trường THPT Mường Nhà vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục.

2.1. Thiếu hụt cơ sở vật chất và trang thiết bị

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh.

2.2. Khó khăn trong việc nâng cao năng lực giáo viên

Việc nâng cao năng lực cho giáo viên là một thách thức lớn. Nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về các phương pháp dạy học hiện đại, dẫn đến hiệu quả giảng dạy chưa cao.

III. Phương pháp quản lý dạy học hiệu quả tại trường THPT Mường Nhà

Để nâng cao chất lượng dạy học, trường THPT Mường Nhà cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học khoa học

Kế hoạch dạy học khoa học là yếu tố quan trọng trong quản lý dạy học. Việc xây dựng kế hoạch rõ ràng sẽ giúp giáo viên và học sinh có định hướng rõ ràng trong quá trình học tập.

3.2. Tăng cường hoạt động bồi dưỡng giáo viên

Hoạt động bồi dưỡng giáo viên cần được chú trọng hơn nữa. Việc tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo sẽ giúp giáo viên cập nhật kiến thức và nâng cao kỹ năng giảng dạy.

IV. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dạy học

Công nghệ thông tin đang ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong quản lý dạy học. Tại trường THPT Mường Nhà, việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và giảng dạy.

4.1. Sử dụng phần mềm quản lý giáo dục

Việc sử dụng phần mềm quản lý giáo dục sẽ giúp nhà trường theo dõi và đánh giá hoạt động dạy học một cách hiệu quả hơn. Điều này cũng giúp giảm thiểu thời gian và công sức cho giáo viên.

4.2. Tích hợp công nghệ vào giảng dạy

Tích hợp công nghệ vào giảng dạy không chỉ giúp học sinh hứng thú hơn với bài học mà còn nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức. Các giáo viên cần được đào tạo để sử dụng công nghệ một cách hiệu quả.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý dạy học hiệu quả đã mang lại những kết quả tích cực tại trường THPT Mường Nhà. Những ứng dụng thực tiễn này cần được tiếp tục phát huy.

5.1. Đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kết quả học tập của học sinh đã có sự cải thiện đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc đổi mới trong quản lý dạy học.

5.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy họ đã cảm nhận được sự thay đổi tích cực trong môi trường học tập. Điều này khẳng định tính hiệu quả của các biện pháp quản lý đã được áp dụng.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Kết luận cho thấy rằng việc quản lý dạy học tại trường THPT Mường Nhà cần tiếp tục được cải thiện và đổi mới. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

6.1. Đề xuất các biện pháp cải tiến

Cần đề xuất các biện pháp cải tiến trong quản lý dạy học để nâng cao chất lượng giáo dục. Những biện pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

6.2. Tầm nhìn cho giáo dục tương lai

Tầm nhìn cho giáo dục tương lai tại trường THPT Mường Nhà cần hướng tới việc phát triển toàn diện cho học sinh, không chỉ về kiến thức mà còn về kỹ năng sống và năng lực sáng tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trường Trung học phổ thông Mường Nhà đóng trên địa bàn huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên – khu vực biên giới phía Tây Bắc với 154 km đường biên giáp nước bạn Lào, nơi tỷ lệ học sinh trung học phổ thông chỉ chiếm khoảng 3,63% dân số toàn huyện. Được thành lập theo Quyết định số 58/QĐ-UB ngày 30 tháng 08 năm 2004 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, nhà trường giữ vai trò trung tâm trong công tác đào tạo nhân lực và nâng cao dân trí cho con em các dân tộc thiểu số tại địa phương. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường trong giai đoạn 2010 - 2014 còn bộc lộ nhiều hạn chế, phương thức quản lý hoạt động dạy học phần lớn dựa trên kinh nghiệm truyền thống, thiếu tính hệ thống và chưa theo kịp tốc độ đổi mới căn bản của ngành giáo dục.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán: Làm thế nào để đổi mới toàn diện công tác quản lý hoạt động dạy học tại trường Trung học phổ thông Mường Nhà, chuyển dịch từ lối truyền thụ kiến thức thụ động sang phát triển phẩm chất và năng lực người học theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI và Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 ban hành theo Quyết định số 711/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá thực trạng quản lý quá trình dạy học tại trường Trung học phổ thông Mường Nhà trong 5 năm học từ 2010 đến 2014, từ đó xây dựng hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ, khoa học nhằm tối ưu hóa hoạt động của 43 cán bộ giáo viên và 450 học sinh, định hướng áp dụng hiệu quả đến giai đoạn 2019 - 2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao tỷ lệ giáo viên dạy giỏi, hạ tỷ lệ học sinh bỏ học hàng năm xuống dưới 2% và nâng cao tỷ lệ trúng tuyển cao đẳng, đại học cho trường phổ thông vùng biên giới đặc biệt khó khăn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng khoa học quản lý giáo dục hiện đại kết hợp với lý luận dạy học truyền thống. Tác giả vận dụng lý thuyết chức năng quản lý của các nhà khoa học giáo dục hàng đầu như Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Trần Kiểm. Hệ thống lý thuyết này xác định quản lý là chuỗi tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm thông qua 4 chức năng cốt lõi: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra - đánh giá.

Song song đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết dạy học tích cực kế thừa từ các nguyên tắc sư phạm trực quan, hệ thống của Cômenxki và quan điểm phát triển năng lực nội sinh, cá biệt hóa đối tượng dạy học từ tư tưởng giáo dục phương Đông. Năm khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa làm khung phân tích bao gồm:

• Quản lý giáo dục: Hệ thống tác động có mục đích nhằm vận hành cơ sở giáo dục đạt mục tiêu đào tạo.
• Hoạt động dạy học: Quá trình tương tác biện chứng giữa hoạt động giảng dạy của thầy và hoạt động nhận thức của trò.
• Quản lý hoạt động dạy học: Quá trình định hướng, điều hành các thành tố mục tiêu, nội dung, phương pháp và cơ sở vật chất dạy học.
• Động cơ học tập: Hệ thống nhu cầu nhận thức bên trong thúc đẩy học sinh chiếm lĩnh tri thức.
• Chuẩn kiến thức kỹ năng: Yêu cầu cơ bản, tối thiểu về năng lực cần đạt của môn học theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp tại địa bàn và dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tổng kết 5 năm học của trường Trung học phổ thông Mường Nhà và Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Điện Biên. Cỡ mẫu khảo sát gồm 139 khách thể, bao gồm: 2 cán bộ quản lý cấp phòng, 3 cán bộ Ban Giám hiệu nhà trường, 34 giáo viên trực tiếp đứng lớp và 100 học sinh đại diện cho 14 lớp học. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là chọn mẫu toàn bộ đối với 37 cán bộ quản lý và giáo viên nhằm đảm bảo tính bao quát 100% đội ngũ sư phạm, kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với 100 học sinh từ khối 10 đến khối 12 để phản ánh khách quan các mức độ học lực khác nhau.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê toán học mô tả, tính toán điểm trung bình, độ lệch chuẩn và tỷ lệ phần trăm thông qua phiếu hỏi thang đo Likert. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm định lượng hóa mức độ nhận thức, mức độ thực hiện và tính khả thi của các giải pháp quản lý, giảm thiểu tối đa tính chủ quan. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng phương pháp quan sát sư phạm qua các đợt dự giờ, phỏng vấn sâu chuyên gia và hồi cứu tài liệu quy phạm pháp luật như Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT và Chỉ thị số 14/2001/CT-TTg trong tiến trình nghiên cứu từ tháng 10 năm 2014 đến tháng 11 năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại trường Trung học phổ thông Mường Nhà giai đoạn 2010 - 2015 làm nổi bật 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu đội ngũ giáo viên biến động mạnh và thiếu tính kế thừa. Tổng số cán bộ, giáo viên tăng từ 26 người năm học 2010 - 2011 lên 43 người năm học 2014 - 2015, trong đó có 34 giáo viên trực tiếp giảng dạy với tỷ lệ giáo viên trên lớp đạt 2,4. Đội ngũ có tuổi đời bình quân rất trẻ là 32 tuổi, tuổi nghề trung bình 8,5 năm, tỷ lệ giáo viên nữ chiếm 58,8%. Mặc dù 100% giáo viên đạt chuẩn trình độ đại học hoặc cao đẳng, nhà trường ghi nhận 0% cán bộ, giáo viên có trình độ trên chuẩn (thạc sĩ).

Thứ hai, chất lượng giáo dục có sự chênh lệch lớn giữa giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn. Trong năm học 2014 - 2015, toàn huyện Điện Biên có 741 trên 745 học sinh lớp 12 tốt nghiệp trung học phổ thông, đạt tỷ lệ khoảng 99,46%. Tuy nhiên, số lượng học sinh đỗ vào các trường đại học, cao đẳng chỉ đạt 70 em, chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 1,61% trên tổng số học sinh đăng ký dự thi, xếp ở nhóm thấp trong hệ thống giáo dục toàn quốc.

Thứ ba, công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học của Ban Giám hiệu còn mang tính hình thức. Tỷ lệ giờ dạy có ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng thiết bị thí nghiệm trực quan chỉ chiếm dưới 30% tổng số tiết học. Đa số giáo viên vẫn duy trì phương pháp thuyết trình truyền thống, chưa chú trọng rèn luyện kỹ năng tự học cho học sinh.

Thứ tư, điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị thực hành còn thiếu thốn nghiêm trọng. Nhà trường phục vụ 450 học sinh phân bổ trong 14 lớp nhưng hệ thống phòng học bộ môn lý - hóa - sinh, thư viện và thiết bị trình chiếu mới chỉ đáp ứng khoảng 45% nhu cầu thực hành tối thiểu theo quy định chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của những hạn chế trên xuất phát từ bối cảnh kinh tế - xã hội đặc thù của huyện Điện Biên, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ lớn với 53,72% dân tộc Thái, 8,51% dân tộc H'mông, 5% dân tộc Khơ mú. Học sinh sống phân tán, điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức của một bộ phận phụ huynh về việc học chưa đầy đủ dẫn đến tình trạng học sinh thiếu động cơ phấn đấu. Về phía nhà trường, Ban Giám hiệu chưa xây dựng được cơ chế giám sát định lượng đối với hoạt động của các tổ chuyên môn, việc đánh giá xếp loại thi đua còn nặng tính cào bằng.

Khi trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ tăng trưởng nhân sự và bảng thống kê kết quả phân loại học lực 5 năm, sự mất cân đối giữa quy mô tăng 65,3% số lượng giáo viên và chất lượng đầu ra đại học được thể hiện rất rõ ràng. So sánh với các nghiên cứu giáo dục tại các huyện vùng cao lân cận, kết quả nghiên cứu khẳng định rằng việc chỉ tăng cường số lượng giáo viên đơn thuần mà thiếu các biện pháp quản lý chuyên môn chuyên sâu sẽ không thể tạo ra bước đột phá về chất lượng dạy học.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại trường Trung học phổ thông Mường Nhà:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức cho 100% cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên về yêu cầu đổi mới giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW. Ban Giám hiệu chủ trì tổ chức các buổi sinh hoạt chính trị, chuyên đề hàng tháng, đặt mục tiêu cử ít nhất 15% đến 20% giáo viên nòng cốt tham gia các khóa đào tạo sau đại học giai đoạn 2016 - 2020.

Thứ hai, chuẩn hóa công tác lập kế hoạch dạy học khoa học. Tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo 100% giáo viên xây dựng phân phối chương trình chi tiết, thiết kế giáo án định hướng phát triển năng lực người học, hoàn thành phê duyệt kế hoạch trước ngày 15 tháng 8 hàng năm.

Thứ ba, tăng cường xây dựng và củng cố nề nếp dạy học. Ban Giám hiệu phối hợp với Đoàn Thanh niên siết chặt việc kiểm tra ngày giờ công, dự giờ đột xuất tối thiểu 2 tiết mỗi học kỳ đối với từng giáo viên, đảm bảo duy trì tỷ lệ chuyên cần của 450 học sinh đạt trên 98%.

Thứ tư, phát huy tối đa vai trò quản lý của tổ chuyên môn. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn 2 tuần một lần theo hướng nghiên cứu bài học, phân công giáo viên có kinh nghiệm kèm cặp giáo viên trẻ dưới 5 năm tuổi nghề, phấn đấu tăng tỷ lệ bài giảng đạt loại giỏi lên trên 40%.

Thứ năm, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá học sinh theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT. Đa dạng hóa hình thức kiểm tra tự luận kết hợp trắc nghiệm khách quan, đánh giá qua dự án học tập, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh đạt học lực khá giỏi lên trên 35% và giảm tỷ lệ học sinh yếu kém xuống dưới 5% vào năm học 2018 - 2019.

Thứ sáu, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục và hoàn thiện cơ sở vật chất. Ban Giám hiệu chủ động tham mưu với Ủy ban nhân dân huyện Điện Biên và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên đầu tư xây dựng 100% phòng thí nghiệm đạt chuẩn, trang bị máy chiếu đa năng cho toàn bộ 14 phòng học trước năm 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống giải pháp của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

Cán bộ quản lý các trường trung học phổ thông khu vực miền núi và biên giới: Cung cấp khung hướng dẫn thực hành quản lý tổ chuyên môn, quy trình kiểm tra nề nếp và phương thức xây dựng kế hoạch dạy học thích ứng với điều kiện trường học đa dân tộc, cơ sở vật chất còn khó khăn.

Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo thực chứng với bộ số liệu khảo sát chi tiết gồm 139 khách thể, minh họa phương pháp xử lý số liệu thống kê trong đánh giá thực trạng giáo dục địa phương.

Chuyên viên phụ trách chuyên môn tại Sở Giáo dục và Đào tạo và Phòng Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên: Cung cấp luận cứ khoa học để tham mưu các chính sách luân chuyển cán bộ, quy hoạch mạng lưới đào tạo bồi dưỡng giáo viên vùng sâu vùng xa giai đoạn 2015 - 2020.

Giáo viên trung học phổ thông công tác tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn: Giúp nắm bắt các phương pháp dạy học tích cực, kỹ năng tự bồi dưỡng chuyên môn và cách thức phối hợp hiệu quả giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Điểm đặc thù lớn nhất trong công tác quản lý dạy học tại trường Trung học phổ thông Mường Nhà là gì? Điểm đặc thù nằm ở môi trường giáo dục vùng biên giới với 8 dân tộc cùng sinh sống, trong đó học sinh dân tộc thiểu số chiếm hơn 70%. Đội ngũ 34 giáo viên có tuổi đời bình quân trẻ là 32 tuổi, nhiệt huyết nhưng biến động luân chuyển cao, đòi hỏi nhà quản lý phải kết hợp đồng bộ giữa bồi dưỡng chuyên môn tại chỗ và xây dựng quy chế nề nếp nghiêm ngặt.

Câu hỏi 2: Cỡ mẫu và đối tượng khảo sát của đề tài được phân bổ như thế nào? Khảo sát được thực hiện trên 139 khách thể bao gồm 2 cán bộ Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Điện Biên, 1 Hiệu trưởng, 2 Phó Hiệu trưởng, 34 giáo viên đứng lớp và 100 học sinh trường Trung học phổ thông Mường Nhà. Cấu trúc mẫu này đảm bảo thu thập thông tin đa chiều từ cấp quản lý vĩ mô, cán bộ thực thi đến đối tượng thụ hưởng trực tiếp.

Câu hỏi 3: Biện pháp nào được xem là đột phá để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên của nhà trường? Giải pháp đột phá là nâng cao hiệu quả sinh hoạt tổ chuyên môn gắn liền với công tác tự bồi dưỡng. Việc quy hoạch đào tạo nâng chuẩn thạc sĩ từ mốc 0% hiện tại lên 15% đến 20%, kết hợp mô hình kèm cặp sư phạm giữa giáo viên thâm niên trên 15 năm và giáo viên mới vào nghề, giúp giải quyết triệt để sự thiếu hụt kinh nghiệm giảng dạy.

Câu hỏi 4: Thực trạng cơ sở vật chất ảnh hưởng như thế nào đến việc dạy và học tại trường? Toàn trường có 14 lớp với 450 học sinh nhưng hệ thống phòng thí nghiệm thực hành và thiết bị công nghệ thông tin chỉ đáp ứng dưới 50% định mức. Điều này khiến hơn 70% tiết học môn khoa học tự nhiên vẫn phải dạy chay, làm giảm hứng thú và khả năng phát triển kỹ năng thực hành của học sinh.

Câu hỏi 5: Tính khả thi của 6 biện pháp quản lý đề xuất được kiểm chứng qua đâu? Tính khả thi được kiểm chứng qua phương pháp lấy ý kiến chuyên gia và khảo sát đánh giá của 37 cán bộ quản lý, giáo viên nhà trường. Kết quả tổng hợp điểm trung bình khảo sát đạt mức cao từ 4,15 đến 4,68 trên thang điểm 5, chứng minh các giải pháp hoàn toàn phù hợp với nguồn lực và điều kiện thực tế của địa phương.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông trong bối cảnh đổi mới giáo dục theo Nghị quyết số 29-NQ/TW.
• Đánh giá chính xác thực trạng 5 năm học (2010 - 2015) của trường Trung học phổ thông Mường Nhà với 43 cán bộ giáo viên, 450 học sinh và tỷ lệ trúng tuyển đại học còn khiêm tốn ở mức 1,61%.
• Đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý khả thi, tập trung vào nâng cao nhận thức, chuẩn hóa kế hoạch dạy học, củng cố nề nếp, phát huy vai trò tổ chuyên môn, đổi mới kiểm tra đánh giá và xã hội hóa giáo dục.
• Đóng góp luận cứ thực tiễn quan trọng cho công tác quản lý giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới tỉnh Điện Biên.
• Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ thống giải pháp định hướng giai đoạn 2016 - 2020 nhằm đưa nhà trường đạt chuẩn quốc gia về giáo dục.

Các nhà quản lý giáo dục, hiệu trưởng trường phổ thông vùng cao và các nhà nghiên cứu hãy vận dụng linh hoạt những giải pháp từ luận văn này để nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường và phát triển chất lượng dạy học bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, Người luôn quan tâm tới việc phải tạo lập được kiểu nhà trường lao động. Năm 1945 Người chỉ thị: “Sự học tập ở trường có ảnh hưởng rất lớn cho tương lai của thanh niên và tương lai của thanh niên tức là tương lai của nước nhà. Vì vậy cốt nhất là phải dạy cho học trò biết yêu nước thương nòi. Phải dạy cho họ cái chí tự lập tự cường, quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ”.

Trong sự chỉ đạo của Bác Hồ về tổ chức quản lý nhà trường, Người yêu cầu trò phải gắng sức tự học “Lấy tự học làm cốt, có thảo luận và chỉ đạo giúp vào”. Tư tưởng trên gợi ý cho chủ thể quản lý dạy học vấn đề: quản lý dạy học phải gắn liền với thể chế xã hội, nề nếp dạy học, trình độ người dạy, năng lực tự học, tinh thần độc lập suy nghĩ và tính sáng tạo của người học. Những tác phẩm, những bài báo về khoa học quản lý giáo dục, quản lý nhà trường -7- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của các nhà nghiên cứu ở Việt Nam đã góp phần cải tiến, hoàn thiện hơn công tác quản lý giáo dục như: Hà Thế Ngữ, Hồ Ngọc Đại, Đặng Vũ Hoạt, Trần Kiều, Thái Duy Tuyên, Nguyễn Văn Lê. Các tác giả đã tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy học, ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy học, những ưu điểm và nhược điểm của hình thức dạy học trên lớp, bản chất và mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học, vai trò của người dạy và người học, việc đổi mới nội dung cũng như cách thức tổ chức dạy học.

Gần đây, đứng trước nhiệm vụ đổi mới giáo dục đào tạo nói chung và đổi mới nội dung, phương pháp dạy học nói riêng, nhiều nhà giáo dục học, tâm lý học như Phạm Viết Vượng, Đặng Thành Hưng, Nguyễn Văn Đản. đã đi sâu nghiên cứu các vấn đề về nội dung, phương pháp dạy học theo hướng nâng cao tính hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn đời sống sản xuất. Những nghiên cứu công phu của tác giả Nguyễn Đức Chính, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc. đều tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý hoạt động của GV và HS nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Các công trình nghiên cứu trên thực sự có ý nghĩa về mặt lý luận và nghiên cứu thực tiễn đối với hoạt động quản lý giáo dục trên địa phương, đồng thời cũng đóng góp những viên gạch xây dựng nền tảng hệ thống các biện pháp quản lý giáo dục trên cả nước. Mặc dù vậy, trước xu thế toàn cầu hoá, trước những yêu cầu cấp bách của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, cùng với sự bùng nổ của khoa học công nghệ truyền thông đòi hỏi ngành Giáo dục và Đào tạo cần phải có những thay đổi căn bản về chương trình giáo dục, về sách giáo khoa, … và tất yếu phải đổi mới phương pháp dạy học sao cho phù hợp. Muốn sự nghiệp cải cách giáo dục đạt hiệu quả thì việc đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác quản lý của người Hiệu trưởng là hết sức quan trọng, trọng tâm là các biện pháp quản lý hoạt động dạy học. Vì vậy, việc nghiên cứu, khảo sát thực trạng quản lý của người Hiệu trưởng, việc đề xuất những biện pháp quản -8- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lý Hoạt động giảng dạy một cách khoa học, phù hợp điều kiện, hoàn cảnh, đối tượng của mỗi vùng, miền không bao giờ là cũ.

Do vậy, tôi tiếp tục nghiên cứu đề tài này ở trường THPT Mường Nhà nhằm tạo ra sự khởi sắc mới trong công tác quản lý Hoạt động giảng dạy để nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở một trường miền núi của tỉnh Điện Biên trong giai đoạn hiện nay. Những khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý Quản lý là một trong những hoạt động cơ bản nhất của con người, xét từ những phạm vi cá nhân, tập đoàn, đến quốc gia hoặc nhóm quốc gia. Trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, con người muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào sự nỗ lực của một tổ chức, từ một nhóm nhỏ đến phạm vi rộng lớn hơn ở tầm quốc gia, quốc tế và đều phải thừa nhận và phải chịu sự quản lý nào đó.

Mác đã viết: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào đó tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều dẫn đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung. Một người độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [10, tr.Mác đã chỉ ra bản chất quản lý là một hoạt động lao động để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu và quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội loài người. Quản lý trở thành một hoạt động phổ biến mọi nơi, mọi lúc, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi người. Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm một mục tiêu chung.

Xã hội ngày càng phát triển, các loại hình lao động ngày càng phong phú, phức tạp thì hoạt động quản lý càng có vai trò quan trọng. Quản lý đúng, dẫn đến thành công, tồn tại, ổn định và phát triển bền vững; còn quản lý sai dẫn đến thất bại, suy thoái, lệ thuộc, biến chất và đổ vỡ. Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý theo nhiều cách khác nhau -9- LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đó là: Theo dõi, cai quản, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra theo góc độ tổ chức. Điều khiển chỉnh lái theo góc độ điều khiển.

Theo cách tiếp cận hệ thống: quản lý là tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con người trong các quá trình sản xuất xã hội để đạt được mục đích nhất định. Theo quan điểm điều khiển học: QL là chức năng của những hệ có tổ chức với bản chất khác nhau (sinh học, xã hội, kỹ thuật) nó bảo toàn cấu trúc các hệ, duy trì chế độ hoạt động. Các nhà khoa học cũng đã đưa ra nhiều định nghĩa quản lý từ các góc độ khác nhau. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [31, tr.

Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”. Một cách định nghĩa khác: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra”. Tác giả Trần Kiểm lại cho rằng: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, phối hợp các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”. Còn tác giả Trần Quốc Thành lại định nghĩa: “Quản lý là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý, phù hợp với quy luật khách quan”.

- 10 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý. Song tựu chung lại các định nghĩa trên đều thể hiện: Quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của mọi quá trình lao động xã hội. Lao động quản lý là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển. Yếu tố con người giữ vai trò trung tâm của hoạt động quản lý.

Quản lý là một hoạt động được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội. Quản lý vừa là môn khoa học, vừa là một nghệ thuật. Vì vậy, trong hoạt động quản lý, người quản lý phải hết sức sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo để chỉ đạo hoạt động của tổ chức tới đích. Bằng cách nào đó để người bị quản lý phải sẵn sàng tận tâm, đem hết năng lực và trí tuệ để sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cho xã hội.

Như vậy, quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: phải có mục tiêu đặt ra cho cả đối tượng và chủ thể làm căn cứ định hướng cho mọi hoạt động của tổ chức, phải có nội dung, phương pháp, phương tiện, kế hoạch hành động và một môi trường nhất định. Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường. Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân hay một nhóm có chức năng quản lý hay điều khiển tổ chức, làm cho tổ chức vận hành và đạt tới mục tiêu. Đối tượng chủ yếu của quản lý là những con người xã hội, vì con người sử dụng tài nguyên, các trang thiết bị kỹ thuật (cũng là đối tượng quản lý) đồng thời là chủ thể của xã hội loài người.

Khách thể quản lý này bao gồm những người thừa hành nhiệm vụ trong tổ chức, chịu sự tác động, chỉ đạo của chủ thể quản lý nhằm đạt mục tiêu. Chủ thể quản lý làm nảy sinh các tác động quản lý, còn khách thể quản lý sản sinh ra các sản phẩm vật chất và tinh thần có giá trị sử dụng, trực tiếp đáp ứng nhu cầu của con người, đáp ứng mục đích của chủ thể quản lý. - 11 - LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý giáo dục Khoa học quản lý là một khoa học liên ngành sử dụng tri thức của nhiều lĩnh vực: Tâm lý học, Xã hội học, Triết học v.