Luận văn thạc sĩ y học đánh giá mô hình bệnh tật và nguồn lực y học cổ truyền tại khoa y học cổ truyền của bệnh viện nguyễn tri phương giai đoạn 2018 2022

Luận văn thạc sĩ y học đánh giá mô hình bệnh tật và nguồn lực y học cổ truyền tại bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018-2022.

• Tác giả: Nguyễn Lữ Thúy Vi
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Thu Thủy
• Trường học: Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật và Nguồn Lực Y Học Cổ Truyền Tại Bệnh Viện Nguyễn Tri Phương (2018-2022)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Khái niệm về đặc điểm bệnh tật
• 1.1.2. Phân loại bệnh tật theo 3 nhóm cơ bản
• 1.1.3. Phân loại bệnh tật theo ICD-10
• 1.1.4. Phân loại chứng bệnh theo y học cổ truyền
• 1.2. Tình hình nghiên cứu mô hình bệnh tật và tình hình sử dụng y học cổ truyền trên Thế giới và Việt Nam
• 1.2.1. Trên Thế giới
• 1.2.2. Tại Việt Nam
• 1.3. Một số nghiên cứu về nguồn lực và sự hài lòng của người bệnh với y học cổ truyền
• 1.3.1. Nghiên cứu về nguồn lực y học cổ truyền
• 1.3.2. Một số nghiên cứu về sự hài lòng y học cổ truyền
• 1.4. Đặc điểm về địa điểm nghiên cứu: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 2. Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Thời gian nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp chọn mẫu
• 2.7. Các biến số nghiên cứu
• 2.7.1. Mục tiêu 1: Mô tả đặc điểm bệnh tật của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 2.7.2. Mục tiêu 2: Đánh giá thực trạng nguồn lực y học cổ truyền và mức độ hài lòng của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền của bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2022
• 2.8. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.8.1. Các phương pháp thu thập thông tin được sử dụng trong nghiên cứu
• 2.8.2. Các công cụ thu thập thông tin
• 2.8.3. Cách thu thập thông tin
• 2.9. Các loại sai số và biện pháp khắc phục sai số
• 2.9.1. Các loại sai số
• 2.9.2. Khống chế sai số
• 2.10. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tình hình điều trị và đặc điểm bệnh tật của người bệnh tại khoa Y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 3.1.1. Người bệnh điều trị ngoại trú tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 3.1.2. Người bệnh điều trị nội trú tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 3.1.3. Đặc điểm bệnh tật người bệnh điều trị nội trú tại khoa y học cổ truyền
• 3.2. Thực trạng nguồn lực y học cổ truyền và mức độ hài lòng của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 3.2.1. Cơ sở vật chất trang thiết bị
• 3.2.2. Đặc điểm nguồn nhân lực
• 3.2.3. Sự hài lòng của người bệnh về chất lượng dịch vụ y tế tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 3.2.4. Kết quả phỏng vấn sâu lãnh đạo khoa y học cổ truyền tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 4. Chương 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Về đặc điểm bệnh tật tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 4.2. Về đặc điểm nguồn lực và mức độ hài lòng của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC 4
• PHỤ LỤC 5

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện Nguyễn Tri Phương

Đánh giá mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018-2022 là một nghiên cứu quan trọng nhằm hiểu rõ hơn về tình hình sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định các loại bệnh phổ biến mà còn đánh giá hiệu quả của nguồn lực y học cổ truyền trong việc điều trị. Mô hình bệnh tật phản ánh tình trạng sức khỏe của người dân và là cơ sở để cải thiện chất lượng dịch vụ y tế.

1.1. Khái Niệm Về Mô Hình Bệnh Tật Trong Y Học Cổ Truyền

Mô hình bệnh tật trong y học cổ truyền được hiểu là sự phân loại và đánh giá các loại bệnh dựa trên các triệu chứng và nguyên nhân. Điều này giúp các bác sĩ có cái nhìn tổng quát về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

1.2. Tình Hình Nghiên Cứu Mô Hình Bệnh Tật Tại Việt Nam

Tại Việt Nam, nghiên cứu mô hình bệnh tật đã được thực hiện ở nhiều cơ sở y tế. Tuy nhiên, việc đánh giá cụ thể tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương vẫn còn hạn chế, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn để có cái nhìn toàn diện.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật

Đánh giá mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt dữ liệu chính xác và đầy đủ. Điều này ảnh hưởng đến khả năng phân tích và đưa ra các giải pháp hiệu quả. Ngoài ra, sự kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại cũng cần được cải thiện để nâng cao chất lượng điều trị.

2.1. Thiếu Dữ Liệu Chính Xác Trong Nghiên Cứu

Việc thiếu dữ liệu chính xác về tình trạng bệnh tật của bệnh nhân gây khó khăn trong việc đánh giá mô hình bệnh tật. Cần có các biện pháp thu thập dữ liệu hiệu quả hơn.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Kết Hợp Y Học Cổ Truyền Và Hiện Đại

Sự kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại vẫn còn nhiều rào cản. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các chuyên gia để tối ưu hóa quy trình điều trị.

III. Phương Pháp Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện

Phương pháp đánh giá mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương bao gồm việc thu thập dữ liệu từ bệnh nhân, phân tích các triệu chứng và đánh giá hiệu quả điều trị. Các phương pháp này giúp xác định rõ ràng tình trạng sức khỏe của bệnh nhân và nguồn lực y học cổ truyền được sử dụng.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Từ Bệnh Nhân

Dữ liệu được thu thập thông qua các bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp bệnh nhân. Điều này giúp có cái nhìn sâu sắc về tình trạng sức khỏe và nhu cầu điều trị của họ.

3.2. Phân Tích Hiệu Quả Điều Trị Bằng Y Học Cổ Truyền

Phân tích hiệu quả điều trị được thực hiện thông qua việc so sánh kết quả điều trị của bệnh nhân sử dụng y học cổ truyền và y học hiện đại. Điều này giúp xác định phương pháp nào mang lại hiệu quả tốt hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Mô Hình Bệnh Tật

Nghiên cứu mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương không chỉ mang lại giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc cải thiện chất lượng dịch vụ y tế. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các nhà quản lý y tế đưa ra các quyết định chính xác hơn trong việc phát triển dịch vụ y tế.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế

Kết quả nghiên cứu sẽ được sử dụng để cải thiện chất lượng dịch vụ y tế tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, từ đó nâng cao sự hài lòng của bệnh nhân.

4.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Tăng Cường Nguồn Lực Y Học Cổ Truyền

Nghiên cứu sẽ đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường nguồn lực y học cổ truyền, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

V. Kết Luận Về Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện

Đánh giá mô hình bệnh tật và nguồn lực y học cổ truyền tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018-2022 là một nghiên cứu cần thiết. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quý giá cho việc cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Mô Hình Bệnh Tật

Nghiên cứu mô hình bệnh tật sẽ tiếp tục được mở rộng và cập nhật để phản ánh đúng tình hình sức khỏe của cộng đồng.

5.2. Định Hướng Phát Triển Y Học Cổ Truyền Tại Bệnh Viện

Định hướng phát triển y học cổ truyền tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương sẽ được chú trọng hơn, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và sự hài lòng của bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăm sóc sức khỏe nhân dân thông qua y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại đang là một trong những định hướng chiến lược trọng tâm của ngành Y tế Việt Nam. Sự chuyển dịch mô hình bệnh tật toàn cầu từ các bệnh lây nhiễm sang bệnh không lây nhiễm mạn tính đã tạo ra áp lực lớn đối với hệ thống khám chữa bệnh. Tại các nước đang phát triển, tỷ lệ tử vong do bệnh không lây nhiễm chiếm tới hơn 75% tổng số ca tử vong, trong đó gánh nặng bệnh tật tăng nhanh ở nhóm người cao tuổi. Trước thực tế đó, việc đánh giá mô hình bệnh tật và nguồn lực y tế tại các cơ sở chuyên khoa là cơ sở khoa học để tối ưu hóa quy trình điều trị và phân bổ ngân sách.

Khoa Y học Cổ truyền thuộc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương – bệnh viện đa khoa hạng 1 tại Thành phố Hồ Chí Minh – giữ vai trò nòng cốt trong việc tiếp nhận, điều trị và phục hồi chức năng cho người dân khu vực đô thị. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm hai mục tiêu cốt lõi: mô tả đặc điểm bệnh tật của người bệnh đến khám và điều trị giai đoạn 2018 - 2022; đồng thời đánh giá thực trạng nguồn lực và mức độ hài lòng của người bệnh tại khoa trong năm 2022.

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu hồi cứu của 46.505 lượt người bệnh điều trị ngoại trú và 1.417 hồ sơ bệnh án nội trú trong 5 năm liên tục, kết hợp khảo sát trực tiếp 165 người bệnh điều trị nội trú. Ý nghĩa của công trình thể hiện qua việc cung cấp các chỉ số định lượng về cơ cấu mặt bệnh, tỷ lệ phân bố theo độ tuổi (người từ 60 tuổi trở lên chiếm 49,7% đến 57,3%) và tỷ lệ giới tính (nữ giới chiếm trên 60%), giúp nhà quản lý xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ y học cổ truyền đồng bộ và chất lượng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa ba khung lý thuyết và mô hình chuyên ngành y tế:

Thứ nhất, khung phân loại bệnh tật quốc tế ICD-10 do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ban hành với 21 chương bệnh chuẩn hóa, cho phép theo dõi và thống kê cơ cấu bệnh tật theo các chuẩn mực khoa học hiện đại.

Thứ hai, hệ thống lý luận biện chứng luận trị của Y học cổ truyền dựa trên các học thuyết Tạng tượng, Kinh lạc, Bát cương và phân loại bệnh danh theo Quyết định số 2782/QĐ-BYT của Bộ Y tế về danh mục bệnh Y học cổ truyền áp dụng trong thanh toán bảo hiểm y tế.

Thứ ba, khung đánh giá chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh theo bộ tiêu chuẩn của Bộ Y tế, phân tích 5 khía cạnh cốt lõi gồm: khả năng tiếp cận, sự minh bạch thông tin và thủ tục, cơ sở vật chất, thái độ ứng xử và năng lực của nhân viên y tế, kết quả cung cấp dịch vụ.

Các khái niệm chính được định lượng và làm rõ bao gồm: mô hình bệnh tật (phản ánh cơ cấu và tỷ lệ mắc các loại bệnh tật trong quần thể), Chứng tý (tương ứng nhóm bệnh cơ xương khớp và mô liên kết), Chứng phong và Khẩu nhãn oa tà (tương ứng tai biến mạch máu não và liệt dây thần kinh số VII ngoại biên), và nguồn lực y tế (bao gồm nhân lực, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị chuyên dụng). Nghiên cứu đối chiếu trực tiếp với mục tiêu của Chỉ thị số 24-CT/TW về phát triển nền Đông y và Quyết định số 2992/QĐ-BYT về quy hoạch nhân lực y tế quốc gia, nơi tỷ lệ cán bộ y dược cổ truyền trong hệ thống công lập tuyến tỉnh được định hướng đạt 15%, dù thực tế toàn quốc thời điểm khảo sát chỉ đạt khoảng 4,49%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế kết hợp giữa phương pháp hồi cứu mô tả cắt dọc trên hồ sơ bệnh án giai đoạn 2018 - 2022 và phương pháp mô tả cắt ngang có phân tích trong năm 2022.

Cỡ mẫu nghiên cứu được chia thành ba nhóm cụ thể:

1. Nhóm hồi cứu toàn bộ: Bao gồm 46.505 lượt khám ngoại trú (dao động từ 5.306 lượt trong 7 tháng đầu năm 2022 đến 12.258 lượt năm 2019) và 1.417 bệnh án nội trú hoàn chỉnh từ tháng 1/2018 đến tháng 7/2022.
2. Nhóm khảo sát sự hài lòng: Gồm 165 người bệnh hoặc người nhà đang điều trị nội trú tại khoa, được tính toán theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy 95% và sai số mong muốn d = 0,1p (kết quả lý thuyết n = 164,2).
3. Nhóm định tính: Phỏng vấn sâu lãnh đạo đương nhiệm của khoa bằng bộ câu hỏi bán cấu trúc.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng cho hồ sơ bệnh án thỏa mãn tiêu chuẩn lựa chọn (đầy đủ chẩn đoán ICD-10 và chứng bệnh YHCT), loại trừ các hồ sơ thiếu hụt dữ liệu theo quy định của Quyết định số 2554/QĐ-BYT và Quyết định số 3440/QĐ-BYT. Toàn bộ số liệu định lượng được làm sạch trên Microsoft Excel và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0 để tính tần suất, tỷ lệ phần trăm, số trung bình và kiểm định sai biệt. Dữ liệu định tính từ các cuộc phỏng vấn sâu được mã hóa theo chủ đề nhằm làm sáng tỏ những thuận lợi, rào cản về cơ sở vật chất và nhân lực. Timeline nghiên cứu được triển khai chặt chẽ từ tháng 12/2021 đến tháng 8/2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu lâm sàng giai đoạn 2018 - 2022 đã chỉ ra những phát hiện nổi bật về mô hình bệnh tật và cơ cấu bệnh nhân:

Thứ nhất, về cơ cấu bệnh tật nội trú theo phân loại ICD-10, nhóm bệnh thuộc Chương XIII (Bệnh hệ cơ xương khớp và mô liên kết) chiếm tỷ lệ áp đảo cao nhất qua các năm: 69,6% năm 2018; 70,9% năm 2019; 56,8% năm 2020; 40,3% năm 2021 và 36,6% trong 7 tháng đầu năm 2022. Nhóm bệnh Chương IX (Bệnh hệ tuần hoàn) đứng thứ hai và có xu hướng tăng từ 14,4% (2018) lên 25,2% (2022). Nhóm bệnh Chương VI (Bệnh hệ thần kinh) giữ vị trí thứ ba với tỷ lệ dao động từ 11,1% đến 25,5%. Tổng cộng 10 mặt bệnh phổ biến nhất chiếm từ 67,8% đến 82,1% tổng số lượt điều trị nội trú.

Thứ hai, xét theo từng mặt bệnh cụ thể, ba bệnh lý có số lượng điều trị nội trú nhiều nhất là Đau dây thần kinh tọa (mã M54.3, chiếm từ 13,1% đến 20,1%), Thoái hóa cột sống (mã M47, chiếm từ 10,1% đến 15,8%) và Di chứng tai biến mạch máu não (mã I69, chiếm từ 6,5% đến 9,8%). Các bệnh lý khác như Liệt Bell (G51.0), Thoái hóa khớp gối (M17) và Thoái hóa đa khớp (M15) duy trì tỷ lệ từ 3,8% đến 10,1%.

Thứ ba, theo phân loại chứng bệnh Y học cổ truyền, Chứng tý chiếm ưu thế tuyệt đối với tỷ lệ từ 32,1% đến 42,7%, theo sau là Chứng phong và Khẩu nhãn oa tà (chiếm từ 9,4% đến 20,9%), Hư lao (chiếm từ 6,7% đến 13,7%) và Chứng thất miên (chiếm từ 5,1% đến 9,8%).

Thứ tư, về đặc điểm nhân khẩu học, nữ giới chiếm tỷ trọng vượt trội ở cả hai nhóm điều trị: 61,3% - 66,8% ở bệnh nhân ngoại trú và 60,4% - 66,0% ở bệnh nhân nội trú. Nhóm người bệnh từ 60 tuổi trở lên chiếm tỷ lệ cao nhất (49,7% - 55,2% ngoại trú; 40,7% - 57,3% nội trú), trong khi nhóm dưới 18 tuổi chiếm dưới 1,3% ở ngoại trú và 0% ở nội trú. Hơn 95% bệnh nhân cư trú tại khu vực đô thị và 100% thuộc dân tộc Kinh.

Thảo luận kết quả

Khi thể hiện dữ liệu qua biểu đồ đường xu hướng và bảng phân bố cơ cấu bệnh tật 5 năm, sự thay đổi số lượng người bệnh phản ánh rõ nét tác động của các yếu tố ngoại cảnh, đặc biệt là đại dịch COVID-19 trong giai đoạn 2020 - 2021. Tổng lượt khám ngoại trú giảm từ đỉnh điểm 12.258 lượt (năm 2019) xuống 7.105 lượt (năm 2021), và số ca nội trú giảm từ 457 ca xuống 149 ca. Tuy nhiên, tỷ trọng các ca bệnh thần kinh và tuần hoàn lại gia tăng đáng kể trong giai đoạn 2021 - 2022, minh chứng cho nhu cầu can thiệp phục hồi chức năng và điều trị các di chứng sau tai biến bằng châm cứu, xoa bóp bấm huyệt gia tăng sau đại dịch.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu tại một số bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh và chuyên khoa y học cổ truyền khu vực phía Nam và Tây Nguyên, nơi các bệnh lý cơ xương khớp mạn tính luôn chiếm trên 50% gánh nặng điều trị. Sự tương ứng chặt chẽ giữa chẩn đoán Y học hiện đại (như Thoái hóa khớp, Thoái hóa cột sống) với các chứng trạng Y học cổ truyền (như Chứng tý, Hạc tất phong, Yêu thống) khẳng định giá trị thực tiễn của phương châm kết hợp Đông - Tây y trong điều trị toàn diện. Kết quả khảo sát 165 người bệnh cho thấy sự hài lòng cao về thái độ ứng xử và năng lực chuyên môn của cán bộ y tế (đạt trên 90%), nhưng cơ sở vật chất và không gian điều trị kỹ thuật cao vẫn cần được mở rộng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người bệnh lớn tuổi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực tiễn về mô hình bệnh tật và thực trạng nguồn lực, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và bổ sung trang thiết bị kỹ thuật cao: Ban Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cần phê duyệt kế hoạch mua sắm các thiết bị hiện đại như máy điện châm đa năng không dây, hệ thống laser châm, máy kéo giãn cột sống tự động và bồn thủy trị liệu trong giai đoạn 2023 - 2025, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ hài lòng về trang thiết bị từ 85% lên trên 95%.
2. Chuẩn hóa và ban hành phác đồ điều trị kết hợp Đông - Tây y: Hội đồng Khoa học Bệnh viện cùng Ban chủ nhiệm Khoa Y học Cổ truyền hoàn thiện quy trình kỹ thuật chuẩn cho 10 bệnh lý phổ biến nhất (chiếm trên 70% cơ cấu nội trú, đặc biệt là đau thần kinh tọa và di chứng tai biến mạch máu não) trong vòng 12 tháng, nhằm giảm thời gian điều trị nội trú trung bình từ 10 - 15%.
3. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Phòng Tổ chức Cán bộ xây dựng lộ trình đào tạo liên tục sau đại học (Chuyên khoa 1, Thạc sĩ, Chuyên khoa 2) cho đội ngũ y bác sĩ của khoa, phấn đấu đến năm 2025 có ít nhất 60% bác sĩ đạt trình độ sau đại học, đáp ứng yêu cầu vận hành kỹ thuật chuyên sâu.
4. Đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện mã hóa bệnh án: Phòng Công nghệ Thông tin phối hợp với khoa tích hợp phần mềm quản lý bệnh án điện tử, chuẩn hóa mã hóa kép ICD-10 và mã chứng bệnh YHCT theo Quyết định số 2782/QĐ-BYT, giảm thiểu 50% lỗi thủ tục hành chính trong vòng 6 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

1. Lãnh đạo và nhà quản lý bệnh viện đa khoa: Giúp các nhà quản trị có cái nhìn toàn diện về cơ cấu bệnh tật thực tế, từ đó hoạch định chính sách đầu tư trang thiết bị, mở rộng quy mô giường bệnh nội trú YHCT và phân bổ nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu điều trị bệnh mạn tính.
2. Bác sĩ và nhân viên y tế chuyên ngành Y học cổ truyền: Cung cấp tài liệu tham khảo dịch tễ học lâm sàng, hỗ trợ quá trình chẩn đoán đối chiếu giữa mã bệnh ICD-10 và các chứng trạng Đông y, từ đó tối ưu hóa phác đồ điều trị kết hợp cho người bệnh cơ xương khớp và thần kinh.
3. Học viên sau đại học và nghiên cứu sinh y học: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về kết hợp nghiên cứu hồi cứu dữ liệu lớn (trên 46.000 hồ sơ) với khảo sát cắt ngang và phỏng vấn định tính, đóng vai trò như một bài mẫu tham khảo về quy trình phân tích số liệu SPSS.
4. Cơ quan quản lý bảo hiểm y tế và hoạch định chính sách y tế: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng phục vụ việc xây dựng danh mục kỹ thuật, định mức thanh toán chi phí khám chữa bệnh bảo hiểm y tế đối với các dịch vụ kỹ thuật y dược cổ truyền tại các đô thị lớn.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình bệnh tật tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương có đặc trưng gì nổi bật? Mô hình bệnh tật tại khoa tập trung chủ yếu vào các bệnh không lây nhiễm mạn tính. Theo ICD-10, nhóm bệnh cơ xương khớp (Chương XIII) chiếm tỷ lệ cao nhất (36,6% - 70,9%), kế tiếp là bệnh tuần hoàn (12,9% - 25,2%) và thần kinh (11,1% - 25,5%). Theo Y học cổ truyền, Chứng tý và Chứng phong chiếm trên 50% tổng số ca điều trị nội trú.

Đặc điểm nhân khẩu học của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa như thế nào? Nữ giới chiếm đa số ở cả nhóm ngoại trú (61,3% - 66,8%) và nội trú (60,4% - 66,0%). Người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên chiếm tỷ trọng lớn nhất (49,7% - 57,3%), phản ánh sự gia tăng của các bệnh lý thoái hóa cơ xương khớp và tim mạch theo tuổi tác tại khu vực đô thị.

Đại dịch COVID-19 ảnh hưởng như thế nào đến tình hình khám chữa bệnh tại khoa? Dữ liệu nghiên cứu cho thấy số lượt khám ngoại trú giảm từ 12.258 lượt (năm 2019) xuống còn 7.105 lượt (năm 2021); bệnh nhân nội trú giảm từ 457 ca xuống 149 ca. Tuy nhiên, tỷ trọng bệnh nhân rối loạn thần kinh và tuần hoàn sau phục hồi tăng mạnh, đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực can thiệp sau dịch.

Phương pháp chọn mẫu và phân tích số liệu của luận văn được thực hiện ra sao? Tác giả đã thu thập toàn bộ 46.505 hồ sơ ngoại trú và 1.417 bệnh án nội trú trong 5 năm, kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống 165 người bệnh điều trị nội trú để phỏng vấn sự hài lòng. Số liệu được phân tích thống kê mô tả và so sánh tỷ lệ trên phần mềm SPSS 20.0 để kiểm soát sai số.

Luận văn đề xuất những giải pháp trọng tâm nào để phát triển khoa trong tương lai? Các khuyến nghị chính gồm: đầu tư thiết bị kỹ thuật cao (laser châm, máy kéo giãn cột sống), chuẩn hóa phác đồ điều trị kết hợp Đông - Tây y cho 10 bệnh phổ biến, đào tạo nâng cao tỷ lệ bác sĩ sau đại học lên 60% vào năm 2025, và số hóa quản lý mã bệnh theo chuẩn Quyết định số 2782/QĐ-BYT.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện 46.505 hồ sơ ngoại trú và 1.417 hồ sơ nội trú, làm sáng tỏ mô hình bệnh tật tập trung vào nhóm bệnh không lây nhiễm tại Khoa Y học Cổ truyền - Bệnh viện Nguyễn Tri Phương.
• Nhóm bệnh cơ xương khớp (Chương XIII ICD-10, tương ứng Chứng tý) chiếm ưu thế tuyệt đối (36,6% - 70,9%), tiếp theo là các bệnh lý hệ tuần hoàn và thần kinh.
• Đối tượng điều trị chủ yếu là nữ giới (trên 60%) và người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên (chiếm hơn 50% tổng số ca bệnh), phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe mạn tính chuyên sâu tại đô thị.
• Đánh giá thực trạng nguồn lực ghi nhận mức độ hài lòng cao của người bệnh (>90%), đồng thời chỉ ra nhu cầu cấp thiết trong việc nâng cấp trang thiết bị và tăng cường nhân lực sau đại học.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh kết hợp Đông - Tây y giai đoạn 2023 - 2025.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp bộ dữ liệu thực chứng đáng tin cậy về dịch tễ học và quản trị nguồn lực y học cổ truyền tại bệnh viện đa khoa hạng 1. Kế hoạch tiếp theo cần tập trung thí điểm chuẩn hóa phác đồ điều trị cho 10 mặt bệnh phổ biến nhất trong vòng 12 tháng tới. Các cơ sở y tế và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác khung phân tích này để áp dụng vào thực tiễn quản lý và phát triển chuyên môn y dược cổ truyền.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Bệnh nhiễm trùng và ký sinh trùng. - Chương II: Bướu tân sinh. 5 - Chương III: Bệnh máu, cơ quan tạo máu và các rối loạn liên quan cơ chế miễn dịch. - Chương IV: Bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa.

- Chương V: Rối loạn tâm thần và hành vi. - Chương VI: Bệnh của hệ thần kinh. - Chương VII: Bệnh mắt và phần phụ. - Chương VIII: Bệnh tai và xương chũm.

- Chương IX: Bệnh của hệ tuần hoàn. - Chương X: Bệnh hệ hô hấp. - Chương XI: Bệnh hệ tiêu hóa. - Chương XII: Bệnh da và mô dưới da.

- Chương XIII: Bệnh cơ xương khớp và mô liên kết. - Chương XIV: Bệnh hệ tiết niệu và sinh dục. - Chương XV: Thai nghén, sinh đẻ và hậu sản. - Chương XVI: Một số bệnh lý xuất phát trong thời kỳ chu sinh.

- Chương XVII: Dị tật bẩm sinh, biến dạng và bất thường nhiễm sắc thể. - Chương XVIII: Triệu chứng, dấu hiệu và những phát hiện lâm sàng, cận lâm sàng bất thường không phân loại ở nơi khác. - Chương XIX: Chấn thương, ngộ độc và một số hậu quả khác do nguyên nhân bên ngoài. - Chương XX: Nguyên nhân bên ngoài của bệnh tật và tử vong.

6 - Chương XXI: Mã phục vụ những mục đích đặc biệt. Phân loại chứng bệnh theo y học cổ truyền. Y học cổ truyền không phân chia bệnh tật thành từng bệnh riêng rẽ mà qua tứ chẩn, bát cương quy nạp các triệu chứng thành các chứng hay hội chứng bệnh. Bệnh học nội khoa y học cổ truyền có thể chia làm hai loại: nhóm ngoại cảm thời bệnh và nhóm nội khoa tạp bệnh.

Nhóm ngoại cảm thời bệnh lấy học thuyết Thương hàn và học thuyết Ôn bệnh làm chỗ dựa về lý luận. Do đó chủ yếu lây bệnh chứng của lục kinh và vệ, khí, dinh, huyết để tiến hành biện chứng – luận trị trong quá trình trị liệu. Nhóm ngoại cảm thời bệnh khi liên hệ với y học hiện đại chủ yếu là những bệnh trong phạm vi bệnh truyền nhiễm. Nhóm nội khoa tạp bệnh lấy Kim quỹ yếu lược làm chỗ dựa về lý luận.

Bệnh chứng chủ yếu lấy cơ sở tạng phủ để xác định biện chứng luận trị. Nhóm nội khoa tạp bệnh khi liên hệ với y học hiện đại chủ yếu là những bệnh nội khoa [5]. Bộ y tế đã ban hành Quyết định số 2782/QĐ-BYT (01/07/2015) về việc ban hành danh mục bệnh y học cổ truyền tạm thời để mã hóa thí điểm áp dụng trong khám bệnh, chữa bệnh thanh toán bảo hiểm y tế [6].Một số chứng bệnh theo YHCT liên hệ với YHHĐ và ICD10 [6] Tên chứng/ Bệnh Mã ICD Viêm khớp dạng thấp huyết thanh M05 dương tính Chứng tý Viêm khớp dạng thấp khác M06 Bệnh viêm cột sống cứng khớp M45 7 Các viêm khớp khác M13 Thoái hóa đa khớp M15 Chứng tý, bế cốt tý Thoái hóa khớp háng M16 Thoái hóa khớp khác M19 Hạc tất phong Thoái hóa khớp gối M17 Thủ cốt chứng Thoái hóa khớp cổ– bàn ngón tay M18 Thống phong Gout M10 Hồng ban thảo sang, hồng hồ điệp sang, hồng Lupus ban đỏ hệ thống M32 ban lang sang Bì tê, thư bệnh Xơ cứng bì toàn thể M34 Bệnh gân-dây chằng ở chi dưới, M76 Cân tý không kể bàn chân Các bệnh gân-dây chằng khác M77 Yêu thống Đau lưng M54 Loãng xương có kèm gẫy xương Cốt chiết M80 bệnh lý Loãng xương không kèm gẫy Cốt tý, cốt nuy M81 xương bệnh lý Lỵ tật, trường tịch Bệnh Amip A06 Tiêu khát Bệnh đái tháo đường phụ thuộc E10 8 insulin Bệnh đái tháo đường không phụ E11 thuộc insulin Bệnh đái tháo đường liên quan E12 đến suy dinh dưỡng Bệnh đái tháo đường xác định E13 khác Các thể đái tháo đường không xác E14 định Rối loạn giấc ngủ không do Thất miên F51 nguyên nhân thực thể Khẩu nhãn oa tà Bệnh dây thần kinh mặt (VII) G51 Liệt mềm nửa người G81.0 Chứng nuy, nuy chứng Liệt mềm hai chi dưới G82.0 Liệt mềm tứ chi G82.3 Hội chứng liệt khác G83 Bán thân bất toại Liệt nửa người G81 9 1. Tình hình nghiên cứu mô hình bệnh tật và tình hình sử dụng YHCT trên Thế giới và Việt Nam.

Trên Thế giới. Tình hình mô hình bệnh tật. Trong nhiều năm đã chứng minh sức khoẻ và mô hình bệnh tật của người dân thường phản ánh trung thành điều kiện sinh sống về kinh tế, xã hội, văn hoá, tập quán và yếu tố môi trường gần gũi với nơi mà họ sinh sống. Theo thống kê của WHO năm 2005, trong số 58 triệu ca tử vong trên thế giới, các bệnh không lây nhiễm (BKLN) được ước tính chiếm 35triệu ca, gấp đôi số người chết do nguyên nhân từ bệnh lây nhiễm (bao gồm cả HIV/AIDS, bệnh laovà sốt rét), biến chứngsinh non và suy dinh dưỡng cộng lại.

Mười sáu triệu ca trong 35 triệu ca tử vong xảy ra ở những người dưới 70 tuổi.Trong số các BKLN, bệnh tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong (17,5 triệu ca), ung thư (7,6 triệu ca),bệnh hô hấp mãn tính (4,1 triệu ca) [9]. Đến năm 2016, trong số 56,9 triệu ca tử vong toàn cầu, hơn 3/4 số ca tử vong do các BKLN(31,5 triệu) xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình với khoảng 46% số ca tử vong xảy ra trước 70 tuổi ở các quốc gia này. Các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong là bệnh tim mạch (17,9 triệu ca), ung thư (9,0 triệu ca) và các bệnh về đường hô hấp, bao gồm hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (3,8 triệu ca), bệnh tiểu đường(1,6 triệu ca) [10]. Trên khắp các khu vực, ngoại trừ khu vực châu Phi, tử vong do các BKLN vượt quá các điều kiện từ các bệnhlây nhiễm, biến chứng sinh non và dinh dưỡng cộng lại.

Đối với nam giới ở Khu vực Châu Âu, tử vong do các BKLN cao gấp 13 lần so với các nguyên nhân khác cộng lại và đối với nam giới ở khu vực Tây Thái Bình Dương tỉ lệ này cao gấp 8 lần [11]. 10 Tỷ lệ tử vong theo tiêu chuẩn tổng thể của các BKLN ở mọi lứa tuổi của các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình là 756/100.000 đối với nam và 565/100.000 đối với nữ, cao hơn 65% và 85% so với nam và nữ ở các nước thu nhập cao (năm 2008).Tỷ lệ tử vong của các BKLN ở nam giới theo tiêu chuẩn ở mọi lứa tuổi là cao nhất ở khu vực châu Phi đối với nam giới (844/100.000) và đối với nữ (724/100. Các dự báo của WHO cho thấy các tỷ lệ BKLN trong tổng số ca tử vong sẽ tăng đáng kể trong thập kỷ tới, tăng 15% trên toàn cầu trong giai đoạn 2010 đến 2020 (khoảng 44 triệu người chết). Sự gia tăng lớn nhất sẽ là ở các khu vực ở Châu Phi, Đông Nam Á và Đông Địa Trung Hải (sẽ tăng hơn 20%).

Ngược lại, ở khu vực châu Âu ước tính sẽ không tăng. Ở khu vực châu Phi, BKLN sẽ gây ra khoảng 3,9 triệu ca tử vong năm 2020. Các khu vực được dự báo có tổng số người chết vì BKLN nhiều nhất vào năm 2020 là Đông Nam Á (10,4 triệu người chết) và Tây Thái Bình Dương (12,3 triệu người chết) [12]. Tình hình sử dụng Y học cổ truyền.

Y học cổ truyền (YHCT) được sử dụng rộng rãi trên thế giới và được coi trọng vì nhiều lý do. Tại Hội nghị quốc tế về YHCT các nước Đông Nam Á tháng 2/2013, Tổng Giám Đốc Tổ chức Y tế Thế giới, Tiến sĩ Margaret Chan, tuyên bố “Thuốc y học cổ truyền, với chất lượng, sự an toàn, và hiệu quả đã được chứng minh, góp phần đạt được mục tiêu đảm bảo tiếp cận chăm sóc sức khỏe cho tất cả mọi người. Đối với nhiều triệu người thì thuốc thảo dược, các phương pháp chữa trị cổ truyền, và thầy lang là nguồn cung cấp chăm sóc sức khỏe chủ yếu và đôi khi là duy nhất. Đó cũng là loại hình chăm sóc sức khỏe phù hợp về văn hóa và được nhiều người tin tưởng.

Giá cả chấp nhận được của phần lớn các loại thuốc cổ truyền khiến chúng hấp dẫn hơn trong thời buổi chi phí y tế tăng vọt và gần như mọi người đều phải thắt lưng buộc bụng. Y học cổ truyền cũng nổi lên như là một cách để đối phó với mức 11 độ tăng không ngừng các bệnh không lây nhiễm mạn tính”[13]. Cho dù lý do tìm kiếm YHCT là gì đi nữa, thực tế là mối quan tâm dành cho YHCT trên thế giới đã tăng lên và sẽ tiếp tục tăng, là điều không còn phải nghi ngờ. Các hệ thống y tế trên thế giới đang phải đương đầu với tình trạng bệnh mạn tính ngày càng tăng và chi phí chăm sóc sức khỏe không ngừng leo thang.

Cả người bệnh và cơ sở y tế đều đòi hỏi các dịch vụ y tế phải được tiếp thêm sinh khí, chú trọng nhiều hơn vào chăm sóc theo từng cá nhân, lấy con người làm trung tâm[13]. Ở nhiều nước châu Á, YHCT tiếp tục được sử dụng rộng rãi. Tại Nhật Bản, 60 - 70% bác sĩ chuyên khoa kê đơn thuốc YHCT cho bệnh nhân của họ. Ở Malaysia, các hình thức truyền thống của Malaysia, Trung Quốc và Ấn Độ được sử dụng rộng rãi.

Tại Trung Quốc, YHCT chiếm khoảng 40% tổng số dịch vụ chăm sóc sức khỏe và được sử dụng để điều trị cho khoảng 200 triệu bệnh nhân hàng năm [14]. Đối với Châu Mỹ Latinh, văn phòng Khu vực Châu Mỹ của WHO (AMRO/PAHO) báo cáo rằng 71% dân số ở Chile và 40% dân số ở Colombia đã sử dụng YHCT [14]. Ở nhiều nước phát triển, một số liệu pháp YHCT nhất định rất phổ biến. Báo cáo chính phủ và phi chính phủ khác nhau tuyên bố rằng tỷ lệ dân số đã sử dụng YHCT là 46% tại Úc, 49% tại Pháp và 70% tại Canada.

Một cuộc khảo sát của 610 bác sĩ Thụy Sĩ cho thấy 46% đã sử dụng một số hình thức YHCT, chủ yếu là vi lượng đồng căn và châm cứu. Số lượt truy cập vào các nhà cung cấp YHCT hiện vượt quá số lượt truy cập đến tất cả các bác sĩ chăm sóc chính ở Hoa Kỳ [14]. Tại Việt Nam. Tình hình mô hình bệnh tật.

Mô hình bệnh tật của các quốc gia sẽ khác nhau vì mỗi quốc gia có một đặc thù riêng về nhân chủng học, địa lý, văn hóa, tập quán, và điều kiện kinh tế kỹ thuật.Việt Nam là một quốc gia nhiệt đới đang phát triển có hơn 90 triệu dân. Các nghiên cứu MHBT của nước ta từ trước đến nay chủ yếu dựa trên cơ sở thông tin thống kê y tế, số liệu quản lý hành chính, số liệu chủ yếu thu thập từ những người điều trị tại cơ sở y tế công cộng.