Luận Văn Thạc Sĩ Về Phòng Ngừa Tình Hình Tội Phạm Tại Huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phòng ngừa tình hình tội phạm trên địa bàn huyện củ chi thành phố hồ chí minh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Trần Hoàng Dũng
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Ngọc Anh
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Phòng Ngừa Tình Hình Tội Phạm Trên Địa Bàn Huyện Củ Chi, Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phòng Ngừa Tội Phạm Củ Chi Nghiên Cứu Chung

Phòng ngừa tội phạm là một nhiệm vụ trọng yếu, không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Phòng ngừa tội phạm Củ Chi không nằm ngoài mục tiêu chung này, hướng đến bảo vệ lợi ích hợp pháp của xã hội và người dân. Tình hình tội phạm, hay còn gọi là THTP, được hiểu là toàn bộ diễn biến, cơ cấu của các loại tội phạm trong một giai đoạn nhất định. Do đó, phòng ngừa THTP là hoạt động chủ động ngăn chặn các yếu tố tiêu cực, hướng đến triệt tiêu hành vi phạm tội. Các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về phòng ngừa THTP, nhưng đều thống nhất ở điểm cốt lõi: đây là nhiệm vụ chung của toàn xã hội, cần sự tham gia của mọi cơ quan, tổ chức và công dân. Cần sử dụng tổng thể các biện pháp chính trị, tư tưởng, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, pháp luật để kiểm soát và loại trừ THTP. Hoạt động này mang tính hệ thống, đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và đấu tranh, trong đó phòng ngừa là chính. Theo TS. Đào Trí Úc, tội phạm phải được coi là một bộ phận trong mối liên hệ mật thiết với các quá trình và hiện tượng khác, cả tích cực và tiêu cực. Các quá trình xã hội là nguyên nhân của tội phạm và quyết định tính chất, trạng thái, biến động của tội phạm. Do đó, để phòng ngừa THTP, cần ngăn chặn và loại trừ tất cả các yếu tố là nguyên nhân, điều kiện của THTP thuộc về tất cả các mặt như kinh tế, xã hội, văn hóa, tư tưởng.

1.1. Khái Niệm Phòng Ngừa Tội Phạm và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Phòng ngừa THTP là hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tổng hợp các biện pháp nhà nước và xã hội tác động vào nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh THTP tại một địa bàn cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Đồng thời, tiến hành những biện pháp kịp thời phát hiện, xử lý tội phạm theo thẩm quyền nhằm từng bước làm giảm và tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội. Nội dung của phòng ngừa THTP bao gồm các hoạt động phòng ngừa chung (phòng ngừa xã hội) và các hoạt động phòng ngừa riêng (phòng ngừa nghiệp vụ). Chủ thể tham gia là tất cả các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, tập thể người lao động và mọi công dân.

1.2. Mối Liên Hệ Giữa Tình Hình Tội Phạm và Nguyên Nhân

THTP không tự nhiên sinh ra mà có nguồn gốc từ các quan hệ và điều kiện xã hội. Để hạn chế và triệt tiêu THTP, cần ngăn chặn và loại trừ các nguyên nhân, điều kiện của THTP. Điều này khẳng định sự tồn tại của khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” trong khoa học Tội phạm học. Không thể đồng nhất hai khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” và “phòng ngừa tội phạm”. Tội phạm là hành vi cụ thể, còn THTP là trạng thái và xu thế vận động của hiện tượng đó. Trong Tội phạm học, tội phạm và THTP có mối quan hệ với nhau, đó là “mối quan hệ tuân theo quy luật giữa toàn thể và bộ phận, cái chung và cái đơn nhất, giữa hệ thống và bộ phận”. Do đó, không thể đồng nhất hai khái niệm này.

II. Phân Tích Tình Hình Tội Phạm Củ Chi Thách Thức An Ninh

Huyện Củ Chi, mặc dù có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc kiểm soát và kéo giảm tội phạm. Trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018, THTP ở huyện Củ Chi diễn biến phức tạp, với số vụ phạm pháp hình sự ở mức cao, trung bình mỗi năm hơn 500 vụ. Các cấp ủy đảng và chính quyền địa phương đã chỉ đạo các ban, ngành, tổ chức và công dân tăng cường công tác phòng ngừa THTP. Lực lượng nòng cốt là các cơ quan Công an, VKSND và TAND huyện Củ Chi đã tăng cường phối hợp, tích cực phát hiện, điều tra, truy tố và đưa ra xét xử kịp thời hầu hết các vụ án hình sự xảy ra trên địa bàn. Theo số liệu thống kê hình sự, đến năm 2018, số vụ và số người phạm tội trên địa bàn huyện Củ Chi đã được kéo giảm đáng kể so với năm 2014, nhưng nhiều loại tội phạm đang có chiều hướng gia tăng với tính chất, mức độ nguy hiểm ngày càng cao. Điều này cho thấy, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên địa bàn đã đạt được những hiệu quả nhất định, tuy nhiên, so với yêu cầu thực tế thì vẫn còn bộc lộ nhiều thiếu sót, đòi hỏi cần có những giải pháp toàn diện và hiệu quả hơn để kiểm soát và kéo giảm tội phạm trên địa bàn huyện Củ Chi trong thời gian tới.

2.1. Thực Trạng Tội Phạm Hình Sự tại Huyện Củ Chi 2014 2018

Trong 5 năm gần đây (từ năm 2014 đến năm 2018), THTP ở huyện Củ Chi còn diễn biến phức tạp với số vụ phạm pháp hình sự luôn ở mức cao, trung bình mỗi năm khoảng hơn 500 vụ. Mặc dù đã có sự kéo giảm so với năm 2014, nhưng nhiều loại tội phạm vẫn có chiều hướng gia tăng với tính chất, mức độ nguy hiểm ngày càng cao. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp toàn diện và hiệu quả hơn để kiểm soát và kéo giảm tội phạm trên địa bàn huyện Củ Chi trong thời gian tới.

2.2. Vai Trò của Các Cơ Quan Chức Năng trong Phòng Chống Tội Phạm

Các cơ quan Công an, VKSND và TAND huyện Củ Chi đã tăng cường phối hợp, tích cực phát hiện, điều tra, truy tố và đưa ra xét xử kịp thời hầu hết các vụ án hình sự xảy ra trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, được quần chúng nhân dân và dư luận xã hội đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, so với yêu cầu thực tế thì vẫn còn bộc lộ nhiều thiếu sót.

III. Giải Pháp Phòng Ngừa Tội Phạm Hiệu Quả Tại Huyện Củ Chi

Để tăng cường hiệu quả phòng ngừa THTP tại huyện Củ Chi, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào cả phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ. Các giải pháp này cần dựa trên việc phân tích kỹ lưỡng nguyên nhân và điều kiện phát sinh tội phạm, cũng như đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương. Cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân về phòng chống tội phạm. Đồng thời, cần phát huy vai trò của cộng đồng trong việc tham gia phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm. Bên cạnh đó, cần nâng cao năng lực của lực lượng công an, tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, cũng như sự tham gia của các tổ chức xã hội và người dân trong công tác phòng ngừa THTP.

3.1. Tăng Cường Tuyên Truyền Pháp Luật và Nâng Cao Nhận Thức

Tuyên truyền, giáo dục pháp luật là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao nhận thức của người dân về phòng chống tội phạm. Cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phù hợp với từng đối tượng và địa bàn. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp với các cơ quan truyền thông để đưa tin kịp thời về tình hình tội phạm và các biện pháp phòng ngừa.

3.2. Phát Huy Vai Trò Cộng Đồng trong Phòng Ngừa Tội Phạm

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm. Cần khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động tự quản, tổ chức tuần tra, canh gác, cũng như cung cấp thông tin cho cơ quan công an. Đồng thời, cần có cơ chế bảo vệ người tố giác tội phạm.

3.3. Nâng Cao Năng Lực Lực Lượng Công An và Tuần Tra Kiểm Soát

Lực lượng công an cần được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và phương tiện để thực hiện nhiệm vụ phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm. Cần tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các địa bàn trọng điểm, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác như quân đội, dân phòng.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Phòng Ngừa Tội Phạm Tại Củ Chi

Việc ứng dụng công nghệ vào công tác phòng ngừa tội phạm là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Các hệ thống camera giám sát, phần mềm phân tích dữ liệu, ứng dụng di động tố giác tội phạm có thể giúp lực lượng công an nâng cao hiệu quả công tác, cũng như tăng cường sự tham gia của người dân. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cần được thực hiện một cách bài bản, có kế hoạch, đảm bảo tính bảo mật và tuân thủ các quy định của pháp luật. Cần có sự đầu tư về cơ sở hạ tầng, cũng như đào tạo nguồn nhân lực để vận hành và khai thác hiệu quả các hệ thống công nghệ.

4.1. Triển Khai Hệ Thống Camera Giám Sát An Ninh Toàn Diện

Hệ thống camera giám sát có thể giúp lực lượng công an theo dõi, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật. Cần triển khai hệ thống camera tại các địa bàn trọng điểm, khu vực công cộng, cũng như khuyến khích người dân lắp đặt camera tại nhà riêng, cửa hàng.

4.2. Sử Dụng Phần Mềm Phân Tích Dữ Liệu Hỗ Trợ Điều Tra

Phần mềm phân tích dữ liệu có thể giúp lực lượng công an xử lý, phân tích các thông tin liên quan đến tội phạm, từ đó đưa ra các dự báo, cảnh báo và biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Cần xây dựng cơ sở dữ liệu về tội phạm, cũng như đào tạo cán bộ sử dụng phần mềm.

V. Phối Hợp Liên Ngành Nâng Cao An Ninh Trật Tự Củ Chi

Để công tác phòng ngừa tội phạm đạt hiệu quả cao, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể, và các cấp chính quyền. Sự phối hợp này cần được thể hiện trong việc xây dựng kế hoạch, triển khai các biện pháp, cũng như chia sẻ thông tin và nguồn lực. Cần có cơ chế điều phối, giám sát để đảm bảo sự phối hợp được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Bên cạnh đó, cần tăng cường hợp tác với các địa phương lân cận để giải quyết các vấn đề tội phạm xuyên địa bàn.

5.1. Xây Dựng Quy Chế Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Chức Năng

Cần xây dựng quy chế phối hợp cụ thể giữa các cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án, cũng như các ban ngành, đoàn thể khác. Quy chế này cần quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng cơ quan, cũng như cơ chế chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra, truy tố, xét xử.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Với Các Địa Phương Lân Cận

Cần tăng cường hợp tác với các địa phương lân cận trong việc trao đổi thông tin, phối hợp điều tra, truy bắt tội phạm, cũng như giải quyết các vấn đề an ninh trật tự chung. Cần có các chương trình hợp tác cụ thể, như tổ chức tuần tra chung, diễn tập phòng chống tội phạm.

VI. Đánh Giá và Triển Vọng Phòng Ngừa Tội Phạm Củ Chi

Công tác phòng ngừa tội phạm tại huyện Củ Chi đã đạt được những kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Để nâng cao hiệu quả công tác này, cần có sự đổi mới về tư duy, phương pháp, cũng như sự đầu tư về nguồn lực. Cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tình hình tội phạm, cũng như các yếu tố tác động đến tội phạm để đưa ra các giải pháp phù hợp. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả công tác của các cơ quan, đơn vị, cá nhân liên quan đến phòng ngừa tội phạm.

6.1. Đánh Giá Hiệu Quả Các Biện Pháp Phòng Ngừa Hiện Tại

Cần đánh giá một cách khách quan, toàn diện hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa tội phạm đang được áp dụng tại huyện Củ Chi. Đánh giá cần dựa trên các số liệu thống kê, kết quả điều tra, khảo sát, cũng như ý kiến phản hồi từ người dân.

6.2. Triển Vọng và Giải Pháp Cho Tương Lai An Ninh Củ Chi

Với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự tham gia của toàn xã hội, cũng như sự ứng dụng của khoa học công nghệ, công tác phòng ngừa tội phạm tại huyện Củ Chi có nhiều triển vọng tốt đẹp. Cần tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được, đồng thời khắc phục những hạn chế, yếu kém để xây dựng một Củ Chi an toàn, văn minh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM 1. Khái niệm, ý nghĩa của phòng ngừa tình hình tội phạm 1. Khái niệm phòng ngừa tình hình tội phạm Theo Từ điển tiếng Việt, phòng ngừa là “phòng không cho điều bất lợi, tai hại xảy ra” [53, tr. THTP được hiểu là “toàn bộ tình hình, cơ cấu, động thái, diễn biến của các loại tội phạm hay từng loại tội phạm trong một giai đoạn nhất định xảy ra trong một lĩnh vực, một địa phương, trong phạm vi quốc gia, khu vực hoặc toàn thế giới trong một khoảng thời gian nhất định”.

Từ những nhận thức trên, có thể hiểu về PNTHTP một cách khái quát như sau: Phòng ngừa tình hình tội phạm là hoạt động phòng trước, không để cho trạng thái, xu thế phát triển của tội phạm diễn biến theo chiều hướng tiêu cực hơn trên một địa bàn cụ thể và hướng tới triệt tiêu hành vi phạm tội. Ở góc độ cụ thể hơn, khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” đã được nghiên cứu trong nhiều công trình khoa học và được hiểu theo những cách khác nhau, điển hình như: Theo quan điểm của GS.TS Võ Khánh Vinh, “Phòng ngừa tình hình tội phạm là hệ thống nhiều mức độ và biện pháp mang tính chất Nhà nước, xã hội và Nhà nước – xã hội nhằm khắc phục các nguyên nhân và điều kiện của tội phạm hoặc làm vô hiệu hóa (làm yếu; hạn chế) chúng và bằng cách đó làm giảm và dần dần loại bỏ tình hình tội phạm” [57, tr. Theo Giáo trình Tội phạm học của trường Đại học Luật Hà Nội, “Phòng ngừa tình hình tội phạm là việc áp dụng một cách tổng thể các biện pháp kinh tế, chính trị, tư tưởng, pháp luật… do các cơ quan, các tổ chức và công dân tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng nhằm xóa bỏ hoặc vô hiệu hóa các nguyên nhân, điều kiện phạm tội; không để cho tội phạm xảy ra; làm giảm tội phạm và tiến tới loại trừ hoàn toàn tình hình tội phạm ra khỏi đời sống xã hội” [51, tr. Qua nghiên cứu, học viên nhận thấy, về cơ bản, các nhà nghiên cứu đều thống nhất chỉ ra những vấn đề cốt lõi của khái niệm PNTHTP, đó là: 6 Thứ nhất, PNTHTP là nhiệm vụ chung của toàn xã hội nên cần có sự tham gia đóng góp tích cực của tất cả các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và mọi công dân.

Phải phát huy được sức mạnh tổng hợp của quần chúng lao động dưới sự lãnh đạo, chỉ huy thống nhất của các cấp ủy Đảng và chính quyền. Thứ hai, PNTHTP là việc sử dụng tổng thể các biện pháp chính trị - tư tưởng, kinh tế - xã hội, văn hóa - giáo dục, pháp luật, quản lý nhà nước… để kiểm soát và tiến tới loại trừ THTP ra khỏi đời sống xã hội. Thứ ba, PNTHTP mang tính hệ thống, đồng bộ nên đòi hỏi phải kết hợp chặt chẽ giữa công tác phòng ngừa và đấu tranh, trong đó phòng ngừa là chính, lấy kết quả phòng ngừa để chủ động tấn công tội phạm. Do đó, phải tiến hành đồng thời những hoạt động phòng ngừa chung (phòng ngừa xã hội) và phòng ngừa riêng (phòng ngừa nghiệp vụ).

Ngoài ra, để có thể nhận thức một cách đúng đắn, toàn diện những vấn đề về PNTHTP, học viên cho rằng cần nhận thức được nguyên nhân và điều kiện của THTP bởi mọi hiện tượng đều có nguyên nhân xuất hiện, tồn tại, tiêu vong và bản thân THTP cũng được hiểu là “một hiện tượng xã hội, pháp lý tiêu cực. Theo đó, lý luận khoa học Tội phạm học đã chỉ ra rằng: “Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm được hiểu là hệ thống các hiện tượng xã hội tiêu cực trong hình thái kinh tế - xã hội tương ứng quyết định sự ra đời của tình hình tội phạm như là hậu quả của mình” [51, tr. Về mối quan hệ giữa PNTHTP và nguyên nhân, điều kiện của THTP, TS. Đào Trí Úc đã viết: “Ở mức độ toàn xã hội, tội phạm phải được coi là một bộ phận, một yếu tố được đặt trong mối liên hệ mật thiết với các quá trình và các hiện tượng khác, trong đó có các hiện tượng tích cực và cả tiêu cực… Tội phạm không chỉ xuất phát từ những quá trình sai trái, tiêu cực mà còn từ những quá trình khác không thể coi là tiêu cực… Các quá trình xã hội là nguyên nhân của tội phạm và là yếu tố quyết định tính chất, trạng thái, biến động của tội phạm… Nhìn nhận tội phạm trong một tổng thể xã hội rộng hẹp khác nhau như vậy cho phép chúng ta có sự lý giải khoa học và có cơ sở thực tiễn… để xây dựng những biện pháp đấu tranh đồng bộ” [42, tr.

Như vậy, chúng ta có thể dựa trên mối quan hệ biến chứng 7 giữa nguyên nhân, điều kiện của THTP với THTP để nhận thức rằng: Để PNTHTP nhất thiết phải ngăn chặn và loại trừ tất cả các yếu tố là nguyên nhân, điều kiện của THTP thuộc về tất cả các mặt như: Kinh tế, xã hội, văn hóa, tư tưởng… Với những nhận thức về khái niệm PNTHTP như đã nêu trên, học viên cho rằng dưới góc độ khoa học có thể hiểu về PNTHTP như sau: Phòng ngừa tình hình tội phạm là hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tổng hợp các biện pháp nhà nước và xã hội tác động vào nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh tình hình tội phạm xảy ra ở một địa bàn cụ thể trong khoảng thời gian nhất định, đồng thời tiến hành những biện pháp kịp thời phát hiện, xử lý tội phạm theo thẩm quyền nhằm từng bước làm giảm và tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội. Với khái niệm này, nội dung của PNTHTP đã được xác định cụ thể, bao gồm: Các hoạt động phòng ngừa chung (phòng ngừa xã hội) và các hoạt động phòng ngừa riêng (phòng ngừa nghiệp vụ). Trong đó, phòng ngừa chung là hệ thống các biện pháp của Nhà nước và xã hội sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa, giáo dục, pháp luật… nhằm hạn chế, loại trừ nguyên nhân, điều kiện của tình hình các tội phạm. Phòng ngừa riêng là hoạt động của các cơ quan chức năng sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ để khắc phục những nguyên nhân, điều kiện cụ thể dẫn đến việc phạm tội, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi phạm tội, quản lý, giáo dục đối tượng phạm tội để trở thành công dân có ích cho xã hội.

Đồng thời, khái niệm cũng đã chỉ rõ chủ thể tham gia vào hoạt động PNTHTP là tất cả các cơ quan Nhà nước, tổ chức xã hội, tập thể người lao động và mọi công dân. Qua nghiên cứu các tư liệu khoa học liên quan đến vấn đề PNTHTP, học viên nhận thấy có một số quan điểm riêng, khác biệt của người nghiên cứu so với tổng thể chung các công trình khoa học khác, điển hình như: - Quan điểm cho rằng không tồn tại khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” Với bản chất là hiện tượng xã hội, sự xuất hiện, vận động và phát triển của THTP không nằm các quy luật khách quan, đặc biệt là quy luật nhân - quả. Lý luận khoa học Tội phạm học về THTP và nguyên nhân, điều kiện của THTP đã chỉ ra rằng: 8 THTP là hiện tượng xã hội có nguồn gốc từ các quan hệ và điều kiện xã hội, phát triển theo những sự thay đổi của các điều kiện đó. Do đó, để hạn chế và dần triệt tiêu THTP cần thiết phải ngăn chặn và loại trừ các nguyên nhân, điều kiện của THTP đó.

Sự phù hợp của mối liên hệ nêu trên - mối liên hệ giữa hoạt động phòng ngừa và nguyên nhân, điều kiện của THTP - với các quy luật khách quan không cho phép chúng ta phủ nhận sự tồn tại của khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” trong khoa học Tội phạm học. - Quan điểm đồng nhất hai khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” và “phòng ngừa tội phạm” Qua nghiên cứu một số bài viết, công trình khoa học, học viên nhận thấy khái niệm “phòng ngừa tội phạm” được sử dụng với nghĩa tương đồng với khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” như đã phân tích nêu trên. Học viên cho rằng không thể đồng nhất hai khái niệm “phòng ngừa tình hình tội phạm” và “phòng ngừa tội phạm” bởi những lý do sau đây: Trước hết, có thể dễ dàng nhận thấy cả hai thuật ngữ “phòng ngừa tình hình tội phạm” và “phòng ngừa tội phạm” đều sử dụng từ “phòng ngừa” kết hợp với hai thuật ngữ khác nhau là “tội phạm” và “tình hình tội phạm”. Trong khoa học Tội phạm học, “tội phạm” và “tình hình tội phạm” không phải là hai khái niệm có nội hàm giống nhau.

Tội phạm là bản thân hiện tượng còn THTP là trạng thái và xu thế vận động của hiện tượng đó. Tội phạm là một hành vi cụ thể xâm hại một hoặc nhiều quan hệ xã hội được Luật hình sự bảo vệ còn THTP là tổng thể các hiện tượng tiêu cực nguy hiểm nhất của xã hội, là hiện tượng xã hội phản ánh đầy đủ những vấn đề cơ bản nhất liên quan đến toàn bộ tội phạm xảy ra trong xã hội đó ở phạm vi không gian và thời gian xác định. Nói cách khác, trong Tội phạm học, tội phạm và THTP có mối quan hệ với nhau, đó là “mối quan hệ tuân theo quy luật giữa toàn thể và bộ phận, cái chung và cái đơn nhất, giữa hệ thống và bộ phận” [51, tr. Do đó, không thể đồng nhất tội phạm và THTP và cũng không thể đồng nhất khái niệm về “phòng ngừa tình hình tội phạm” và “phòng ngừa tội phạm”.

Như vậy, trên cơ sở thống nhất khái niệm về PNTHTP như đã nêu trên, cho 9 phép học viên đưa ra quan điểm phản biện đối với những ý kiến khác nhau liên quan đến thuật ngữ “phòng ngừa tình hình tội phạm” và các thuật ngữ khác có liên quan. Mặc dù có thể ý kiến phản biện chưa thật sự sâu sắc, tuy nhiên cũng đã cho thấy sự hiểu biết nhất định của học viên về bản chất của hoạt động PNTHTP. Ý nghĩa của phòng ngừa tình hình tội phạm Về mặt lý luận, PNTHTP là một trong những nội dung quan trọng, chiếm vị trí đặc biệt của lý luận về Tội phạm học, vừa là mục tiêu, là chức năng cơ bản của Tội phạm học. Bởi, “suy cho cùng thì mục đích của khoa học về Tội phạm học chính là để PNTHTP, để cho tội phạm không xảy ra, không gây ra các hậu quả nguy hiểm cho xã hội” [55, tr.