Nâng cao chất lượng kết hợp nghiên cứu khoa học và đào tạo tại Học viện Quân y

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích vai trò của bệnh viện trong nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo tại học viện quân y.

• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Ngọc Thanh
• Trường học: Học viện Quân y
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo tại Học viện Quân y
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Vấn đề nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp chứng minh luận điểm
• 0.8. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO THÔNG QUA BỆNH VIỆN
• 1.1. Các khái niệm chủ yếu
• 1.1.1. Khoa học, nghiên cứu khoa học
• 1.1.2. Đào tạo và hoạt động đào tạo
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾT HỢP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO TẠI HỌC VIỆN QUÂN Y THÔNG QUA CÁC BỆNH VIỆN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG KẾT HỢP GIỮA NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO THÔNG QUA CÁC BV
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo tại Học viện Quân y

Học viện Quân y là một trong những trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu trong lĩnh vực y tế tại Việt Nam. Việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo tại đây không chỉ góp phần vào sự phát triển của ngành y mà còn đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân. Nghiên cứu khoa học và đào tạo cần được kết hợp chặt chẽ để tạo ra những bác sĩ có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

1.1. Vai trò của nghiên cứu khoa học trong đào tạo tại Học viện Quân y

Nghiên cứu khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Thông qua các hoạt động nghiên cứu, sinh viên có cơ hội áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, từ đó phát triển kỹ năng và kiến thức chuyên môn.

1.2. Tình hình hiện tại về chất lượng đào tạo tại Học viện Quân y

Chất lượng đào tạo tại Học viện Quân y hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành y tế.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo

Mặc dù Học viện Quân y đã có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại và sự phối hợp giữa các bộ phận trong Học viện.

2.1. Thiếu hụt về cơ sở vật chất và trang thiết bị

Cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo. Việc thiếu hụt này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hành và nghiên cứu của sinh viên.

2.2. Sự phối hợp giữa các bộ phận trong Học viện

Sự phối hợp giữa các bộ phận trong Học viện chưa thực sự hiệu quả. Điều này dẫn đến việc các hoạt động nghiên cứu và đào tạo không được triển khai đồng bộ, ảnh hưởng đến chất lượng tổng thể.

III. Phương pháp cải tiến chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo tại Học viện Quân y

Để nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo, Học viện Quân y cần áp dụng một số phương pháp cải tiến. Những phương pháp này bao gồm việc đầu tư vào cơ sở vật chất, cải tiến chương trình đào tạo và tăng cường hợp tác quốc tế.

3.1. Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị

Đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên trong việc thực hành và nghiên cứu, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.

3.2. Cải tiến chương trình đào tạo

Cần thường xuyên cập nhật và cải tiến chương trình đào tạo để phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành y tế.

3.3. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu

Hợp tác quốc tế sẽ giúp Học viện Quân y tiếp cận với những công nghệ và phương pháp nghiên cứu tiên tiến, từ đó nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu khoa học tại Học viện Quân y

Các kết quả từ nghiên cứu khoa học tại Học viện Quân y đã được ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Những ứng dụng này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng của sinh viên mà còn mang lại lợi ích cho cộng đồng.

4.1. Các sản phẩm nghiên cứu được ứng dụng trong thực tiễn

Nhiều sản phẩm nghiên cứu từ Học viện Quân y đã được ứng dụng trong thực tiễn, giúp cải thiện chất lượng điều trị và chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các ứng dụng nghiên cứu

Cần có những đánh giá cụ thể về hiệu quả của các ứng dụng nghiên cứu để từ đó có những điều chỉnh phù hợp, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho Học viện Quân y

Việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo tại Học viện Quân y là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Học viện cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành y tế trong tương lai.

5.1. Tầm nhìn phát triển trong tương lai

Học viện Quân y cần có một tầm nhìn rõ ràng về phát triển trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.

5.2. Các giải pháp cụ thể cho tương lai

Cần có các giải pháp cụ thể để thực hiện tầm nhìn phát triển, bao gồm việc đầu tư vào cơ sở vật chất, cải tiến chương trình đào tạo và tăng cường hợp tác quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2003 - 2012, Học viện Quân y đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đào tạo, nghiên cứu và điều trị hàng đầu với việc triển khai hơn 60 dự án cấp Nhà nước, hơn 100 đề tài cấp Bộ và gần 700 đề tài cấp cơ sở, đạt tỷ lệ ứng dụng vào thực tiễn lâm sàng trên 60%. Song song với hoạt động nghiên cứu, quy mô đào tạo của Học viện không ngừng mở rộng khi cung cấp cho ngành y tế quân và dân y hơn 7.000 cán bộ có trình độ sau đại học, bao gồm hơn 600 tiến sĩ và 1.500 thạc sĩ. Tuy nhiên, thực tiễn quản lý cho thấy mối liên kết giữa công tác nghiên cứu khoa học và hoạt động đào tạo lâm sàng tại các bệnh viện thực hành vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn, dẫn đến tình trạng tri thức nghiên cứu chưa được chuyển hóa triệt để thành bài giảng và kỹ năng thực hành cho học viên.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để phát huy tối đa vai trò của Bệnh viện Quân y 103 và Viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác nhằm tạo ra sự cộng hưởng giữa nghiên cứu khoa học và đào tạo. Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng quản lý, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm nâng cao chất lượng kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược này. Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại Học viện Quân y và hai bệnh viện trực thuộc trong mốc thời gian 10 năm từ năm 2003 đến năm 2012. Ý nghĩa của luận văn thể hiện ở việc tối ưu hóa hơn 60% thời lượng thực hành lâm sàng của học viên, giải quyết mâu thuẫn về phân bổ thời gian của đội ngũ giảng viên kiêm bác sĩ điều trị, đồng thời nâng cao chất lượng đầu ra của nguồn nhân lực y tế đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai nền tảng lý thuyết chủ đạo là Mô hình Đại học nghiên cứu và Lý thuyết liên kết Viện - Trường - Bệnh viện trong y khoa. Mô hình Đại học nghiên cứu khẳng định mối quan hệ biện chứng giữa sáng tạo tri thức và chuyển giao tri thức, trong đó nghiên cứu khoa học là động lực đổi mới nội dung giáo trình và nâng cao năng lực sư phạm. Bên cạnh đó, mô hình tam giác Viện - Trường - Bệnh viện xem bệnh viện thực hành là trung tâm tích hợp ba trụ cột: khám chữa bệnh, đào tạo thực hành và thử nghiệm lâm sàng.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu gồm: Nghiên cứu khoa học y học (quá trình khám phá và kiểm chứng các phương pháp phòng, chẩn đoán, điều trị bệnh tật dựa trên y học chứng cứ); Hoạt động đào tạo y khoa (quá trình trang bị hệ thống tri thức, kỹ năng lâm sàng và y đức); Chất lượng đào tạo (mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra về năng lực thực hành độc lập của bác sĩ); Bệnh viện thực hành (môi trường triển khai thực hành lâm sàng, thu dung ca bệnh và cung cấp dữ liệu thực nghiệm cho nghiên cứu khoa học).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2003 - 2012 của Phòng Khoa học Công nghệ và Môi trường, Phòng Đào tạo, Phòng Kế hoạch tổng hợp thuộc Bệnh viện Quân y 103 và Viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác. Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp và phương pháp điều tra xã hội học bằng phiếu trưng cầu ý kiến được triển khai từ tháng 3 năm 2011 đến tháng 2 năm 2012.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 310 người, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích để đảm bảo tính đại diện cao. Cấu trúc mẫu bao gồm: 40 Chủ nhiệm Bộ môn và Chủ nhiệm Khoa, 200 giảng viên trực tiếp giảng dạy lâm sàng tại hai bệnh viện, 50 bác sĩ và dược sĩ trẻ tham gia công tác nghiên cứu, cùng 20 cán bộ quản lý bệnh viện. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả và so sánh định lượng là nhằm lượng hóa chính xác mức độ ảnh hưởng của thời lượng giảng dạy, cơ chế tài chính và mô hình quản lý đến năng suất nghiên cứu khoa học của giảng viên, từ đó cung cấp căn cứ thực chứng vững chắc cho các đề xuất quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, đội ngũ giảng viên tại Học viện có tiềm lực chuyên môn rất mạnh với tỷ lệ hơn 85% đạt trình độ sau đại học trên tổng số gần 500 cán bộ cơ hữu tính đến năm 2012. Tuy nhiên, nghịch lý lớn nhất là tình trạng quá tải giờ giảng dạy và khám chữa bệnh. Theo Quyết định số 64/2008/QĐ-BGDĐT, định mức giờ giảng là 900 giờ/năm, nhưng số giờ giảng thực tế của nhiều giảng viên lâm sàng lên tới 1.500 đến 1.800 giờ/năm, vượt gấp đôi định mức quy định. Thực trạng này khiến quỹ thời gian dành cho nghiên cứu khoa học bị thu hẹp đáng kể.

Thứ hai, việc kết hợp nghiên cứu khoa học với đào tạo có sự chênh lệch lớn giữa các bậc học. Trong khi hoạt động nghiên cứu gắn kết chặt chẽ với đào tạo sau đại học (chiếm hơn 7.000 lượt học viên với hàng trăm luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ được lồng ghép trực tiếp vào các đề tài cấp Bộ, cấp Nhà nước), thì ở bậc đại học, tỷ lệ sinh viên được tham gia các nhánh đề tài chính thức chỉ chiếm khoảng 15% đến 20% trong tổng số sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học phong trào.

Thứ ba, hiệu quả ứng dụng sản phẩm nghiên cứu vào điều trị đạt mức cao trên 60% với nhiều thành tựu đột phá như ghép thận năm 1992, ghép gan năm 2004, ghép tim năm 2010, cùng ngân hàng lưu trữ 300 mẫu chủng gen mầm bệnh. Mặc dù vậy, có tới hơn 70% giảng viên và bác sĩ được khảo sát cho rằng cơ chế phối hợp giữa Chủ nhiệm Bộ môn (phụ trách đào tạo và NCKH) và Chủ nhiệm Khoa (phụ trách điều trị) còn thiếu đồng bộ, dẫn đến sự phân tán nguồn lực và xung đột về mặt lịch trình công tác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế bắt nguồn từ cấu trúc tổ chức kép tại bệnh viện quân đội. Việc Chủ nhiệm Bộ môn chịu trách nhiệm trước Giám đốc Học viện trong khi Chủ nhiệm Khoa chịu trách nhiệm trước Giám đốc Bệnh viện tạo ra sự chồng chéo trong quản lý nhân sự. Thêm vào đó, kinh phí cấp cho các đề tài y học còn hạn hẹp so với chi phí thực nghiệm sinh học đắt đỏ, trong khi chế độ đãi ngộ dành cho cán bộ làm khoa học chưa thực sự tạo ra đòn bẩy kinh tế.

Khi so sánh với các công bố của những tác giả nghiên cứu về quản lý khoa học tại Học viện Quân y giai đoạn trước năm 2010, kết quả luận văn này cho thấy bước tiến rõ rệt về số lượng công trình mũi nhọn, nhưng rào cản về cơ chế hành chính và định mức lao động vẫn là vấn đề tồn tại kéo dài. Để minh họa trực quan, dữ liệu thực trạng có thể được thể hiện thông qua biểu đồ cột kép mô tả khoảng cách chênh lệch giữa giờ giảng thực tế (1.500 - 1.800 giờ) so với giờ chuẩn định mức (900 giờ), kết hợp cùng bảng ma trận phân tích mức độ chồng chéo trách nhiệm giữa 32 bộ môn - khoa lâm sàng tại Bệnh viện 103 và Viện Bỏng Quốc gia.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, ban hành quy chế điều chỉnh định mức lao động và cơ chế tài chính đặc thù. Học viện Quân y cần phối hợp với Cục Quân y giảm trừ từ 30% đến 40% định mức giờ giảng dạy lâm sàng cho các giảng viên đang chủ trì đề tài khoa học cấp Bộ hoặc cấp Nhà nước; đồng thời trích lập quỹ phát triển khoa học công nghệ nội bộ tại Bệnh viện 103 và Viện Bỏng Quốc gia để nâng mức hỗ trợ tài chính cho các đề tài cấp cơ sở thêm 50% trong giai đoạn 2015 - 2020.

Thứ hai, kiện toàn mô hình quản lý thông qua giải pháp nhất thể hóa chức danh. Thực hiện lộ trình bổ nhiệm Chủ nhiệm Bộ môn kiêm nhiệm chức danh Chủ nhiệm Khoa điều trị tại 100% các chuyên khoa lâm sàng và cận lâm sàng trước năm 2018. Giải pháp này giúp thống nhất đầu mối chỉ huy, gắn kết trực tiếp kế hoạch khám chữa bệnh hàng ngày với nhiệm vụ hướng dẫn học viên thực hành và triển khai các thử nghiệm lâm sàng.

Thứ ba, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận y học dựa trên bằng chứng. Phòng Đào tạo cùng các bộ môn lâm sàng cần rà soát, cập nhật toàn bộ giáo trình đại học và sau đại học định kỳ 2 năm một lần, tích hợp kết quả từ các công trình nghiên cứu ghép tạng, tế bào gốc và y học cổ truyền vào bài giảng. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ học viên đại học tham gia trực tiếp vào các nhánh đề tài nghiên cứu lâm sàng tại bệnh viện lên mức 40% đến 45% vào năm 2020.

Thứ tư, nâng cấp đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và phòng thí nghiệm trọng điểm. Đầu tư hiện đại hóa hệ thống labo tế bào gốc, trung tâm độc học và ngân hàng gen tại hai bệnh viện thực hành, hoàn thiện hạ tầng kết nối dữ liệu bệnh án điện tử phục vụ công tác tra cứu, phân tích số liệu nghiên cứu của cán bộ và học viên trong toàn Học viện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà quản lý giáo dục đại học, cán bộ lãnh đạo tại các trường đại học khối ngành Sức khỏe. Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn về mô hình liên kết Viện - Trường - Bệnh viện, giúp các nhà quản lý hoạch định chính sách phân bổ định mức lao động hợp lý giữa giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

Nhóm thứ hai là Ban Giám đốc, chỉ huy các phòng ban chức năng tại các bệnh viện thực hành và bệnh viện đa khoa hạng I. Các nhà quản lý bệnh viện có thể ứng dụng mô hình kết hợp ba nhiệm vụ Khám chữa bệnh - Đào tạo - Nghiên cứu khoa học để tối ưu hóa nguồn dữ liệu bệnh án khổng lồ thành các công trình y học giá trị.

Nhóm thứ ba là đội ngũ giảng viên y khoa, bác sĩ điều trị và nghiên cứu viên tại các cơ sở y tế. Tài liệu này cung cấp phương pháp luận khoa học trong việc cân bằng công tác lâm sàng với nghiên cứu thử nghiệm có đối chứng, đồng thời hướng dẫn cách đưa tri thức thực nghiệm vào bài giảng buồng bệnh.

Nhóm thứ tư là học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và sinh viên y khoa. Luận văn đóng vai trò như một cẩm nang định hướng phương pháp tiếp cận đề tài, cách thức khai thác số liệu lâm sàng và kỹ năng lồng ghép nghiên cứu khoa học vào quá trình học tập thực hành kéo dài 6 năm tại bệnh viện.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh viện thực hành đóng vai trò quyết định như thế nào đối với chất lượng đào tạo y khoa? Bệnh viện thực hành là nơi cung cấp môi trường thực tế để học viên rèn luyện kỹ năng chẩn đoán, điều trị và y đức. Với hơn 60% thời lượng đào tạo dành cho lâm sàng, bệnh viện là cầu nối duy nhất giúp chuyển hóa kiến thức lý thuyết thành năng lực nghề nghiệp thực tiễn trên cơ thể người bệnh.

Vì sao nghiên cứu khoa học trong ngành y bắt buộc phải gắn liền với môi trường bệnh viện? Đối tượng nghiên cứu của y học là sức khỏe con người, đòi hỏi mọi phát hiện mới phải trải qua các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng. Bệnh viện là nơi tập trung lưu lượng bệnh nhân đa dạng, cung cấp nguồn dữ liệu bệnh án thực tế để kiểm chứng độ an toàn và hiệu quả của các phác đồ điều trị.

Đâu là trở ngại lớn nhất khi kết hợp NCKH và đào tạo tại Học viện Quân y giai đoạn 2003 - 2012? Rào cản lớn nhất là sự quá tải giờ giảng dạy lâm sàng (nhiều giảng viên dạy tới 1.500 - 1.800 giờ/năm so với định mức 900 giờ) và mô hình quản lý phân tán giữa Chủ nhiệm Bộ môn phụ trách đào tạo với Chủ nhiệm Khoa phụ trách điều trị, dẫn đến thiếu hụt thời gian nghiên cứu.

Làm cách nào để dung hòa nhiệm vụ điều trị bệnh nhân và nhiệm vụ nghiên cứu khoa học của bác sĩ? Cần áp dụng giải pháp nhất thể hóa chức danh Chủ nhiệm Bộ môn kiêm Chủ nhiệm Khoa, kết hợp với chính sách giảm 30% đến 40% định mức giờ giảng cho cán bộ chủ trì đề tài, đồng thời xây dựng cơ chế khen thưởng tài chính thỏa đáng từ nguồn thu của bệnh viện.

Sinh viên đại học y khoa có thể tham gia vào các đề tài nghiên cứu lớn tại bệnh viện bằng cách nào? Sinh viên có thể tham gia vào các nhánh đề tài cơ sở thông qua việc thu thập số liệu bệnh án, theo dõi triệu chứng lâm sàng và phân tích thống kê dưới sự hướng dẫn của giảng viên, giúp nâng tỷ lệ sinh viên làm nghiên cứu lên mục tiêu 45%.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về mối quan hệ hữu cơ giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo và điều trị trong mô hình viện - trường y khoa.
• Phân tích sâu sắc thực trạng tại Học viện Quân y giai đoạn 2003 - 2012 dựa trên số liệu khảo sát thực chứng từ 310 cán bộ quản lý, giảng viên và bác sĩ.
• Nhận diện chính xác điểm nghẽn cốt lõi về tình trạng quá tải giờ giảng (lên tới 1.800 giờ/năm) và sự chồng chéo trong cơ cấu tổ chức bộ môn - khoa.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá về cơ chế chính sách, nhất thể hóa tổ chức, đổi mới chương trình dạy học lâm sàng và hiện đại hóa cơ sở vật chất.
• Khẳng định vai trò trung tâm của Bệnh viện Quân y 103 và Viện Bỏng Quốc gia Lê Hữu Trác trong việc nâng tầm chất lượng nguồn nhân lực y tế quân - dân y.

Các cơ sở đào tạo y dược và bệnh viện thực hành trên toàn quốc cần sớm áp dụng các giải pháp quản lý đồng bộ này để tối ưu hóa nguồn lực trí tuệ, đưa giáo dục y học Việt Nam hội nhập sâu rộng với khu vực và quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO THÔNG QUA BỆNH VIỆN 1. Các khái niệm chủ yếu 1. Khoa học, nghiên cứu khoa học 1.

Khoa học [19;tr.27] - Khoa học được hiểu là hệ thống tri thức về quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội, tư duy. - Tri thức kinh nghiệm: là những hiểu biết được tích luỹ một cách rời rạc, thường là ngẫu nhiên từ trong đời sống hằng ngày. Con người cảm nhận thế giới khách quan từ khi chào đời, chịu sự tác động của thế giới khách quan, buộc phải xử lý những tình huống xuất hiện trong tự nhiên, trong lao động và trong ứng xử. Từ quá trình cảm nhận và xử lý các tình huống của con người, những hiểu biết kinh nghiệm được tích luỹ chuyển dần từ những hiểu biết về từng sự vật riêng lẻ đến những mối liên hệ mang tính hệ thống; - Tri thức khoa học là những hiểu biết được tích lũy một cách hệ thống nhờ hoạt động NCKH, là hoạt động được vạch sẵn theo một mục tiêu xác định (khám phá, sáng tạo) và được tiến hành dựa trên một hệ thống phương pháp khoa học.

Tri thức khoa học được phát triển từ tri thức kinh nghiệm, nhưng nó không phải là sự kế tục giản đơn các tri thức kinh nghiệm. Nghiên cứu khoa học Hiện nay, ở nước ta còn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm NCKH. Vũ Cao Đàm: - Nghiên cứu khoa học là sự phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để làm biến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con người. Về mặt thao tác, có thể định nghĩa, nghiên cứu khoa học là quá trình hình thành và chứng minh luận điểm khoa học về một sự vật hoặc hiện tượng cần khám phá [20;tr.

15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đồng thời nghiên cứu khoa học đảm bảo mục tiêu cụ thể sau [20;tr.36]: a,Tính mới Tính mới là thuộc tính quan trọng số một của lao động khoa học. Trong nghiên cứu khoa học không có sự lặp lại như cũ những phát hiện hoặc sáng tạo mà các đồng nghiệp đi trước đã thực hiện.Tính tin cậy Một kết quả nghiên cứu đạt được phải có khả năng kiểm chứng lại nhiều lần do nhiều người khác nhau thực hiện trong những điều kiện (quan sát hoặc thí nghiệm) giống nhau và với những kết quả thu được hoàn toàn giống nhau. Khi đó có thể xem kết quả ấy đủ tin cậy để kết luận về bản chất của sự vật hoặc hiện tượng.Tính thông tin Đây là đặc điểm quan trọng của nghiên cứu khoa học, bởi vì bất kỳ sản phẩm nào của nghiên cứu khoa học (như: báo cáo khoa học, tác phẩm khoa học, mẫu vật liệu mới, mẫu sản phẩm mới, mô hình thí điểm về một phương thức sản xuất mới.) đều mang đặc trưng thông tin, là kết quả của quá trình khai thác và xử lý thông tin. d,Tính khách quan Tính khách quan vừa là một đặc điểm của nghiên cứu khoa học vừa là một tiêu chuẩn về phẩm chất của người NCKH.

Trong xã hội học khoa học, người ta xem đó là chuẩn mực giá trị. e,Tính rủi ro Quá trình khám phá bản chất sự vật và sáng tạo sự vật mới hoàn toàn có thể gặp thất bại. Đó là tính rủi ro của nghiên cứu. Sự thất bại trong NCKH có thể do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn, thiếu những thông tin cần thiết và đủ tin cậy; trình độ kỹ thuật của thiết bị quan sát hoặc thí nghiệm thấp; năng lực xử lý thông tin của người nghiên cứu còn hạn chế,.

f,Tính kế thừa Tính kế thừa có một ý nghĩa quan trọng về mặt phương pháp luận nghiên cứu: một người nghiên cứu chân chính không bao giờ đóng cửa cố thủ 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trong những lý luận và phương pháp luận “riêng có”, “của mình” mà bài xích sự thâm nhập về lý luận và phương pháp luận từ các lĩnh vực khoa học dù rất khác nhau. Hàng loạt phương hướng nghiên cứu mới và bộ môn khoa học mới xuất hiện chính là kết quả kế thừa lẫn nhau giữa các bộ môn khoa học. g,Tính cá nhân Dù là công trình NCKH do một tập thể thực hiện thì vai trò cá nhân trong sáng tạo cũng mang tính chất quyết định. Tính cá nhân được thể hiện trong tư duy cá nhân, nỗ lực cá nhân và chủ kiến riêng của cá nhân.

Đào tạo và hoạt động đào tạo 1. Đào tạo Đào tạo là “Quá trình chuyển giao có hệ thống, có phương pháp về những kinh nghiệm, những tri thức, những kỹ năng kỹ xảo nghề nghiệp chuyên môn, đồng thời bồi dưỡng những phẩm chất đạo đức cần thiết và chuẩn bị tâm thế cho người học đi vào cuộc sống lao động tự lập, góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước. Hình thức tổ chức đào tạo cơ bản là các cơ sở đào tạo chính quy trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngoài ra còn có các hình thức đào tạo không chính quy ngày càng được mở rộng như đào tạo tại chức, đào tạo từ xa, đào tạo cấp tốc vv, nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của xã hội. Ngày nay, đào tạo không chỉ là quá trình chuyển giao một chiều mà còn bằng các phương tiện dạy học hiện đại mà các cơ quan đào tạo đang dần tiến tới hợp tác song phương với người học để giúp họ chủ động, tích cực, tự giác chiếm lĩnh lấy tri thức, tự trang bị hành trang nghề nghiệp, chuyên môn.

Đó là quá trình đào tạo được chuyển biến thành quá trình tự đào tạo của người học. Chỉ khi nào đạt được chuyển biến như vậy thì hiệu quả đào tạo mới cao và mới có lợi ích thiết thực cho bản thân và xã hội” [26;tr. Hoạt động đào tạo Hoạt động đào tạo là các hoạt động trong nhà trường và cơ sở đào tạo nhằm thực hiện các nội dung về mục tiêu đào tạo, nội dung đào tạo, chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, đội ngũ GV, người học, công tác kiểm tra đánh giá, công tác cơ sở vật chất, công tác tài chính, vv… 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo PGS. Lê Đức Ngọc thì “Chương trình đào tạo là một văn bản pháp quy về kế hoạch tổ chức đào tạo một văn bằng, bao gồm: Mục tiêu đào tạo; nội dung và yêu cầu bắt buộc, tự chọn hay tùy ý, phân bố thời lượng của các môn học; kế hoạch thực hiện chương trình và điều kiện xét cấp văn bằng”[32].

Trần Bá Hoành cho rằng: Chương trình đào tạo phản ánh mối quan hệ tương tác giữa các thành phần cấu trúc của quá trình đào tạo: mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, tổ chức, đánh giá, trong đó mối quan hệ giữa mục tiêu – nội dung – phương pháp là cốt lõi. Chương trình đào tạo hướng về quá trình đào tạo diễn ra ở cơ sở đào tạo (lớp học, phòng thí nghiệm) chứ không phải là bản thiết kế nội dung đào tạo. Chương trình đào tạo quan tâm không chỉ hoạt động dạy mà đặc biệt quan tâm đến sản phẩm đào tạo. Văn bản chương trình đào tạo chứa đựng những thông tin cần thiết về mục tiêu, nội dung đào tạo, phương pháp tổ chức hoạt động dạy và học, các phương tiện thiết bị để tiến hành đào tạo, các hình thức và tiêu chí đánh giá kết quả đào tạo [27].

Chất lượng Theo Đại từ điển Tiếng Việt của Nguyễn Như Ý: - “Chất lượng là cái làm nên phẩm chất, giá trị của con người, sự vật, cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia” [41;tr. -Theo Tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế ISO 9000:1994 đã định nghĩa: “Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể tạo cho một thực thể đó khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã được công bố hoặc còn tiềm ẩn”. Như vậy, chất lượng sản phẩm là tập hợp các thuộc tính bản chất hàm chứa trong sản phẩm ấy không những đáp ứng những yêu cầu, những mục tiêu và chuẩn mực đã được xác định, được “công bố” rộng rãi mà còn là sự đáp ứng các nhu cầu sử dụng “tiềm ẩn” của khách hàng (người sử dụng sản phẩm) trong những điều kiện cụ thể (vẫn được đo đếm bằng mức độ thỏa mãn của khách hàng). 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Bệnh viện Theo WHO, “BV là một tổ chức mang tính chất y học và xã hội, có chức năng đảm bảo cho nhân dân được chăm sóc toàn diện về y tế cả chữa bệnh và phòng bệnh. Công tác ngoại trú của bệnh viện tỏa tới tận hộ gia đình đặt trong môi trường của nó. BV còn là trung tâm giảng dạy y học và nghiên cứu sinh vật xã hội” [16;tr. Trong thời gian gần đây, BV được coi là một loại tổ chức xã hội chủ chốt cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và đem lại nhiều lợi ích cho người bệnh và toàn xã hội.

Đó là chẩn đoán, chữa trị bệnh tật cũng như là nơi người ốm dưỡng bệnh và phục hồi sức khỏe. Qua đó thấy rằng, BV là một tổ chức rất phức tạp, có nhiệm vụ phục vụ lợi ích của toàn xã hội qua việc cung cấp các dịch vụ phòng và chữa bệnh bên cạnh chức năng là trung tâm đào tạo các nhân viên y tế. Những bước tiến của xã hội trong thời gian qua đã làm thay đổi cơ bản khái niệm và quan niệm của mọi người về BV. Vì thế, việc tổ chức và quản lý BV cũng phải thay đổi tương ứng.

Quy chế của bệnh viện Ban hành kèm theo Quyết định số 1895/1997/QĐ-BYT, ngày 19/09/1997 của Bộ trưởng Bộ Y tế , chức năng, nhiệm vụ của bệnh viện hạng 1 gồm [9;tr.2]: * Cấp cứu – khám bệnh – chữa bệnh: a. Tiếp nhận tất cả các trường hợp người bệnh từ ngoài vào hoặc các Bệnh viện khác chuyển đến để cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh nội trú và ngoại trú. Tổ chức khám sức khoẻ và chứng nhận sức khoẻ theo quy định của Nhà nước. Có trách nhiệm giải quyết toàn bộ bệnh tật từ các nơi chuyển đến cũng như tại địa phương nơi Bệnh viện đóng.

Tổ chức khám giám định sức khoẻ khi hội đồng giám định y khoa trung ương hoặc tỉnh, thành phố, trưng cầu; khám giám định pháp y khi cơ quan bảo vệ pháp luật trưng cầu. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] * Đào tạo cán bộ y tế: a.