Mô Hình Quản Lý Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Trong Đại Học Đa Ngành Đa Lĩnh Vực

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích vnu ued mô hình quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học trong đại học đa ngành đa lĩnh vực luận án ts, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Lê Yên Dung
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Mô Hình Quản Lý Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Trong Đại Học Đa Ngành, Đa Lĩnh Vực
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
• 1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở ĐẠI HỌC ĐA NGÀNH ĐA LĨNH VỰC
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRIỂN KHAI MÔ HÌNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở ĐẠI HỌC ĐA NGÀNH, ĐA LĨNH VỰC
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình quản lý nghiên cứu khoa học tại đại học đa ngành

Mô hình quản lý nghiên cứu khoa học tại các trường đại học đa ngành là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn tạo ra sự liên kết giữa các lĩnh vực học thuật khác nhau. Việc áp dụng mô hình quản lý hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của các trường đại học, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

1.1. Khái niệm và vai trò của mô hình quản lý nghiên cứu khoa học

Mô hình quản lý nghiên cứu khoa học được hiểu là hệ thống các quy trình, phương pháp và công cụ nhằm tổ chức, điều phối và giám sát các hoạt động nghiên cứu trong trường đại học. Vai trò của mô hình này là rất quan trọng, giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả nghiên cứu.

1.2. Lịch sử phát triển mô hình quản lý nghiên cứu khoa học

Mô hình quản lý nghiên cứu khoa học đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những năm đầu thành lập các trường đại học cho đến nay. Sự thay đổi trong chính sách giáo dục và nhu cầu xã hội đã thúc đẩy sự phát triển của mô hình này, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

II. Những thách thức trong quản lý nghiên cứu khoa học tại đại học đa ngành

Quản lý nghiên cứu khoa học tại các trường đại học đa ngành đang đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu.

2.1. Thiếu sự liên kết giữa các lĩnh vực nghiên cứu

Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu liên kết giữa các lĩnh vực nghiên cứu khác nhau. Điều này dẫn đến việc không tận dụng được tối đa nguồn lực và tiềm năng của các nhà nghiên cứu.

2.2. Khó khăn trong việc huy động nguồn tài chính

Nguồn tài chính cho hoạt động nghiên cứu khoa học thường không đủ để đáp ứng nhu cầu. Việc tìm kiếm và huy động nguồn tài chính từ các tổ chức, doanh nghiệp là một thách thức lớn đối với các trường đại học.

III. Phương pháp quản lý nghiên cứu khoa học hiệu quả tại đại học đa ngành

Để nâng cao hiệu quả quản lý nghiên cứu khoa học, các trường đại học cần áp dụng những phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn tạo ra môi trường nghiên cứu tích cực.

3.1. Áp dụng quản lý chất lượng tổng thể TQM

Quản lý chất lượng tổng thể (TQM) là một phương pháp hiệu quả giúp cải thiện chất lượng nghiên cứu. Việc áp dụng TQM sẽ giúp các trường đại học nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu và đào tạo.

3.2. Tăng cường hợp tác nghiên cứu quốc tế

Hợp tác nghiên cứu quốc tế không chỉ giúp các trường đại học tiếp cận với các nguồn tài nguyên và công nghệ mới mà còn tạo ra cơ hội cho các nhà nghiên cứu giao lưu và học hỏi kinh nghiệm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình quản lý nghiên cứu khoa học

Mô hình quản lý nghiên cứu khoa học đã được áp dụng thành công tại nhiều trường đại học đa ngành. Những ứng dụng này không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn tạo ra giá trị thực tiễn cho xã hội.

4.1. Các dự án nghiên cứu tiêu biểu

Nhiều dự án nghiên cứu tiêu biểu đã được thực hiện thành công, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội và phát triển kinh tế. Những dự án này thường có sự tham gia của nhiều lĩnh vực khác nhau, thể hiện tính đa ngành của mô hình.

4.2. Đánh giá hiệu quả nghiên cứu

Việc đánh giá hiệu quả nghiên cứu là rất quan trọng để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong mô hình quản lý. Các chỉ số đánh giá cần được xây dựng rõ ràng và cụ thể để có thể theo dõi và cải thiện liên tục.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của mô hình quản lý nghiên cứu khoa học

Mô hình quản lý nghiên cứu khoa học tại đại học đa ngành cần được tiếp tục phát triển và hoàn thiện. Những cải tiến trong mô hình sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội.

5.1. Định hướng phát triển mô hình

Định hướng phát triển mô hình cần tập trung vào việc cải thiện quy trình quản lý và tăng cường hợp tác giữa các lĩnh vực nghiên cứu. Điều này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả nghiên cứu.

5.2. Tương lai của nghiên cứu khoa học tại đại học đa ngành

Tương lai của nghiên cứu khoa học tại các trường đại học đa ngành sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của môi trường giáo dục và nhu cầu xã hội. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sẽ là chìa khóa để nâng cao vị thế của các trường đại học trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao năng lực nội sinh khoa học – công nghệ (KHCN) của Việt Nam. Trong hệ thống giáo dục đại học, mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực (ĐHĐNĐLV) được thành lập từ năm 1993 với sứ mạng tiên phong trong sáng tạo tri thức và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, hoạt động nghiên cứu khoa học (NCKH) tại các cơ sở này vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng: trình độ nghiên cứu còn khiêm tốn, giá trị ứng dụng chưa tương xứng với nguồn lực, và đặc biệt là cơ chế quản lý còn mang nặng tính hành chính, phân tán. Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục của tác giả Lê Yên Dung với đề tài "Mô hình quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học trong đại học đa ngành, đa lĩnh vực" (Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội, 2010) là công trình tiên phong giải quyết bài toán cơ chế vận hành hoạt động KHCN bằng việc tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể (TQM) và lý thuyết hệ thống.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) mà luận án định vị là sự thiếu vắng một mô hình quản lý cấu trúc – chức năng tích hợp, có khả năng giải quyết triệt để sự đứt gãy lịch sử giữa hai hệ thống viện nghiên cứu và trường đại học tại Việt Nam – nguyên nhân dẫn đến tình trạng "lãng phí chất xám rất lớn" khi các nhà khoa học đầu ngành tại viện không tham gia đào tạo chính quy, còn giảng viên đại học lại quá tải giảng dạy và thiếu điều kiện nghiên cứu.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học được xác lập rõ ràng:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Thực trạng hoạt động NCKH và công tác quản lý NCKH tại các ĐHĐNĐLV Việt Nam giai đoạn 1998–2008 đang vận hành như thế nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Những điểm nghẽn, nguyên nhân cốt lõi nào làm suy giảm hiệu quả quản lý NCKH trong môi trường đa ngành?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Những thách thức quản trị then chốt trong việc tích hợp nghiên cứu đỉnh cao với đào tạo sau đại học?
• Câu hỏi nghiên cứu 4 (RQ4): Việc vận dụng triết lý Quản lý chất lượng tổng thể (TQM) để thiết kế mô hình cấu trúc – chức năng quản lý NCKH có đảm bảo tính khoa học và khả thi không?
• Câu hỏi nghiên cứu 5 (RQ5): Hệ giải pháp quản lý đồng bộ nào cần được triển khai và khảo nghiệm thực tế để mô hình phát huy hiệu quả?
• Giả thuyết khoa học (H1): Nếu xây dựng và triển khai đồng bộ mô hình quản lý hoạt động NCKH trong các ĐHĐNĐLV theo quan điểm Quản lý chất lượng tổng thể (TQM) dựa trên tiếp cận cấu trúc – chức năng, thì sẽ bảo đảm, từng bước nâng cao chất lượng NCKH và hiệu quả đào tạo sau đại học, đáp ứng yêu cầu hội nhập giáo dục đại học quốc tế.

Khung lý thuyết của luận án tích hợp Lý thuyết Quản lý chất lượng tổng thể (Deming, 1986; Feigenbaum, 1991; Hradesky, 1995), Lý thuyết Hệ thống và Điều khiển học (Vũ Cao Đàm, 1999) cùng Khung 4 mô hình quản trị tổ chức (Nguyễn Đức Chính, 2008). Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thực tiễn tại 4 đại học nòng cốt của Việt Nam: Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN), Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh (ĐHQG TP.HCM), Đại học Đà Nẵng và Đại học Thái Nguyên trong giai đoạn 10 năm (1998–2008), đồng thời tiến hành khảo nghiệm 3 giải pháp can thiệp trực tiếp tại ĐHQGHN.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế khẳng định vai trò sống còn của NCKH trong thiết chế đại học hiện đại. Hobbs (1997) nhấn mạnh một chân lý học thuật: “…cực hiếm có những trường ĐH đẳng cấp quốc tế mà không đồng thời là một trường ĐH mạnh về nghiên cứu”. Phân tích định lượng của Levin, Jeong và Ou (2006) chỉ ra rằng danh tiếng và vị thế học thuật toàn cầu của các viện đại học phụ thuộc chủ yếu vào năng lực nghiên cứu thay vì quy mô đào tạo đơn thuần. Tại Vương quốc Anh, Parker (2008) phân tích cơ chế đánh giá chất lượng nghiên cứu (Research Assessment Exercise - RAE), chứng minh rằng phân bổ tài chính công dựa trên kết quả đầu ra NCKH là đòn bẩy thúc đẩy cân bằng giữa nghiên cứu và giảng dạy. Stephan (2008) chỉ ra bước chuyển dịch quản trị KHCN tại Châu Âu và Hoa Kỳ qua 3 trụ cột: chính sách khích lệ công bố quốc tế, đổi mới hệ thống khen thưởng thông qua bảo hộ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa sáng chế, và tăng cường tính giải trình trước xã hội để kiến tạo các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo như mô hình Thung lũng Silicon.

Tại Việt Nam, các học giả đã tiếp cận quản lý NCKH dưới nhiều góc độ:

• Lê Thạc Cán (1991) đề xuất mô hình liên kết Viện nghiên cứu – Trường đại học – Cơ sở sản xuất trong các chương trình KHCN trọng điểm quốc gia nhằm khai thác nhanh kết quả nghiên cứu ứng dụng.
• Vũ Đình Tích (1993) sử dụng toán kinh tế để lượng hóa hiệu quả đầu tư tài chính cho KHCN trong nền kinh tế thị trường.
• Trần Khánh Đức (2002) xây dựng hệ thống chỉ số hoạt động KHCN nhằm lượng hóa tiêu chí nghiệm thu đề tài giai đoạn 1996–2000.
• Vũ Cao Đàm và Trịnh Ngọc Thạch (2006) đề xuất hệ giải pháp cốt lõi và ngoại vi nâng cao năng lực nghiên cứu của giảng viên đại học.
• Đào Trọng Thi (2006) phác thảo cơ chế quản lý ĐHĐNĐLV chất lượng cao theo định hướng đại học nghiên cứu (Research University).
• Trương Quang Học (2005, 2008) phân tích mô hình quan hệ trách nhiệm – lợi ích giữa cơ quan tài trợ, cơ sở quản lý và nhà khoa học.

Tuy nhiên, y văn tồn tại những tranh luận học thuật gay gắt. Một luồng quan điểm (dẫn dắt bởi cách tiếp cận quản lý truyền thống) bảo vệ mô hình quản lý tập quyền, kiểm soát chặt chẽ quy trình hành chính và phân bổ ngân sách bình quân dàn trải. Ngược lại, các nhà cải cách như Hoàng Tụy (2006), Bùi Trọng Liễu (2007), Phạm Duy Hiển (2007, 2008) và Phạm Đức Chính (2008) chỉ trích gay gắt cơ chế "bao cấp học thuật", đòi hỏi phải "thay đổi tư duy quản trị", áp dụng chuẩn mực quốc tế (chuẩn ISO, chỉ số ảnh hưởng Impact Factor, công bố ISI/Scopus) và tái cấu trúc quyền tự chủ học thuật.

Luận án của Lê Yên Dung đã định vị chính xác khoảng trống lý luận này. So với mô hình Đơn vị Nghiên cứu Có tổ chức (Organized Research Unit - ORU) tại Hoa Kỳ (tập trung vào liên ngành phi bằng cấp) hay mô hình tập đoàn đại học công lập tại Đại học Hiroshima – Nhật Bản (2007), công trình đã bản địa hóa triết lý TQM vào bối cảnh các đại học công lập tự chủ một phần tại Việt Nam, xây dựng cầu nối tương thích giữa mô hình quản trị theo mục tiêu và quản trị theo quá trình.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và làm sâu sắc thêm Lý thuyết Quản lý chất lượng tổng thể (TQM) trong bối cảnh đặc thù của các thiết chế giáo dục đại học phi lợi nhuận. Tác giả vượt qua giới hạn của các quan điểm cơ học xem TQM thuần túy là công cụ kiểm soát công nghiệp, khẳng định TQM trong NCKH là việc kiến tạo một "văn hóa chất lượng" (quality culture) bao trùm toàn bộ chu trình sáng tạo tri thức.

Về bản chất khái niệm, luận án kế thừa định nghĩa của Vũ Cao Đàm (2002): "NCKH là một hoạt động xã hội, hướng vào việc tìm kiếm những điều mà khoa học chưa biết, hoặc là phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới, hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để cải tạo thế giới". Từ đó, tác giả cụ thể hóa việc chuyển đổi mô hình quản lý từ cơ chế kiểm soát sự tuân thủ hành chính sang cơ chế tạo động lực và hỗ trợ năng lực nghiên cứu.

Luận án xác lập 4 mệnh đề lý thuyết (Theoretical Propositions):

• Mệnh đề P1: Tính đa ngành, đa lĩnh vực chỉ tạo ra giá trị gia tăng học thuật khi cơ cấu tổ chức phá vỡ được rào cản hành chính giữa các khoa đơn ngành, thiết lập cơ chế quản lý ma trận theo nhóm nghiên cứu và chương trình liên ngành.
• Mệnh đề P2: Quản lý chất lượng NCKH phải bao quát toàn diện chu trình 3 giai đoạn (Đầu vào – Quá trình – Đầu ra), trong đó kiểm soát "hộp đen" quá trình thông qua nhóm nghiên cứu mạnh là biến số quyết định chất lượng đầu ra.
• Mệnh đề P3: Việc lượng hóa hệ thống tiêu chí tuyển chọn và nghiệm thu đề tài theo chuẩn mực quốc tế có tác động điều chỉnh trực tiếp hành vi nghiên cứu của giảng viên theo hướng nâng cao chất lượng công bố.
• Mệnh đề P4: Đào tạo sau đại học (đặc biệt là đào tạo tiến sĩ) và NCKH là hai mặt hữu cơ của một thể thống nhất; hiệu quả NCKH của đại học tỷ lệ thuận với mức độ tham gia của nghiên cứu sinh vào các đề tài khoa học mũi nhọn.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp liên ngành 3 hệ thống lý thuyết nền tảng:

1. Lý thuyết Quản lý chất lượng tổng thể (TQM): Vận dụng vòng tròn quản lý Deming (PDCA: Plan – Do – Check – Act) để thiết kế quy trình quản lý NCKH liên tục cải tiến theo đường xoắn trôn ốc.
2. Lý thuyết Hệ thống và Điều khiển học: Tiếp cận ĐHĐNĐLV như một hệ thống động mở, tự tổ chức, tương tác đa chiều với môi trường kinh tế – xã hội bên ngoài và tối ưu hóa dòng thông tin phản hồi bên trong.
3. Khung 4 mô hình quản lý tổ chức của Nguyễn Đức Chính (2008): Kết hợp hài hòa giữa Mô hình mục tiêu hợp lý (tập trung vào năng suất và sản phẩm đầu ra), Mô hình quy trình bên trong (chuẩn hóa quy chế xét duyệt, nghiệm thu), Mô hình quan hệ con người (xây dựng văn hóa học thuật, cam kết nội bộ) và Mô hình hệ thống mở (thích ứng linh hoạt, thu hút tài trợ quốc tế và doanh nghiệp).

Điều kiện biên (Boundary Conditions) của khung phân tích được xác định rõ: Khung mô hình áp dụng tối ưu cho các đại học công lập đa lĩnh vực quy mô lớn, có quyền tự chủ học thuật và tổ chức tương đối, sở hữu đội ngũ nghiên cứu cơ bản và ứng dụng đan xen, vận hành trong điều kiện nền kinh tế chuyển đổi đang hoàn thiện thể chế thị trường KHCN.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án tuân thủ thế giới quan Hiện thực Phê phán (Critical Realism) và phương pháp luận Thực dụng (Pragmatism), kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng (Mixed Methods Research) nhằm bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học. Thiết kế nghiên cứu triển khai ở 3 cấp độ:

• Cấp độ vĩ mô: Phân tích hệ thống chính sách, văn bản quy phạm pháp luật KHCN của Nhà nước và Bộ GD&ĐT; phân tích dữ liệu thứ cấp về giáo dục đại học và đầu tư KHCN Việt Nam giai đoạn 2002–2007.
• Cấp độ trung gian (Meso): Khảo sát cơ cấu tổ chức, quy chế phân cấp quản trị tại 4 đại học đa ngành (ĐHQGHN, ĐHQG TP.HCM, ĐH Đà Nẵng, ĐH Thái Nguyên).
• Cấp độ vi mô: Điều tra nhận thức, hành vi và đánh giá của cán bộ quản lý khoa học, giảng viên, nhà khoa học và triển khai 3 khảo nghiệm can thiệp trực tiếp tại các đơn vị thành viên của ĐHQGHN.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập dữ liệu được thực hiện chặt chẽ qua các phương pháp:

• Phương pháp hồi cứu tư liệu và phân tích văn bản: Tổng hợp báo cáo tổng kết KHCN 5 năm, kế hoạch chiến lược phát triển của 4 đại học khảo sát; đối sánh mô hình quản lý quốc tế (Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Hà Lan, Nhật Bản, Trung Quốc, Malaysia).
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi an-két (Sociological Survey): Thiết kế phiếu hỏi chuẩn hóa cấu trúc đánh giá toàn diện các khâu: lập kế hoạch KHCN, tuyển chọn đề tài, tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát, nghiệm thu đánh giá, cơ cấu tổ chức và chế độ đãi ngộ.
• Phương pháp chuyên gia và phỏng vấn sâu: Tham vấn các chuyên gia đầu ngành, lãnh đạo ban quản lý khoa học, hiệu trưởng các trường đại học thành viên.
• Phương pháp khảo nghiệm thực nghiệm: Thực hiện kiểm chứng 3 giải pháp quản lý can thiệp trên thực địa nhằm đối chứng hiệu quả trước và sau khi áp dụng.
• Kiểm định độ tin cậy và giá trị: Thang đo bảng hỏi được kiểm định độ tin cậy nội tại thông qua hệ số Cronbach's Alpha, bảo đảm tính nhất quán cấu trúc (construct validity) và giá trị thực tế của các tiểu thang đo.

Data và phân tích

Dữ liệu khảo sát được xử lý và phân tích thống kê toán học bằng phần mềm SPSS phiên bản 13.0 for Windows:

• Thống kê mô tả: Phân tích tần số, tỷ lệ phần trăm (%), tính điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) đối với các nhận định của đối tượng khảo sát về từng khâu quản lý.
• Thống kê suy luận: So sánh sự khác biệt nhận định giữa các nhóm đối tượng (cán bộ quản lý cấp Đại học vs. cấp trường thành viên; ngành tự nhiên vs. ngành xã hội).
• Phân tích đối sánh định lượng: Sử dụng ma trận chỉ số hoạt động KHCN để so sánh nguồn kinh phí ngân sách đầu tư bình quân đầu người tại 4 cơ quan nghiên cứu lớn của Việt Nam (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, ĐHQGHN, ĐHQG TP.HCM).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Công trình đã chỉ ra 5 phát hiện mang tính đột phá về thực trạng và cơ chế quản lý NCKH:

1. Sự mất cân đối nghiêm trọng trong phân bổ nguồn lực tài chính KHCN: Dữ liệu phân tích giai đoạn 2002–2008 cho thấy kinh phí KHCN bình quân đầu người tại các ĐHĐNĐLV thấp hơn nhiều lần so với các viện nghiên cứu chuyên trách thuộc hệ thống viện hàn lâm, dù đại học đảm đương gánh nặng đào tạo toàn bộ lực lượng sau đại học của đất nước.
2. Nghịch lý "hành chính hóa" quy trình quản lý đề tài: Kết quả khảo sát chỉ ra rằng hơn 70% cán bộ quản lý và giảng viên đánh giá khâu nghiệm thu đề tài NCKH còn mang nặng tính hình thức, nể nang, thiếu chuẩn mực định lượng. Tiêu chí đánh giá chủ yếu dựa trên cảm tính của hội đồng thay vì các chỉ số công bố khoa học hoặc giá trị chuyển giao thực tế.
3. Cơ cấu tổ chức kiểu "phân mảnh hình học" (Fragmented Hierarchy): Tồn tại sự chồng chéo, xung đột thẩm quyền giữa các Ban chức năng của Đại học cấp vùng/quốc gia và Phòng Quản lý Kho học của các trường đại học thành viên, dẫn đến ách tắc luồng thông tin và làm suy giảm quyền tự chủ của chủ nhiệm đề tài.
4. Mô hình Bộ môn truyền thống không còn tương thích: Bộ môn hành chính đơn ngành không đủ năng lực đảm đương các nhiệm vụ nghiên cứu liên ngành phức tạp. Giảng viên bị cô lập trong phạm vi chuyên môn hẹp, thiếu cơ chế liên kết nhóm nghiên cứu liên trường/viện.
5. Khảo nghiệm thực chứng xác lập tính ưu việt của mô hình mới: Kết quả triển khai thực nghiệm 3 giải pháp tại ĐHQGHN mang lại kết quả rõ rệt:
   • Khảo nghiệm 1: Thử nghiệm phiếu đánh giá nghiệm thu đề tài định lượng theo tiêu chí chuẩn hóa giúp phân loại chính xác, triệt tiêu hiện tượng "cào bằng" điểm số hội đồng.
   • Khảo nghiệm 2: Xây dựng thí điểm mô hình Nhóm nghiên cứu mạnh (Center of Excellence - COE / Organized Research Unit - ORU) tại ĐHQGHN chứng minh sự vượt trội về số lượng bài báo quốc tế và năng lực đào tạo nghiên cứu sinh.
   • Khảo nghiệm 3: Khóa tập huấn bồi dưỡng kỹ năng phân tích và hoạch định chính sách cho cán bộ quản lý và giảng viên nâng cao đáng kể nhận thức về quản trị TQM và kỹ năng xây dựng thuyết minh đề tài cạnh tranh.

Implications đa chiều

• Ý nghĩa lý thuyết: Xác lập cơ sở khoa học để tái định nghĩa hoạt động NCKH trong trường đại học không phải là một "nhiệm vụ phụ trợ" mà là trung tâm của chu trình đào tạo tinh hoa, cung cấp luận cứ vững chắc cho việc chuyển dịch mô hình đại học truyền thống sang mô hình Đại học nghiên cứu.
• Đổi mới phương pháp luận quản trị: Chuyển giao bộ công cụ đánh giá định lượng năng lực KHCN và quy trình quản lý theo vòng tròn TQM, có thể mở rộng áp dụng cho toàn bộ hệ thống các trường đại học tại Việt Nam.
• Hàm ý thực tiễn và chính sách:
  • Đề xuất Chính phủ và Bộ GD&ĐT phân cấp triệt để quyền tự chủ tài chính và nhân sự cho các ĐHĐNĐLV; xóa bỏ cơ chế "xin – cho" trong xét duyệt đề tài, thay thế bằng đấu thầu cạnh tranh công khai.
  • Ban hành chính sách bắt buộc gắn kết đào tạo tiến sĩ với các đề tài NCKH có kinh phí; quy định định mức công bố quốc tế chuẩn hóa cho các chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư theo kinh nghiệm các nước phát triển.
  • Thiết lập Quỹ phát triển KHCN nội bộ tại các đại học nhằm tài trợ cho các nghiên cứu khởi động (seed funding) và nghiên cứu rủi ro cao.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn học thuật không thể tránh khỏi:

• Giới hạn về mẫu khảo sát: Mẫu điều tra định lượng và các giải pháp khảo nghiệm thực tế chủ yếu tập trung sâu tại ĐHQGHN và 3 đại học công lập trọng điểm, chưa bao quát khối trường đại học dân lập hoặc các đại học chuyên ngành đặc thù (như y dược, quân sự).
• Giới hạn thời gian và bối cảnh dữ liệu: Số liệu phân tích phản ánh bối cảnh giai đoạn 1998–2008 khi hành lang pháp lý về tự chủ đại học (như Luật Giáo dục Đại học sửa đổi sau này) và cơ chế quỹ phát triển KHCN quốc gia (NAFOSTED) mới ở giai đoạn phôi thai.
• Hạn chế trong đo lường tác động dài hạn: Khảo nghiệm các nhóm nghiên cứu và quy trình nghiệm thu định lượng mới dừng lại ở mức độ đánh giá tác động tức thời (short-term impact), chưa theo dõi dọc (longitudinal study) chu kỳ 5–10 năm về số lượng sáng chế và chỉ số trích dẫn thương phẩm.

Chương trình nghiên cứu tương lai cần tập trung vào 4 hướng:

1. Nghiên cứu mô hình quản trị tài sản trí tuệ và doanh nghiệp khoa học công nghệ (Spin-off/Start-up) trực thuộc ĐHĐNĐLV.
2. Ứng dụng công nghệ thông tin và hệ thống ERP quản lý số hóa toàn diện dữ liệu khoa học theo thời gian thực.
3. Đo lường hiệu quả nghiên cứu liên ngành giữa khoa học xã hội nhân văn và khoa học tự nhiên – công nghệ.
4. Nghiên cứu cơ chế hợp tác công – tư (PPP) trong việc thành lập các phòng thí nghiệm hỗn hợp giữa đại học và các tập đoàn đa quốc gia.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động sâu rộng trên nhiều bình diện:

• Ảnh hưởng học thuật: Đặt nền móng cho các nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế học giáo dục đại học và quản trị tri thức tại Việt Nam. Khung lý thuyết và mô hình cấu trúc – chức năng của tác giả trở thành tài liệu tham khảo chuẩn mực trong các chương trình đào tạo sau đại học ngành Quản lý Giáo dục.
• Chuyển đổi quản trị đại học: Mô hình quản lý hoạt động NCKH theo TQM được ĐHQGHN và các đại học đa ngành tiếp thu, hiện thực hóa trong các quy chế quản lý khoa học, quy chế tổ chức nhóm nghiên cứu mạnh và quy chế chi tiêu nội bộ cho hoạt động KHCN.
• Định hình chính sách cấp bộ: Đóng góp luận cứ khoa học trực tiếp cho Bộ GD&ĐT và Bộ KHCN trong việc cụ thể hóa Chiến lược phát triển KHCN đến năm 2020 và Đề án Đổi mới Giáo dục Đại học Việt Nam giai đoạn 2006–2020 (Nghị quyết 14/2005/NQ-CP).
• Lợi ích xã hội và hội nhập quốc tế: Thúc đẩy gia tăng nhanh chóng số lượng công bố quốc tế của Việt Nam trên các tạp chí thuộc danh mục ISI/Scopus, nâng cao chỉ số xếp hạng của các đại học Việt Nam trên các bảng xếp hạng học thuật khu vực (QS Asia) và thế giới.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên trẻ: Tiếp cận được cơ chế hỗ trợ tài chính từ nhóm nghiên cứu, tham gia trực tiếp vào các đề tài chuẩn mực để hoàn thiện luận án tiến sĩ và phát triển kỹ năng công bố khoa học.
• Nhà quản lý giáo dục và Lãnh đạo đại học: Sở hữu khung tham chiếu khoa học và bộ công cụ định lượng để tái cấu trúc tổ chức, phân bổ ngân sách dựa trên hiệu suất (performance-based budgeting) và chuẩn hóa quy trình nghiệm thu.
• Các nhà hoạch định chính sách KHCN: Có cơ sở thực tiễn vững chắc để xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật về quyền tự chủ đại học, liên kết viện – trường và cơ chế tài trợ nghiên cứu thông qua quỹ phát triển KHCN.
• Doanh nghiệp và Khu vực công nghiệp: Thuận lợi tiếp cận nguồn lực chất xám liên ngành từ các nhóm nghiên cứu mạnh của đại học để giải quyết các bài toán công nghệ phức tạp thông qua hợp đồng chuyển giao R&D.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp độc đáo nhất là việc tích hợp thành công triết lý Quản lý chất lượng tổng thể (TQM) của Deming và Feigenbaum với Lý thuyết Quản trị ma trận vào thiết chế ĐHĐNĐLV trong nền kinh tế chuyển đổi. Luận án đã phá vỡ quan niệm hành chính truyền thống xem NCKH là việc thực hiện các "nhiệm vụ được giao", nâng cấp thành quy trình quản lý chất lượng theo chu trình PDCA khép kín, lấy sự thỏa mãn của khách hàng (cộng đồng khoa học, người học sau đại học, doanh nghiệp ứng dụng) làm thước đo tối hậu.

2. Tính đổi mới về phương pháp luận nghiên cứu so với các công trình trước đây?

So với các nghiên cứu trước đây (chủ yếu là nghiên cứu bàn giấy, phân tích chính sách thuần túy như Lê Thạc Cán, 1991 hay khảo sát mô tả đơn giản), luận án sử dụng thiết kế hỗn hợp chặt chẽ (Mixed Methods), kiểm định thang đo bằng Cronbach's Alpha trên SPSS 13.0, và đặc biệt là phương pháp khảo nghiệm thực nghiệm can thiệp (Intervention Experimentation) với 3 giải pháp độc lập tại ĐHQGHN để đo lường độ khả thi và tính cấp thiết trước khi khuyến nghị diện rộng.

3. Phát hiện thực nghiệm nào gây bất ngờ nhất và bằng chứng dữ liệu đi kèm?

Phát hiện bất ngờ nhất là sự đối lập sâu sắc giữa nhận thức lý thuyết và thực tiễn triển khai: 100% đối tượng khảo sát thừa nhận NCKH là sống còn đối với chất lượng đào tạo, nhưng có đến trên 65% giảng viên không tham gia bất kỳ đề tài nghiên cứu cấp nào trong 3 năm liên tiếp do vướng mắc về thủ tục thanh quyết toán tài chính hành chính và thiếu hụt không gian làm việc chuyên biệt tại trường. Điều này chứng minh rằng rào cản lớn nhất của NCKH đại học không nằm ở năng lực trí tuệ của giảng viên mà nằm ở cơ chế quản lý và môi trường hỗ trợ học thuật.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản (Replication Protocol) không?

Có. Luận án cung cấp bộ quy trình nhân bản hoàn chỉnh bao gồm: (1) Bảng tiêu chí và mẫu phiếu đánh giá nghiệm thu đề tài định lượng theo hệ số điểm trọng số; (2) Bộ tiêu chí và quy chế mẫu thành lập, vận hành nhóm nghiên cứu mạnh (COE/ORU); (3) Khung chương trình tập huấn bồi dưỡng kỹ năng quản lý và hoạch định chính sách KHCN cho cán bộ đại học.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm được phác thảo ra sao?

Tác giả định hình lộ trình nghiên cứu 10 năm (giai đoạn 2010–2020) xoay quanh 3 trụ cột phát triển: Hoàn thiện mô hình Đại học nghiên cứu đẳng cấp quốc tế tại Việt Nam; Xây dựng thị trường giao dịch công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu đại học; Chuẩn hóa kiểm định chất lượng NCKH theo các tiêu chuẩn khu vực AUN-QA và thế giới.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Yên Dung là một công trình khoa học công phu, mẫu mực, giải quyết trọn vẹn một trong những vấn đề cốt lõi nhất của giáo dục đại học Việt Nam:

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động NCKH trong các đại học đa ngành, làm sáng tỏ tính đặc thù của quy trình sáng tạo tri thức liên ngành.
2. Khái quát hóa mô hình cấu trúc – chức năng quản lý NCKH trên nền tảng triết lý Quản lý chất lượng tổng thể (TQM), xác lập mối liên kết hữu cơ giữa Đầu vào – Quá trình ("Hộp đen") – Đầu ra.
3. Phân tích bức tranh thực trạng chân thực và sâu sắc tại 4 đại học đa ngành trọng điểm quốc gia, chỉ rõ những điểm nghẽn về thể chế, cơ cấu tổ chức và tài chính KHCN.
4. Đề xuất và khảo nghiệm thành công hệ thống giải pháp đồng bộ, bao gồm: chuẩn hóa quy trình nghiệm thu định lượng, kiến tạo mô hình nhóm nghiên cứu mạnh (ORU), và nâng cao năng lực hoạch định chính sách cho đội ngũ cán bộ quản lý.
5. Mở ra hướng tiếp cận mới về Đại học nghiên cứu, cung cấp cơ sở khoa học tin cậy cho công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học Việt Nam, thúc đẩy hội nhập vững chắc với nền học thuật tiên tiến toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Phần 2: Nội dung, gồm 3 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở trƣờng đại học và Kinh nghiệm quốc tế Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở đại học đa ngành đa lĩnh vực Chƣơng 3: Mô hình và một số giải pháp triển khai mô hình quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học ở đại học đa ngành đa lĩnh vực Phần 3: Kết luận và khuyến nghị Tài liệu tham khảo và Phụ lục 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Với các trƣờng ĐH nƣớc ngoài nói chung, NCKH là hoạt động không thể thiếu, là hoạt động đƣơng nhiên và tất yếu. Vì vậy, không có nhiều những nghiên cứu tách bạch về quản lý NCKH trong trƣờng ĐH, mà những nghiên cứu về quản lý/quản trị ĐH nói chung đều đề cập đến hoạt động NCKH của trƣờng ĐH đó.

Chính vì vậy, trong luận án này chúng tôi giới thiệu một số công trình nghiên cứu đã tham khảo theo các nội dung sau đây. Vai trò của hoạt động NCKH Trong quá trình phát triển và hội nhập mạnh mẽ, trên thế giới đang tồn tại cuộc chạy đua giành uy tín và vị trí cao hơn giữa các trƣờng ĐH nhằm có đƣợc những nguồn tài trợ khổng lồ, các nhà khoa học hàng đầu đến làm việc và thu hút số lƣợng lớn sinh viên theo học. Nhìn chung, có sự đồng thuận rộng rãi là trƣờng ĐH có 3 vai trò chính: một là bảo đảm chất lƣợng xuất sắc trong đào tạo, hai là nghiên cứu, phát triển và phổ biến tri thức và có những hoạt động nhằm đóng góp về văn hóa, khoa học và đời sống xã hội, nhƣng trong thực tế đánh giá về uy tín của trƣờng ĐH dƣờng nhƣ chú ý nhiều đến khía cạnh nghiên cứu, theo phân tích thống kê của Levin, Jeong và Ou (2006) [96]. Và nhận định của Hobbs (1997) “…cực hiếm có những trường ĐH đẳng cấp quốc tế mà không đồng thời là một trường ĐH mạnh về nghiên cứu” [91] càng nhấn mạnh vai trò của NCKH trong trƣờng ĐH.

Trong nghiên cứu của Parker (2008) đã phân loại các tiêu chí khác nhau để nhận dạng vấn đề nghiên cứu và giảng dạy nhƣ là các chứng cứ để thúc đẩy sự phát triển của giáo dục ĐH ở Anh. Kết quả cho thấy, phần lớn các giảng viên ĐH đã đáp ứng đƣợc yêu cầu cân bằng về giảng dạy và NCKH. Hơn 15 năm về trƣớc, chính phủ Anh đã tập trung đầu tƣ cải cách hệ thống giáo dục ĐH nhằm nâng cao chất lƣợng giảng dạy. Ngày nay, bên cạnh việc cam kết duy trì chất lƣợng giảng dạy, các 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trƣờng ĐH đối mặt với việc phải tăng cƣờng hơn nữa hiệu quả hoạt động NCKH do Ban Đánh giá Chất lƣợng Nghiên cứu - một hội đồng thẩm định để đánh giá chất lƣợng NCKH trong Hiệp hội các trƣờng ĐH của Anh.

Kết quả đánh giá chất lƣợng NCKH này của Ban Đánh giá Chất lƣợng Nghiên cứu sẽ quyết định việc cung cấp nguồn tài chính cho NCKH của trƣờng ĐH đó. Việc coi trọng cả giảng dạy và NCKH là mục tiêu luôn đƣợc nhấn mạnh ở các trƣờng ĐH Anh [98]. Stephan (2008) đã khẳng định "…NCKH đóng vai trò then chốt trong giáo dục cả ở châu Âu và Hoa Kỳ…". Trong thời gian tới, xuất hiện 3 thay đổi trong quá trình quản lý NCKH, đó là: cần có chính sách khích lệ tăng cƣờng xuất bản (số công trình xuất bản và số lần trích dẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giành đƣợc tài trợ kinh phí cho đơn vị/cá nhân đó), thay đổi hệ thống thƣởng (đánh giá cao các bằng sáng chế, phát minh, bên cạnh đó các trƣờng/khoa còn có thể có thêm thu nhập nhờ việc tham gia vào hoạt động của doanh nghiệp), đồng thời nâng cao sự tín nhiệm của chính phủ và cộng đồng đối với các trƣờng ĐH và viện nghiên cứu nhƣ là một nguồn lực phát triển kinh tế “…các kết quả NCKH của các trường ĐH có thể làm tăng sự đầu tư của chính phủ và cộng đồng với tham vọng các trường ĐH sẽ tạo ra nhiều Thung lũng Silicon hơn nữa…” [101].

Các giáo sƣ (GS) ở những trƣờng ĐH hàng đầu Trung Quốc dành thời gian cho nghiên cứu nhiều hơn là giảng dạy. Một số lớn các GS và phó giáo sƣ (PGS) không dạy môn nào ở bậc ĐH [95]. Về tổ chức NCKH ở trường ĐH Đầu tiên phải kể đến cuốn sách "Foundations of American higher education" tập hợp các công trình nghiên cứu của nhiều tác giả về nền giáo dục ĐH Hoa Kỳ [99]. Những nghiên cứu đã đi từ khái quát những vấn đề vĩ mô nhƣ viễn cảnh của giáo dục ĐH trên phạm vi toàn thế giới nói chung, đến những vấn đề chi tiết trong quản trị ĐH nhƣ cơ cấu tổ chức, chƣơng trình, giáo trình, sinh viên, kiểm định chất 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Những vấn đề đƣợc đề cập đến trả lời cho câu hỏi: Ai tiến hành các NCKH trong trƣờng ĐH? Các hình thức thế nào? Cách tổ chức và vấn đề tài chính cho NCKH? Ai sở hữu kết quả NCKH? Kiểm định chất lƣợng NCKH nhƣ thế nào? Những nguyên tắc chính thức/không chính thức hƣớng dẫn tiến hành NCKH?. Trong cuốn sách này có bài viết "Giáo dục ĐH và tổ chức NCKH ở Hoa Kỳ" [89] với nội dung tập trung nghiên cứu về hệ thống nghiên cứu ở ĐH cho thấy, ở Hoa Kỳ, các trƣờng ĐH nơi mà hai công việc giảng dạy và NCKH đƣợc tiến hành đồng thời, ở cùng một nơi và bởi cùng một ngƣời. Kết hợp việc đào tạo nghiên cứu sinh (NCS) với NCKH tạo ra hiệu quả kép: sản phẩm của NCKH và đào tạo nguồn nhân lực. Để thiết lập và tăng cƣờng mối liên hệ NCKH và đào tạo, về chi tiết, phần lớn kinh phí các đề tài nghiên cứu của trƣờng ĐH đƣợc tài trợ cho các thầy giáo đang hƣớng dẫn sinh viên, học viên và NCS tiến hành các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm (PTN).

Tổ chức hệ thống NCKH ở Hoa Kỳ rất rộng, từ các tổ chức của chính phủ, của liên bang, các bang, của các ngành công nghiệp đến các tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận và các trƣờng ĐH. Trong số đó, các trƣờng ĐH luôn đƣợc ƣu tiên đầu tƣ kinh phí cho các nghiên cứu cơ bản chất lƣợng cao (high - quality basic researchs). Việc tổ chức NCKH trong các trƣờng ĐH dựa theo định hƣớng chuyên ngành, còn cấu trúc tổ chức cấp khoa để phục vụ các chƣơng trình giảng dạy. Nhóm nghiên cứu đƣợc tổ chức (organized research unit - ORU) là loại hình chiếm ƣu thế, là đơn vị học thuật nằm ngoài tổ chức của các khoa và không đào tạo chính thức (không cấp bằng).

ORU đƣợc tài trợ bởi ngân sách Chính phủ, các tập đoàn công nghiệp và các quỹ… đã mở rộng các nghiên cứu trong trƣờng ĐH theo hƣớng liên ngành, định hƣớng ứng dụng cao và tăng cƣờng lợi nhuận. Từ chỗ đƣợc tổ chức là đơn vị nghiên cứu, ORU đã có vai trò tích cực trong đào tạo nhƣ tài trợ học bổng, tạo cơ hội thực hành cho các sinh viên, hỗ trợ các luận án, kết nối giữa đào tạo lý thuyết và nhu cầu thực tế xã hội. Đào tạo sau ĐH và NCKH đã có ảnh hƣởng lẫn nhau, các tài trợ của các tập đoàn công nghiệp cho ORU với mục đích chính thức (formally) dành để nghiên cứu, lại có mục đích ẩn (informally) là tạo đƣợc nguồn nhân lực cho chính các tập đoàn đó. Các học bổng của ORU do tập 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đoàn tài trợ có thể coi là chính sách "cho vay" và sau khi tốt nghiệp sinh viên lại về làm việc cho tập đoàn đó.

Về đánh giá chất lượng NCKH Sanyal (2003) cho rằng để góp phần cải tiến chất lƣợng giảng dạy và nghiên cứu, các trƣờng ĐH phải tiến hành đánh giá thƣờng xuyên các mặt mạnh và mặt yếu liên quan đến các chƣơng trình giảng dạy và nghiên cứu, cần phải đƣa cả ban lãnh đạo và giảng viên vào quá trình thay đổi đó [1]. Trong quản lý NCKH, một số nƣớc phát triển nhƣ Hà Lan, Thụy Điển, Đức, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản… đang thiết lập các hệ thống đánh giá để đảm bảo chất lƣợng của nghiên cứu và sử dụng phƣơng pháp đánh giá để quản lý chất lƣợng các công trình NCKH. Hệ thống các phƣơng pháp đánh giá này đã đƣợc hình thành trên cơ sở một “văn hoá đánh giá” và nền nếp quản lý KHCN nhất định với những chuẩn mực chung về KHCN trên thế giới [29]. Tại mỗi nƣớc, các tiêu chí có thể thay đổi, ví dụ ở Hà Lan sử dụng các tiêu chí: chất lƣợng khoa học (scientific quality) dựa trên giá trị của các ấn phẩm công bố của công trình nghiên cứu, hiệu suất khoa học (productivity) tính bằng số lƣợng ấn phẩm, kết quả đào tạo và các sản phẩm khác, tính phù hợp của nghiên cứu (relevance) đƣợc đánh giá qua đóng góp của công trình vào quá trình phát triển của lĩnh vực khoa học tƣơng ứng và khả năng phát triển (viability) của nghiên cứu trên cơ sở tầm nhìn và kế hoạch phát triển trong tƣơng lai, sự tiếp tục hỗ trợ về tài chính của các cơ quan quản lý… Hoa Kỳ áp dụng bộ luật GPRA (the Government Performance and Results Act) trong việc đánh giá các chƣơng trình khoa học cơ bản [31] theo các chỉ tiêu: chỉ tiêu đầu vào (input measure), chỉ tiêu đầu ra (output measure), chỉ tiêu về kết quả đạt đƣợc (outcome measure), chỉ tiêu đánh giá tác động (impact measure).

Việc đăng ký tuyển chọn đề tài ở Trung Quốc đƣợc thực hiện rất chặt chẽ trên cơ sở đấu thầu để lựa chọn đƣợc các tập thể nghiên cứu có năng lực và trình độ cao cùng với đề cƣơng nghiên cứu tốt, đặc biệt yêu cầu cá nhân đƣợc lựa chọn làm chủ nhiệm đề tài trong vòng 3 năm trở lại đây phải có các công trình nghiên cứu liên quan chặt chẽ đến đề tài. Cơ quan Đảm bảo chất lƣợng Australia đƣợc thành lập để giúp các trƣờng ĐH xây dựng các 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiêu chuẩn đánh giá cho giáo dục và nghiên cứu. Na Uy cũng đã giới thiệu một hệ thống đánh giá liên quan đến cơ chế tài trợ dựa vào kết quả nghiên cứu [7]. Những nghiên cứu ở trong nước Trong những năm gần đây, NCKH đƣợc đánh giá là một trong những chức năng chủ yếu và quan trọng của trƣờng ĐH.