Luận văn thạc sỹ thực trạng mức độ nhận thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên chuyên ngành tâm lý giáo dục trường đại học sư phạm thành phố hồ chí minh

Tài liệu nghiên cứu Luận văn thạc sỹ thực trạng mức độ nhận thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên chuyên ngành tâm lý, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Thị Gấm
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Minh Hà
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Thực trạng mức độ nhận thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên chuyên ngành Tâm lý – Giáo dục trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về trí tuệ cảm xúc và sinh viên tâm lý giáo dục

Trí tuệ cảm xúc (TTCX) là khả năng nhận biết, hiểu và quản lý cảm xúc của bản thân và người khác. Đối với sinh viên chuyên ngành tâm lý giáo dục tại trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, việc nắm vững kiến thức về TTCX là rất quan trọng. Nó không chỉ giúp sinh viên phát triển bản thân mà còn hỗ trợ trong việc tương tác với người khác. Nghiên cứu này nhằm khảo sát thực trạng mức độ nhận thức về TTCX của sinh viên, từ đó đề xuất các biện pháp nâng cao nhận thức và ứng dụng TTCX trong học tập và cuộc sống.

1.1. Định nghĩa và vai trò của trí tuệ cảm xúc

Trí tuệ cảm xúc được định nghĩa là khả năng nhận biết và quản lý cảm xúc của bản thân và người khác. Vai trò của TTCX trong giáo dục rất quan trọng, giúp sinh viên phát triển kỹ năng giao tiếp và ứng xử trong môi trường học tập.

1.2. Tại sao sinh viên tâm lý giáo dục cần hiểu về TTCX

Sinh viên tâm lý giáo dục cần hiểu về TTCX để có thể áp dụng vào thực tiễn. Việc này không chỉ giúp họ trong việc học tập mà còn trong việc tư vấn và hỗ trợ người khác trong tương lai.

II. Thực trạng nhận thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên

Nghiên cứu cho thấy mức độ nhận thức về TTCX của sinh viên chuyên ngành tâm lý giáo dục tại trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh còn hạn chế. Nhiều sinh viên chưa hiểu rõ các khái niệm cơ bản về TTCX, dẫn đến việc ứng dụng trong học tập và cuộc sống chưa hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức về TTCX là cần thiết để cải thiện chất lượng đào tạo.

2.1. Mức độ biết và hiểu về trí tuệ cảm xúc

Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên biết về TTCX ở mức độ trung bình, nhưng hiểu sâu về các khái niệm như 'nhận biết cảm xúc' và 'quản lý cảm xúc' còn hạn chế.

2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức về TTCX

Nhiều yếu tố như chương trình học, sự quan tâm của giảng viên và môi trường học tập ảnh hưởng đến mức độ nhận thức của sinh viên về TTCX. Cần có sự cải thiện trong các yếu tố này để nâng cao nhận thức.

III. Phương pháp nghiên cứu thực trạng nhận thức về trí tuệ cảm xúc

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi và phỏng vấn để thu thập dữ liệu về nhận thức của sinh viên về TTCX. Phương pháp này giúp xác định rõ ràng mức độ biết và hiểu của sinh viên, từ đó đưa ra các biện pháp cải thiện.

3.1. Thiết kế bảng hỏi khảo sát

Bảng hỏi được thiết kế với các câu hỏi liên quan đến nhận thức về TTCX, nhằm thu thập thông tin từ sinh viên một cách hiệu quả.

3.2. Phân tích dữ liệu thu thập được

Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng phần mềm SPSS để đưa ra các kết quả chính xác về mức độ nhận thức của sinh viên.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên có mức độ nhận thức về TTCX còn thấp. Tuy nhiên, có một số sinh viên đã thể hiện được khả năng ứng dụng TTCX trong học tập và cuộc sống. Việc này cho thấy cần có các biện pháp hỗ trợ để nâng cao nhận thức và ứng dụng TTCX.

4.1. Kết quả khảo sát về nhận thức của sinh viên

Kết quả khảo sát cho thấy chỉ có khoảng 30% sinh viên hiểu rõ về TTCX, trong khi 70% còn lại cần cải thiện nhận thức.

4.2. Ứng dụng trí tuệ cảm xúc trong học tập

Việc ứng dụng TTCX trong học tập giúp sinh viên cải thiện kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

V. Đề xuất biện pháp nâng cao nhận thức về trí tuệ cảm xúc

Để nâng cao nhận thức về TTCX, cần có các biện pháp cụ thể như tổ chức các buổi hội thảo, khóa học về TTCX cho sinh viên. Ngoài ra, việc tích hợp TTCX vào chương trình học cũng rất quan trọng.

5.1. Tổ chức các buổi hội thảo về trí tuệ cảm xúc

Các buổi hội thảo sẽ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về TTCX và cách ứng dụng vào thực tiễn.

5.2. Tích hợp trí tuệ cảm xúc vào chương trình học

Việc tích hợp TTCX vào chương trình học sẽ giúp sinh viên có cơ hội tiếp cận và thực hành các kỹ năng liên quan đến TTCX.

VI. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu về mức độ nhận thức về TTCX của sinh viên chuyên ngành tâm lý giáo dục tại trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh cho thấy cần có sự cải thiện đáng kể. Việc nâng cao nhận thức về TTCX không chỉ giúp sinh viên phát triển bản thân mà còn hỗ trợ trong việc tương tác với người khác trong tương lai.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy sinh viên cần cải thiện nhận thức về TTCX để có thể ứng dụng hiệu quả trong học tập và cuộc sống.

6.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các chương trình đào tạo về TTCX để nâng cao chất lượng giáo dục cho sinh viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. Lịch sử nghiên cứu vấn đề. Những nghiên cứu về trí tuệ cảm xúc ở nước ngoài.

Những nghiên cứu về trí tuệ cảm xúc ở Việt Nam. Cơ sở lý luận của mức độ nhận thức về trí tuệ cảm xúc. Quá trình biện chứng của nhận thức. Các mức độ nhận thức theo thang đo của Benjamin Bloom 17 1.

Trí tuệ cảm xúc. Biểu hiện của trí tuệ cảm xúc. Vai trò của trí tuệ cảm xúc. Nhận thức về trí tuệ cảm xúc.

Các mức độ nhận thức về trí tuệ cảm xúc theo thang đo Bloom. Đặc điểm nhân cách của sinh viên. Đặc điểm nhân cách của sinh viên nói chung 49 1. Đặc điểm nhân cách của sinh viên chuyên ngành Tâm lý – Giáo dục và Tâm lý học 53 CHƯƠNG 2.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG MỨC ĐỘ NHẬN THỨC ĐỐI VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA TRÍ TUỆ CẢM XÚC Ở SINH VIÊN KHOA TÂM LÝ – GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Vài nét về khách thể nghiên cứu. Thể thức nghiên cứu. Mẫu nghiên cứu.

Công cụ nghiên cứu. Cách tính điểm. Cách xử lý số liệu. Thực trạng mức độ nhận thức đối với một số vấn đề của trí tuệ cảm xúc ở sinh viên khoa Tâm lý – Giáo dục trường ĐHSP Tp.

Mức độ biết trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Mức độ biết trí tuệ cảm xúc của sinh viên trên tổng thể. Mức độ biết trí tuệ cảm xúc của sinh viên trên phương diện so sánh giữa các năm. Mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên.

Mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên trên tổng thể. So sánh mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc giữa các năm. Mối quan hệ giữa biết và hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Mức độ biểu hiện của một số yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên.

Một số biện pháp giúp sinh viên phát triển hiểu biết về trí tuệ cảm xúc và vận dụng trong học tập và cuộc sống. Cơ sở đề xuất biện pháp. Một số biện pháp cụ thể. Xây dựng chuyên đề riêng về trí tuệ cảm xúc.

Tăng tính thực hành trong giờ học Trí tuệ cảm xúc. Phát huy tính tích cực của người học. 106 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 109 TÀI LIỆU THAM KHẢO.1 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CĐSP : Cao đẳng Sư phạm ĐH : Đại học ĐHSP : Đại học Sư phạm ĐHQG : Đại học Quốc gia.

ĐHKHXH&NV : Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn KN : Khái niệm NXB : Nhà xuất bản P : Mức ý nghĩa THPT : Trung học phổ thông TLGD : Tâm lý – Giáo dục Tp. HCM : Thành phố Hồ Chí Minh ∑ : Tổng số DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Số lượng và thành phần khách thể nghiên cứu. Mức độ biết Trí tuệ cảm xúc của sinh viên.

Mức độ biết khái niệm trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Mức độ biết khái niệm “nhận biết cảm xúc” của sinh viên. Mức độ biết khái niệm “hiểu cảm xúc” của sinh viên. Mức độ biết khái niệm “làm chủ cảm xúc” của sinh viên.

Mức độ biết khái niệm “điều khiển cảm xúc” của sinh viên. Điểm trung bình mức độ biết về trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Sự phân bố tần số các mức độ biết về trí tuệ cảm xúc của SV. Sự phân bố tần số các mức độ nhận thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên theo phương diện năm học.

So sánh mức độ biết trí tuệ cảm xúc của sinh viên theo năm học. Mức độ chuyển dịch khái niệm”nhận biết cảm xúc” sang những biểu hiện cụ thể. Mức độ chuyển dịch khái niệm “hiểu cảm xúc” sang những biểu hiện cụ thể. Điểm trung bình mức độ chuyển dịch khái niệm “làm chủ cảm xúc” sang những biểu hiện cụ thể của các năm.

Điểm trung bình mức độ chuyển dịch khái niệm “điều khiển cảm xúc” sang những biểu hiện cụ thể. Mức độ giải thích khái niệm “nhận biết cảm xúc” qua những tình huống cụ thể. Mức độ giải thích khái niệm “hiểu cảm xúc” qua những tình huống cụ thể. Mức độ giải thích khái niệm “làm chủ cảm xúc” qua những tình huống cụ thể.

Mức độ giải thích khái niệm “điều khiển cảm xúc” qua những tình huống cụ thể. Điểm trung bình mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Sự phân bố tần số các mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của SV. So sánh mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên giữa các năm học 88 Bàng 2.

Tương quan giữa biết và hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Đánh giá của sinh viên khoa TLGD trường ĐHSP TP. HCM về mức độ quan trọng của trí tuệ cảm xúc. Điểm trung bình mức độ đánh giá vai trò của trí tuệ cảm xúc của SV 96 Bảng 2.

Mức độ quan tâm đến lĩnh vực trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Điểm trung bình mức độ quan tâm của sinh viên đối với lĩnh vực TTCX. Mức độ tiếp cận các tri thức về trí tuệ cảm xúc của sinh viên.98 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Mức độ biết các khái niệm liên quan đến trí tuệ cảm xúc của sinh viên 60 Biểu đồ 2.

Mức độ biết khái niệm “trí tuệ cảm xúc” của sinh viên. Mức độ biết khái niệm “nhận biết cảm xúc” của sinh viên. Mức độ biết khái niệm “hiểu cảm xúc” của sinh viên. Mức độ biết khái niệm “làm chủ cảm xúc” của sinh viên.

Mức độ biết khái niệm “điều khiển cảm xúc” của sinh viên. Sự phân bố tần số các mức độ biết về trí tuệ cảm xúc của sinh viên. Sự phân bố tần số các mức độ biết trí tuệ cảm xúc của SV năm 1. Sự phân bố tần số các mức độ biết trí tuệ cảm xúc của SV năm 2.

Sự phân bố tần số các mức độ biết trí tuệ cảm xúc của SV năm 3. Sự phân bố tần số các mức độ biết trí tuệ cảm xúc của SV năm 4. Điểm trung bình mức độ chuyển dịch khái niệm “nhận biết cảm xúc” qua những biểu hiện cụ thể của các năm. Điểm trung bình mức độ chuyển dịch khái niệm “điều khiển cảm xúc” qua những biểu hiện cụ thể của các năm.

Điểm trung bình mức độ giải thích khái niệm “nhận biết cảm xúc” qua những tình huống cụ thể của các năm. Điểm trung bình mức độ giải thích khái niệm “hiểu cảm xúc” qua những tình huống cụ thể của các năm.16: Điểm trung bình mức độ giải thich khái niệm “làm chủ cảm xúc” qua những tình huống cụ thể của các năm. Điểm trung bình mức độ giải thích khái niệm “điều khiển cảm xúc” qua những tình huống cụ thể của các năm. Điểm trung bình mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của các năm.

Sự phân bố tần số các mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên 85 Biểu đồ 2. Sự phân bố tần số các mức độ hiểu trí tuệ xúc của SV năm 1. Sự phân bố tần số các mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của SV năm 2. Sự phân bố tần số các mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của sinh viên năm 3.

Sự phân bố tần số các mức độ hiểu trí tuệ cảm xúc của SV năm 4. So sánh điểm trung bình mức độ hiểu khái niệm “nhận biết cảm xúc” giữa các năm. So sánh điểm trung bình mức độ hiểu khái niệm “hiểu cảm xúc” giữa các năm. So sánh điểm trung bình mức độ hiểu khái niệm “làm chủ cảm xúc” giữa các năm.

So sánh mức độ hiểu khái niệm “điều khiển cảm xúc” giữa các năm. Lý do chọn đề tài Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục đại học là nâng cao hiệu quả đào tạo các chuyên gia có trình độ chuyên môn cao phục vụ các ngành kinh tế, khoa học và văn hóa cho xã hội. Luật Giáo dục cũng chỉ rõ: “Đào tạo trình độ đại học phải bảo đảm cho sinh viên có những kiến thức khoa học cơ bản và kiến thức chuyên môn tương đối hoàn chỉnh; có phương pháp làm việc khoa học; có năng lực vận dụng lý thuyết vào công tác chuyên môn” [52 tr. Mặt khác giáo dục đại học đồng thời cũng giúp sinh viên phát triển nhận thức, lĩnh hội những kinh nghiệm văn hóa lịch sử của loài người nhằm phát triển nhân cách toàn diện của người chuyên gia trong tương lai.

Mỗi ngành nghề được đào tạo trong trường đại học đều có một hệ thống những giá trị, những chuẩn mực, yêu cầu riêng đối với người học để có thể thích ứng tốt với nghề nghiệp mình đã lựa chọn. Xã hội hiện đại phát triển với một tốc độ ngày càng nhanh chóng, nhu cầu vật chất và tinh thần của con người cũng được nâng cao, trong đó đời sống tinh thần, tâm lý ngày càng được chú trọng. Theo đó những ngành nghề phục vụ cho đời sống tâm lý, tinh thần của con người ngày càng phát triển mạnh mẽ. Chuyên ngành Tâm lý – Giáo dục là một trong những chuyên ngành chính được đào tạo trong các trường đại học, trong đó có trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh.

Với chuyên ngành này, người học có cơ hội làm việc trong nhiều lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau như dạy học, làm chuyên gia tư vấn, nhà trị liệu tâm lý, tham vấn học đường, quản trị nhân sự… Dù làm bất cứ công việc nào, các chuyên gia trong lĩnh vực này đều có chung đối tượng phục vụ là con người, trong đó có những người có hoàn cảnh tâm lý hết sức đặc biệt như rối nhiễu tâm lý, gặp khó khăn trong các mối quan hệ gia đình và xã hội…. đòi hỏi ở những người chuyên gia tâm lý – giáo dục một mặt phải có kiến thức chuyên môn và khả năng ứng xử, mặt khác phải nhận biêt, làm chủ và điều khiển những trạng thái cảm xúc của bản thân của người khác. 2 Khả năng nhận biết, thấu hiểu cảm xúc của người khác và điều chỉnh được cảm xúc của mình còn gọi là trí tuệ cảm xúc. Từ lâu nay, khả năng về học vấn được xem như là yếu tố chủ yếu tạo nên sự thành công của một người trong hoạt động nghề nghiệp và đời sống cá nhân.

Chính vì thể, các nền giáo dục đã được thiết kế trên cơ sở cung cấp cho người học càng nhiều càng tốt kiến thức khoa học, năng lực sáng tạo, kỹ năng phân tích, suy luận. Kết quả của mô hình giáo dục này đã cung cấp cho xã hội những con người có chỉ số thông minh cao. Tuy nhiên, theo các nhà khoa học giáo dục, điều đó chưa thật sự là hoàn hảo.