Phát Triển Đội Ngũ Giáo Viên Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Huyện Điện Biên Tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo viên trường phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên theo hướng chuẩn hóa.

• Tác giả: Trần Đăng Khoa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Lê
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Phát Triển Đội Ngũ Giáo Viên Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú Huyện Điện Biên Tỉnh Điện Biên Theo Hướng Chuẩn Hóa
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lý giáo dục
• 1.2.2. Quản lý nhà trường
• 1.2.3. Phát triển và phát triển đội ngũ giáo viên
• 1.2.4. Chuẩn và chuẩn hóa
• 1.3. Trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.3.1. Vị trí của trường THPT
• 1.3.2. Trường THPT trong xu thế hiện nay
• 1.3.3. Trường phổ thông DTNT trong xu thế hiện nay
• 1.4. Đội ngũ giáo viên THPT với chuẩn nghề nghiệp
• 1.4.1. Yêu cầu về chuẩn nghề nghiệp của giáo viên THPT
• 1.4.2. Nội dung chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT
• 1.4.3. Chuẩn hóa đội ngũ giáo viên THPT
• 1.5. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa
• 1.5.1. Kế hoạch hóa đội ngũ giáo viên
• 1.5.2. Tuyển dụng và sử dụng đội ngũ giáo viên
• 1.5.3. Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
• 1.5.4. Kiểm tra đánh giá đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa
• 1.5.5. Xây dựng môi trường thuận lợi để phát triển đội ngũ
• 1.6. Các yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến việc phát triển đội ngũ giáo viên trong giai đoạn hiện nay
• 1.6.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.6.2. Các yếu tố khách quan
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA
• 2.1. Khái quát về đặc điểm kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Điện Biên
• 2.1.1. Vị trí địa lí và điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội huyện Điện Biên
• 2.1.2. Vài nét về giáo dục huyện Điện Biên
• 2.1.3. Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên
• 2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên
• 2.2.1. Thực trạng về số lượng
• 2.2.2. Thực trạng về cơ cấu
• 2.2.3. Thực trạng về chất lượng
• 2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên theo hướng chuẩn hóa
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của việc phát triển đội ngũ giáo viên
• 2.3.2. Thực trạng công tác lập kế hoạch, quy hoạch đội ngũ giáo viên
• 2.3.3. Thực trạng công tác tuyển dụng, bố trí, sử dụng giáo viên
• 2.3.4. Thực trạng hoạt động bồi dưỡng phát triển giáo viên
• 2.3.5. Thực trạng kiểm tra đánh giá giáo viên
• 2.3.6. Thực trạng việc tạo môi trường và điều kiện để phát triển đội ngũ giáo viên
• 2.4. Đánh giá chung
• 2.4.1. Những điểm mạnh
• 2.4.2. Những điểm còn hạn chế
• 2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.2. Nguyên tắc toàn diện và hệ thống
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khách quan
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2. Các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên theo hướng chuẩn hóa
• 3.2.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò của việc phát triển đội ngũ giáo viên
• 3.2.2. Xây dựng quy hoạch tổng thể đội ngũ giáo viên Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên theo hướng chuẩn hóa
• 3.2.3. Bố trí, sử dụng giáo viên theo hướng chuẩn hóa
• 3.2.4. Bồi dưỡng giáo viên và khuyến khích giáo viên tự học tự bồi dưỡng theo yêu cầu chuẩn hóa
• 3.2.5. Kiểm tra đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT
• 3.2.6. Tạo môi trường và điều kiện thuận lợi để phát triển đội ngũ giáo viên
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Kết quả thăm dò ý kiến về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo
• Đối với nhà trường
• Đối với đội ngũ giáo viên
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
• Phụ lục 2: PHIẾU TRƯNG CẦU Ý KIẾN
• Phụ lục 3: PHIẾU GIÁO VIÊN TỰ ĐÁNH GIÁ
• Phụ lục 4: PHIẾU ĐÁNH GIÁ GIÁO VIÊN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
• Phụ lục 5: PHIẾU TỔNG HỢP XẾP LOẠI GIÁO VIÊN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
• Phụ lục 6: PHIẾU XẾP LOẠI GIÁO VIÊN CỦA HIỆU TRƯỞNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Đội Ngũ Giáo Viên Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú

Phát triển đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống giáo dục hiện nay, đặc biệt là tại các trường phổ thông dân tộc nội trú. Đội ngũ giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là những người định hình tương lai cho học sinh. Việc phát triển đội ngũ giáo viên tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

1.1. Đặc Điểm Của Đội Ngũ Giáo Viên Tại Trường Phổ Thông Dân Tộc Nội Trú

Đội ngũ giáo viên tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên có sự đa dạng về trình độ và kinh nghiệm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều giáo viên chưa đạt chuẩn về trình độ đào tạo. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là cần thiết để đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện đại.

1.2. Vai Trò Của Đội Ngũ Giáo Viên Trong Giáo Dục Dân Tộc

Đội ngũ giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục và phát triển nhân cách cho học sinh dân tộc. Họ không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn giúp học sinh hiểu và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Đội Ngũ Giáo Viên Tại Điện Biên

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc phát triển đội ngũ giáo viên, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự thiếu hụt giáo viên có trình độ cao, điều kiện làm việc khó khăn và chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ.

2.1. Thiếu Hụt Giáo Viên Có Trình Độ Cao

Số lượng giáo viên có trình độ trên chuẩn còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Cần có các biện pháp để thu hút và giữ chân giáo viên có năng lực.

2.2. Điều Kiện Làm Việc Khó Khăn

Nhiều giáo viên phải làm việc trong điều kiện khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học. Điều này ảnh hưởng đến tâm lý và hiệu quả giảng dạy của họ.

III. Phương Pháp Phát Triển Đội Ngũ Giáo Viên Hiệu Quả

Để phát triển đội ngũ giáo viên một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và khoa học. Các phương pháp này bao gồm đào tạo, bồi dưỡng và tạo điều kiện làm việc tốt cho giáo viên.

3.1. Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Giáo Viên

Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên. Điều này giúp họ cập nhật kiến thức mới và cải thiện kỹ năng giảng dạy.

3.2. Tạo Điều Kiện Làm Việc Tốt Hơn

Cần cải thiện cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học để tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên. Điều này không chỉ giúp họ làm việc hiệu quả hơn mà còn nâng cao tinh thần làm việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc phát triển đội ngũ giáo viên tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên đã đạt được một số kết quả tích cực. Nhiều giáo viên đã được bồi dưỡng và nâng cao trình độ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Đào Tạo

Các chương trình đào tạo đã giúp nhiều giáo viên nâng cao trình độ chuyên môn, từ đó cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập của học sinh.

4.2. Tác Động Đến Chất Lượng Giáo Dục

Sự phát triển của đội ngũ giáo viên đã có tác động tích cực đến chất lượng giáo dục tại trường, giúp học sinh đạt được nhiều thành tích cao trong học tập.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Đội Ngũ Giáo Viên Tại Điện Biên

Phát triển đội ngũ giáo viên tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần tiếp tục đầu tư và cải thiện các chính sách để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong tương lai.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần có các kế hoạch dài hạn để phát triển đội ngũ giáo viên, bao gồm việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng.

5.2. Vai Trò Của Chính Sách Giáo Dục

Chính sách giáo dục cần được điều chỉnh để hỗ trợ tốt hơn cho đội ngũ giáo viên, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường phổ thông dân tộc nội trú.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số là chiến lược then chốt nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội tại các địa bàn biên giới. Tại huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên – nơi quy tụ 25 đơn vị hành chính cấp xã với 17 dân tộc anh em cùng sinh sống và mật độ dân số chỉ 47 người/km2, giáo dục nội trú giữ vai trò nòng cốt trong việc tạo nguồn cán bộ cơ sở. Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên được giao trọng trách nuôi dạy và giáo dục 300 học sinh là con em đồng bào vùng cao, vùng biên giới đặc biệt khó khăn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 theo Quyết định số 711/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là khảo sát toàn diện thực trạng, xác định các điểm nghẽn trong công tác quản lý và phát triển đội ngũ giáo viên, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp khả thi nhằm chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ đội ngũ gồm 24 giáo viên và cán bộ quản lý của Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên trong giai đoạn 4 năm học từ 2009 đến 2014. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp cung cấp các giải pháp tối ưu hóa năng lực giảng dạy, khắc phục tình trạng thiếu hụt trình độ sau đại học với mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên trên chuẩn lên mức 15% đến 20%, tạo bước đòn bẩy nâng cao tỷ lệ học sinh khá, giỏi của nhà trường từ mức 58,5% lên trên 70% trong các giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết quản lý nhân sự hiện đại và khoa học quản lý giáo dục làm nền tảng phân tích:

1. Thuyết quản lý khoa học của Fredrick Winslow Taylor (năm 1911): Đặt trọng tâm vào việc phân tích công việc, định mức lao động chuẩn xác và phân công nhiệm vụ phù hợp với năng lực chuyên môn để tối ưu hóa hiệu suất làm việc của giáo viên.
2. Thuyết quản lý hành chính của Henri Fayol (năm 1949): Ứng dụng 5 chức năng quản lý cốt lõi bao gồm dự báo và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra vào quản trị trường học.
3. Khung chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông: Được xây dựng trên 5 nhóm năng lực cốt lõi theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bao gồm: Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục; Năng lực dạy học; Năng lực giáo dục; Năng lực hoạt động chính trị - xã hội; Năng lực phát triển nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ các khái niệm công cụ: Quản lý giáo dục, Quản lý nhà trường, Chuẩn hóa đội ngũ giáo viên và Thiết chế giáo dục chuyên biệt phổ thông dân tộc nội trú trong giai đoạn hội nhập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp chặt chẽ giữa các phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

1. Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp gồm các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết năm học và hồ sơ biên chế của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên giai đoạn 2009-2014. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu trưng cầu ý kiến trực tiếp.
2. Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu khảo sát toàn bộ đối tượng gồm 24 cán bộ quản lý và giáo viên đang trực tiếp công tác tại trường nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối và phản ánh chính xác bức tranh thực tế của đơn vị.
3. Phương pháp phân tích: Sử dụng toán thống kê để phân tích định lượng với các chỉ số tần suất, giá trị trung bình cộng, phương sai, độ lệch chuẩn và hệ số tương quan tuyến tính. Phương pháp chuyên gia và khảo nghiệm được triển khai để kiểm định tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm giải pháp. Timeline khảo sát và phân tích thực địa hoàn thiện trong năm học 2013-2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên trong chu kỳ 4 năm học làm nổi bật các phát hiện quan trọng:

1. Sự ổn định về quy mô biên chế nhưng hạn chế về trình độ chuyên sâu: Số lượng giáo viên tăng nhẹ từ 21 giáo viên (năm học 2009-2010) lên 24 giáo viên (năm học 2014-2015), duy trì tỷ lệ bình quân 2,25 giáo viên/lớp. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn đào tạo trình độ đại học đạt 100%, tuy nhiên tỷ lệ giáo viên đạt trình độ trên chuẩn (sau đại học) là 0%.
2. Kết quả giáo dục hai mặt phản ánh sự chênh lệch chất lượng: Trong năm học 2013-2014, đánh giá học lực trên tổng số 299 học sinh cho thấy tỷ lệ Giỏi đạt 4,0% (12 học sinh), tỷ lệ Khá đạt 54,5% (163 học sinh), tỷ lệ Trung bình chiếm 38,5% (115 học sinh) và tỷ lệ Yếu kém là 3,0% (9 học sinh). Về hạnh kiểm, loại Tốt chiếm 68,6% (205 học sinh), loại Khá chiếm 24,7% (74 học sinh), Trung bình là 5,0% và Yếu là 1,7%.
3. Áp lực cơ sở vật chất và môi trường sư phạm đặc thù: Khuôn viên trường bị thu hồi 1.166 m2 đất để phục vụ quy hoạch hạ tầng đô thị của địa phương, dẫn tới không gian sinh hoạt bị thu hẹp. Phòng ở nội trú của học sinh chịu áp lực lớn với mật độ trung bình 10 học sinh trong phòng diện tích 18m2, gây ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý nội trú của giáo viên.

Thảo luận kết quả

Các số liệu khảo sát phản ánh thực tế khách quan của giáo dục vùng cao. Huyện Điện Biên hiện có 70 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và 12 trường đạt mức độ 2 trên tổng số 108 trường toàn huyện. Tuy nhiên, tại các xã vùng sâu, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, thu nhập bình quân đầu người chỉ đạt khoảng 147 USD/năm, tạo rào cản lớn trong việc huy động các nguồn lực xã hội hóa.

Dữ liệu phân tích tương quan giữa chất lượng giảng dạy và năng lực sư phạm khẳng định: Đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt huyết nhưng còn thiếu kinh nghiệm xử lý các tình huống sư phạm đặc thù với học sinh dân tộc thiểu số vốn còn rào cản về vốn tiếng Việt. Sự thiếu vắng các chuyên đề bồi dưỡng chuyên sâu theo vị trí việc làm và việc chưa có giáo viên trình độ thạc sĩ là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ học sinh giỏi chỉ dừng lại ở mức 4,0%. Biểu đồ phân bố trình độ chuyên môn và bảng tổng hợp kết quả đánh giá theo Chuẩn nghề nghiệp cho thấy nhu cầu cấp bách phải tái cấu trúc chương trình bồi dưỡng thường xuyên tại nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ được đề xuất nhằm phát triển đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa:

1. Nâng cao nhận thức và xây dựng quy hoạch tổng thể đội ngũ: Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp với Công đoàn tổ chức các đợt sinh hoạt chuyên đề về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên; xây dựng đề án quy hoạch nhân sự giai đoạn 2015-2020 với mục tiêu 100% cán bộ, giáo viên nắm vững các tiêu chí chuẩn hóa và 15% đến 20% giáo viên được cử đi đào tạo trình độ thạc sĩ.
2. Tối ưu hóa công tác tuyển dụng, bố trí và sử dụng giáo viên: Thực hiện phân công nhiệm vụ giảng dạy đúng chuyên môn đào tạo, đảm bảo định mức giờ dạy hợp lý; tham mưu Sở Giáo dục và Đào tạo ưu tiên tuyển dụng giáo viên là người dân tộc thiểu số tại chỗ để nâng tỷ lệ giáo viên người bản địa lên trên 30% trong giai đoạn 2015-2018.
3. Đổi mới công tác bồi dưỡng và thúc đẩy năng lực tự học: Tổ chức bồi dưỡng thường xuyên gắn với 5 tiêu chuẩn nghề nghiệp; 100% giáo viên tham gia tập huấn ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá; thiết lập quỹ hỗ trợ nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng từ năm học 2015-2016.
4. Hoàn thiện quy trình đánh giá và thiết lập chế độ đãi ngộ thỏa đáng: Thực hiện kiểm tra, đánh giá giáo viên hằng năm công khai, minh bạch theo đúng quy định của Chuẩn nghề nghiệp; chi trả đầy đủ 100% các chế độ phụ cấp ưu đãi, phụ cấp thu hút vùng đặc biệt khó khăn; đầu tư cải tạo nhà công vụ nhằm tạo điều kiện an cư cho giáo viên yên tâm công tác.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo khoa học và thực tiễn giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý và Hiệu trưởng các trường phổ thông dân tộc nội trú: Vận dụng trực tiếp quy trình 5 bước về kế hoạch hóa, bố trí, bồi dưỡng và đánh giá giáo viên theo chuẩn vào công tác quản trị trường học nội trú.
2. Chuyên viên quản lý nhân sự tại Sở Giáo dục và Đào tạo và Phòng Giáo dục và Đào tạo: Tham khảo mô hình dự báo nhu cầu giáo viên để xây dựng chính sách điều động, luân chuyển và tuyển dụng cho hệ thống gồm 108 trường học trên toàn địa bàn huyện Điện Biên cũng như các trường vùng cao biên giới.
3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Khai thác khung lý thuyết chuẩn hóa, mô hình đánh giá nhân lực và bộ phiếu khảo sát thực tiễn để phục vụ các công trình nghiên cứu khoa học cùng chủ đề.
4. Đội ngũ giáo viên đang giảng dạy tại các trường vùng sâu, vùng xa: Sử dụng các tiêu chí của Chuẩn nghề nghiệp để xây dựng lộ trình tự học, tự bồi dưỡng, nâng cao năng lực dạy học phân hóa cho học sinh dân tộc thiểu số.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu cốt lõi của việc chuẩn hóa đội ngũ giáo viên trường nội trú là gì? Mục tiêu cốt lõi là nâng cao năng lực sư phạm, phẩm chất nghề nghiệp và trình độ chuyên môn của đội ngũ nhà giáo theo các tiêu chuẩn quốc gia, giúp chuyển hóa chất lượng dạy học và nuôi dưỡng 300 học sinh dân tộc thiểu số đạt kết quả giáo dục toàn diện.

2. Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông gồm những lĩnh vực nào? Chuẩn nghề nghiệp gồm 5 lĩnh vực chính: Năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục; Năng lực dạy học; Năng lực giáo dục; Năng lực hoạt động chính trị - xã hội; Năng lực phát triển nghề nghiệp, được cụ thể hóa thành 25 tiêu chuẩn chi tiết.

3. Điểm nghẽn lớn nhất về cơ cấu trình độ của nhà trường tại thời điểm nghiên cứu là gì? Điểm nghẽn lớn nhất là 100% giáo viên đều đạt chuẩn trình độ cử nhân đại học nhưng tỷ lệ trên chuẩn sau đại học là 0%, trong khi yêu cầu đổi mới chương trình đòi hỏi đội ngũ cốt cán có trình độ thạc sĩ chuyên ngành.

4. Cỡ mẫu và phương pháp xử lý số liệu trong luận văn được thực hiện như thế nào? Nghiên cứu khảo sát toàn bộ 24 cán bộ quản lý và giáo viên của nhà trường trong 4 năm học liên tiếp. Dữ liệu được xử lý bằng các thuật toán thống kê gồm tính trung bình cộng, phương sai và hệ số tương quan để bảo đảm tính chuẩn xác khoa học.

5. Giải pháp nào mang tính đột phá để nâng cao chất lượng giáo viên vùng cao? Giải pháp đột phá là kết hợp bồi dưỡng tại chỗ theo vị trí việc làm với chính sách đãi ngộ vật chất và tinh thần thỏa đáng, tạo môi trường thuận lợi để 100% giáo viên phát huy tinh thần tự học và đổi mới phương pháp giảng dạy.

Kết luận

1. Khẳng định phát triển đội ngũ giáo viên theo hướng chuẩn hóa là khâu đột phá quyết định chất lượng giáo dục tại các trường phổ thông dân tộc nội trú.
2. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý và chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo 5 nhóm năng lực chuẩn nghề nghiệp hiện hành.
3. Phân tích thực trạng 24 giáo viên tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên, chỉ rõ điểm mạnh về sự tận tụy và khoảng trống 0% trình độ sau đại học.
4. Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp quản lý có tính cấp thiết và khả thi cao, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi lên trên 70% trong giai đoạn 2015-2020.
5. Kêu gọi các cấp quản lý giáo dục tại địa phương khẩn trương triển khai quy hoạch, đầu tư nguồn lực và chính sách đãi ngộ thỏa đáng nhằm xây dựng đội ngũ nhà giáo vững vàng chuyên môn, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục vùng cao biên giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ THEO HƯỚNG CHUẨN HÓA 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ở nước ngoài Ngày nay trong giáo dục thế giới đã xuất hiện xu hướng “cải cách dựa trên các chuẩn” (reform based on standards). Nhiều nước đã tiến hành xây dựng bộ chuẩn cho giáo dục của nước mình: chuẩn chất lượng giáo dục, chuẩn nhà trường, chuẩn cán bộ quản lý giáo dục, chuẩn giáo viên.

Trong bộ chuẩn cho giáo viên có chuẩn trình độ đào tạo, chuẩn chức danh, chuẩn nghề nghiệp (professional standard)… Trong chuẩn nghề nghiệp, một số nước đã tiến đến xây dựng chuẩn nghề nghiệp cho GV từng ngành học, cấp học, môn học. Chuẩn nghề nghiệp (sau đây gọi tắt là Chuẩn) của giáo viên phổ thông là văn bản quy định các yêu cầu cơ bản về phẩm chất, năng lực mà người giáo viên cần đạt được nhằm đáp ứng mục tiêu của giáo dục phổ thông. Hoa Kỳ Hoa Kỳ là quốc gia đi tiên phong trong xây dựng chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông. Uỷ ban quốc gia chuẩn nghề dạy học (National Board for Professional Teacher Standards – NBPTS) - được thành lập năm 1987 - đã đề xuất 5 điểm cốt lõi để các bang vận dụng: (i) Giáo viên phải tận tâm với học sinh và việc học của họ (Teachers are Committed to Students and Their Learning).

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vương quốc Anh Chuẩn nghề nghiệp giáo viên của Anh (2007) được cấu trúc gồm 3 phần (lĩnh vực) có liên quan lẫn nhau, đó là: (i) Những đặc trưng nghề nghiệp (ii) Kiến thức và sự am hiểu nghề nghiệp (iii) Các kĩ năng nghề nghiệp. Mỗi phần (lĩnh vực) lại có các tiêu chuẩn. Các tiêu chuẩn này chung cho tất cả các loại giáo viên.

Mỗi tiêu chuẩn có các yêu cầu. Đối với mỗi loại giáo viên có những yêu cầu khác nhau (cả về số lượng và mức độ). Chuẩn nghề nghiệp giáo viên được xác định cụ thể cho từng giai đoạn phát triển nghề của giáo viên: - Giáo viên mới vào nghề (Q): (33 yêu cầu) - Dành cho tất cả giáo viên (C): (41 yêu cầu) - Giáo viên trong thang bậc trả lương cao (P): (10 yêu cầu) - Giáo viên giỏi (E): (15 yêu cầu) - Giáo viên có kĩ năng cấp cao (chuyên gia) (A): (3 yêu cầu) 1. Cộng hòa Liên bang Đức Theo nghị quyết Hội nghị Bộ trưởng Văn hoá Giáo dục các bang trong Liên bang (2004) thì chuẩn đào tạo giáo viên là những yêu cầu mà mọi giáo viên phải đáp ứng.

Theo đó, những nét chính về hình ảnh nghề nghiệp của người giáo viên là: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (i) Giáo viên là những chuyên gia về dạy và học. Nhiệm vụ chủ yếu của họ là xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và đánh giá quá trình dạy và học. (ii) Giáo viên phải ý thức được rằng nhiệm vụ của họ gắn bó chặt chẽ với các giờ lên lớp và với cuộc sống nhà trường. (iii) Giáo viên thực thi nhiệm vụ đánh giá và tư vấn một cách công bằng có trách nhiệm.

Muốn vậy họ phải có trình độ cao về sư phạm tâm lý và chẩn đoán. (iv) Giáo viên liên tục phát triển các năng lực nghề nghiệp của mình, tận dụng mọi cơ hội để theo kịp các phát triển mới trong hoạt động nghề nghiệp. (v) Giáo viên tham gia xây dựng một nền văn hoá học đường khuyến khích học tập. Khối Australia Khối Australia xây dựng Khung quốc gia về chuẩn nghề nghiệp dạy học (The National Framework for Professional Standards for Teaching).

Trên cơ sở đó, các bang xây dựng chuẩn nghề nghiệp riêng của mình. Khung quốc gia có 4 lĩnh vực : (i) Kiến thức nghề nghiệp (Professional Knowledge) (ii) Thực hành nghề nghiệp (Professional Practice) (iii) Giá trị nghề nghiệp (Professional Values) (iv) Quan hệ nghề nghiệp (Professional Relationships). Đối với các bang, không nhất thiết xây dựng cả 4 lĩnh vực, chỉ hai lĩnh vực 1 và 2 là giống nhau, các lĩnh vực 3 và 4 không giống nhau. Trung Quốc Đã có nhiều công trình nghiên cứu về phương pháp đánh giá giáo dục nói chung, đánh giá giáo viên nói riêng của các tác giả Thường Phong Mã (2005), Liên Bản Cố (2001), Thẩm Ngọc Thuần (2002) Ngô Cương (1996, 2001).

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ở trong nước Đề cập đến vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên đã có nhiều công trình nghiên cứu. Trong chuyên khảo ”Cẩm nang nâng cao năng lực và phẩm chất ĐNGV” [3], của các tác giả Đặng Quốc Bảo, Đỗ Quốc Anh, Đinh Thị Kim Thoa, sau khi đề cập đến những vấn đề chung về phẩm chất, năng lực của người thầy, nghề thầy trong bối cảnh phát triển mới, nhóm tác giả đã đề ra các con đường để người thầy tự tìm hiểu nâng cao được năng lực của bản thân, đáp ứng yêu cầu của nhà giáo trong điều kiện đất nước thực hiện hội nhập và công nghiệp hóa, đưa giáo dục vào sự chuẩn hóa, hiện đại hóa. Nhằm triển khai thực hiện chỉ thị 40/CT – TW của Ban bí thư về ”Xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 – 2010” [1], Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục (nay là viện Khoa học giáo dục Việt Nam) đã thực hiện ”Nghiên cứu đánh giá thực trạng đội ngũ nhà giáo Việt Nam” làm căn cứ cho các quyết định có liên quan tới đội ngũ nhà giáo.

Khi đề cập đến vấn đề giáo viên trong giáo dục, bản báo cáo khuyến nghị những khía cạnh cần được quan tâm nhằm nâng cao năng lực về chuyên môn cho cả ĐNGV. Theo Nguyễn Hữu Châu trong "Chất lượng giáo dục – Những vấn đề lí luận và thực tiễn”[22] ngoài các yêu cầu về tư tưởng đạo đức của người giáo viên, ngày nay để thực hiện sứ mệnh của mình người giáo viên còn cần có những năng lực cơ bản sau: chuẩn đoán, đáp ứng, đánh giá, thiết lập mối quan hệ, triển khai chương trình giáo dục, quan hệ xã hội. Tác giả Lã Thị Oanh trong luận văn «Các biện pháp quản lý giáo viên của hiệu trưởng trường THPT đạt chuẩn quốc gia ở tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu»[39] đã nghiên cứu và đề xuất các biện pháp để quản lý giáo viên trong các trường THPT đạt chuẩn nhằm duy trì và giữ vững 5 tiêu chuẩn của trường chuẩn quốc gia. Tác giả Ngô Đức Sáu trong luận văn «Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường THCS huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ trong giai 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đoạn hiện nay»[42] đã đề cập tới thực trạng đội ngũ, thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên các trường THCS và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay.

Tác giả Nguyễn Quốc Nam trong luận văn «Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các trường THPT huyện Mê Linh, Hà Nội theo chuẩn nghề nghiệp»[36] đã nghiên cứu thực trạng quản lý đội ngũ giáo viên và quán lý phát triển đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, đề xuất các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên THPT huyện Mê Linh theo chuẩn nghề nghiệp đáp ứng yêu cầu hiện nay. Để đáp ứng yêu cầu xủa xã hội về đổi mới giáo dục và tiếp cận hội nhập với giáo dục quốc tế, năm 2007, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học. Năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non. Năm 2009 Bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS, giáo viên THPT [11].

Trong các quyết định ban hành chuẩn nghề nghiệp giáo viên này đều hướng dẫn cách đánh giá giáo viên và quy trình thực hiện. Tóm lại vấn đề phát triển đội ngũ giáo viên theo quan điểm chuẩn hóa là vấn đề cấp thiết được quan tâm và tập trung nghiên cứu. Tuy nhiên phát triển đội ngũ giáo viên ở tỉnh Điện Biên, nhất là trong trường phổ thông dân tộc nội trú THPT thì vẫn còn nhiều điều bất cập và cần tiếp tục nghiên cứu. Vì vậy tác giả trên cơ sở kế thừa kết quả những nghiên cứu đã có tiếp tục nghiên cứu thực trạng đội ngũ và công tác phát triển đội ngũ của Trường Phổ thông dân tộc nội trú huyện Điện Biên trong thời gian qua và từ đó đề xuất biện pháp giải quyết các yêu cầu mà giáo dục đào tạo đặt ra với nhà trường.

Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý Bất kì một ngành khoa học nào cũng đều bắt nguồn từ thực tiễn, nó tổng kết thực tiễn, giải thích thực tiễn và khi đã có một hệ lí thuyết hoàn chỉnh, nó sẽ góp phần dự đoán và định hướng sự phát triển của thực tiễn theo những quy 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] luật khách quan. Tất cả các ngành khoa học đều tuân theo quy luật này từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội và nhân văn, trong đó có cả khoa học quản lý. Cho tới nay, khoa học quản lý đã trở thành một khoa học độc lập, mặc dù nó vẫn là một lĩnh vực non trẻ nhưng ngày càng có vai trò quan trọng thiết yếu đối với thực tiễn cuộc sống của nhân loại và mỗi quốc gia.

Từ thời cổ đại các tư tưởng quản lý sơ khai đã hình thành và phát triển tuy chỉ giới hạn trong tư tưởng triết học nhưng nhiều quan điểm đã được ứng dụng vào quản lý ở cấp vĩ mô. Bước vào thời kì Phục hưng và sau đó là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất với sự phát triển mạnh mẽ của máy móc, công xưởng, dây chuyền sản xuất… yêu cầu về quản lý không ngừng tăng lên cả về quản lý vi mô và vĩ mô. Quản lý từng bước được tách khỏi triết học và dần dần trở thành một môn khoa học độc lập, có sự tham gia và đóng góp của nhiều trường phái và nhiều học giả. Trong các trường phái và học giả đóng góp vào khoa học quản lý thì dấu mốc quan trọng nhất là thuyết quản lý khoa học của Fredrick Winslow Taylor (1856 – 1915) với tác phẩm “Các nguyên tắc quản lý theo khoa học” được xuất bản năm 1911 đánh dấu các tư tưởng quản lý được nghiên cứu như một ngành khoa học.

Theo Taylor thì “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.