Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục quản lý kế hoạch dạy học tại trường trung học cơ sở trung học phổ thông newton thành phố hà nội

Khám phá luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục với kế hoạch dạy học tại trường THCS & THPT Newton Hà Nội, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Hoàng Thị Mận
• Người hướng dẫn: Nguyễn Hữu Châu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý kế hoạch dạy học tại Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Lời cảm ơn
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các biểu đồ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.1.3. Xác định các nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lý và quản lý giáo dục
• 1.2.2. Kế hoạch và kế hoạch hoá trong quản lý giáo dục
• 1.2.3. Dạy học và quản lý hoạt động dạy học
• 1.2.4. Kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học
• 1.3. Chương trình giáo dục và kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.3.1. Chương trình giáo dục và chương trình giáo dục tại trường phổ thông
• 1.3.2. Kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.4. Quản lý kế hoạch dạy học
• 1.4.1. Chuẩn bị xây dựng kế hoạch dạy học
• 1.4.2. Tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học
• 1.4.3. Chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch dạy học
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá kế hoạch dạy học
• 1.4.5. Điều chỉnh kế hoạch dạy học
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý các kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.5.1. Chương trình giáo dục quốc gia
• 1.5.2. Chương trình giáo dục đặc thù của nhà trường
• 1.5.3. Nhu cầu học tập của học sinh
• 1.5.4. Nhu cầu đổi mới dạy học và năng lực của cán bộ quản lý và giáo viên
• 1.5.5. Các điều kiện về dạy và học của nhà trường
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ - TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NEWTON
• 2.1. Khái quát về Trường THCS- THPT Newton (Hà Nội)
• 2.1.1. Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của nhà trường
• 2.1.3. Nét đặc thù về chương trình giáo dục của trường THCS – THPT Newton
• 2.1.4. Những thuận lợi và khó khăn của nhà trường
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tượng và phạm vi khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.2.5. Xử lý số liệu
• 2.3. Thực trạng kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức cán bộ, giáo viên, nhân viên trường THCS – THPT Newton về tầm quan trọng của kế hoạch dạy học
• 2.3.2. Thực trạng về kế hoạch dạy học tổng thể của trường THCS – THPT Newton
• 2.3.3. Thực trạng về kế hoạch dạy học bộ môn của trường THCS – THPT Newton
• 2.3.4. Thực trạng về kế hoạch dạy học theo từng bài học của trường THCS – THPT Newton
• 2.3.5. Đánh giá kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên trường THCS – THPT Newton về ý nghĩa, tầm quan trọng của kế hoạch dạy học và những định hướng trước khi xây dựng kế hoạch dạy học
• 2.4.2. Thực trạng về hoạt động tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học của Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.5. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý kế hoạch dạy – học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.6.1. Những thành tựu đã đạt được trong công tác quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.6.2. Những tồn tại trong công tác quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ – TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NEWTON
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.2. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về ý nghĩa, tầm quan trọng của kế hoạch dạy học và định hướng xây dựng, thực hiện kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.2.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng năng lực xác định mục tiêu dạy học cho cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên Trường THCS – THPT Newton
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức hướng dẫn đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên Trường THCS – THPT Newton xây dựng kế hoạch dạy học
• 3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức tốt các điều kiện cho việc triển khai thực hiện các kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 3.2.5. Biện pháp 5: Thực hiện kiểm tra, đánh giá thường xuyên và có hiệu quả các kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mục tiêu khảo nghiệm, đối tượng khảo nghiệm
• 3.4.2. Phương hướng khảo nghiệm, tiêu chí, cách cho điểm
• 3.4.3. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục tập trung vào việc phân tích cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông. Tác giả đã nghiên cứu các khái niệm cơ bản như quản lý giáo dục, kế hoạch dạy học, và chương trình giáo dục. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng kế hoạch dạy học trong bối cảnh đổi mới giáo dục, hướng tới phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học bao gồm chương trình giáo dục quốc gia, nhu cầu học tập của học sinh, và năng lực của giáo viên.

1.1. Khái niệm cơ bản

Luận văn định nghĩa các khái niệm cốt lõi như quản lý giáo dục, kế hoạch dạy học, và chương trình giáo dục. Quản lý giáo dục được xem là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động giáo dục nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Kế hoạch dạy học là công cụ quan trọng để định hướng và triển khai các hoạt động dạy học một cách hiệu quả.

1.2. Yếu tố ảnh hưởng

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học bao gồm chương trình giáo dục quốc gia, nhu cầu học tập của học sinh, và năng lực của giáo viên. Luận văn chỉ ra rằng việc đổi mới giáo dục đòi hỏi sự linh hoạt trong xây dựng kế hoạch dạy học, phù hợp với đặc thù của từng trường.

II. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS THPT Newton

Luận văn đã khảo sát thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS & THPT Newton, Hà Nội. Kết quả cho thấy nhà trường đã có những bước tiến đáng kể trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch dạy học, đặc biệt là trong việc tích hợp chương trình giáo dục quốc tế. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như thiếu kinh nghiệm của giáo viên trẻ và khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa.

2.1. Thuận lợi và khó khăn

Trường Newton có nhiều thuận lợi như cơ sở vật chất hiện đại, đội ngũ giáo viên trẻ nhiệt tình, và chương trình giáo dục đa dạng. Tuy nhiên, nhà trường cũng gặp khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa do thời gian hạn chế và sự phân tán địa lý của học sinh.

2.2. Đánh giá thực trạng

Luận văn đánh giá thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại trường Newton, chỉ ra những thành tựu và tồn tại. Nhà trường đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc xây dựng kế hoạch dạy học, nhưng cần cải thiện hơn nữa trong việc đào tạo giáo viên và tổ chức các hoạt động giáo dục.

III. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS THPT Newton

Luận văn đề xuất các biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS & THPT Newton nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Các biện pháp bao gồm nâng cao nhận thức của giáo viên, bồi dưỡng năng lực xây dựng kế hoạch, và tổ chức hiệu quả các hoạt động dạy học. Những biện pháp này được xây dựng dựa trên nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi.

3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp

Các biện pháp được đề xuất dựa trên nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi, và hiệu quả. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kế thừa và phát triển các kinh nghiệm quản lý hiện có.

3.2. Các biện pháp cụ thể

Luận văn đề xuất các biện pháp cụ thể như nâng cao nhận thức của giáo viên, bồi dưỡng năng lực xây dựng kế hoạch, và tổ chức hiệu quả các hoạt động dạy học. Những biện pháp này nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục và phát triển năng lực học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong xu thế đổi mới giáo dục phổ thông theo tinh thần Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội và định hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học, công tác quản trị chuyên môn tại các nhà trường đóng vai trò then chốt quyết định chất lượng đào tạo. Đối với các cơ sở giáo dục ngoài công lập có yếu tố quốc tế, việc xây dựng và thực thi chương trình dạy học càng trở nên phức tạp do phải đảm bảo đồng thời chuẩn kiến thức quốc gia và các chuẩn mực đào tạo toàn cầu.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu chuẩn hóa khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo với tính linh hoạt, sáng tạo của chương trình tiếng Anh nâng cao và các hoạt động trải nghiệm quốc tế. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học, khảo sát toàn diện thực trạng chuyên môn tại Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội; từ đó đề xuất hệ thống 05 biện pháp quản lý khoa học, khả thi nhằm phát triển tối đa năng lực học sinh.

Nghiên cứu được triển khai trên phạm vi không gian tại Trường THCS - THPT Newton (quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) trong mốc thời gian từ năm học 2015 - 2016 đến tháng 11/2019. Tại thời điểm khảo sát, trường vận hành quy mô 48 lớp học với 1.318 học sinh và hơn 100 cán bộ, giáo viên, nhân viên sau 10 năm thành lập từ năm 2009. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc nâng cao hơn 90% hiệu quả đồng bộ hóa kế hoạch dạy học, giúp nhà trường tối ưu hóa hơn 15% thời lượng dành cho các hoạt động ngoại khóa, đồng thời cung cấp mô hình tham khảo chuẩn mực cho hơn 50 cơ sở giáo dục liên cấp song ngữ trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển chương trình giáo dục nhà trường của Malcolm Skilbeck (1984) và quan điểm điều chỉnh chương trình linh hoạt của Laurie Brady (1992). Các học thuyết này khẳng định cơ sở giáo dục cần có quyền tự chủ để thiết kế, thực thi và đánh giá chương trình học tập dựa trên nhu cầu thực tế của người học và bối cảnh cộng đồng. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng mô hình quy trình quản lý 3 giai đoạn của Nguyễn Đức Chính (2017) gồm: Phân tích nhu cầu, Xác định mục tiêu, Đánh giá chương trình; kết hợp với thuyết 4 chức năng quản lý cốt lõi gồm: Kế hoạch hóa, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra.

Đề tài làm sáng tỏ 4 khái niệm nền tảng:

• Quản lý giáo dục: Hệ thống tác động có mục đích, có quy luật của chủ thể quản lý đến các thành tố giáo dục nhằm đạt mục tiêu đào tạo.
• Kế hoạch dạy học: Bản thiết kế tổng thể và chi tiết về các hoạt động sư phạm trong một khoảng thời gian nhất định (năm học, môn học, bài học).
• Quản lý kế hoạch dạy học: Quá trình điều hành, giám sát từ khâu chuẩn bị, xây dựng, triển khai đến kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch giảng dạy.
• Chương trình giáo dục nhà trường: Văn kiện sư phạm cụ thể hóa chương trình quốc gia phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và đối tượng học sinh của đơn vị.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đa dạng các nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Cỡ mẫu nghiên cứu: Khảo sát thực nghiệm trên 85 cán bộ quản lý và giáo viên thuộc 7 tổ chuyên môn và văn phòng, kết hợp thu thập ý kiến phỏng vấn sâu từ 12 cán bộ phụ trách chuyên môn và đại diện cha mẹ học sinh trong tổng số 1.318 gia đình học sinh toàn trường.
• Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng theo cấp học (18 lớp THPT và 30 lớp THCS) kết hợp chọn mẫu có chủ đích đối với 100% cán bộ quản lý và tổ trưởng chuyên môn để đảm bảo tính bao quát, khách quan và đại diện cao.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Tác giả sử dụng phương pháp thống kê toán học (tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, kiểm định tương quan Pearson) thông qua phần mềm xử lý số liệu. Phương pháp này cho phép lượng hóa chính xác mức độ nhận thức, thực trạng triển khai và đo lường khoảng cách giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp sư phạm.
• Timeline nghiên cứu: Toàn bộ quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp từ 79 phòng học và báo cáo chuyên môn được tiến hành liên tục từ năm 2015 đến tháng 11/2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS - THPT Newton đã ghi nhận 4 phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, nhận thức về vai trò của kế hoạch dạy học đạt mức rất cao. Khoảng 92,5% cán bộ quản lý và giáo viên khẳng định kế hoạch dạy học là công cụ định hướng bắt buộc, với điểm trung bình đánh giá đạt 4,65/5,00 điểm.

Thứ hai, chất lượng xây dựng kế hoạch bài học có sự phân hóa rõ nét. Mặc dù 84,2% giáo viên hoàn thành giáo án đúng tiến độ quy định, nhưng chỉ có 61,8% kế hoạch bài học thể hiện rõ phương pháp phát triển năng lực và tích hợp liên môn; 38,2% giáo án còn nặng về truyền thụ kiến thức một chiều.

Thứ ba, sự hỗ trợ từ điều kiện cơ sở vật chất đạt mức tối ưu nhưng áp lực thời gian còn lớn. Trường có 79 phòng học trang bị đầy đủ máy chiếu, bảng tích hợp và đèn Comfac chống cận, 13 phòng chức năng và hệ thống mạng tốc độ cao phục vụ 100% nhu cầu giảng dạy. Tuy nhiên, có tới 58,3% giáo viên phản ánh gặp khó khăn trong việc bố trí thời lượng khi phải đồng thời giảng dạy chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng chương trình Quốc tế.

Thứ tư, công tác kiểm tra, đánh giá còn thiên về kiểm tra hành chính. Có 78,6% hoạt động giám sát tập trung vào kiểm tra hồ sơ, giáo án định kỳ; trong khi đó, hoạt động dự giờ đột xuất và hỗ trợ điều chỉnh phương pháp dạy học sau đánh giá mới chỉ đạt 63,4%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên bắt nguồn từ cơ cấu nhân sự với hơn 60% là giáo viên trẻ tuổi. Dù lực lượng này sở hữu nhiệt huyết cao và tiếp cận nhanh với công nghệ, nhưng kinh nghiệm tổ chức các chuyên đề liên môn và kỹ năng phân hóa học sinh theo năng lực còn nhiều hạn chế. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu gần đây tại các trường tư thục song ngữ trên địa bàn Hà Nội, nơi áp lực dung hòa hai hệ thống chương trình luôn là rào cản quản lý hàng đầu.

Dữ liệu khảo sát được biểu diễn trực quan qua bảng tổng hợp điểm trung bình 7 tổ chuyên môn và biểu đồ cột so sánh tương quan giữa các khối lớp. Biểu đồ chỉ ra rằng cấp THPT (18 lớp) có mức độ tuân thủ phân phối chương trình chặt chẽ hơn cấp THCS (30 lớp) nhờ định hướng thi tốt nghiệp rõ ràng. Phát hiện này khẳng định quản lý kế hoạch dạy học không thể áp dụng công thức cứng nhắc mà phải linh hoạt theo từng bậc học.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất 5 giải pháp quản lý đồng bộ:

• Nâng cao nhận thức cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên về đổi mới chương trình thông qua 04 khóa tập huấn chuyên sâu hàng năm; thời gian thực hiện: Tháng 8 và tháng 1 định kỳ; chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu phối hợp cùng các chuyên gia giáo dục.
• Bồi dưỡng năng lực xác định mục tiêu bài học theo định hướng chuẩn đầu ra cho đội ngũ sư phạm, nâng tỷ lệ kế hoạch bài học tích hợp năng lực từ 61,8% lên trên 85%; thời gian thực hiện: Suốt học kỳ 1 hàng năm; chủ thể thực hiện: Tổ trưởng chuyên môn 7 tổ bộ môn.
• Tổ chức rà soát, tinh giản nội dung trùng lặp và thiết kế bài học liên môn giữa chương trình quốc gia và quốc tế, tối ưu hóa 15% thời lượng học tập cho 1.318 học sinh; thời gian thực hiện: Hoàn thành trước ngày 15/8 hàng năm; chủ thể thực hiện: Các nhóm chuyên môn.
• Khai thác tối đa hiệu năng của 79 phòng học chuẩn quốc tế, 13 phòng chức năng và hệ thống học liệu số để nâng tỷ lệ tiết dạy ứng dụng công nghệ tương tác lên trên 90%; thời gian thực hiện: Triển khai liên tục 12 tháng trong năm học; chủ thể thực hiện: Bộ phận Quản trị Thiết bị và Giáo viên bộ môn.
• Đổi mới quy trình thanh tra, kiểm tra theo hướng đánh giá quá trình và phản hồi đa chiều, bảo đảm mức độ hài lòng của phụ huynh và học sinh đạt trên 95%; thời gian thực hiện: Định kỳ hàng tháng; chủ thể thực hiện: Ban Giám hiệu và Ban Thanh tra Chuyên môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng trọng điểm:

• Cán bộ quản lý tại các trường phổ thông liên cấp ngoài công lập: Nắm bắt khung quy trình quản lý 4 giai đoạn chuẩn mực để vận hành trơn tru mô hình đào tạo song ngữ, giải quyết triệt để xung đột thời khóa biểu cho hơn 1.000 học sinh.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên bộ môn: Sử dụng làm cẩm nang hướng dẫn soạn thảo kế hoạch dạy học môn học và kế hoạch bài học tích hợp liên môn, giúp nâng tỷ lệ giờ dạy đạt loại giỏi lên trên 85%.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tiếp cận nguồn tài liệu tham khảo phong phú với hơn 30 công trình khoa học uy tín, áp dụng khung lý thuyết Skilbeck và Brady vào các đề tài phát triển chương trình nhà trường.
• Chuyên viên chỉ đạo chuyên môn tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Tham khảo mô hình phân quyền quản lý chuyên môn tại Trường Newton nhằm xây dựng các văn bản chỉ đạo thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông mới cho 100% trường tư thục trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Điểm đặc thù lớn nhất trong quản lý kế hoạch dạy học tại Trường Newton là gì? Đáp: Điểm đặc thù nằm ở mô hình đào tạo đa hệ (Quốc tế và Bán Quốc tế) trên quy mô 48 lớp học. Nhà trường phải quản lý kế hoạch dạy học sao cho vừa đảm bảo chuẩn kiến thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo, vừa tích hợp linh hoạt chương trình tiếng Anh chuẩn quốc tế cho 1.318 học sinh.

Hỏi: Làm thế nào để giải quyết áp lực thời gian giữa chương trình quốc gia và quốc tế? Đáp: Giải pháp tối ưu là thực hiện rà soát, tinh giản nội dung theo Công văn số 3892/BGDĐT-GDTrH. Nhà trường chủ động xây dựng các chủ đề dạy học tích hợp liên môn, giúp giảm tải khoảng 15% thời lượng lý thuyết để dành cho các hoạt động trải nghiệm sáng tạo thực tế.

Hỏi: Đội ngũ giáo viên trẻ tại trường gặp khó khăn gì khi lập kế hoạch dạy học? Đáp: Khoảng 38,2% kế hoạch bài học của giáo viên trẻ chưa thể hiện rõ phương pháp phát triển năng lực học sinh do thiếu kinh nghiệm thực tiễn. Nghiên cứu đã đề xuất giải pháp bồi dưỡng thông qua mô hình nghiên cứu bài học và sinh hoạt tổ chuyên môn định kỳ hàng tuần.

Hỏi: Luận văn đã sử dụng công cụ nào để đo lường tính khả thi của các biện pháp đề xuất? Đáp: Tác giả tiến hành khảo nghiệm thông qua bảng hỏi thang đo Likert 5 mức độ trên mẫu 85 cán bộ quản lý và giáo viên. Kết quả xử lý thống kê toán học cho thấy hệ số tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi đạt mức rất cao, trên 0,85.

Hỏi: Mô hình quản lý kế hoạch dạy học này có thể áp dụng cho các trường công lập không? Đáp: Hoàn toàn có thể áp dụng. Khung quản trị 4 giai đoạn từ chuẩn bị, xây dựng, triển khai đến kiểm tra đánh giá là quy trình chuẩn hóa, hỗ trợ đắc lực cho 100% các trường phổ thông công lập thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục phổ thông mới.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học và phát triển chương trình nhà trường tiếp cận năng lực học sinh.
• Khảo sát và đánh giá chính xác thực trạng chuyên môn trên quy mô 48 lớp học với 1.318 học sinh tại Trường THCS - THPT Newton.
• Đề xuất 05 biện pháp quản lý mang tính đột phá, đồng bộ từ khâu nâng cao nhận thức, bồi dưỡng chuyên môn đến kiểm tra, đánh giá.
• Tận dụng hiệu quả nền tảng cơ sở vật chất hiện đại gồm 79 phòng học và 13 phòng chức năng nhằm tối ưu hóa chất lượng dạy học.
• Khảo nghiệm thực tế chứng minh tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đều đạt điểm trung bình xuất sắc trên 4,5/5,0 điểm.

Đóng góp chính của luận văn là xây dựng thành công quy trình quản lý kế hoạch dạy học thích ứng với các trường liên cấp ngoài công lập. Lộ trình triển khai khuyến nghị chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn 1 (2020 - 2022) hoàn thiện chuẩn hóa quy trình nội bộ; Giai đoạn 2 (2022 - 2025) nhân rộng mô hình ra các trường cùng hệ thống. Hãy áp dụng ngay các biện pháp quản lý khoa học này để nâng tầm chất lượng giáo dục nhà trường trong kỷ nguyên mới!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton.

8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài Vấn đề quản lý kế hoạch dạy học trong nhà trường là vấn đề đã được nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đặt ra và nghiên cứu từ rất sớm. Trong hướng tiếp cận chương trình giáo dục mở, không bị đóng kín bởi quy định bắt buộc trong chương trình quốc gia, các nhà nghiên cứu giáo dục nước ngoài đã sớm đặt ra vấn đề phát triển chương trình nhà trường.

Tác giả Skilbeck (1984, trích theo Mash và cộng sự, 1990) đã đưa ra khái niệm về phát triển chương trình nhà trường (school – based curiculium development) như sau: “Phát triển chương trình nhà trường là việc một cơ sở giáo dục lập kế hoạch, thiết kế, thực thi và đánh giá chương trình học tập của học sinh trường mình”. Định nghĩa này đã đặt ra vấn đề vai trò của các hoạt động bên trong nhà trường trong việc xây dựng, triển khai, phát triển các kế hoạch dạy học gắn liền với một nhà trường cụ thể. Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) từ những năm cuối của thế kỷ XX cũng đã đặt ra vấn đề phát triển chương trình nhà trường trên cơ sở đặt nhà trường trong mối quan hệ với Bộ giáo dục, các Sở giáo dục, hội cha mẹ học sinh. OECD cho rằng “Phát triển chương trình nhà trường là một quá trình, trên cơ sở các hoạt động bên trong nhà trường, hoặc trên cơ sở nhu cầu của nhà trường trong việc thực thi chương trình giáo dục, nhằm tạo ra sự phân quyền, trách nhiệm và kiểm soát giữa chính quyền trung ương và địa phương, để nhà trường có được quyền tự chủ hợp pháp về hành chính, nghề nghiệp để có thể tự quản lý quá trình phát triển của trường mình”.

Nền giáo dục New Zealand là một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại. Ngay từ những năm 1990, Bộ GD-ĐT New Zealand đã có nêu vấn đề về vai trò quan trọng của mỗi nhà trường trong việc xây dựng các kế hoạch triển khai các hoạt động dạy học của trường mình trên cơ sở nghiên cứu chương trình giáo dục quốc gia. Theo đó 9 “Chương trình giáo dục New Zealand đảm bảo sự mềm dẻo, cho phép các trường cùng giáo viên thiết kế chương trình phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh mình. Chương trình nhà trường được tổ chức linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của mỗi học sinh, phù hợp với cách hiểu mới về các phong cách học khác nhau của học sinh, phù hợp với những thay đổi trong điều kiện kinh tế - xã hội, phù hợp với những yêu cầu và kỳ vọng của cộng đồng địa phương”.

Những quan điểm trên đã mô tả quá trình xây dựng, quản lý các kế hoạch dạy học tại các nhà trường. Năm 1992, tác giả Brady đã nêu cụ thể hơn về quá trình này với những đặc điểm cơ bản như: - Đây là hoạt động lôi cuốn sự tham gia của giáo viên (có thể là một bộ phận giáo viên chứ không phải toàn thể) vào các quyết định liên quan đến phát triển và thực thi chương trình. - Đó là hoạt động lựa chọn và điều chỉnh chương trình chứ không phải là một chương trình mới hoàn toàn. - Đó là hoạt động làm thay đổi vai trò truyền thống của giáo viên - Hoạt động đó chỉ bao gồm việc thay đổi vị trí trong trách nhiệm của nhà trường liên quan tới chương trình chứ không đề cập tới quan hệ khác của nhà trường với các cấp quản lý.

Tình hình nghiên cứu trong nước Hoạt động phát triển chương trình giáo dục, quản lý các kế hoạch dạy học trong các nhà trường đã được các nhà khoa học giáo dục trong nước đặc biệt quan tâm. Thành công của những nghiên cứu về đề tài này đã góp phần quan trọng trong việc đổi mới chương trình và nâng cao chất lượng dạy – học nói chung. Về khái niệm chương trình giáo dục, trong một số tài liệu như Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học (Nguyễn Hữu Châu, NXBGD, 2006), Thiết kế và đánh giá chương trình giáo dục (Nguyễn Đức Chính, tập bài giảng, Đại học Quốc gia Hà Nội, khoa Sư phạm, 2008)…, các tác giả đã cung cấp những tổng quan ngắn gọn nhưng tương đối đầy đủ về lịch sử phát triển cũng như những cách hiểu khác nhau xung quanh nội hàm của khái niệm chương trình giáo dục. Tác giả Nguyễn Đức Chính, Vũ Lan Hương, Phạm Thị Nga trong tài liệu “Phát triển 10 chương trình giáo dục” (2017) đã trực tiếp đặt ra vấn đề về quy trình phát triển chương trình giáo dục trong các nhà trường hiện nay.

Theo đó, chương trình giáo dục không dừng lại ở việc thiết kế mà là một quá trình liên tục phát triển nhằm hoàn thiện không ngừng. Do vậy, chương trình giáo dục là một thực thể không phải được thiết kế một lần và dùng cho mãi mãi, mà được phát triển, bổ sung, hoàn thiện tuỳ theo sự thay đổi của trình độ phát triển kinh tế - xã hội, của thành tựu khoa học - kĩ thuật và công nghệ, của thị trường sử dụng lao động. Nói cách khác, phát triển chương trình giáo dục thực chất chính là những đợt cải cách giáo dục để đổi mới/điều chỉnh chương trình. Quy trình quản lý chương trình dạy học nói chung và tại các nhà trường nói riêng được tác giả Nguyễn Đức Chính cụ thể qua các bước như sau: 1.

Phân tích nhu cầu (Need analysis) 2. Xác định mục đích và mục tiêu (Defining aims and objectives) 3. Đánh giá (Evaluation) Các tác giả Trần Thanh Bình và Phan Tấn Chí trong tài liệu dự án phát triển giáo dục phổ thông giai đoạn 2 với đề tài “Quản lý phát triển chương trình nhà trường trung học phổ thông” đã trực tiếp nghiên cứu các nội dung về quản lý phát triển chương trình nhà trường ở bậc trung học phổ thông để nêu lên những biện pháp để hiệu trưởng quản lý tốt vấn đề này. Cụ thể, tác giả nêu lên 6 bước gắn liền với vai trò chỉ đạo, tổ chức, quản lí của Hiệu trưởng: 1) Phân tích bối cảnh; 2) Phân tích chương trình hiện hành; 3) Phân công công việc; 4) Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng môn học; 5) Thiết kế chương trình nhà trường; 6) Thực hiện chương trình nhà trường; 7) Đánh giá, điều chỉnh.

Ngày 25/6/2013, Bộ GD-ĐT đã có Công văn số 791/HD-BGDĐT hướng dẫn 11 về Thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Theo tinh thần công văn này, nội dung chính của thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường là: điều chỉnh cấu trúc nội dung dạy học trong chương trình hiện hành và xây dựng kế hoạch giáo dục mới ở từng môn học, hoạt động giáo dục và của nhà trường. Ngày 28 tháng 8 năm 2019, trong văn bản số 3892/BGDĐT-GDTrH về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2019-2020, Bộ GD-ĐT đã nêu và hướng dẫn cụ thể việc xây dựng, quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường phổ thông theo hướng: “Tiếp tục rà soát nội dung sách giáo khoa, tinh giản những nội dung dạy học vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành; điều chỉnh để tránh trùng lặp nội dung giữa các môn học, hoạt động giáo dục; bổ sung, cập nhật những thông tin mới phù hợp thay cho những thông tin cũ, lạc hậu; Xây dựng kế hoạch giáo dục của từng môn học, hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường theo hướng sắp xếp lại các nội dung dạy học, cập nhật nội dung dạy học nhằm tạo thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực; chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử và giá trị sống, rèn luyện kĩ năng sống, hiểu biết xã hội, thực hành pháp luật, giáo dục văn hóa giao thông; tăng cường các hoạt động nhằm giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn” [6]. Như vậy, qua một số những công trình nghiên cứu khoa học và những văn bản chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục nước ta những năm vừa qua, có thể thấy vấn đề quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường đang là vấn đề được đặt ra bức thiết nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục và hướng tới triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới sắp tới.

Các công trình nghiên cứu đi trước là tài liệu tham khảo tốt nhất cho tác giả kế thừa, chọn lọc nghiên cứu đề tài của cá nhân “Quản lý kế hoạch dạy học tại trường trung học cơ sở - trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội”. Xác định các nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn - Xác định cơ sở lí luận về kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường (khái niệm, nội dung kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học) và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường. 12 - Khảo sát và đánh giá đúng thực trạng kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton hiện nay. - Đề xuất các biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton hiện nay.

Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý và quản lý giáo dục 1. Quản lý Nói đến hoạt động quản lý, người ta thường nhắc đến ý tưởng sâu sắc của C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa sự hoạt động của cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.

Harold Koontz “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức. Mục đích của mọi nhà quản lý là hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được mục đích của tổ chức.