Xây Dựng Mô Hình Tự Hỗ Trợ Cho Người Nhà Chăm Sóc Bệnh Nhân Trong Bệnh Viện K3 Tân Triều Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh xây dựng mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân trong bệnh viện nghiên cứu tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đỗ Thị Thùy Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Hồi Loan
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Tự Hỗ Trợ Cho Người Nhà Chăm Sóc Bệnh Nhân Trong Bệnh Viện (Nghiên Cứu Tại Khoa Nhi Bệnh Viện K3 - Tân Triều - Hà Nội)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 0.3. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 0.4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.6. Phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.2. Khái niệm công cụ. Một số lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 1.3. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.4. Tổng quan địa bàn nghiên cứu
• 1.5. Vài nét về bệnh nhân và người nhà chăm sóc bệnh nhân tại khoa Nhi bệnh viện K3 Tân Triều
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHU CẦU CỦA NGƯỜI NHÀ CHĂM SÓC BỆNH NHÂN TRONG QUÁ TRÌNH CHĂM SÓC CHO BỆNH NHÂN TRONG BỆNH VIỆN
• 2.1. Nhu cầu của người nhà chăm sóc bệnh nhân
• 2.2. Nhu cầu của bệnh nhân
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỰ HỖ TRỢ CHO NGƯỜI NHÀ CHĂM SÓC BỆNH NHÂN TRONG BỆNH VIỆN
• 3.1. Cấu trúc hình thành mô hình tự hỗ trợ
• 3.2. Hoạt động của mô hình tự hỗ trợ
• 3.3. Xây dựng chương trình hoạt động
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• K.1. Khuyến nghị với bệnh viện K3
• K.2. Khuyến nghị với người nhà bệnh nhân
• K.3. Khuyến nghị với Bộ Y tế
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• ĐỀ CƯƠNG PHỎNG VẤN SÂU
• BIÊN BẢN PHỎNG VẤN SÂU
• PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân

Mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân tại Bệnh viện K3 Tân Triều là một sáng kiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Mô hình này không chỉ giúp người nhà bệnh nhân có thêm kiến thức và kỹ năng trong việc chăm sóc mà còn tạo ra một cộng đồng hỗ trợ lẫn nhau. Việc xây dựng mô hình này dựa trên nhu cầu thực tế của người nhà bệnh nhân, những người thường gặp khó khăn trong quá trình chăm sóc. Mô hình tự hỗ trợ này được thiết kế để giải quyết các vấn đề tâm lý và xã hội mà người nhà bệnh nhân thường phải đối mặt.

1.1. Khái niệm mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân

Mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân là một hệ thống hỗ trợ, nơi mà người nhà bệnh nhân có thể chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và cảm xúc của mình. Mô hình này giúp họ cảm thấy không đơn độc trong quá trình chăm sóc, đồng thời tạo ra một môi trường tích cực để họ có thể học hỏi lẫn nhau.

1.2. Lợi ích của mô hình tự hỗ trợ tại Bệnh viện K3 Tân Triều

Mô hình tự hỗ trợ mang lại nhiều lợi ích cho người nhà bệnh nhân, bao gồm việc giảm bớt căng thẳng tâm lý, cải thiện kỹ năng chăm sóc và tạo ra mối quan hệ gắn kết giữa các thành viên trong nhóm. Điều này không chỉ giúp người nhà bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn mà còn nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

II. Vấn đề và thách thức trong chăm sóc bệnh nhân tại bệnh viện

Chăm sóc bệnh nhân tại bệnh viện K3 Tân Triều gặp nhiều thách thức, đặc biệt là đối với người nhà bệnh nhân. Họ thường phải đối mặt với áp lực tâm lý lớn, thiếu thông tin và hỗ trợ trong quá trình chăm sóc. Những vấn đề này có thể dẫn đến sự căng thẳng và mệt mỏi, ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc bệnh nhân của họ.

2.1. Áp lực tâm lý của người nhà chăm sóc bệnh nhân

Người nhà bệnh nhân thường phải chịu áp lực tâm lý lớn khi chăm sóc cho người thân. Họ có thể cảm thấy lo lắng, bất an về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Việc thiếu thông tin và hỗ trợ từ bệnh viện cũng làm gia tăng áp lực này.

2.2. Thiếu thông tin và hỗ trợ trong quá trình chăm sóc

Nhiều người nhà bệnh nhân không được cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng bệnh của người thân cũng như các phương pháp chăm sóc hiệu quả. Điều này khiến họ cảm thấy bối rối và không biết phải làm gì để hỗ trợ tốt nhất cho bệnh nhân.

III. Phương pháp xây dựng mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân

Việc xây dựng mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân tại Bệnh viện K3 Tân Triều cần phải dựa trên các phương pháp khoa học và thực tiễn. Các bước thực hiện bao gồm khảo sát nhu cầu, thiết kế chương trình đào tạo và tổ chức các hoạt động hỗ trợ. Mô hình này cần được điều chỉnh liên tục để phù hợp với nhu cầu thực tế của người nhà bệnh nhân.

3.1. Khảo sát nhu cầu của người nhà chăm sóc bệnh nhân

Khảo sát nhu cầu là bước đầu tiên quan trọng trong việc xây dựng mô hình tự hỗ trợ. Qua khảo sát, có thể xác định được những khó khăn, thách thức mà người nhà bệnh nhân đang gặp phải, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.2. Thiết kế chương trình đào tạo cho người nhà chăm sóc

Chương trình đào tạo cần được thiết kế để cung cấp cho người nhà bệnh nhân các kiến thức và kỹ năng cần thiết trong việc chăm sóc. Nội dung chương trình có thể bao gồm các kỹ năng chăm sóc cơ bản, quản lý cảm xúc và cách giao tiếp hiệu quả với bệnh nhân.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình tự hỗ trợ tại Bệnh viện K3 Tân Triều

Mô hình tự hỗ trợ đã được triển khai tại Bệnh viện K3 Tân Triều và đã cho thấy những kết quả tích cực. Người nhà bệnh nhân không chỉ cảm thấy được hỗ trợ mà còn có thể chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau. Điều này đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân và cải thiện tâm lý của người nhà.

4.1. Kết quả đạt được từ mô hình tự hỗ trợ

Mô hình tự hỗ trợ đã giúp người nhà bệnh nhân cảm thấy thoải mái hơn trong quá trình chăm sóc. Họ đã có thể chia sẻ những kinh nghiệm và cảm xúc của mình, từ đó tạo ra một cộng đồng hỗ trợ lẫn nhau.

4.2. Những phản hồi từ người nhà bệnh nhân

Phản hồi từ người nhà bệnh nhân cho thấy họ cảm thấy hài lòng hơn với chất lượng chăm sóc và có thể đối phó tốt hơn với áp lực tâm lý. Nhiều người đã chia sẻ rằng họ cảm thấy tự tin hơn trong việc chăm sóc cho người thân.

V. Kết luận và tương lai của mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân

Mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân tại Bệnh viện K3 Tân Triều đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả. Trong tương lai, mô hình này cần được mở rộng và phát triển hơn nữa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người nhà bệnh nhân. Việc tiếp tục nghiên cứu và cải tiến mô hình sẽ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân và hỗ trợ tốt hơn cho người nhà.

5.1. Định hướng phát triển mô hình trong tương lai

Mô hình cần được mở rộng ra nhiều bệnh viện khác để có thể hỗ trợ nhiều người nhà bệnh nhân hơn. Việc chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức giữa các bệnh viện sẽ giúp nâng cao hiệu quả của mô hình.

5.2. Khuyến nghị cho các cơ sở y tế

Các cơ sở y tế cần chú trọng đến việc xây dựng và phát triển mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng chăm sóc mà còn tạo ra một môi trường tích cực cho người nhà bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh viện K cơ sở Tân Triều là cơ sở y tế chuyên khoa ung bướu hàng đầu với quy mô thiết kế trên 1000 giường bệnh, trong đó Khoa Nhi trực tiếp quản lý 50 giường bệnh nội trú chuyên tiếp nhận và điều trị cho các bệnh nhi dưới 16 tuổi. Quá trình chữa trị các bệnh lý ác tính phức tạp như u nguyên bào thần kinh, bạch cầu cấp, u lympho đòi hỏi thời gian kéo dài, tạo ra những cơn sang chấn tâm lý nặng nề và gánh nặng tài chính nghiêm trọng cho thân nhân người bệnh. Đội ngũ gồm 18 cán bộ y tế tại Khoa Nhi thường xuyên phải làm việc trong tình trạng quá tải chuyên môn, dẫn đến khoảng trống lớn trong việc hỗ trợ tâm lý - xã hội cho gia đình bệnh nhân. Người nhà chăm sóc người bệnh tuy đóng vai trò then chốt trong phác đồ điều trị nhưng lại là nhóm đối tượng chịu nhiều tổn thương và ít nhận được sự trợ giúp chuyên biệt.

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Công tác xã hội của học viên Đỗ Thị Thùy Dung, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Hồi Loan tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, đã thực hiện đề tài "Xây dựng mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân trong bệnh viện (Nghiên cứu tại Khoa Nhi Bệnh viện K3 - Tân Triều - Hà Nội)". Nghiên cứu được triển khai thực địa từ tháng 12/2016 đến tháng 4/2017 nhằm đánh giá toàn diện các nhóm nhu cầu của 70 người nhà chăm sóc bệnh nhi nội trú, từ đó thiết kế và thử nghiệm mô hình nhóm tự lực phù hợp với bối cảnh bệnh viện công lập.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi bám sát các định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, cụ thể là Quyết định số 32/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển nghề công tác xã hội và Thông tư số 43/2015/TT-BYT của Bộ Y tế quy định nhiệm vụ công tác xã hội trong bệnh viện. Đề tài mở ra hướng tiếp cận mới trong việc phát huy nội lực tương trợ đồng đẳng, giúp hơn 90% người chăm sóc giải tỏa căng thẳng và giảm bớt áp lực tư vấn phi y tế cho các y bác sĩ điều trị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng của hai khung lý thuyết khoa học: Thuyết thang bậc nhu cầu của Abraham Maslow và Thuyết hệ thống sinh thái. Thuyết Maslow phân chia 5 tầng nhu cầu của con người bao gồm: sinh lý, an toàn, xã hội, tôn trọng và tự khẳng định bản thân. Khi người nhà chăm sóc bệnh nhi đối mặt với khủng hoảng bệnh tật, các nhu cầu cơ bản về ăn ở, an toàn sinh mạng bị đe dọa nghiêm trọng, khiến nhu cầu xã hội về sự thấu cảm, gắn kết và chia sẻ thông tin trở thành động lực then chốt để họ duy trì trạng thái cân bằng. Đồng thời, Thuyết hệ thống sinh thái do Meyer hoàn thiện giúp phân tích 4 thành tố cấu trúc gồm hành vi, kết cấu, văn hóa và diễn biến tương tác giữa cá nhân người chăm sóc với các hệ thống xung quanh như gia đình, buồng bệnh, đội ngũ y tế và cộng đồng xã hội.

Hệ thống khái niệm công cụ được chuẩn hóa bao gồm: Công tác xã hội lâm sàng trong bệnh viện, Nhân viên công tác xã hội chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn Thông tư 07/2010/TT-BNV, Mô hình trợ giúp xã hội, và Khái niệm Nhóm tự hỗ trợ (Self-help group) theo định nghĩa của giáo sư Tomofumi Oka là mô hình tập hợp các cá nhân có cùng hoàn cảnh khó khăn cùng tương trợ, san sẻ kinh nghiệm nhằm vượt qua nghịch cảnh.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp chặt chẽ giữa phân tích định tính và khảo sát định lượng. Cỡ mẫu định lượng gồm N = 70 người nhà đang trực tiếp chăm sóc bệnh nhi nội trú từ 1 tháng trở lên tại Khoa Nhi. Phương pháp chọn mẫu cộng dồn thuận tiện được áp dụng do đặc thù bệnh nhân nhập viện và xuất viện liên tục không cố định. Quá trình thu thập dữ liệu bằng bảng hỏi cấu trúc 12 câu diễn ra trực tiếp tại 5 phòng bệnh từ ngày 26/3/2017 đến ngày 30/3/2017. Dữ liệu sau đó được mã hóa, làm sạch và xử lý trên phần mềm thống kê SPSS phiên bản 20 để tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm và kiểm định các mối tương quan.

Phương pháp nghiên cứu định tính thực hiện 20 cuộc phỏng vấn sâu có ghi âm và lập biên bản đối với: 01 Trưởng khoa Nhi (TS.BS Trần Văn Công), 02 điều dưỡng và bác sĩ có thâm niên từ 3 năm trở lên, 10 người nhà bệnh nhân, 02 thành viên nhóm đồng đẳng là thân nhân từng có con điều trị tại viện, và 05 tình nguyện viên thuộc Câu lạc bộ Nụ cười. Phương pháp phân tích tài liệu thứ cấp được tiến hành trên các báo cáo ngành y tế, văn bản chính sách và kỷ yếu 15 năm thành lập Khoa Nhi. Phương pháp quan sát tham dự tại các buồng bệnh giúp kiểm chứng mức độ tương tác hành vi hàng ngày, bảo đảm tính xác thực và chiều sâu cho toàn bộ công trình nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả điều tra 70 phiếu khảo sát ghi nhận 71.4% người trực tiếp chăm sóc bệnh nhi là nữ giới (50 người) và 28.6% là nam giới (20 người), trong đó 58.6% là cha mẹ ruột của trẻ. Cơ cấu độ tuổi tập trung chủ yếu ở giai đoạn lao động sung sức từ 31 đến 60 tuổi với 70%, nhóm dưới 30 tuổi chiếm 20% và trên 60 tuổi chiếm 10%. Về điều kiện kinh tế xã hội, có tới 30% gia đình thuộc diện hộ nghèo, 11.4% hộ cận nghèo; 44.3% làm nông nghiệp và 12.9% làm công nhân. Đáng chú ý, 62.9% người được hỏi (44 trường hợp) đã phải đồng hành chăm sóc bệnh nhi liên tục trên 1 năm.

Về gánh nặng thực tế, khó khăn về tài chính chiếm tỷ lệ cao nhất với 67.1%, tiếp theo là khó khăn trong sinh hoạt cá nhân chiếm 20%, vấn đề dinh dưỡng chiếm 4.3% và các áp lực khác chiếm 8.6%. Khi gặp bế tắc, 32.9% người nhà chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người nhà bệnh nhân khác trong cùng buồng bệnh, cao hơn tỷ lệ 27.1% tìm đến các nhà tài trợ từ thiện và 25.7% tìm gặp bác sĩ. Khảo sát thực tế chỉ ra 96.8% thân nhân đã từng nhận được sự trợ giúp từ những người xung quanh, chỉ có 3.2% chưa nhận do mới nhập viện. Các hoạt động tương trợ phổ biến bao gồm: mua thuốc hộ chiếm 31.4%, chia sẻ thông tin về bệnh lý chiếm 28.6%, hướng dẫn kỹ năng chăm sóc chiếm 20%, và giới thiệu nhà trọ giá rẻ chiếm 15.7%. Đánh giá mức độ hài lòng về sự hỗ trợ đồng đẳng đạt mức rất cao với 91.3% (trong đó 42% đánh giá rất nhiệt tình và 49.3% đánh giá nhiệt tình).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự vận hành chính xác của thuyết thang bậc nhu cầu Maslow: khi các nguồn lực tài chính bị khuyết thiếu, nhu cầu gắn kết xã hội và an ủi tinh thần trở thành điểm tựa sống còn. Những trích dẫn từ phỏng vấn sâu như "Coi nhau như người nhà" hay "Một lời động viên có giá trị" cho thấy sức mạnh của sợi dây liên kết tự nhiên giữa những người cùng hoàn cảnh. Trong các báo cáo phân tích, dữ liệu khảo sát có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu nhân khẩu học (giới tính, nghề nghiệp nông dân chiếm 44.3%) và biểu đồ cột so sánh mức độ ưu tiên của 4 kênh tìm kiếm sự trợ giúp trong bệnh viện.

So sánh với các nghiên cứu của Dương Thị Phương tại Bệnh viện Nhi Trung ương hay Lương Bích Thủy tại Bệnh viện K cơ sở Quán Sứ, luận văn đã tạo bước đột phá khi không coi người nhà là đối tượng thụ động chờ viện trợ, mà nhìn nhận họ như những chủ thể tích cực có thể tự tổ chức mô hình tự lực buồng bệnh. Mạng lưới này giải quyết kịp thời các nhu cầu vi mô như trông trẻ, mua cơm, truyền thuốc trong bối cảnh Khoa Nhi có 50 giường bệnh nhưng chưa có nhân viên công tác xã hội chuyên trách thường trực, từ đó bù đắp hoàn hảo cho khoảng trống dịch vụ y tế hiện hành.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa và duy trì mô hình tự hỗ trợ cho thân nhân người bệnh, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

Thứ nhất, thành lập Câu lạc bộ "Đồng hành cùng con" tại Khoa Nhi Bệnh viện K3 do Phòng Công tác xã hội chủ trì phối hợp với Ban chủ nhiệm khoa, bắt đầu vận hành từ Quý 3/2017. Mục tiêu là kết nối 100% người nhà bệnh nhi mới nhập viện vào mạng lưới hỗ trợ đồng đẳng trong vòng 24 giờ đầu để hướng dẫn quy chế buồng bệnh và ổn định tâm lý.

Thứ hai, biên soạn cuốn "Cẩm nang chăm sóc và địa chỉ lưu trú giá rẻ" quanh khu vực Bệnh viện K Tân Triều do nhóm đồng đẳng phối hợp cùng 13 tình nguyện viên Câu lạc bộ Nụ cười thực hiện trong 6 tháng. Mục tiêu giúp cắt giảm 35% chi phí sinh hoạt phát sinh cho ít nhất 70 gia đình bệnh nhân nghèo điều trị nội trú dài ngày.

Thứ ba, tổ chức định kỳ các buổi sinh hoạt chuyên đề nhóm vào chiều thứ Sáu hàng tuần do nhân viên công tác xã hội và điều dưỡng trưởng điều phối. Hoạt động này đặt mục tiêu trang bị kỹ năng chăm sóc và giải tỏa áp lực tâm lý cho trên 85% người chăm sóc, đồng thời duy trì tỷ lệ hài lòng về dịch vụ bệnh viện trên mức 95%.

Thứ tư, kiến nghị Bộ Y tế ban hành hướng dẫn phân bổ định biên vị trí việc làm nhân viên công tác xã hội theo Thông tư 43/2015/TT-BYT, đồng thời tăng cường chính sách bảo hiểm y tế chi trả thuốc đặc trị cho 100% bệnh nhi thuộc diện 30% hộ nghèo và 11.4% cận nghèo trong giai đoạn 2017-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng:

• Lãnh đạo bệnh viện và cán bộ quản lý y tế: Nắm bắt quy trình thiết lập mô hình công tác xã hội lâm sàng và giải pháp giảm tải cho nhân viên y tế thông qua mạng lưới tự lực của thân nhân người bệnh.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Công tác xã hội, Tâm lý học y tế: Sử dụng làm tài liệu tham khảo mẫu mực về kỹ thuật kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính (20 phỏng vấn sâu) và định lượng (70 mẫu xử lý trên SPSS) trong môi trường y khoa chuyên sâu.
• Các tổ chức phi chính phủ, quỹ thiện nguyện và đội ngũ tình nguyện viên: Thấu hiểu chính xác 3 nhu cầu cấp thiết nhất của người chăm sóc (tài chính 67.1%, chia sẻ chuyên môn 28.6%, sinh hoạt 20%) để xây dựng các chương trình trợ giúp đúng mục tiêu, tránh phân tán nguồn lực.
• Gia đình người bệnh và các nhóm đồng đẳng: Học tập phương pháp tổ chức sinh hoạt nhóm, quản trị căng thẳng và kỹ năng tương trợ thiết thực trong quá trình điều trị bệnh hiểm nghèo dài ngày.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình tự hỗ trợ trong bệnh viện mang lại lợi ích gì cho đội ngũ nhân viên y tế? Mô hình giúp giảm tải áp lực tư vấn thông thường và giải tỏa xung đột tâm lý buồng bệnh. Khi 32.9% người nhà tự hỗ trợ nhau về sinh hoạt và kỹ năng chăm sóc, nhân viên y tế có thêm thời gian tập trung vào 25.7% yêu cầu chuyên môn khám chữa bệnh phức tạp.

Tại sao người nhà bệnh nhi có xu hướng tìm sự giúp đỡ từ thân nhân khác nhiều hơn bác sĩ? Sự đồng cảnh ngộ tạo ra niềm tin xã hội tự nhiên và sự thấu cảm sâu sắc. Do 62.9% trường hợp phải nằm viện trên 1 năm và 70% thuộc lứa tuổi lao động 31-60 tuổi, họ dễ dàng chia sẻ việc mua thuốc hộ (31.4%) hay trông con hộ trong cuộc sống hàng ngày.

Khó khăn lớn nhất của người chăm sóc bệnh nhân tại Khoa Nhi Bệnh viện K3 là gì? Khủng hoảng tài chính là rào cản nghiêm trọng nhất chiếm 67.1% phản hồi. Nguyên nhân do 44.3% gia đình làm nông nghiệp, 30% thuộc hộ nghèo nhưng phải chi trả nhiều khoản viện phí và thuốc ngoài danh mục bảo hiểm trong thời gian kéo dài.

Cần những điều kiện gì để duy trì mô hình tự hỗ trợ hoạt động hiệu quả và bền vững? Mô hình cần sự định hướng chuyên môn từ Phòng Công tác xã hội theo Thông tư 43/2015/TT-BYT, kết hợp với vai trò dẫn dắt của các hạt nhân trong nhóm đồng đẳng và sự tiếp sức của 13 tình nguyện viên thuộc Câu lạc bộ Nụ cười.

Nghiên cứu đã vận dụng những lý thuyết nền tảng nào để phân tích dữ liệu? Đề tài kết hợp Thuyết bậc thang nhu cầu 5 cấp độ của Abraham Maslow nhằm phân loại các tầng bậc bức thiết của người chăm sóc và Thuyết hệ thống sinh thái của Meyer để đánh giá 4 chiều tương tác giữa cá nhân, buồng bệnh và cơ sở y tế.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện bức tranh thực tế của 70 người nhà chăm sóc bệnh nhi tại Khoa Nhi Bệnh viện K3 Tân Triều, làm rõ 67.1% khó khăn tài chính và 70% người chăm sóc trong độ tuổi lao động.
• Chứng minh tính tất yếu và hiệu quả vượt trội của mô hình tự hỗ trợ đồng đẳng buồng bệnh với mức độ hài lòng thực tế đạt 91.3%.
• Góp phần giảm áp lực chuyên môn cho 18 y bác sĩ Khoa Nhi thông qua việc huy động nội lực tương thân tương ái giữa các gia đình bệnh nhân.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp can thiệp khả thi, liên kết chặt chẽ giữa bệnh viện, nhóm đồng đẳng và cơ quan quản lý y tế giai đoạn 2017-2020.
• Khẳng định giá trị nhân văn của nghề Công tác xã hội trong việc nâng đỡ các nhóm yếu thế tại hệ thống bệnh viện chuyên khoa ở Việt Nam.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi việc thử nghiệm nhân rộng mô hình tự hỗ trợ sang các khoa lâm sàng khác tại Bệnh viện K từ Quý 4/2017, tiến tới chuẩn hóa thành quy trình chăm sóc toàn diện trên toàn quốc vào năm 2020. Các nhà quản lý y tế, cán bộ công tác xã hội và cộng đồng hãy cùng chung tay áp dụng mô hình tự hỗ trợ để tiếp thêm nghị lực cho các gia đình bệnh nhi trên hành trình chiến đấu với bệnh tật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Lịch sử phát triển nhân loại cho thấy, ở bất cứ thời kỳ nào, với bất kể trình độ phát triển ra sao bao giờ cũng nảy sinh các vấn đề xã hội cùng với các nhóm xã hội yếu thế cần phải đƣợc quan tâm giúp đỡ. Các vấn đề xã hội trong mọi thời đại là hậu quả trực tiếp của quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Các vấn đề xã hội nảy sinh cũng giống nhƣ các căn bệnh của một thực thể xã hội, các vấn đề đó chỉ có thể giải quyết đƣợc bằng những tri thức và phƣơng pháp khoa học của nghề Công tác xã hội.

Sứ mệnh của nghề công tác xã hội đã đƣợc hiệp hội Nhân viên công tác xã hội Quốc tế xác định vào tháng 7/2000: “.Nghề công tác xã hội thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ của con người, tăng năng lực và giải phóng cho người dân nhằm giúp cho cuộc sống của họ ngày càng thoải mái, dễ chịu. Ở Việt Nam Công tác xã hội là một nghề mới, hầu nhƣ mọi ngƣời còn lạ lẫm với tên gọi của nghề. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của đất nƣớc, nghề CTXH đã đƣợc công nhận là một nghề với nhiều công việc đáp ứng nhu cầu phục vụ xã hội. Nghề CTXH đã và đang có vai trò quan trọng đối với sự phát triển bình đẳng và tiến bộ của mỗi quốc gia và nhân loại.

Đặc biệt, nghề CTXH góp phần giải quyết các vấn đề xã hội liên quan đến đời sống của từng cá nhân, từng gia đình, nhóm xã hội và cộng đồng những ngƣời yếu thế. Ngày 25/3/2010, Thủ tƣớng Chính phủ ban hành Quyết định 32/2010/QĐ- TTg phê duyệt Đề án phát triển nghề công tác xã hội giai đoạn 2010-2020. Mục tiêu giai đoạn 2010-2015 của Đề án bao gồm: Xây dựng và ban hành mã ngạch, chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch viên chức công tác xã hội, tiêu chuẩn đạo đức cán bộ, viên chức, nhân viên công tác xã hội; Xây dựng ban hành mới hoặc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật có liên quan nhằm tạo môi trƣờng pháp lý đồng bộ, thống nhất để phát triển nghề công tác xã hội. Phát triển đội ngũ cán bộ, viên chức, nhân viên, cộng tác viên công tác xã hội trong cả nƣớc, 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phấn đấu đến năm 2015 tăng khoảng 10%; Xây dựng tối thiểu 10 mô hình điểm Trung tâm cung cấp dịch vụ công tác xã hội tại một số quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng đại diện cho các khu vực, vùng, miền trong phạm vi toàn quốc; Đào tạo, đào tạo lại, bồi dƣỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và tập huấn kỹ năng cho 50% số cán bộ, viên chức, nhân viên và cộng tác viên công tác xã hội đang làm việc tại các xã, phƣờng, thị trấn; Xây dựng, hoàn chỉnh chƣơng trình, nội dung đào tạo và dạy nghề trình độ Sơ cấp, Trung cấp, Cao đẳng, Đại học và sau đại học công tác xã hội; Nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên ngành công tác xã hội; Nâng cao nhận thức của toàn xã hội về nghề công tác xã hội.

[8] Ngày 15/7/2011 Bộ Y tế đã ban hành quyết định phê duyệt Đề án “Phát triển nghề công tác xã hội trong ngành y tế giai đoạn 2011-2020” với mục tiêu hình thành và phát triển nghề công tác xã hội trong ngành y tế, góp phần tăng cƣờng chất lƣợng, hiệu quả của sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Mục tiêu của Đề án là đến năm 2015 sẽ xây dựng thí điểm 4 mô hình trong các bệnh viện tuyến trung ƣơng, 6 mô hình trong các bệnh viện tuyến tỉnh. Đến 2020 triển khai tại 80% bệnh viện tuyến trung ƣơng, 60% bệnh viện tuyến tỉnh, 30% bệnh viện tuyến huyện và 40% số xã, phƣờng.[33] Ngày 26/11/2015, Bộ Y tế ban hành Thông tƣ số 43/2015/TT-BYT Quy định về nhiệm vụ và hình thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ Công tác xã hội của bệnh viện. Điều này đã giúp các bệnh viện không chỉ có vai trò khám chữa bệnh mà trở thành nhịp cầu nối giữa bệnh nhân – cộng đồng.

Trên thực tế, đã có rất nhiều bệnh viện triển khai có hiệu quả mô hình Phòng CTXH tại bệnh viện, trong đó đặc biệt chú trọng các hoạt động từ thiện và vận động, tiếp nhận tài trợ về kinh phí, vật chất để hỗ trợ ngƣời bệnh có hoàn cảnh khó khăn. Nhờ vậy, nhiều bệnh nhân nguy kịch có cơ hội hồi sinh, tiếp tục chắp cánh cho những ƣớc mơ còn dang dở…[37] Cùng với sự phát triển đó, một loạt các trƣờng Đại học, Cao Đẳng trong cả nƣớc cũng đã thành lập những khoa, bộ môn đào tạo Công tác xã hội: ĐH 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐH Quốc gia Hà Nội, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh, ĐH Đà Lạt, ĐH Sƣ phạm Hà Nội, ĐH Đồng Tháp, ĐH Công đoàn, ĐH Lao động xã hội, ĐH Vinh, ĐH Quy Nhơn, ĐH Mở TP Hồ Chí Minh, ĐH Dân lập Thăng Long, ĐH Khoa học Huế, Cao đẳng Sƣ phạm Trung Ƣơng, Cao đẳng Sƣ phạm Hà Nam, Cao đẳng Sƣ phạm Hòa Bình, Cao đẳng Sƣ phạm Quảng Bình, Cao đẳng Sƣ phạm Kon Tum… nhằm cung cấp đội ngũ nhân viên CTXH chuyên nghiệp phục vụ xã hội. Trƣớc những điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội ở Việt Nam, các mô hình, trung tâm tham vấn, tƣ vấn liên quan đến các lĩnh vực CTXH cũng dần đƣợc hình thành. Đặc biệt Công tác xã hội đã đƣợc xây dựng và phát triển trong lĩnh vực y tế với nhiều mô hình nổi bật.

“Bệnh viện là nơi cần có sự xuất hiện của công tác xã hội nhất. Mỗi bệnh viện nên thành lập một đơn vị chuyên đảm nhận hoạt động công tác xã hội.Một ngày, có bác sĩ khám tới vài chục thậm chí tới gần 100 bệnh nhân. Quá tải, bác sỹ không đủ thời gian, sức lực để tƣ vấn và trả lời những thắc mắc của ngƣời bệnh xung quanh căn bệnh của họ. Nếu không có sự cảm thông, mối giao tiếp ấy đôi khi dẫn đến những xung đột đáng tiếc” (TS.

Hoàng Bích Hường, Giám đốc Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ dân số y tế), nếu các bệnh viện có phòng Công tác xã hội thì bác sĩ có thể giới thiệu bệnh nhân đến đó. Nhân viên Công tác xã hội sẽ giải thích cặn kẽ hơn về tình trạng bệnh, ngƣời bệnh sẽ cảm thấy yên tâm và hài lòng hơn. Công tác xã hội trong bệnh viện có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe cho ngƣời dân nói chung và bệnh nhân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn nói riêng. Bởi vì bất kỳ ngƣời nào khi phải tiến hành điều trị trong một thời gian dài khi phải nằm viện quá lâu thì cả họ và ngƣời thân đều có những vấn đề về tâm lý bên cạnh nỗi đau thể xác do đó việc chữa trị chỉ có hiệu quả khi có sự kết hợp giữa y tế và công tác xã hội.

Tuy nhiên Công tác xã hội trong bệnh viện còn là một lĩnh vực khá mới mẻ ở nƣớc ta nên việc chăm sóc và hỗ trợ cho các bệnh nhân và gia đình có hoàn cảnh khó khăn vẫn còn gặp nhiều hạn chế về nguồn nhân lực, nguồn tài chính phụ thuộc chủ yếu vào các tổ chức từ thiện. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Bên cạnh đó, trong quá trình tìm hiểu ngƣời nghiên cứu nhận thấy ở hầu hết bệnh viện hiện nay bệnh nhân đều gặp khó khăn trong quá trình điều trị bệnh, đặc biệt là những bệnh hiểm nghèo phải điều trị trong thời gian dài. Sự xuất hiện của Nhân viên CTXH trong bệnh viện là vô cùng cần thiết.Trƣớc thực trạng hiện nay, khi mà mô hình CTXH trong bệnh viện chƣa thể nhân rộng và triển khai rộng khắp các bệnh viên trong cả nƣớc thì việc trang bị kĩ năng, kiến thức cho ngƣời nhà chăm sóc bệnh nhân để họ tự hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau là vô cùng cần thiết. Chính vì những lý do đó ngƣời nghiên cứu quyết định tiến hành thực hiện đề tài:“Xây dựng mô hình tự hỗ trợ cho người nhà chăm sóc bệnh nhân trong bệnh viện (Nghiên cứu tại Khoa Nhi bệnh viện K3 Tân Triều - Hà Nội)”.

Tổng quan tình hình nghiên cứu CTXH là một nghề hiện đang đƣợc trú trọng phát triển tại Việt Nam. Đã có nhiều trƣờng Đại học, Cao đẳng trong cả nƣớc tiến hành đào tạo cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ về Công tác xã hội. Bên cạnh đó, cũng có rất nhiều nhà nghiên cứu đã dành thời gian tìm hiểu, nghiên cứu về các vấn đề xoay quanh nội dung Công tác xã hội trong bệnh viện bao gồm các lĩnh vực: y tế, tâm lý…Hầu hết các nghiên cứu mới dừng lại ở mức độ vĩ mô tức là đánh giá thực trạng chung, nhu cầu chung của một tập thể mà chƣa tiến hành chú trọng giải quyết vấn đề. Các nghiên cứu đó chính là cơ sở thực tiễn của cho đề tài, ngƣời nghiên cứu tiến hành tổng hợp các nghiên cứu liên quan đến Công tác xã hội trong bệnh viện, các nội dung nghiên cứu đã đƣợc triển khai và thực hiện với các nhóm đối tƣợng trong bệnh viện, từ đó học hỏi các khía cạnh khai thác và phát triển những luận điểm mới trong nghiên cứu của mình.

Ngƣời nghiên cứu đã tiến hành tổng hợp lại một số nghiên cứu sau: Nghiên cứu “Đánh giá thực trạng và nhu cầu phát triển nghề Công tác xã hội trong ngành Y tế” do Viện Chiến lƣợc và chính sách Y tế tiến hành từ tháng 9 năm 2011 đến tháng 1 năm 2012 tại một số đơn vị Y tế tuyến Trung Ƣơng và 6 tỉnh/TP: Yên Bái, Nam Định, Thừa Thiên Huế, Lâm Đồng, Thành phố Hồ Chí 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Minh và Cần Thơ. Nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực trạng, nhu cầu phát triển nghề công xã hội tại các cơ sở y tế và đề xuất kế hoạch đào nhân lực về chuyên ngành này trong thời gian tới. Kết quả khảo sát cũng cho thấy vai trò của CTXH đã bƣớc đầu đƣợc các cán bộ lãnh đạo, nhân viên Y tế cũng nhƣ bệnh nhân tại một số bệnh viện ghi nhận. Bởi vậy phát triển các hoạt động về CTXH đã trở thành nhu cầu bức thiết tại nhiều cơ sở Y tế đặc biệt là với các bệnh viện.