Luận văn thạc sĩ về hiệu quả công tác thu thuế tại quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hiệu quả công tác thu thuế trên địa bàn quận thanh xuân thành phố hà nội, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực

• Tác giả: Nguyễn Thị Nga
• Người hướng dẫn: PGS. Lý Phương Duyên
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hiệu Quả Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THUẾ, QUẢN LÝ THUẾ VÀ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THUẾ
• 1.1. Tổng quan về thuế
• 1.2. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của công tác quản lý thuế
• 1.3. Kinh nghiệm quản lý thuế tại một số địa phương và bài học cho chi cục thuế quận thanh xuân
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU THUẾ VÀ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THUẾ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của Quận Thanh Xuân
• 2.2. Kết quả thu thuế trên địa bàn Quận Thanh Xuân thành phố Hà Nội
• 2.3. Thực trạng công tác quản lý thuế trên địa bàn Quận Thanh Xuân
• 2.4. Hiệu quả công tác thu thuế tại Chi cục thuế Quận Thanh Xuân
• 2.5. Đánh giá hiệu quả công tác thu thuế trên địa bàn Quận Thanh Xuân - Thành Phố Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THUẾ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THANH XUÂN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Mục tiêu và phương hướng nâng cao hiệu quả công tác thu thuế
• 3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu thuế
• 3.3. Các giải pháp bổ trợ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân

Công tác thu thuế tại Quận Thanh Xuân, Hà Nội, đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Hiệu quả của công tác này không chỉ phụ thuộc vào chính sách thuế mà còn vào khả năng quản lý và thực thi của các cơ quan thuế. Đánh giá hiệu quả công tác thu thuế giúp nhận diện những điểm mạnh và yếu, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Xã Hội Của Quận Thanh Xuân

Quận Thanh Xuân có nền kinh tế phát triển với nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Đặc điểm này tạo ra nguồn thu thuế đa dạng, nhưng cũng đặt ra thách thức trong việc quản lý và thu thuế hiệu quả.

1.2. Vai Trò Của Công Tác Thu Thuế Trong Ngân Sách Nhà Nước

Công tác thu thuế là nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước, giúp thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Việc nâng cao hiệu quả thu thuế sẽ góp phần đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững.

II. Thực Trạng Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân Hiện Nay

Thực trạng công tác thu thuế tại Quận Thanh Xuân cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại không ít vấn đề cần khắc phục. Số thu ngân sách từ thuế ngày càng tăng, tuy nhiên, vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.

2.1. Kết Quả Thu Ngân Sách Từ Thuế Tại Quận Thanh Xuân

Trong những năm qua, số thu ngân sách từ thuế tại Quận Thanh Xuân đã có sự gia tăng đáng kể, nhờ vào sự cải cách trong chính sách thuế và quản lý thuế.

2.2. Những Thách Thức Trong Công Tác Quản Lý Thuế

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng công tác quản lý thuế vẫn gặp phải những thách thức như tình trạng nợ thuế, doanh nghiệp trốn thuế, và sự thiếu minh bạch trong quản lý thông tin.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân

Để nâng cao hiệu quả công tác thu thuế, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và cải cách chính sách thuế. Việc này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế.

3.1. Cải Cách Chính Sách Thuế Để Tăng Cường Hiệu Quả

Cần xem xét và điều chỉnh các chính sách thuế để phù hợp với thực tiễn kinh tế, từ đó khuyến khích doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Thuế

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế sẽ giúp cải thiện quy trình thu thuế, giảm thiểu sai sót và tăng cường tính minh bạch.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác thu thuế tại Quận Thanh Xuân đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn trong tương lai.

4.1. Đánh Giá Hiệu Quả Công Tác Thu Thuế Hiện Tại

Đánh giá hiệu quả công tác thu thuế hiện tại cho thấy nhiều điểm tích cực, nhưng cũng chỉ ra những hạn chế cần khắc phục.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Địa Phương Khác

Học hỏi từ kinh nghiệm quản lý thuế của các địa phương khác có thể giúp Quận Thanh Xuân cải thiện công tác thu thuế của mình.

V. Kết Luận Về Hiệu Quả Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân

Công tác thu thuế tại Quận Thanh Xuân cần được tiếp tục cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Việc nâng cao hiệu quả thu thuế không chỉ giúp tăng cường nguồn thu ngân sách mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

5.1. Tương Lai Của Công Tác Thu Thuế Tại Quận Thanh Xuân

Tương lai của công tác thu thuế tại Quận Thanh Xuân phụ thuộc vào khả năng cải cách và ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện Công Tác Thu Thuế

Đề xuất các giải pháp cải thiện công tác thu thuế sẽ giúp Quận Thanh Xuân đạt được hiệu quả cao hơn trong việc thu ngân sách nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Công tác thu ngân sách nhà nước tại các đô thị lớn đóng vai trò huyết mạch trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội. Trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội – khu vực có diện tích tự nhiên 908,3 ha với 11 phường trực thuộc và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng – công tác quản lý thuế chứng kiến những bước chuyển biến mạnh mẽ. Thu nhập bình quân đầu người của quận tăng trưởng vững chắc từ 2.109 USD/người/năm vào năm 2015 lên 2.215 USD/người/năm năm 2016 và đạt 2.385 USD/người/năm vào năm 2017 (tính theo tỷ giá 1 USD tương đương 22.720 VNĐ). Sự tăng trưởng kinh tế tạo ra cơ sở thu thuế dồi dào nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức về thất thu, nợ đọng và quản lý các loại hình kinh doanh mới.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là phân tích, đánh giá toàn diện hiệu quả công tác thu thuế tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân. Nghiên cứu xác định rõ các mục tiêu cụ thể: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý thuế, đánh giá thực trạng thu ngân sách theo từng sắc thuế, chỉ ra những nguyên nhân gây hạn chế trong hành thu và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thu thuế bền vững.

Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại Chi cục Thuế quận Thanh Xuân với chuỗi dữ liệu thực tế trong 3 năm từ 2015 đến 2017, đồng thời định hướng tầm nhìn giải pháp đến năm 2030. Ý nghĩa nghiên cứu được định lượng rõ nét qua việc làm sáng tỏ cơ chế tạo nguồn thu đột phá của quận, tiêu biểu là năm 2016 khi tổng số thu ngân sách từ thuế lần đầu tiên vượt mốc 6.000 tỷ đồng, đóng góp quan trọng vào ngân sách thủ đô và điều tiết kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Lý thuyết Kinh tế công cộng và Lý thuyết Tuân thủ thuế tự nguyện làm nền tảng xem xét bản chất hành vi người nộp thuế cũng như nghĩa vụ quản lý của Nhà nước. Khung đánh giá hiệu quả quản lý thuế được xây dựng dựa trên Quyết định số 688/QĐ-TCT năm 2013 của Tổng cục Thuế với 2 nhóm chỉ số trọng tâm: nhóm chỉ số cấp độ chiến lược (gồm 3 chỉ tiêu: thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách, hiệu quả sử dụng chi phí, mức độ tuân thủ của người nộp thuế) và nhóm chỉ số cấp độ hoạt động (gồm 6 chỉ tiêu: hoạt động chung; tuyên truyền hỗ trợ; thanh tra kiểm tra; quản lý và cưỡng chế nợ; kê khai hoàn thuế; phát triển nguồn lực).

Bên cạnh đó, nghiên cứu làm rõ các khái niệm cốt lõi:

• Thuế: Khoản đóng góp bắt buộc mang tính pháp lý cao, không bồi hoàn trực tiếp vào ngân sách nhà nước.
• Quản lý thu thuế: Hệ thống các biện pháp chấp hành của cơ quan thuế từ trung ương đến địa phương nhằm tổ chức thu đúng, thu đủ và kịp thời.
• Thuế trực thu và thuế gián thu: Phân loại theo cơ chế điều tiết thu nhập hoặc hàng hóa tiêu dùng.
• Quy trình quản lý thuế 5 chức năng: Gồm kê khai - kế toán thuế, quản lý nợ và cưỡng chế, thanh tra thuế, kiểm tra thuế, tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập trực tiếp từ Chi cục Thuế quận Thanh Xuân, Chi cục Thống kê và các báo cáo ngành thuế giai đoạn 2015-2017.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Luận văn tiến hành khảo sát toàn bộ (phương pháp điều tra toàn bộ - census approach) trên 11 đội nghiệp vụ của Chi cục Thuế quận Thanh Xuân, bao quát 100% dữ liệu thu nộp ngân sách của hơn 10.000 doanh nghiệp, tổ chức kinh tế và hộ kinh doanh cá thể hoạt động trên 11 phường trực thuộc. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm phản ánh đầy đủ bức tranh hành thu, triệt tiêu sai số chọn mẫu và bảo đảm tính pháp lý chuẩn mực của dữ liệu tài chính công.

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm: thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ hoàn thành dự toán pháp lệnh, phân tích chuỗi thời gian biến động thu theo từng sắc thuế và tổng hợp đối chiếu. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm đánh giá chính xác mức độ đạt được của các chỉ tiêu định lượng, bóc tách cấu trúc nguồn thu và nhận diện những điểm nghẽn hành chính trong quy trình quản lý thực tế suốt timeline nghiên cứu 2015-2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại 4 phát hiện căn bản về thực trạng hành thu tại quận Thanh Xuân:

Thứ nhất, tổng số thu ngân sách hàng năm đều hoàn thành và vượt dự toán pháp lệnh được giao. Đáng chú ý, năm 2016 chứng kiến mức thu đột biến đạt trên 6.000 tỷ đồng, vượt xa mức dự toán pháp lệnh 2.760,63 tỷ đồng của năm 2015.

Thứ hai, cơ cấu nguồn thu từ đất chiếm tỷ trọng đặc biệt lớn và có tính biến động cao. Tiền sử dụng đất năm 2015 đạt 1.722,77 tỷ đồng, vượt hơn 266% so với dự toán pháp lệnh 470,00 tỷ đồng. Thu tiền thuê mặt đất, mặt nước cũng duy trì mức cao, đạt 199,93 tỷ đồng năm 2015, tăng lên 270,29 tỷ đồng năm 2016 và đạt 232,92 tỷ đồng năm 2017.

Thứ ba, nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh và cá nhân tăng trưởng ổn định. Thuế thu nhập cá nhân tăng liên tục từ 174,67 tỷ đồng năm 2015 lên 232,61 tỷ đồng năm 2016 và 262,28 tỷ đồng năm 2017. Khu vực hộ gia đình và cá nhân kinh doanh đóng góp 45,15 tỷ đồng năm 2015, tăng 18,8% lên 53,64 tỷ đồng năm 2016 và đạt 52,60 tỷ đồng năm 2017.

Thứ tư, hiệu quả hiện đại hóa hành chính thuế có bước tiến rõ nét. Chi cục đã kiện toàn bộ máy thành 11 đội chuyên môn, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến với tỷ lệ doanh nghiệp kê khai thuế qua mạng và nộp thuế điện tử đạt trên 95%, giúp nâng cao năng suất xử lý hồ sơ khai thuế đúng hạn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính giúp số thu ngân sách quận Thanh Xuân tăng trưởng vượt bậc xuất phát từ tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng, trong đó công nghiệp tăng trưởng bình quân 34,7%/năm và khu vực dịch vụ tăng trưởng tới 44,1%/năm giai đoạn 2015-2017. Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ với các đại dự án tại Khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính đã tạo ra nguồn thu tiền sử dụng đất khổng lồ, tạo bước đệm tài chính vững chắc.

Trong nghiên cứu, dữ liệu được trực quan hóa thông qua hệ thống bảng biểu tổng hợp 9 chỉ tiêu nguồn thu (Bảng 2.1) kết hợp với biểu đồ cột so sánh tương quan giữa dự toán pháp lệnh và số thực thu. Việc mô hình hóa dữ liệu này giúp làm nổi bật khoảng chênh lệch giữa kế hoạch và thực tế hành thu, chứng minh năng lực khai thác nguồn thu vượt trội của Chi cục.

So sánh với các nghiên cứu trước đây của Nguyễn Đình Chiến năm 2014 và Hoàng Mạnh Tú năm 2017, kết quả tại quận Thanh Xuân có sự tương đồng về vai trò then chốt của việc ứng dụng công nghệ thông tin và tinh giản bộ máy. Tuy nhiên, luận văn đã phát hiện nét đặc thù của một chi cục thuế cấp quận đô thị: nguồn thu từ đất mang tính chu kỳ ngắn hạn, trong khi việc kiểm soát nguồn thu phân tán từ hộ kinh doanh cá thể và dịch vụ xây dựng tư nhân vẫn còn nhiều kẽ hở gây thất thu ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu thuế trên địa bàn quận Thanh Xuân đến năm 2030, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện quy trình thu hồi nợ và cưỡng chế nợ thuế:

• Hành động: Phân loại chính xác các nhóm nợ có khả năng thu và nợ khó đòi; công khai danh tính các tổ chức chây ỳ nợ thuế trên phương tiện truyền thông; áp dụng tự động hóa biện pháp phong tỏa tài khoản và trích tiền từ tài khoản người nộp thuế.
• Target metric: Kéo giảm tỷ lệ nợ đọng thuế xuống dưới mức 5% tổng thu ngân sách nhà nước hàng năm.
• Timeline: Triển khai quyết liệt giai đoạn 2018 - 2022.
• Chủ thể thực hiện: Đội Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế phối hợp với Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng thương mại.

2. Chống thất thu thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử và xây dựng tư nhân:

• Hành động: Thiết lập cơ chế liên thông dữ liệu giữa Chi cục Thuế, UBND 11 phường và Phòng Quản lý đô thị để quản lý 100% giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ; theo dõi rà soát các tài khoản kinh doanh trên mạng xã hội.
• Target metric: Tăng mức thu ngân sách từ xây dựng nhà ở tư nhân và hộ kinh doanh dịch vụ số thêm 15% - 20%/năm.
• Timeline: Thực hiện từ năm 2019 đến năm 2025.
• Chủ thể thực hiện: Đội Thuế liên phường phối hợp cùng Đội Trước bạ và thu khác.

3. Đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ thông tin và hỗ trợ người nộp thuế:

• Hành động: Triển khai hệ thống tự động gửi thư điện tử đôn đốc nộp tờ khai và thông báo nợ; tích hợp cấp mã số thuế tự động liên thông với đăng ký kinh doanh cấp quận.
• Target metric: Duy trì 100% doanh nghiệp nộp thuế điện tử và đạt tỷ lệ giải quyết hồ sơ hoàn thuế đúng hạn trên 98%.
• Timeline: Hoàn thiện trong giai đoạn 2018 - 2020.
• Chủ thể thực hiện: Đội Tổng hợp - Nghiệp vụ - Dự toán - Kê khai - Kế toán thuế và Tin học.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa đạo đức công vụ:

• Hành động: Bố trí cán bộ đúng chuyên môn, tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về phân tích dữ liệu rủi ro và tăng cường kiểm tra nội bộ chống tiêu cực.
• Target metric: Đảm bảo 100% cán bộ thuế đạt trình độ đại học trở lên và nâng tỷ lệ phát hiện sai phạm qua kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế lên trên 85%.
• Timeline: Giai đoạn 2018 - 2030.
• Chủ thể thực hiện: Ban Lãnh đạo Chi cục Thuế và Đội Kiểm tra nội bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ lãnh đạo và công chức ngành Thuế: Tài liệu cung cấp khung chỉ số đo lường hiệu quả hành thu theo Quyết định 688/QĐ-TCT cùng kinh nghiệm thực tế về quản lý nguồn thu đô thị, giúp các chi cục thuế tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ 5 chức năng.

2. Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Luận văn là nguồn tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, cung cấp chuỗi số liệu tài chính công xác thực giai đoạn 2015-2017 để phục vụ các đề tài quản lý tài chính địa phương.

3. Lãnh đạo Ủy ban nhân dân và các cơ quan quản lý nhà nước cấp quận: Cung cấp góc nhìn toàn diện về cơ cấu thu ngân sách và biến động thị trường bất động sản trên địa bàn 11 phường, hỗ trợ việc lập dự toán thu chi ngân sách và hoạch định chính sách phát triển kinh tế quận đến năm 2030.

4. Cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể: Giúp người nộp thuế nắm vững quy định pháp luật về thủ tục đăng ký, kê khai và nghĩa vụ thuế, từ đó chủ động tuân thủ, tận dụng hệ thống nộp thuế điện tử và giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Đâu là điểm đột phá lớn nhất trong kết quả thu thuế của quận Thanh Xuân giai đoạn 2015-2017? Điểm đột phá nổi bật nhất là tổng thu ngân sách năm 2016 lần đầu tiên vượt mốc 6.000 tỷ đồng, cao hơn gấp đôi dự toán pháp lệnh năm 2015 (2.760,63 tỷ đồng). Kết quả này đạt được nhờ sự bùng nổ của các dự án bất động sản thương mại, thúc đẩy thu tiền sử dụng đất đạt mức kỷ lục.

2. Những sắc thuế nào đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu thu ngân sách quận? Nguồn thu trụ cột bao gồm tiền sử dụng đất (đạt 1.722,77 tỷ đồng năm 2015), thu từ khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh (đạt 1.811,10 tỷ đồng năm 2015) và lệ phí trước bạ (đạt 448,77 tỷ đồng năm 2015). Các sắc thuế này chiếm trên 70% tổng quy mô thu nội địa của quận.

3. Mô hình tổ chức bộ máy của Chi cục Thuế quận Thanh Xuân được vận hành ra sao? Chi cục Thuế quận Thanh Xuân được tổ chức khoa học theo mô hình chức năng kết hợp đối tượng với 11 đội chuyên môn: gồm 5 đội chức năng tham mưu, 2 đội kiểm tra thuế, 3 đội thuế liên phường quản lý hộ kinh doanh và 1 đội trước bạ - thu khác.

4. Kinh nghiệm quản lý thuế nào từ các địa phương khác được luận văn đúc kết? Luận văn tổng kết 4 bài học giá trị: ứng dụng gửi thư điện tử tự động của Cục Thuế Hà Nội, cơ chế liên thông cấp mã số thuế hộ kinh doanh của quận Nam Từ Liêm, quản lý thuế xây dựng nhà ở tư nhân của quận Long Biên và biện pháp kiểm soát kinh doanh mạng xã hội của Chi cục Thuế Quận 6, TP.HCM.

5. Đâu là rủi ro thất thu ngân sách lớn nhất mà quận Thanh Xuân cần giải quyết? Rủi ro lớn nhất nằm ở việc thất thu từ các hộ kinh doanh cá thể không kê khai, các nhóm dịch vụ xây dựng nhà ở tư nhân tự phát và các giao dịch thương mại điện tử qua mạng xã hội chưa được tích hợp quản lý định danh thuế đầy đủ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận toàn diện về quản lý thuế và xây dựng khung chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hành thu theo Quyết định 688/QĐ-TCT của Tổng cục Thuế.
• Phân tích chi tiết thực trạng thu ngân sách quận Thanh Xuân giai đoạn 2015-2017 với điểm nhấn tổng thu vượt 6.000 tỷ đồng năm 2016 và tốc độ tăng trưởng dịch vụ đạt 44,1%/năm.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về nợ đọng thuế, lỗ hổng trong thu thuế xây dựng tư nhân và thương mại điện tử tại địa bàn 11 phường đô thị.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp mục tiêu định lượng cụ thể, hướng tới giảm tỷ lệ nợ thuế dưới 5% và hoàn thành chuyển đổi số đến năm 2030.
• Đây là công trình nghiên cứu công phu, giàu tính thực tiễn; kính mời các nhà khoa học, nhà quản lý và bạn đọc quan tâm tải toàn văn đề tài để tham khảo chi tiết các mô hình phân tích và bảng biểu số liệu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận cơ bản về thuế, quản lý thuế và hiệu quả công tác thu thuế. Chương 2: Thực trạng công tác thu thuế và hiệu quả công tác thu thuế trên địa bàn Quận Thanh Xuân - Thành Phố Hà Nội. Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu thuế trên địa bàn Quận Thanh Xuân - Thành phố Hà Nội. 7 Chƣơng 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THUẾ, QUẢN LÝ THUẾ VÀ HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THU THUẾ 1.1 Tổng quan về thuế 1.1 Khái niệm về thuế “Thuế là hình thức động viên bắt buộc của Nhà nước, thuộc phạm trù phân phối, nhằm tập trung một bộ phận thu nhập của các thể nhân và pháp nhân vào ngân sách nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của nhà nước và phục vụ lợi ích công cộng”[6].

Bản chất, chức năng của thuế Từ khái niệm thuế nói trên ta có thể thấy được bản chất của thuế được thể hiện bởi các thuộc tính bên trong vốn có của nó, những thuộc tính đó có tính ổn định tương đối qua từng giai đoạn phát triển. Nghiên cứu về thuế, người ta thấy có những đặc điểm riêng biệt để phân biệt với các công cụ tài chính khác như sau : - Tính bắt buộc: Để đảm bảo nhu cầu chi tiêu công cộng, Nhà nước sử dụng quyền lực chính trị bắt buộc NNT chuyển giao một phần thu nhập của mình vào NSNN dưới hình thức thuế. Khi chuyển giao thu nhập, lợi ích của NNT không được xác định cụ thể khi chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế. Bên cạnh đó, không có ai tự nguyện trả tiền khi tiêu dùng hàng hoá, dịch vụ công cộng.

Do vậy, yêu cầu bắt buộc chuyển giao thu nhập của thuế là tất yếu khách quan. - Tính không đối giá, không hoàn trả trực tiếp: hàng hoá, dịch vụ công cộng được nhà nước cung cấp cho tất cả mọi người trên cơ sở lợi ích chung, lợi ích của cộng đồng, của quốc gia chứ không xem xét lợi ích hay nhu cầu riêng của mỗi người. NNT sử dụng ít hay nhiều hàng hoá, dịch vụ công cộng không phụ thuộc vào số thuế phải nộp. Điều này có nghĩa là số tiền thuế nộp không xuất phát từ lợi ích, nhu cầu tương ứng của mỗi cá nhân hay thể nhân, tức là 8 không không có tính đối giá.

Trước khi nộp thuế, không có hàng hoá, dịch vụ công cộng nào được nhà nước cung cấp. Sau khi nộp thuế, nhà nước cũng không có sự bồi hoàn trực tiếp nào cho NNT. NNT sẽ nhận được gián tiếp các khoản bồi hoàn thông qua dịch vụ công mà nhà nước cung cấp như an ninh, trật tự xã hội; phúc lợi công cộng,. tức là thuế không có tính hoàn trả trực tiếp.

- Tính pháp lý cao: Quyền lực chính trị của nhà nước được thể hiện bằng pháp luật do nhà nước đặt ra. Quan hệ thu, nộp thuế giữa nhà nước và dân cư phải được thực hiện dựa trên các căn cứ pháp lý nhất định, đó chính là pháp luật thuế. Như vậy, thuế được đảm bảo bởi pháp luật; nói cách khác, thuế có tính pháp lý cao. Tóm lại, những thuộc tính cơ bản trên đây của thuế đã phản ánh bản chất và nội dung bên trong của thuế.

Từ những thuộc tính đó giúp ta phân biệt thuế với các hình thức động viên khác của ngân sách nhà nước trên nhiều phương diện khác nhau. Hệ thống thuế và phân loại thuế 1.Khái niệm hệ thống thuế Hệ thống thuế là tổng hợp các hình thức khác nhau mà giữa chúng có mối quan hệ mật thiết bao hàm việc xây dựng các sắc thuế, loại thuế; phương pháp thu, nộp trên những nguyên tắc nhất định.Tùy thuộc vào khả năng và ý đồ của từng Nhà nước trong việc điều tiết dòng thu nhập quốc dân, ở những giai đoạn lịch sử cụ thể mà hình thành những hệ thống thuế khác nhau. Tuy vậy, bất kỳ một hệ thống thuế nào cũng phải bao gồm 2 bộ phận : Hệ thống chính sách thuế và Hệ thống quản lý thuế. Chính sách thuế là tổng hợp các phương hướng của Nhà nước trong lĩnh vực thu nộp thuế; quản lý thuế là các biện pháp, thủ pháp thực hiện chính sách thuế để đạt được những mục tiêu đã định [9].

Khi xem xét hệ thống thuế của một quốc gia nhất định, người ta ít chú ý đến số lượng của các sắc thuế, các loại thuế trong hệ thống đó, mà chủ yếu 9 đánh giá, xem xét đến khía cạnh chất lượng của nó. Mỗi quốc gia tùy theo điều kiện lịch sử, kinh tế, xã hội ở từng giai đoạn cụ thể mà định hướng xây dựng hệ thống thuế riêng của mình. Hệ thống thuế đó phản ánh những mục tiêu của Nhà nước đặt ra.2 Phân loại thuế Để phục vụ cho công tác nghiên cứu, quản lý và tổ chức hành thu trong thực tế, người ta tiến hành phân loại thuế theo một số tiêu thức nhất định. + Phân loại theo tính chất kinh tế của thuế Theo cách phân loại truyền thống đã hình thành từ rất lâu, thuế được chia thành hai loại : thuế trực thu và thuế gián thu.

Sự phân loại này phụ thuộc vào đối tượng đánh thuế, mối quan hệ tương hỗ giữa người nộp thuế và nhà nước: - Thuế trực thu thường bao gồm các sắc thuế điều tiết vào thu nhập của pháp nhân, thể nhân và các cá nhân. Ở nước ta thuế trực thu bao gồm: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp… - Thuế gián thu: Là loại thuế không trực tiếp điều tiết vào thu nhập hay tài sản của người nộp thuế mà điều tiết gián tiếp thông qua giá cả hàng hoá, dịch vụ. Thuế gián thu gồm: thuế giá trị gia tăng; thuế môn bài; thuế tài nguyên; thuế tiêu thụ đặc biệt; thuế xuất khẩu - nhập khẩu. + Phân loại theo đối tượng đánh thuế Phân loại theo đối tượng đánh thuế, hệ thống thuế bao gồm các loại: - Thuế đánh vào hàng hoá: thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng.

- Thuế đánh vào thu nhập, như: thuế lợi tức, thuế thu nhập. - Thuế đánh vào tài sản, như: thuế nhà, thuế đất, thuế chuyển quyền sử dụng nhà, đất. - Thuế đánh vào các tài sản thuộc sở hữu công cộng, như: thuế tài nguyên, thu vốn ngân sách. Vận dụng cách phân loại này trong thực tế cho thấy hệ thống thuế bao gồm nhiều loại thuế với những tác dụng riêng có khác nhau, từng loại thuế phát huy vai 10 trò điều tiết trong các lĩnh vực nhất định song chúng vừa hổ trợ, bổ sung cho nhau để đảm bảo thực hiện chức năng toàn diện của hệ thống thuế.

Ngoài ra còn một số cách phân loại như: - Phân loại thuế dựa vào mối quan hệ của thuế với thu nhập có thuế và thuế theo tỷ lệ. - Phân loại thuế theo chế độ phân cấp quản lý, điều hành ngân sách: Thuế nhà nước, thuế địa phương - Phân loại theo phương thức sử dụng: Thuế tổng hợp, thuế chuyên dùng 1.Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường Quản lý Nhà nước đối với kinh tế là một chức năng vốn có của Nhà nước, đặc biệt trong nền kinh tế thị trường thì nhất thiết vai trò đó càng được coi trọng và phát huy. Với vai trò chủ yếu là tạo ra cơ sở pháp lý cho sự phát triển kinh tế - xã hội, sự can thiệp tích cực của Nhà nước thông qua hệ thống Pháp luật, đặc biệt là pháp luật tài chính, thuế, ngân hàng, trong đó vai trò của thuế trở nên cực kỳ quan trọng. Thuế được coi là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế, là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước, có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội.

Thuế điều tiết thu nhập trong xã hội và góp phần đảm bảo công bằng xã hội.  Thuế là khoản thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước: Trong các khoản thu ngân sách nhà nước theo quy định của luật ngân sách nhà nước 2015 gồm: Thuế, Phí, lệ phí,. thì thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước. Bởi, Chính sách thuế tác động tới tất cả các đối tượng, các thành phần kinh tế, tới mọi lĩnh vực.

Do vậy khoản thu từ thuế chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu thu ngân sách nhà nước. * Công cụ điều tiết kinh tế - Bên cạnh là nguồn lực nguồn vốn, Thuế còn là một phương tiện giúp điều tiết kinh tế vĩ mô. Bằng công cụ thuế nhà nước có thể điều chỉnh cơ cấu ngành nghề hợp lý theo yêu cầu phát triển kinh tế trong từng giai đoạn, tạo 11 thuận lợi để tăng việc làm, giảm thât nghiệp. Điều chỉnh lạm phát trong điều kiện nền kinh tế phát triển quá nóng hay khi nền kinh tế giảm phát.

* Công cụ điều tiết thu nhập Thuế là công cụ điều tiết thu nhập, thể hiện rõ nhất ở chính sách thuế thu nhập. Thuế điều tiết thu nhập bằng việc điều chỉnh thuế suất, đánh thuế suất cao đối với người có thu nhập cao, đưa ra các khoản giảm trừ (Giảm trừ bản thân, người phụ thuộc) để đảm bảo một ngưỡng thu nhập đáp ứng nhu cầu cuộc sống của các cá nhân. Hay ở chính sách thuế tiêu dùng, các hàng hóa xa xỉ có giá trị đắt đỏ sẽ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt từ đó điều hòa thu nhập của xã hội. * Công cụ rà soát, kiểm soát Thông qua hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế giúp nhà nước kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Góp phần đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định của pháp luật. Góp phần nâng cao tính bình đẳng trong môi trường kinh doanh, tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển. Khái niệm Theo nghĩa hẹp,“Quản lý thuế là hệ thống những quá trình có quan hệ chặt chẽ với nhau nhằm mục tiêu đảm bảo thu thuế đúng, đủ và công bằng trên cơ sở quy định của pháp luật thuế, bao gồm các hoạt động thu nhận hồ sơ khai thuế, tính toán số thuế phải nộp, đôn đốc thu nộp thuế và cung cấp dịch vụ tư vấn cho người nộp thuế” [8]. Tương ứng với khái niệm nêu trên thì nội dung quản lý thuế gồm: Đăng ký thuế, khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế; thủ tục hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế; xoá nợ tiền thuế, tiền phạt; quản lý thông tin về người nộp thuế; kiểm tra thuế,thanh tra thuế; cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế; xử lý vi phạm pháp luật về thuế; giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế.