Luận văn thạc sĩ vnu ued dạy học chủ đề đạo hàm và ứng dụng ở phổ thông nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh yếu kém luận văn ths lý luận và phương pháp dạy học bộ môn toán 60 14 01 11

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued dạy học chủ đề đạo hàm và ứng dụng ở phổ thông nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Dũng
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Mạnh Cường
• Trường học: Trường đại học giáo dục - Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm toán
• Đề tài: Dạy học chủ đề đạo hàm và ứng dụng ở phổ thông nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh yếu kém
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU VÀ CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Bản chất hoạt động dạy học
• 1.2. Khái niệm hoạt động dạy học
• 1.3. Mục đích hoạt động dạy học
• 1.4. Tổ chức hoạt động dạy học
• 1.5. Những khái niệm cơ bản liên quan đến dạy học giải quyết vấn đề
• 1.6. Dạy học giải quyết vấn đề
• 1.7. Các quan niệm về dạy học giải quyết vấn đề
• 1.8. Đặc điểm của dạy học giải quyết vấn đề
• 1.9. Cấu trúc của quá trình giải quyết vấn đề
• 1.10. Lí luận về năng lực
• 1.11. Quan điểm về năng lực
• 1.12. Các mức độ của năng lực
• 1.13. Năng lực giải quyết vấn đề. Cấu trúc của năng lực giải quyết vấn đề
• 1.14. Mối quan hệ giữa dạy học và phát triển tư duy giải quyết vấn đề
• 1.15. Những thuận lợi và khó khăn khi vận dụng giải quyết vấn đề ở các trường phổ thông
• 1.16. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY HỌC CHỦ ĐỀ ĐẠO HÀM VÀ ỨNG DỤNG Ở PHỔ THÔNG NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH YẾU KÉM
• 2.1. Các căn cứ để xây dựng biện pháp
• 2.2. Căn cứ vào cơ sở triết học
• 2.3. Căn cứ vào cơ sở tâm lí học
• 2.4. Căn cứ vào cơ sở giáo dục học
• 2.5. Căn cứ vào điều kiện thực tiễn
• 2.6. Một số biện pháp dạy học chủ đề đạo hàm và ứng dụng ở phổ thông nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh yếu kém
• 2.7. Hướng dẫn học sinh tự thử nghiệm và rút ra kết luận
• 2.8. Hướng dẫn học sinh làm các bài toán có nhiều cách giải
• 2.9. Hướng dẫn học sinh xác định hướng giải và trình bày lời giải của bài toán
• 2.10. Tìm sai lầm của bài toán và đưa ra lời giải đúng
• 2.11. Hướng dẫn học sinh làm các bài toán thực tiễn và các bài toán có liên quan đến môn học khác nhằm tạo động cơ hứng thú cho học sinh
• 2.12. Một số giáo án dạy học chủ đề Đạo hàm và ứng dụng của đạo hàm theo quan điểm nâng cao năng lực giải quyết vấn đề
• 2.13. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Mục đích thực nghiệm
• 3.3. Nhiệm vụ thực nghiệm
• 3.4. Tổ chức và nội dung thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Tổ chức thực nghiệm sư phạm
• 3.6. Nội dung và tổ chức thực nghiệm sư phạm
• 3.7. Đánh giá thực nghiệm sư phạm
• 3.8. Kết quả bài kiểm tra sau khi thực nghiệm
• 3.9. Nhận xét của giáo viên tham gia dạy thực nghiệm
• 3.10. Ý kiến của học sinh qua giờ dạy thực nghiệm
• 3.11. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh yếu kém

Phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh yếu kém là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Đặc biệt, việc dạy học đạo hàm ở phổ thông không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức toán học mà còn rèn luyện kỹ năng tư duy, phân tích và giải quyết vấn đề. Đạo hàm là một chủ đề quan trọng trong toán học, có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc hiểu và vận dụng đạo hàm sẽ giúp học sinh có khả năng giải quyết các bài toán thực tiễn một cách hiệu quả.

1.1. Khái niệm năng lực giải quyết vấn đề trong giáo dục

Năng lực giải quyết vấn đề được hiểu là khả năng của học sinh trong việc nhận diện, phân tích và tìm ra giải pháp cho các tình huống khó khăn trong học tập và cuộc sống. Đặc biệt, trong môn toán, năng lực này giúp học sinh không chỉ giải quyết các bài toán mà còn phát triển tư duy logic và sáng tạo.

1.2. Vai trò của dạy học đạo hàm trong phát triển năng lực

Dạy học đạo hàm không chỉ cung cấp kiến thức cơ bản mà còn giúp học sinh phát triển khả năng tư duy phản biện. Thông qua việc giải quyết các bài toán liên quan đến đạo hàm, học sinh sẽ học được cách phân tích vấn đề, tìm kiếm giải pháp và áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

II. Những thách thức trong việc dạy học đạo hàm cho học sinh yếu kém

Dạy học đạo hàm cho học sinh yếu kém gặp nhiều thách thức. Học sinh thường thiếu tự tin và gặp khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức mới. Điều này dẫn đến việc họ không thể áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Ngoài ra, phương pháp dạy học truyền thống thường không phù hợp với nhu cầu của học sinh yếu kém, khiến họ khó khăn trong việc lĩnh hội kiến thức.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức đạo hàm

Học sinh yếu kém thường gặp khó khăn trong việc hiểu các khái niệm cơ bản của đạo hàm. Việc thiếu nền tảng vững chắc trong toán học khiến họ không thể nắm bắt các khái niệm phức tạp hơn. Điều này cần được giáo viên chú ý và có phương pháp dạy học phù hợp.

2.2. Thiếu động lực học tập và tự tin

Nhiều học sinh yếu kém thiếu động lực học tập do cảm giác thất bại trong quá trình học. Điều này dẫn đến việc họ không muốn tham gia vào các hoạt động học tập, từ đó ảnh hưởng đến khả năng giải quyết vấn đề của họ.

III. Phương pháp dạy học đạo hàm hiệu quả cho học sinh yếu kém

Để phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh yếu kém qua dạy học đạo hàm, cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn khuyến khích họ tham gia vào quá trình học tập một cách chủ động.

3.1. Hướng dẫn học sinh tự thử nghiệm và rút ra kết luận

Giáo viên có thể khuyến khích học sinh thực hiện các bài toán thực tiễn liên quan đến đạo hàm. Qua đó, học sinh sẽ tự mình tìm ra giải pháp và rút ra kết luận, từ đó phát triển khả năng tư duy độc lập.

3.2. Sử dụng các bài toán có nhiều cách giải

Việc đưa ra các bài toán có nhiều cách giải sẽ giúp học sinh nhận thức được rằng có nhiều phương pháp để giải quyết một vấn đề. Điều này không chỉ giúp họ phát triển tư duy mà còn tạo ra sự hứng thú trong học tập.

IV. Ứng dụng thực tiễn của việc dạy học đạo hàm

Việc dạy học đạo hàm không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Học sinh có thể thấy được sự hữu ích của đạo hàm trong các lĩnh vực như vật lý, hóa học và kinh tế. Điều này sẽ giúp họ nhận thức rõ hơn về vai trò của toán học trong cuộc sống.

4.1. Đạo hàm trong các bài toán thực tiễn

Học sinh có thể áp dụng kiến thức về đạo hàm để giải quyết các bài toán thực tiễn như tính tốc độ, gia tốc trong vật lý. Việc này không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về đạo hàm mà còn thấy được sự liên kết giữa toán học và thực tiễn.

4.2. Kết quả nghiên cứu từ thực nghiệm sư phạm

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học đạo hàm đã giúp học sinh yếu kém cải thiện đáng kể năng lực giải quyết vấn đề. Kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học trong giáo dục.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh yếu kém qua dạy học đạo hàm là một nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục hiện đại. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học mới để nâng cao hiệu quả giảng dạy. Hướng tới tương lai, việc tích cực áp dụng công nghệ thông tin trong dạy học sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho học sinh.

5.1. Tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.

5.2. Hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dạy học mới, đồng thời kết hợp với công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng giáo dục.