Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động RLNVSP cho SV - Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động RLNVSP cho SV ngành Giáo dục Mầm non - hệ Cao đẳng, trường Đại học Đồng Nai. - Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động RLNVSP cho SV ngành Giáo dục Mầm non - hệ Cao đẳng, trường Đại học Đồng Nai. Kết luận và kiến nghị *Tài liệu tham khảo *Phụ lục 10 B. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN NGHIỆP VỤ SƢ PHẠM CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC MẦM NON 1.
Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề Trong lịch sử tư tưởng, nhiều nhà triết học đã rất chú trọng đến việc gắn việc học tập với thực hành. Khổng Tử đã coi việc học là phải: Kết hợp học với hành, lý thuyết với thực tiễn [22, tr 25]. Các Mác cho rằng: “Trong điều kiện xã hội bảo đảm cho con người phát triển toàn diện, hoạt động trí tuệ không bị tách biệt khỏi hoạt động thực tiễn. Tư duy của họ là một yếu tố tổ thành, tái hiện trong mức độ cần thiết trong cuộc đời trọn vẹn của các cá thể.” Nhà giáo dục lỗi lạc A.
Makarenko cho rằng: “Nếu bạn có những biểu hiện huy hoàng nổi bật trong công tác, trong hiểu biết và trong thành thực, lúc đó bạn sẽ thấy tất cả học sinh đều hướng về bạn. Trái lại, nếu bạn tỏ ra không có năng lực và tầm thường thì bất cứ bạn ôn tồn đến đâu, hiền lành đến đâu, bất cứ bạn săn sóc đến sinh hoạt và nghỉ ngơi của học sinh như thế nào, ngoài việc bị học sinh khinh thị ra, bạn vĩnh viễn không được gì cả. 11] Các nhà giáo dục lớn ở Việt Nam như Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Đình Chiểu,… đã rất coi trọng việc gắn học với hành, “Học phải hành”. 88] Hồ Chí Minh đã từng dạy: - “Trước học một đường, hành một nẻo, nay phải sửa chương trình làm sao để học thì hành được ngay”.
“Học mà không hành thì học vô ích. Hành mà không học thì hành không trôi chảy”. 3] - “ Lý luận cốt để áp dụng vào thực tế, lý luận mà không áp dụng vào thực tế là lý luận suông… Dù xem được hàng ngàn, hàng vạn quyển lý luận, nếu không biết mang ra thực hành thì khác nào một cái hòm đựng sách. 11] 11 - “Mỗi người học xong đại học, có thể gọi là có tri thức.
Song y không biết cày ruộng, không biết làm cống, không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác. Nói tóm lại, công việc thực tế y không biết gì cả. Thế là y chỉ có tri thức một nửa. Tri thức của y là tri thức học sách, chưa phải là tri thức hoàn toàn.
Y muốn thành một người tri thức hoàn toàn thì phải đem cái tri thức đó áp dụng vào thực tế”. Điều 35 của Luật Giáo dục khẳng định: “Đào tạo trình độ Cao đẳng giúp sinh viên có kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành cơ bản về một nghành nghề, có khả năng giải quyết các vấn đề thông thường thuộc chuyên nghành được đào tạo”. Để thực hiện mục tiêu đó thì: “Phương pháp giáo dục đại học phải coi trọng việc bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu, tạo điều kiện cho người học phát triển tư duy sáng tạo, rèn luyện kỹ năng thực hành, tham gia nghiên cứu, thực nghiệm, ứng dụng”. Giải pháp phát triển giáo dục: “Thực hiện nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn…” [2, tr.
Một số biện pháp đảm bảo chất lượng giáo dục: “Học sinh các trường phải nắm chắc và sử dụng các kiến thức, tay nghề và phần nào kỹ năng, kỹ xảo của các chương trình được học…” [7, tr. 265] Trong những năm qua đã có một số công trình nghiên cứu và đề xuất một số các biện pháp để nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên. Trong các trường đại học sư phạm, hàng năm đều có tổng kết, đánh giá công tác đào tạo giáo viên về RLNVSP, kiến tập, thực tập sư phạm để rút kinh nghiệm cho năm học kế tiếp. Liên quan đến công tác quản lý hoạt động RLNVSP cho SV ngành Giáo dục Mầm non đã có một số tác giả với các đề tài sau đây: 1).
“Thực trạng công tác RLNVSP cho sinh viên ở trường cao đẳng Quảng Trị”. Khóa học 2007 - 2011 của Lê Thị Hiền khóa luận tốt nghiệp, khoa Tâm lý giáo dục trường Đại học sư phạm, Đại học Huế. 2) “Quản lý hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho đội ngũ giáo viên của hiệu trưởng các trường trung cấp chuyên nghiệp ở tỉnh Tiền Giang”.S QLGD của Nguyễn Văn Khởi, trường Đại học sư phạm, Đại học Huế, (2011). 12 3) “Biện pháp quản lý hoạt động thực tập sư phạm của sinh viên trường Cao đẳng sư phạm Gia Lai”.S QLGD của Phạm Thị Lệ Thủy, trường Đại học Quy Nhơn, (2012).
4) “Thực trạng và các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng công tác RLNVSP cho sinh viên trường Đại học sư phạm Đà Nẵng”.S QLGD của Đinh Xuân Lâm, trường Đại học sư phạm, Đại học Huế, (2012). 5) “Thực trạng và biện pháp nâng cao chất lượng RLNVSP cho sinh viên ở các trường Đại học sư phạm miền Trung” của TS. 6) “Biện pháp quản lý công tác rèn luyện nghiệp vụ sư phạm thường xuyên cho sinh viên ngành Giáo dục Mầm non trường Cao đẳng Bình Định” của Nguyễn Đăng Hải Chánh, (2013). Các khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Khái niệm quản lý 1. Quản lý Quản lý theo Từ điển tiếng Việt của NXB Từ điển bách khoa 2013 là: “Trông coi xếp đặt công việc”. Có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý. Dưới đây là một số quan niệm chủ yếu: [10, tr 7-8].
Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đối tượng bị quản lý trong tổ chức để vận hành tổ chức, nhằm đạt đươc mục đích nhất định. Hoạt động có sự tác động qua lại giữa hệ thống và môi trường, do đó quản lý được hiểu là việc bảo đảm hoạt động của hệ thống trong điều kiện có sự biến đổi liên tục của hệ thống và môi trường,là chuyển động của hệ thống đến trạng thái mới thích ứng với hoàn cảnh mới. Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội. Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất.
13 Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con người để tổ chức và phối hợp hoạt động của họ trong quá trình lao động. Các khái niệm trên đây tuy khác nhau song có chung dấu hiệu: - Hoạt động quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay trong một nhóm xã hội. - Hoạt động quản lý là những tác động có hướng đích. - Hoạt động quản lý là những tác động phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức.
Tuy nhiên, theo nghĩa rộng: [7, tr. 12]: - Quản lý là hoạt động có mục đích của con người. - Cho đến nay nhiều người cho rằng: Quản lý chính là các hoạt động do một hay nhiều người điều phối hành động của nhiều người khác nhằm thu được kết quả mong muốn. Như vậy, xét quản lý có tư cách là một hành động, có thể định nghĩa như sau: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra.
Quản lý giáo dục Nếu giáo dục là một hiện tượng xã hội, thì cũng thể nói như thế với quản lý giáo dục (QLGD). QLGD có nhiều quan niệm khác nhau, có nhiều cấp độ nhưng chủ yếu có 2 cấp độ cơ bản [10, tr 36, 37, 38]: - Quản lý cấp vĩ mô: (một nền/hệ thống giáo dục): QLGD được hiểu một cách tự giác, (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến cơ sở giáo dục là nhà trường); giáo dục nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành giáo dục. - Quản lý cấp vi mô: (Quản lý một nhà trường): QLGD là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường. 14 Từ hai khái niệm trên ta thấy bốn yếu tố của QLGD: Chủ thể quản lý (QL), đối tượng QL, khách thể QL và mục tiêu QL.
Chủ thể QL Đối tượng QL Mục tiêu QL Khách thể QL Bốn yếu tố trên không tách rời nhau mà có quan hệ tương tác gắn bó với nhau. “Chủ thể QL tạo ra những tác động lên đối tượng QL nơi tiếp nhận tác động của chủ thể QL và cùng chủ thể QL hoạt động theo một quỹ đạo nhằm thực hiện mục tiêu QL. Khách thể QL (môi trường) chịu tác động hoặc tác động trở lại hệ thống GD và hệ QLGD, nên chủ thể QL làm thế nào để khách thể QLGD là tích cực nhằm thực hiện mục tiêu chung”. Quản lý nhà trường Trên bình diện vi mô, QLGD trong phạm vi nhà trường có thể xem là đồng nghĩa với QL nhà trường.
Trường học là tổ chức giáo dục, là đơn vị cấu trúc cơ sở của hệ thống giáo dục quốc dân. Về bản chất, trường học là tổ chức mang tính nhà nước - xã hội - sư phạm thể hiện bản chất giai cấp, bản chất xã hội và bản chất sư phạm. Vậy: “Quản lý trường học/Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh”.
