phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, thì luận văn có 03 chƣơng, 6 tiết: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN LƢƠNG TÀI XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ NĂM 1998 ĐẾN NĂM 2005 1. Các nhân tố, điều kiện tác động và ảnh hƣởng đến công tác chỉ đạo xây dựng đời sống văn hóa 1. Đặc điểm tư nhiên, xã hội, dân cư, văn hóa và truyền thống lịch sử * Khái lược đặc điểm tự nhiên Huyện Lƣơng Tài nằm ở phía Nam tỉnh Bắc Ninh, trong vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, có diện tích đất tự nhiên 10.566,57 ha; dân số có 98. Phía Tây giáp huyện Thuận Thành, phía Bắc giáp huyện Gia Bình của tỉnh Bắc Ninh và phía Nam giáp huyện Nam Sách, phía Đông giáp huyện Cẩm Giàng của tỉnh Hải Dƣơng.
Trung tâm huyện cách Thủ đô Hà Nội và thành phố Bắc Ninh tƣơng đối gần (từ 35 - 50km). Huyện có hệ thống các trục đƣờng tỉnh lộ chạy qua: 280, 281, 284, 285 nối liền với quốc lộ 1A, quốc lộ 5 và quốc lộ 38, cùng với các tuyến đƣờng huyện lộ đã hình thành nên mạng lƣới giao thông đƣờng bộ khá thuận lợi cho việc giao lƣu văn hoá và tiêu thụ sản phẩm để phát triển kinh tế - xã hội. Nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng nên có địa hình tƣơng đối bằng phẳng, có hƣớng dốc chủ yếu từ Tây Bắc xuống Đông Nam, đƣợc thể hiện qua các dòng chảy đổ về sông Thái Bình. Thời tiết trong năm chia thành 2 mùa rõ rệt: mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng 10; mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.
Nhiệt độ phân bố theo mùa, mùa nắng nhiệt độ trung bình > 23 0C, mùa lạnh nhiệt độ trung bình là 200C. Độ ẩm không khí trung bình trong năm khoảng 83%, thấp nhất là tháng 11 (75%) và cao nhất vào tháng 6, tháng 7 (88%). 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhìn chung, Lƣơng Tài có vị trí địa lý và những điều kiện tự nhiên khá thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, giao thƣơng, xây dựng và phát triển đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. * Đặc điểm kinh tế - xã hội Cùng với tiến trình đổi mới của cả nƣớc, nền kinh tế của huyện Lƣơng Tài có sự tăng trƣởng liên tục với tốc độ khá cao.
Tốc độ tăng trƣởng bình quân trong 5 năm (2008-2013) đạt 12,6%. Trong đó công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và xây dựng cơ bản tăng 20,8%; dịch vụ - thƣơng mại tăng 14,6%; nông nghiệp tăng 6,4%. Thu nhập bình quân đầu ngƣời năm 2013 đạt 25,3 triệu đồng (giá thực tế), tăng 10,9% so với mục tiêu đề ra. Quá trình thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn đã tác động mạnh mẽ và làm cho cơ cấu kinh tế của huyện chuyển dịch theo hƣớng tích cực trong các khu vực và từng ngành kinh tế.
Tỷ trọng giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, xây dựng cơ bản và dịch vụ tăng. Tỷ trọng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp - thủy sản giảm. Thống kê dƣới đây cho thấy rõ đều này: Những chuyển biến về cơ cấu kinh tế trong 5 năm 1998 - 2013 (tính theo tỷ lệ %) Năm Chỉ tiêu 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Nông nghiệp - Th sản 43,96 33,27 29,33 27,55 25,78 19,62 Công nghiệp - XD 24,61 38,98 39,05 40,00 38,44 41,64 Dịch vụ - T Mại 21,43 27,74 31,62 32,46 35,78 38,75 Nguồn: Phòng thống kê huyện Lương Tài. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Về dân số, năm 2013, huyện có 98.560 ngƣời, trong đó nam 48.499 ngƣời (chiếm 49%) và nữ 50.111 ngƣời (chiếm 51%); mật độ dân số 908 ngƣời/km2.
Dân số phân bố không đồng đều giữa các địa bàn trong huyện tập trung nhiều nhất ở thị Trấn Thứa (1.248 ngƣời /km2) và xã Trung Kênh (1.314 ngƣời/km2), thấp nhất ở xã Trừng Xá (723 ngƣời /km2). Về lao động và việc làm, toàn huyện có 54.208 ngƣời trong độ tuổi lao động, chiếm 55% dân số. Trong đó: lao động phi nông nghiệp là 7.318 ngƣời chiếm 13,5 % tổng số lao động, tập trung chủ yếu ở các trung tâm xã, cụm xã, thị trấn; lao động nông nghiệp vẫn là chủ yếu có khoảng 46.890 ngƣời chiếm 86,5 % tổng số lao động tập trung nhiều ở khu vực nông thôn, sản xuất nông nghiệp thuần tuý. Nhìn chung, nền kinh tế của huyện có những bƣớc phát triển rõ rệt, song, vẫn còn những khó khăn và bất cập.
Sự phát triển kinh tế chƣa đồng đều giữa các xã, trên địa bàn huyện còn ít các cụm công nghiệp, các doanh nghiệp của tỉnh của trung ƣơng mà chủ yếu là hợp tác xã sản xuất, sản xuất hộ gia đình, kinh tế cá thể. Chất lƣợng lao động chƣa cao, tỷ lệ công nhân lành nghề, cán bộ kỹ thuật còn ít, mức sống dân cƣ còn thấp. Qua điều tra, hàng năm huyện mới chỉ sử dụng hết 80% quỹ thời gian lao động do thiếu việc làm, nhất là lao động trong nông nghiệp. * Truyền thống lịch sử và đặc điểm văn hóa Lƣơng Tài xƣa kia phần lớn là đầm hồ sình lầy, do phù sa của các con sông thuộc lƣu vực sông Thái Bình bồi đắp, trải qua hàng ngàn năm, các thế hệ nhân dân nơi đây nối tiếp nhau cần cù đắp đập, be bờ, cải tạo đất đai tạo nên diện mạo nhƣ ngày nay.
Từ thời Trần, huyện có tên là Thiện Tài, sang thời Lê Trung Hƣng đổi thành Lang Tài, đến tháng 10 - 1950 huyện và huyện Gia Bình hợp nhất thành huyện Gia Lƣơng. Đến năm 1999, thực hiện Nghị 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com định số 68/1999/NĐ-CP, ngày 08/9/1999 của Chính phủ, quyết định chia tách huyện Gia Lƣơng thành huyện Gia Bình và Lƣơng Tài. Là một huyện của xứ Bắc Ninh - Kinh Bắc, là một trong những nôi của văn hóa Việt, quá trình dựng và giữ nƣớc, nơi đây còn ghi dấu nhiều dấu tích lịch sử và văn hóa hào hùng nhƣ các di tích đền chùa thờ đức phật, các vị thành hoàng có công trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nƣớc và địa phƣơng. Là một vùng quê hiếu học, suốt 884 năm (1075 - 1919), huyện có 53 ngƣời đỗ đạt cao (theo số liệu ghi ở văn miếu Bắc Ninh và ở sách Bắc Ninh dƣ địa chí của Đỗ Trọng Vĩ), nhƣ: Nguyễn Thuyên, Trạng nguyên Vũ Giới, Nguyễn Miễn.
Cũng nhƣ các huyện khác trong tỉnh, Lƣơng Tài có nhiều đình, di tích lịch sử văn hóa đƣợc Nhà nƣớc xếp hạng nhƣ Đình Ngọc Quan - thuộc xã Lâm Thao, Đình Đạo Sử thuộc thị trấn Thứa.nơi đây ngoài thờ cúng, còn là điểm sinh hoạt văn hóa của nhân dân, nhƣ hội họp, tổ chức lễ hội truyền thống. Lễ hội chủ yếu tổ chức vào đầu xuân với hai phần lễ và hội. Phần lễ là lĩnh vực tín ngƣỡng tỏ lòng biết ơn với bậc thánh hiền, ngƣời có công.và cầu mong một năm bình an, mƣa thuận gió hòa. Phần hội chủ yếu là vui chơi, giải trí tạo không khí vui tƣơi, phấn khởi.
Nhìn chung lễ hội là nơi thể hiện tín ngƣỡng tâm linh, những khát vọng, ƣớc mơ của cộng đồng nhân dân, đồng thời cũng tạo không khí gắn bó, đoàn kết của nhân dân địa phƣơng, mang bản sắc văn hóa truyền thống của cƣ dân nông nghiệp. Trên địa bàn huyện có hai tôn giáo chính là công giáo và phật giáo đƣợc công nhận hoạt động với số ngƣời theo đạo khá đông. Đạo phật có khoảng trên 10.000 tăng ni, phật tử, chiếm khoảng 18% dân số của huyện, phân bố ở các xã, thị trấn trong huyện, với 96 cơ sở thờ tự. Đạo công giáo có trên 6.000 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo dân, có 8 nhà thờ nằm ở các xã Phú Lƣơng, Trung Chính, Tân Lãng và thị trấn Thứa.
Các giá trị văn hóa truyền thống trên cũng là thế mạnh để Đảng bộ lãnh đạo xây dựng đời sống văn hóa trong giai đoạn mới, song cũng đặt ra nhiều thách thức bởi sự chậm đổi mới, một số hủ tục tín ngƣỡng vẫn còn tồn tại, đòi hỏi Đảng bộ và nhân dân huyện Lƣơng Tài cần nắm vững chủ trƣơng, nghị quyết của Đảng, của tỉnh, cũng nhƣ cần có điểm sáng tạo trong việc thực hiện xây dựng đời sống của địa phƣơng. Quan điểm, chủ trương của Đảng và của Đảng bộ Bắc Ninh về văn hóa và xây dựng đời sống văn hóa * Quan điểm, chủ trương của Đảng Bƣớc vào thời kỳ đổi mới, cùng với việc đổi mới tƣ duy trong việc hoạch định đƣờng lối kinh tế, quân sự, ngoại giao, Đảng Cộng sản Việt Nam bƣớc đầu đổi mới tƣ duy lý luận về văn hóa. Với việc thừa nhận văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, nhận thức của Đảng về vai trò, vị trí của văn hóa đƣợc nâng lên. Sau hơn 10 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới, bên cạnh những thành tựu kinh tế - xã hội đã đạt đƣợc, nhiều vấn đề phức tạp mới nảy sinh ảnh hƣởng đến sự phát triển nền văn hóa dân tộc.
Đó là sự suy thoái về tƣ tƣởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân; sự mai một bản sắc văn hóa dân tộc; trong xã hội xuất hiện tệ sùng bái nƣớc ngoài, xem nhẹ những giá trị văn hóa truyền thống, chạy theo lối sống thực dụng; nạn quan liêu, tham nhũng ngày càng tăng gây bức xúc và nhức nhối cho xã hội, làm giảm lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Trƣớc tình hình đó, cùng với chủ trƣơng đẩy mạnh công cuộc đổi mới, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (6-1996) xác định: "Mọi hoạt 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com động văn hóa, văn nghệ phải nhằm xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, xây dựng con ngƣời Việt Nam về tƣ tƣởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm, lối sống, xây dựng môi trƣờng văn hóa lành mạnh cho sự phát triển xã hội" [34, tr. Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng, nhằm chấn hƣng nền văn hóa dân tộc, Đảng chủ trƣơng tập trung trí tuệ toàn Đảng, toàn dân xây dựng chiến lƣợc văn hóa trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Từ ngày 6 đến ngày 16-7-1998 diễn ra Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ƣơng khóa VIII.
Hội nghị đã bàn và ra Nghị quyết về Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.