Luận văn mô hình liên kết đào tạo nghề tại Trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích vnu ued xây dựng mô hình liên kết đào tạo nghề giữa trường cao đẳng nghề thương mại và công nghiệp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Vũ Thị Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Mạc Văn Tiến
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Xây dựng mô hình liên kết đào tạo nghề giữa trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Giả thuyết khoa học
• 0.7. Phạm vi nghiên cứu
• 0.8. Đóng góp của đề tài
• 0.9. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA TRƯỜNG DẠY NGHỀ VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Đào tạo nghề
• 1.3. Liên kết đào tạo nghề
• 1.4. Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về đào tạo nghề
• 1.5. Nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực
• 1.6. Đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác liên kết đào tạo nghề
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến mối liên kết giữa Trường với các đơn vị sử dụng lao động
• 1.8. Mức độ phát triển của nền kinh tế
• 1.9. Nhận thức và năng lực của người quản lý
• 1.10. Cơ chế và lợi ích của các bên tham gia liên kết
• 1.11. Lợi ích của các bên tham gia liên kết
• 1.12. Các hình thức và nội dung liên kết đào tạo nghề giữa Trường dạy nghề với các đơn vị sử dụng lao động
• 1.13. Quản lý hoạt động liên kết đào tạo nghề giữa Trường với các đơn vị sử dụng lao động
• 1.14. Kinh nghiệm quốc tế về đào tạo nghề và liên kết đào tạo nghề giữa nhà trường với các đơn vị sử dụng lao động
• 1.14.1. Công tác dạy nghề ở cộng hòa liên bang Đức
• 1.14.2. Công tác dạy nghề ở Nhật Bản
• 1.14.3. Công tác dạy nghề ở Na Uy
• 1.15. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHIỆP VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
• 2.1. Lược sử về sự hình thành và phát triển của Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Trường
• 2.3. Chức năng, nhiệm vụ của Trường
• 2.4. Quy mô đào tạo và các chuyên ngành đào tạo
• 2.5. Thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động liên kết đào tạo nghề giữa Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động
• 2.6. Thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động liên kết đào tạo nghề giữa Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động từ năm 2008 đến nay
• 2.7. Kết quả hoạt động liên kết đào tạo nghề giữa Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH VÀ CÁC BIỆN PHÁP TRIỂN KHAI LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ THƯƠNG MẠI VÀ CÔNG NGHIỆP VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
• 3.1. Những bối cảnh, định hướng phát triển của đào tạo nghề trong thời gian tới
• 3.2. Quan điểm, mục tiêu và giải pháp phát triển đào tạo nghề đến năm 2020
• 3.3. Mục tiêu của Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp đến năm 2020
• 3.4. Định hướng phát triển hoạt động liên kết đào tạo nghề của Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp trong thời gian tới
• 3.5. Đề xuất mô hình liên kết đào tạo nghề giữa Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động
• 3.5.1. Các nguyên tắc cần đảm bảo trong xây dựng mô hình
• 3.5.2. Kết quả thăm dò ý kiến về tính khả thi của mô hình đề xuất liên kết đào tạo nghề giữa Trường cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình liên kết đào tạo nghề giữa trường và doanh nghiệp

Mô hình liên kết đào tạo nghề giữa trường cao đẳng và doanh nghiệp đang trở thành một xu hướng quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Việt Nam. Mô hình này không chỉ giúp sinh viên có cơ hội thực hành, mà còn giúp doanh nghiệp có được nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc xây dựng mô hình này cần dựa trên sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ đó tạo ra một hệ sinh thái giáo dục hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và vai trò của mô hình liên kết đào tạo nghề

Mô hình liên kết đào tạo nghề là sự kết hợp giữa các cơ sở giáo dục và doanh nghiệp nhằm cung cấp cho sinh viên những kỹ năng thực tiễn cần thiết. Vai trò của mô hình này là rất quan trọng, giúp sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế, đồng thời đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

1.2. Lợi ích của mô hình liên kết đào tạo nghề

Mô hình này mang lại nhiều lợi ích cho cả sinh viên và doanh nghiệp. Sinh viên có cơ hội thực tập, học hỏi từ thực tế, trong khi doanh nghiệp có thể tuyển dụng được những nhân viên đã được đào tạo bài bản, giảm thiểu thời gian đào tạo lại.

II. Thách thức trong việc triển khai mô hình liên kết đào tạo nghề

Mặc dù mô hình liên kết đào tạo nghề mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc triển khai vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như sự thiếu hụt thông tin giữa trường và doanh nghiệp, cũng như sự không đồng bộ trong chương trình đào tạo là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu hụt thông tin và sự không đồng bộ

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt thông tin giữa các bên. Doanh nghiệp thường không nắm rõ chương trình đào tạo của trường, trong khi trường cũng không hiểu rõ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

2.2. Khó khăn trong việc điều chỉnh chương trình đào tạo

Chương trình đào tạo tại các trường thường không linh hoạt để đáp ứng nhanh chóng với sự thay đổi của thị trường lao động. Điều này dẫn đến việc sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp.

III. Phương pháp xây dựng mô hình liên kết đào tạo nghề hiệu quả

Để xây dựng mô hình liên kết đào tạo nghề hiệu quả, cần có những phương pháp cụ thể và rõ ràng. Việc xác định mục tiêu, xây dựng chương trình đào tạo phù hợp và tạo ra các kênh giao tiếp hiệu quả giữa trường và doanh nghiệp là rất cần thiết.

3.1. Xác định mục tiêu và nhu cầu đào tạo

Việc xác định rõ mục tiêu đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp là bước đầu tiên trong việc xây dựng mô hình. Cần có sự khảo sát và phân tích kỹ lưỡng để đảm bảo rằng chương trình đào tạo đáp ứng được yêu cầu thực tế.

3.2. Tạo ra kênh giao tiếp hiệu quả

Các kênh giao tiếp giữa trường và doanh nghiệp cần được thiết lập và duy trì thường xuyên. Điều này giúp hai bên có thể trao đổi thông tin, từ đó điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp với nhu cầu thực tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình liên kết đào tạo nghề

Mô hình liên kết đào tạo nghề đã được áp dụng thành công tại nhiều trường cao đẳng và doanh nghiệp. Những kết quả đạt được từ mô hình này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cho thị trường.

4.1. Kết quả từ các mô hình liên kết thành công

Nhiều trường cao đẳng đã áp dụng mô hình liên kết với doanh nghiệp và đạt được những kết quả tích cực. Sinh viên sau khi tốt nghiệp có tỷ lệ việc làm cao hơn, đồng thời doanh nghiệp cũng tiết kiệm được chi phí đào tạo lại.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các trường và doanh nghiệp cần rút ra bài học từ những mô hình đã thành công để áp dụng vào thực tiễn. Việc chia sẻ kinh nghiệm giữa các bên sẽ giúp nâng cao hiệu quả của mô hình liên kết.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của mô hình liên kết đào tạo nghề

Mô hình liên kết đào tạo nghề giữa trường cao đẳng và doanh nghiệp là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Trong tương lai, cần tiếp tục phát triển và hoàn thiện mô hình này để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động.

5.1. Tầm quan trọng của việc phát triển mô hình

Việc phát triển mô hình liên kết đào tạo nghề không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Cần có sự đầu tư và quan tâm từ cả nhà nước và doanh nghiệp.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích các trường và doanh nghiệp hợp tác chặt chẽ hơn. Việc này sẽ giúp tạo ra một môi trường đào tạo nghề hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế đòi hỏi nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao ngày càng cấp thiết. Theo số liệu từ Tổng cục Dạy nghề, chỉ riêng năm 2009, cả nước đã tuyển sinh được hơn 1,7 triệu người học nghề, tăng 11,2% so với năm 2008. Tuy nhiên, nghịch lý lớn của thị trường lao động Việt Nam là tình trạng mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu: doanh nghiệp thiếu hụt công nhân kỹ thuật lành nghề trong khi phần lớn học viên tốt nghiệp các trường nghề vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế, buộc nhiều đơn vị phải tổ chức đào tạo lại từ đầu. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự thiếu liên kết chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo nghề và các đơn vị sử dụng lao động.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục với đề tài "Xây dựng mô hình liên kết đào tạo nghề giữa Trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động" do tác giả Vũ Thị Thanh thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Mạc Văn Tiến nhằm giải quyết bài toán cấp bách này. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về liên kết đào tạo nghề, phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động liên kết giai đoạn 2008 - 2011 tại Trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp (đóng trên địa bàn tỉnh Hải Dương, sở hữu khuôn viên rộng 36.984 m² cùng dự án đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất trị giá 97 tỷ đồng). Từ đó, đề tài đề xuất mô hình liên kết toàn diện, có tính ứng dụng cao, hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả đào tạo, nâng tỷ lệ học viên có việc làm đúng chuyên ngành lên trên 90% và giảm thiểu 100% chi phí đào tạo lại không cần thiết cho doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển nguồn nhân lực và lý thuyết quản lý quá trình đào tạo theo định hướng thị trường của các học giả như Tack Soo Chung, Leconnard Nadler và GS.TS. Trần Khánh Đức. Tiếp cận theo góc độ quản lý hệ thống, mô hình đào tạo nghề thích ứng với thị trường lao động được vận hành qua chuỗi liên hoàn gồm bốn khâu cốt lõi: Đầu vào (Input - người học, giảng viên, cơ sở vật chất), Quá trình đào tạo (Process - chương trình, phương pháp giảng dạy tích hợp lý thuyết và thực hành), Kết quả đào tạo (Learning Outcomes - kiến thức, kỹ năng, thái độ) và Đầu ra thích ứng thị trường lao động (Labor Market Outcomes - năng suất, thu nhập, khả năng tìm kiếm việc làm).

Bên cạnh đó, nghiên cứu hệ thống hóa 5 khái niệm nền tảng theo Luật Dạy nghề năm 2006 và Luật Lao động: Đào tạo nghề, Liên kết đào tạo nghề, Thị trường lao động, Phát triển nguồn nhân lực và Việc làm. Đề tài cũng phân tích sâu sắc bài học kinh nghiệm quốc tế từ hệ thống đào tạo song hành (Dual System) của Cộng hòa Liên bang Đức với tỷ lệ thời gian lý thuyết trên thực hành là 1:4 và tỷ lệ 65% học sinh tốt nghiệp phổ thông tham gia học nghề; mô hình đào tạo tại nơi làm việc (OJT) của Nhật Bản; cùng mô hình đào tạo "2+2" liên kết 3 bên (Nhà nước - Doanh nghiệp - Công đoàn) của Na Uy nhằm đúc rút những giá trị cốt lõi phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu lý luận (phân tích, tổng hợp tài liệu, văn bản quy phạm pháp luật) và phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát bằng phiếu trưng cầu ý kiến với cỡ mẫu 225 đối tượng, bao gồm 48 cán bộ quản lý và giảng viên của nhà trường, 120 học sinh - sinh viên thuộc các hệ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp và 57 đại diện các doanh nghiệp đối tác thuộc ngành Công Thương trên địa bàn các tỉnh Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh và Hà Nội.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tính đại diện và khách quan cho từng nhóm đối tượng liên quan. Nguồn dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các báo cáo tổng kết đào tạo, thống kê tuyển sinh và việc làm của Trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp từ năm 2007 đến tháng 9 năm 2011. Các phương pháp thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ phần trăm và so sánh định tính được lựa chọn vì tính chính xác cao trong việc đo lường biến động quy mô, đánh giá mức độ tương thích giữa chương trình đào tạo và yêu cầu thực tế của nhà tuyển dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô liên kết đào tạo nghề của trường giai đoạn 2008 - 2011 liên tục được mở rộng và duy trì ở mức cao, đạt trung bình từ 1.500 đến 2.000 học viên mỗi năm. Cụ thể, năm 2008 quy mô liên kết đạt 3.317 học viên, năm 2009 đạt 1.397 học viên, năm 2010 đạt 1.967 học viên và năm 2011 đạt 1.584 học viên. Cơ cấu liên kết tập trung mạnh vào các nghề đặc thù như Sơ cấp Nghiệp vụ kinh doanh xăng dầu (2.748 học viên năm 2008), Kinh doanh khí dầu mỏ hóa lỏng - LPG (1.124 học viên năm 2010) và Nâng bậc công nhân kỹ thuật (tăng từ 250 học viên năm 2008 lên 470 học viên năm 2011).

Thứ hai, chất lượng tốt nghiệp của học sinh, sinh viên có sự chuyển biến tích cực rõ rệt. Tỷ lệ đỗ tốt nghiệp đạt 99,8% trong năm học 2007 - 2008 và đạt 100% trong các năm học tiếp theo. Tỷ lệ học viên tốt nghiệp loại Khá và Giỏi tăng trưởng ổn định từ 47,0% (12,0% Giỏi, 35,0% Khá) năm học 2007 - 2008 lên 51,4% (16,0% Giỏi, 35,4% Khá) năm học 2008 - 2009.

Thứ ba, sự phát triển năng lực nội tại của nhà trường tạo tiền đề vững chắc cho liên kết đào tạo. Đội ngũ gồm 48 giảng viên cơ hữu với 25% có trình độ thạc sĩ hoặc đang học cao học tại thời điểm tháng 8 năm 2011. Cơ sở vật chất được đầu tư hoàn chỉnh với hệ thống nhà học thực hành 32 phòng, nhà lý thuyết 18 phòng và trang thiết bị thực hành hiện đại theo tiêu chuẩn dự án trường nghề trọng điểm quốc gia.

Thứ tư, nghiên cứu xác định rõ 3 hình thức liên kết đang mang lại hiệu quả thực tiễn: hình thức phối hợp tuyển sinh - đào tạo và hình thức đặt hàng đào tạo trực tiếp giúp 100% sinh viên có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp; hình thức nhà trường chủ động nghiên cứu dự báo nhu cầu thị trường giúp trên 90% người học tìm được việc làm phù hợp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công bước đầu của hoạt động liên kết là sự chủ động chuyển đổi từ phương thức đào tạo bao cấp thuần túy (trước năm 1999) sang phương thức vận hành theo cơ chế thị trường, gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng của các doanh nghiệp lớn như Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Công ty Xăng dầu B12, Công ty Xăng dầu Khu vực I, Khu vực III và các Sở Công Thương khu vực miền Bắc.

So sánh với các nghiên cứu giáo dục nghề nghiệp đương thời, mô hình liên kết tại Trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp đã tiếp cận tương đối sát với mô hình song hành của Đức và mô hình hợp tác ba bên của Na Uy, giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 40% đến 50% chi phí đào tạo lại so với việc tuyển dụng lao động tự do.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu này, toàn bộ dữ liệu biến động quy mô liên kết đào tạo giai đoạn 2008 - 2011 có thể được trình bày thông qua biểu đồ đường xu hướng kết hợp cột nhóm, phản ánh sự dịch chuyển giữa các ngành nghề mũi nhọn. Đồng thời, bảng phân tích cơ cấu chất lượng tốt nghiệp đa chiều sẽ làm nổi bật sự gia tăng của nhóm chứng chỉ kỹ năng nghề đạt chuẩn, chứng minh hiệu quả rõ rệt của mô hình hợp tác trường - viện - doanh nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện và nhân rộng mô hình liên kết đào tạo nghề hiệu quả, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược có tính khả thi cao:

Một là, thiết lập mô hình liên kết 4 bên hoàn chỉnh giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Cơ quan quản lý lao động (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Công Thương) - Trung tâm Giới thiệu việc làm. Chủ thể thực hiện là Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước; mục tiêu đạt 100% các ngành đào tạo trọng điểm đều có thỏa thuận liên kết đào tạo chiến lược; lộ trình triển khai hoàn thành trong giai đoạn 2012 - 2013.

Hai là, đổi mới toàn diện chương trình, giáo trình và phương pháp dạy học theo hướng mô đun hóa tích hợp. Phòng Đào tạo cùng các Khoa chuyên môn chủ trì phối hợp với chuyên gia kỹ thuật từ các doanh nghiệp biên soạn lại 100% chương trình thực hành, điều chỉnh tỷ lệ thời gian học tập theo chuẩn 30% lý thuyết và 70% thực hành trực tiếp trên dây chuyền công nghệ thực tế; thời gian hoàn thành trước năm 2014.

Ba là, chuẩn hóa và nâng cao năng lực thực tiễn cho đội ngũ giảng viên dạy nghề. Phòng Tổ chức - Hành chính xây dựng cơ chế bắt buộc 100% giảng viên chuyên ngành kỹ thuật phải tham gia thực tế sản xuất tối thiểu 6 tháng tại doanh nghiệp liên kết theo chu kỳ 3 năm một lần; đồng thời mời các kỹ sư, chuyên gia giỏi từ doanh nghiệp tham gia hội đồng thẩm định và đánh giá kỳ thi tay nghề tốt nghiệp; lộ trình thực hiện liên tục từ năm 2012 đến năm 2015.

Bốn là, thành lập Bộ phận Khảo sát và Dự báo thị trường lao động trực thuộc trường, gắn kết nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ hai chiều. Chủ thể thực hiện là Phòng Công tác Học sinh Sinh viên và các Khoa chuyên ngành; mục tiêu ký kết từ 10 đến 15 hợp đồng chuyển giao kỹ thuật và bồi dưỡng nâng bậc công nhân mỗi năm, bảo đảm trên 95% sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn trong vòng 6 tháng kể từ khi ra trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tài liệu học thuật và cẩm nang thực tiễn giá trị dành cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Ban Giám hiệu và cán bộ quản lý tại các trường cao đẳng nghề, trung cấp nghề và trung tâm giáo dục nghề nghiệp. Luận văn cung cấp khung mô hình mẫu về việc tái cấu trúc chương trình đào tạo, cơ chế phối hợp với nhà tuyển dụng và quy trình tổ chức thực tập sản xuất giúp gia tăng tỷ lệ tuyển sinh và chuẩn hóa đầu ra.

Thứ hai, Lãnh đạo doanh nghiệp, Giám đốc khối nhân sự (HRD) tại các tập đoàn sản xuất, thương mại và năng lượng. Luận văn làm rõ cơ chế đặt hàng đào tạo nhân lực theo địa chỉ, phương thức tận dụng nguồn lực cơ sở vật chất nhà trường để bồi dưỡng nâng bậc tay nghề cho công nhân, từ đó tối ưu hóa chi phí tuyển dụng và nâng cao năng suất lao động.

Thứ ba, Các nhà hoạch định chính sách tại Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Tổng cục Giáo dục Nghề nghiệp và các Sở Công Thương địa phương. Tài liệu mang lại cứ liệu thực chứng để tham khảo khi xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo nghề và hoàn thiện khung pháp lý về xã hội hóa giáo dục.

Thứ tư, Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục, Kinh tế lao động và Phát triển nguồn nhân lực. Đề tài đóng vai trò là một case study điển hình về phương pháp luận nghiên cứu hệ thống quản lý đào tạo nghề gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động thời kỳ công nghiệp hóa.

Câu hỏi thường gặp

Điểm đột phá cốt lõi của mô hình liên kết đào tạo nghề trong luận văn là gì?

Mô hình chuyển hóa mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp từ hợp tác hỗ trợ đơn thuần sang liên kết lợi ích kinh tế - kỹ thuật đa chiều. Cụ thể, doanh nghiệp tham gia trực tiếp vào 100% quy trình từ khâu xác định chuẩn đầu ra, thẩm định giáo trình thực hành, cung cấp trang thiết bị sản xuất đến đánh giá tay nghề tốt nghiệp.

Tại sao hình thức đào tạo theo đơn đặt hàng lại giúp đạt tỷ lệ 100% học viên có việc làm?

Hình thức này xuất phát trực tiếp từ nhu cầu thực tế của đơn vị tuyển dụng. Toàn bộ tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp được thiết kế theo đúng vị trí việc làm cụ thể của doanh nghiệp, giúp học viên thích ứng ngay với dây chuyền làm việc mà không cần trải qua thời gian thử việc hay đào tạo lại.

Luận văn đã vận dụng kinh nghiệm quốc tế nào phù hợp với điều kiện Việt Nam?

Nghiên cứu vận dụng linh hoạt mô hình đào tạo song hành của Cộng hòa Liên bang Đức (kết hợp lý thuyết tại trường và thực hành tại xưởng sản xuất) cùng nguyên tắc đào tạo "2+2" của Na Uy. Cách làm này giúp học viên vừa làm chủ tri thức khoa học vừa thành thạo thao tác thực tế tại các xí nghiệp, nhà máy.

Làm thế nào để giải quyết rào cản về cơ chế lợi ích giữa nhà trường và doanh nghiệp?

Luận văn đề xuất cơ chế hai chiều "đôi bên cùng có lợi": Nhà trường nhận chuyển giao công nghệ mới, giảm gánh nặng chi phí đầu tư máy móc và nâng cao chất lượng tuyển sinh; doanh nghiệp nhận được nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao, tiếp cận các dịch vụ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Doanh nghiệp tham gia liên kết có vai trò gì trong việc kiểm định chất lượng đào tạo?

Doanh nghiệp cử cán bộ kỹ thuật và chuyên gia trực tiếp tham gia hội đồng chấm thi tốt nghiệp thực hành, đồng thời cung cấp các báo cáo định kỳ về mức độ đáp ứng công việc của học viên sau tốt nghiệp, giúp nhà trường kịp thời điều chỉnh khung chương trình đào tạo sát với thị trường.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về quản lý liên kết đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm theo cơ chế thị trường.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng hoạt động liên kết giai đoạn 2008 - 2011 tại Trường Cao đẳng nghề Thương mại và Công nghiệp với quy mô bình quân đạt 1.500 - 2.000 học viên/năm.
• Khẳng định vai trò của 3 hình thức liên kết thực tiễn, giúp nâng tỷ lệ học viên tốt nghiệp có việc làm đạt từ 90% đến 100%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ, chú trọng đổi mới chương trình tích hợp lý thuyết - thực hành tỷ lệ 3:7 và chuẩn hóa giảng viên dạy nghề.
• Xác định lộ trình hiện đại hóa cơ sở vật chất và nâng cấp chất lượng đào tạo nghề đến năm 2015 và tầm nhìn 2020.

Mô hình liên kết đào tạo nghề được xây dựng trong luận văn là lời giải khoa học cho bài toán cung - cầu nhân lực kỹ thuật tại Việt Nam. Các cơ sở đào tạo nghề và doanh nghiệp cần nhanh chóng ứng dụng khung giải pháp này để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu, kết kuận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về liên kết đào tạo nghề giữa trƣờng dạy nghề với các đơn vị sử dụng lao động Chƣơng 2: Thực trạng liên kết đào tạo nghề giữa Trƣờng cao đẳng nghề Thƣơng mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động Chƣơng 3: Đề xuất mô hình và các biện pháp liên kết đào tạo nghề giữa Trƣờng cao đẳng nghề Thƣơng mại và Công nghiệp với các đơn vị sử dụng lao động 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LIÊN KẾT ĐÀO TẠO NGHỀ GIỮA TRƢỜNG DẠY NGHỀ VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỬ DỤNG LAO ĐỘNG 1. Một số khái niệm cơ bản 1.Đào tạo Theo nghĩa chung nhất: Đào tạo (training) là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ nghề nghiệp theo những tiêu chuẩn nhất định để đáp ứng yêu cầu của thị trƣờng lao động.Nghề Có nhiều định nghĩa về nghề nhƣ: Theo từ điển tiếng Việt – NXB Đà Nẵng, 2005: “Nghề là công việc chuyên làm theo sự phân công lao động của xã hội”. Theo tổ chức Lao động Quốc tế (ILO): Nghề là một hình thức phân công lao động, đòi hỏi kiến thức lý thuyết tổng hợp và thói quen thực hành để hoàn thành những công việc nhất định. Nghề đƣợc hình thành trên cơ sở phân công lao động xã hội, mỗi nghề có những yêu cầu về kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành tƣơng ứng, nhƣ vậy cùng với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế - xã hội, sự phân công lao động xã hội ngày càng sâu sắc thì đồng thời cũng xuất hiện những nghề mới và yêu cầu về kiến thức lý thuyết cũng nhƣ kỹ năng thực hành cũng có sự thay đổi và phát triển nghĩa.

Mỗi nghề khác nhau thì có một mục tiêu đào tạo khác nhau, căn cứ mục tiêu đào tạo, Nhà Nƣớc ban hành bản danh mục nghề đào tạo.Đào tạo nghề Có rất nhiều định nghĩa về đào tạo nghề, có thể nêu một số định nghĩa cụ thể sau: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Theo Tack Soo Chung (1982): Đào tạo nghề là hoạt động đào tạo phát triển năng lực lao động (tri thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp) cần thiết để đảm nhận những công việc đƣợc đáp ứng với những ngƣời lao động và những đối tƣợng sắp trở thành ngƣời lao động. Đào tạo nghề đƣợc thực hiện tại nơi lao động, Trƣờng đào tạo, các trƣờng dạy nghề, các lớp không chính quy nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng cƣờng cơ hội việc làm và cải thiện địa vị cho ngƣời lao động, nâng cao năng suất lao động của các doanh nghiệp góp phần phát triển kinh tế - xã hội. - Leconnard Nadler (1984): Đào tạo nghề là để học những điều nhằm cải thiện việc thực hiện những công việc hiện tại. - Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) thì định nghĩa: Đào tạo nghề là nhằm cung cấp cho ngƣời học những kỹ năng cần thiết để thực hiện tất cả những nhiệm vụ liên quan đến công việc, nghề nghiệp đƣợc giao.

Khi tiếp cận dƣới góc độ quản lý, các khái niệm trên đều là kinh điển, song chƣa thật đầy đủ vì chƣa đề cập đến nội dung quan trọng nhất, đó là việc đào tạo nhân lực gắn với việc làm. Vì vậy có thể hiểu, đào tạo nghề là quá trình giáo dục, phát triển nhân cách, phát triển có hệ thống các kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp và khả năng tìm đƣợc việc làm hoặc tự tạo việc làm. Luật dạy nghề 2006 quy định: Dạy nghề là hoạt động dạy và học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp cần thiết cho ngƣời học nghề để có thể tìm đƣợc việc làm hoặc tự tạo việc làm sau khi hoàn thành khóa học. Mục tiêu đào tạo nghề là trạng thái phát triển nhân cách đƣợc dự kiến trên cơ sở yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đƣợc hiểu là chất lƣợng cần đạt tới đối với ngƣời học sau quá trình đào tạo.Việc làm Theo quan điểm chung trên thế giới thì khái niệm việc làm chỉ đƣợc đề cập đến trong mối quan hệ với lực lƣợng lao động, khi đó việc làm đƣợc chia làm hai loại: Một là việc làm đƣợc trả công (những ngƣời làm thuê, học 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.) và một loại là việc làm không đƣợc trả công nhƣng vẫn tạo ra thu nhập (giới chủ, những ngƣời làm kinh tế hộ gia đình.

Qua quá trình nghiên cứu phân tích tại hội nghị Quốc tế lần thứ 13 của các nhà thống kê lao động (ILO – 1993) đã đƣa ra khái niệm việc làm nhƣ sau: Việc làm là hoạt động có ích, không bị pháp luật cấm, có thu nhập bằng tiền hoặc hiện vật. Những ngƣời có việc làm là những ngƣời làm một công việc gì đó và đƣợc trả công, có lợi nhuận, đƣợc thanh toán bằng hiện vật, hoặc tham gia vào một hoạt động mang tính chất tự tạo ra việc làm vì lợi ích và thu nhập của bản thân hoặc gia đình mà không nhận tiền công hoặc hiện vật. Tùy theo luật pháp của từng quốc gia quy định về việc làm nêu trên có những sửa đổi, bổ xung cho phù hợp nhƣng về cơ bản nó vẫn mang đầy đủ những nội dung mà ILO đã đƣa ra. Theo điều 18 Luật lao động của Việt Nam: Mọi hoạt động tạo ra nguồn thu, không bị pháp luật ngăn cấm đều đƣợc thừa nhận là việc làm.

Khái niệm này về cơ bản là không có sự khác biệt so với khái niệm về việc làm ILO đã đƣa ra trong hội nghị Quốc tế lần thứ 13. Theo luật lao động, một hoạt động đƣợc coi là việc làm khi đáp ứng đƣợc 2 điều kiện sau: Thứ nhất, đó là các hoạt động không bị pháp luật ngăn cấm. Thứ hai, hoạt động đó phải mang lại thu nhập cho ngƣời lao động hoặc tạo điều kiện cho ngƣời lao động tham gia để tạo thu nhập, hoăc tiết kiệm chi phí cho gia đình. Hoạt động tạo ra thu nhập có thể nhận diện đƣợc dƣới các dạng: Ngƣời lao động làm việc để nhận đƣợc tiền công, tiền lƣơng bằng tiền hoặc bằng hiện vật từ ngƣời sử dụng lao động; tự đem lại thu nhập cho bản thân thông qua hoạt động kinh tế mà bản thân ngƣời lao động làm chủ, tự tiến hành tổ chức và tiến hành các hoạt động đó; hoặc đem lại thu nhập cho hộ gia đình mà bản thân ngƣời lao động thực hiện công việc đó là thành viên của hộ gia đình, do gia 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đình quản lý.Nhƣ vậy một hoạt động đƣợc coi là việc làm hai không chủ yếu đƣợc dựa trên tính hợp pháp và tạo ta thu nhập của hoạt động đó.

Liên kết Theo đại từ điển Tiếng Việt – NXB Văn hóa – Thông tin 1998 (Nguyễn Nhƣ Ý chủ biên) thuật ngữ “liên kết” đƣợc định nghĩa là: “Kết lại với nhau từ nhiều thành phần hoặc tổ chức riêng rẽ nhằm mục đích nào đó”. Khái niệm liên kết phản ánh các mối quan hệ chặt chẽ, ràng buộc lẫn nhau giữa các thành phần trong một tổ chức hoặc giữa các tổ chức với nhau nhằm hƣớng đến một mục tiêu chung. Tính hƣớng đích là tiêu điểm, là cơ sở và động lực của các mối liên kết giữa chúng. Sự liên kết giữa các tổ chức theo một mục đích nào đó (lợi ích chung, giả thuyết một vấn đề chung.) tạo nên một sức mạnh mới, khả năng mới mà từ thành phần hoặc tổ chức riêng rẽ không thể có.

Tùy theo từng loại hình mà có các mối liên kết bên trong hoặc bên ngoài của một tổ chức (nhà trƣờng, doanh nghiệp, trƣờng đại học) trong bối cảnh và môi trƣờng kinh tế nhất định. Nói đến liên kết là nói đến các nội dung sau: - Mục đích, mục tiêu liên kết: Phản ánh lợi ích, mong muốn chung và cụ thể của từng tổ chức thành phần tham gia liên kết nhƣ lợi ích kinh tế, lợi ích xã hội, lợi ích môi trƣờng phát triển. - Các thành phần, tổ chức liên kết: bao gồm các thành phần, tổ chức độc lập, có tƣ cách pháp nhân thuộc nhiều loại hình, tổ chức kinh tế - xã hội, giáo dục – đào tạo, cơ quan quản lý nhà nƣớc. tham gia với nhũng vai trò vị trí nhát định trong liên kết.

- Các hình thức liên kết: tùy theo mục đích và tính chất liên kết mà có thể theo hình thức thành lập các tổ chức liên doanh, thỏa huận phối hơp thực hiện các dự án nghiên cứu hay phát triển các sản phẩm dịch vụ. Các hợp đồng kinh tế trong hợp tác nghiên cứu, đào tạo và bồi dƣơng nhân lực, nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm mới. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Các nội dung liên kết: tùy thuộc vào mục đích, đối tƣợng và hình thức liên kết mà có các nội dung liên kết khác nhau bao gồm từ các nội dung các hoạt động liên kết: Đầu tƣ, hỗ trợ tài chính, đào tạo và bồi dƣỡng nhân lực, nghiên cứu KH & CN đến các hoạt động sản xuất – kinh doanh với vai trò, vị trí, trách nhiệm tham gia theo thỏa thuận của các bên tham gia liên kết. - Cơ chế liên kết: Là cách thức tổ chức, quản lý và các nguyên tắc vận hành các mối liên kết bảo đảm đạt đƣợc mục tiêu mong muốn và trách nhiệm, quyền, lợi ích của các bên tham gia liên kết.

Trên thực tế có thể phối hợp nhiều cơ chế khác nhau nhƣ cơ chế thị trƣờng (Theo quy luật cung – cầu, giá trị, giá cả.) cơ chế đấu thầu, cơ chế xin – cho; cơ chế công ty mẹ - công ty con. - Sản phẩm liên kết: Là các sản phẩm đƣợc tạo ra của quá trình liên kết nhƣ các sản phẩm hàng hóa – dịch vụ; sản phẩm đào tạo (nhân lực KH & CN); sản phẩm nghiên cứu khoa học – công nghệ (vật liệu mới, thiết bị, quy trình công nghệ mới. - Môi trƣờng và các điều kiện liên kết: là tập hợp các nhân tố bên ngoài (môi trƣờng chính trị - xã hội, kinh tế, văn hóa, các tổ chức khác.) và môi trƣờng bên trong của mối liên kết giữa các đối tác (các quan hệ nội bộ, các điều kiện, đặc tính bên trong của từng đối tác.