Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa (1986-2005)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh đảng bộ tỉnh thanh hóa lãnh đạo phát triển y tế 1986 2005, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh vực .

• Tác giả: Trần Danh Nam
• Người hướng dẫn: PGS.TS Hồ Khang
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• university: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Tỉnh Thanh Hoá Lãnh Đạo Phát Triển Y Tế (1986-2005)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ THANH HOÁ VÀ SỰ NGHIỆP Y TẾ DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TRƯỚC NĂM 1986
• 1.1. Vài nét khái quát về Thanh Hoá
• 1.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội
• 1.1.3. Sự nghiệp phát triển y tế ở Thanh Hoá trước năm 1986
• 1.1.3.1. Y tế Thanh Hoá trước cách mạng tháng Tám 1945
• 1.1.3.2. Y tế Thanh Hoá trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)
• 1.1.3.3. Y tế Thanh Hoá trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975)
• 1.1.3.4. Y tế Thanh Hoá trong thời kỳ khôi phục, phát triển kinh tế, văn hoá, xây dựng và bảo vệ CNXH (1975-1985)
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH THANH HOÁ LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN Y TẾ (1986-2005)
• 2.1. Đường lối phát triển y tế của Đảng và Nhà nước thời kỳ đổi mới
• 2.1.1. Đường lối phát triển y tế của Đảng và Nhà nước
• 2.1.2. Chủ trương phát triển y tế của Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá
• 2.1.3. Quá trình chỉ đạo thực hiện chủ trương phát triển y tế của tỉnh
• 2.1.3.1. Xây dựng mạng lưới y tế và nguồn nhân lực
• 2.1.3.2. Công tác y tế dự phòng
• 2.1.3.3. Công tác phòng chống các bệnh xã hội
• 2.1.3.4. Công tác khám chữa bệnh
• 2.1.3.5. Công tác dược, vật tư y tế
• 2.1.3.6. Một số mặt công tác khác của ngành y tế Thanh Hoá
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM
• 3.1. Thành tựu và hạn chế
• 3.1.1. Những thành tựu đạt được
• 3.1.2. Những hạn chế tồn tại
• 3.2. Một số bài học kinh nghiệm
• 3.3. Một số vấn đề đặt ra
• Tài liệu tham khảo
• Phần Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 1986 2005

Giai đoạn 1986-2005 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, ngành y tế đã có những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Các chính sách y tế được triển khai đồng bộ, từ việc xây dựng mạng lưới y tế đến công tác phòng chống dịch bệnh.

1.1. Lịch sử phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa trước năm 1986

Trước năm 1986, y tế tỉnh Thanh Hóa đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Từ những năm đầu của cách mạng tháng Tám, ngành y tế đã được hình thành và phát triển, nhưng còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất và nhân lực.

1.2. Đường lối phát triển y tế của Đảng và Nhà nước

Đường lối phát triển y tế của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn này tập trung vào việc cải cách hệ thống y tế, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và đảm bảo sức khỏe cho nhân dân. Các chính sách được ban hành nhằm khắc phục những hạn chế trong công tác y tế.

II. Những thách thức trong phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 1986 2005

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng ngành y tế tỉnh Thanh Hóa cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Tình hình dịch bệnh, cơ sở hạ tầng y tế còn yếu kém và nguồn nhân lực chưa đáp ứng đủ nhu cầu là những vấn đề cần giải quyết.

2.1. Tình hình dịch bệnh và sức khỏe cộng đồng

Trong giai đoạn này, tỉnh Thanh Hóa đã phải đối mặt với nhiều dịch bệnh nguy hiểm. Công tác phòng chống dịch bệnh gặp nhiều khó khăn do điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội.

2.2. Cơ sở hạ tầng y tế và nguồn nhân lực

Cơ sở hạ tầng y tế tại Thanh Hóa còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Nguồn nhân lực y tế chưa đủ về số lượng và chất lượng, gây khó khăn trong việc thực hiện các chương trình y tế.

III. Phương pháp lãnh đạo phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 1986 2005

Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo hiệu quả trong phát triển y tế. Việc xây dựng mạng lưới y tế cơ sở, đào tạo nhân lực và tăng cường công tác y tế dự phòng là những điểm nhấn quan trọng.

3.1. Xây dựng mạng lưới y tế cơ sở

Mạng lưới y tế cơ sở được củng cố và phát triển, giúp nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân. Các trạm y tế xã được đầu tư nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chăm sóc sức khỏe.

3.2. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực y tế

Đào tạo nhân lực y tế là một trong những ưu tiên hàng đầu. Các chương trình đào tạo được triển khai nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ y tế, đáp ứng yêu cầu công việc.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn trong phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa

Kết quả của sự lãnh đạo phát triển y tế trong giai đoạn này đã mang lại nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Tình hình sức khỏe cộng đồng được cải thiện, nhiều dịch bệnh được khống chế và đẩy lùi.

4.1. Thành tựu trong công tác phòng chống dịch bệnh

Nhiều dịch bệnh nguy hiểm đã được khống chế, nhờ vào các chương trình phòng chống dịch bệnh hiệu quả. Công tác tiêm chủng mở rộng được triển khai rộng rãi, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

4.2. Cải thiện chất lượng dịch vụ y tế

Chất lượng dịch vụ y tế tại các cơ sở y tế được cải thiện rõ rệt. Người dân ngày càng tin tưởng vào hệ thống y tế, nhờ vào sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ y tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của y tế tỉnh Thanh Hóa

Kết thúc giai đoạn 1986-2005, ngành y tế tỉnh Thanh Hóa đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua trong tương lai.

5.1. Đánh giá tổng quan về sự phát triển y tế

Sự phát triển y tế tỉnh Thanh Hóa trong giai đoạn này đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải cách và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân.

5.2. Định hướng phát triển y tế trong tương lai

Trong tương lai, tỉnh Thanh Hóa cần tiếp tục đầu tư cho y tế, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển nguồn nhân lực. Các chính sách y tế cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân là một trong những chính sách ưu tiên hàng đầu, gắn liền với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an sinh. Tại tỉnh Thanh Hóa, địa bàn có diện tích tự nhiên rộng lớn 1.609.000 ha gồm 27 huyện, thị xã, thành phố với 630 xã, phường, thị trấn, dân số tăng từ khoảng 2,3 triệu người năm 1989 lên hơn 3,676 triệu người vào năm 2005. Mật độ dân số tăng từ 310 người/km² lên 320 người/km² giai đoạn 1999–2000, tạo ra áp lực rất lớn lên hệ thống an sinh xã hội.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lãnh đạo phát triển y tế trong giai đoạn bước ngoặt chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (1986–2005). Mục tiêu cụ thể gồm: hệ thống hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng bộ tỉnh; phân tích quá trình chỉ đạo củng cố mạng lưới y tế cơ sở, y tế dự phòng, khám chữa bệnh và phát triển dược liệu; đánh giá khách quan thành tựu, hạn chế, từ đó đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị thực tiễn.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ không gian hành chính tỉnh Thanh Hóa, bao gồm 11 huyện miền núi, 5 huyện ven biển và 8 huyện đồng bằng trung du, với trục thời gian từ năm 1986 đến năm 2005 (có liên hệ so sánh với giai đoạn trước năm 1986). Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc lượng hóa các bước phát triển của y tế địa phương: kéo giảm tỷ lệ tử vong chung từ 1,8% năm 1976 xuống còn 0,37% năm 1985 và duy trì mức thấp trong thời kỳ đổi mới, từng bước khống chế tốc độ tăng dân số từ 2,3% xuống dưới mức 1,9%, góp phần cung cấp luận cứ lịch sử - thực tiễn cho việc hoạch định chính sách y tế công cộng cấp tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về y học cách mạng, trọng tâm là quan điểm sức khỏe là vốn quý nhất của con người và bảo vệ sức khỏe là sự nghiệp của toàn dân. Khung phân tích vận dụng đường lối phát triển y tế của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX, đặc biệt là tinh thần Nghị quyết 04-NQ/HNTW khóa VII ngày 14/01/1993 và Nghị quyết 46-NQ/TW của Bộ Chính trị năm 2005.

Mô hình nghiên cứu kết hợp giữa lý thuyết lãnh đạo chính trị và lý thuyết quản lý y tế công cộng. Ba khái niệm cốt lõi được thao tác hóa xuyên suốt đề tài gồm:

• Chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân: Hệ thống các biện pháp chính trị, kinh tế, xã hội và y học nhằm duy trì, phục hồi và nâng cao thể lực, trí lực cho cộng đồng.
• Y tế dự phòng: Định hướng y tế chủ động ngăn ngừa dịch bệnh, lấy phòng bệnh làm nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.
• Xã hội hóa y tế: Phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, huy động đa dạng nguồn lực xã hội kết hợp phát triển y tế công lập giữ vai trò chủ đạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác đa tầng từ hệ thống văn kiện Đảng toàn quốc, các Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa từ khóa XII đến khóa XVI, các chỉ thị, kế hoạch của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa, báo cáo thống kê chuyên ngành của Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa từ năm 1986 đến năm 2005, cùng các công trình địa chí và hơn 134 tài liệu lưu trữ, phụ lục chuyên khảo.

Về quy mô và phương thức thu thập, mẫu dữ liệu văn bản chỉ đạo và báo cáo thống kê y tế được khảo sát toàn diện trên toàn bộ 27 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu tài liệu có chủ đích theo phân tầng không gian địa lý (gồm 11 huyện vùng cao biên giới, 5 huyện đồng bằng ven biển và khu vực đô thị trung tâm) nhằm bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho mọi vùng sinh thái - kinh tế xã hội đặc thù của Thanh Hóa.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phương pháp lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp lôgíc. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm tái hiện một cách chân thực, có hệ thống tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh theo diễn tiến thời gian, đồng thời bóc tách các mối liên hệ bản chất, quy luật vận động nội tại giữa đường lối chính trị và hiệu quả chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ngoài ra, các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh lịch sử được vận dụng đồng bộ nhằm xử lý các chuỗi số liệu y tế qua 4 mốc kế hoạch 5 năm (1986–1990, 1991–1995, 1996–2000 và 2001–2005).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu chỉ ra bước chuyển mình quan trọng trong việc củng cố mạng lưới y tế cơ sở và phát triển nhân lực. Từ chỗ hệ thống y tế xã bị suy thoái và phân tán vào đầu thập niên 1980, Đảng bộ tỉnh đã lãnh đạo phục hồi mạng lưới khám chữa bệnh rộng khắp 630 xã, phường, thị trấn. Nhân lực ngành y từng bước được nâng cấp, nâng tỷ lệ từ 2,4 bác sĩ trên 1 vạn dân thời kỳ trước đổi mới lên tiệm cận chỉ tiêu 4,5 bác sĩ trên 1 vạn dân trong giai đoạn 2001–2005, góp phần xóa các vùng trắng y tế tại 11 huyện miền núi.

Thứ hai, công tác y tế dự phòng và phòng chống bệnh xã hội đạt được các chỉ số ấn tượng. Kế thừa nền tảng từ huyện Hoằng Hóa (đơn vị đầu tiên cả nước hoàn thành 3 công trình vệ sinh năm 1976) và huyện Nga Sơn (huyện đầu tiên thanh toán bệnh phong năm 1983), giai đoạn 1986–2005 ghi nhận việc khống chế hoàn toàn các dịch bệnh nguy hiểm như dịch tả, sốt rét ác tính và bệnh bướu cổ tại vùng cao. Tỷ lệ tiêm chủng mở rộng cho trẻ em dưới 1 tuổi duy trì mức cao trên 90% tại hầu hết các địa bàn.

Thứ ba, năng lực khám chữa bệnh chuyên sâu và phát triển dược liệu được nâng tầm. Quy mô giường bệnh toàn tỉnh tăng từ 2.550 giường năm 1975 lên trên 3.000 giường trong thời kỳ đổi mới. Bệnh viện Đa khoa tỉnh phát triển 19 chuyên khoa, làm chủ các phẫu thuật sọ não, tiết niệu phức tạp. Tỉnh cũng quy hoạch thành công các vùng dược liệu hàng hóa tập trung khai thác thế mạnh 714 loài cây thuốc tự nhiên, tiêu biểu như 50 ha Sinh địa tại Nga Sơn, 100 ha Bạc hà tại Hoằng Hóa, 150 ha Hương nhu tại Cẩm Thủy - Hà Trung và 150 ha Ý dĩ tại Thường Xuân, Quan Hóa.

Thứ tư, công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình đạt bước chuyển sâu sắc, kéo giảm tỷ lệ gia tăng dân số tự nhiên từ mức 2,3% giai đoạn 1983–1986 xuống còn khoảng 1,9% năm 1995 và duy trì xu hướng giảm ổn định trong các năm tiếp theo.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản tạo nên thành quả trên là sự chủ động, sáng tạo của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa trong việc cụ thể hóa đường lối Đại hội VI của Đảng và Nghị quyết 04-NQ/HNTW vào thực tế địa phương. Đảng bộ đã nhận diện rõ đặc điểm phân hóa giàu nghèo và sự khác biệt địa hình để ban hành các chính sách ưu tiên cho vùng căn cứ cách mạng và đồng bào dân tộc thiểu số.

So sánh với các nghiên cứu lịch sử y tế tại các tỉnh Bắc Trung Bộ cùng thời kỳ, mô hình của Thanh Hóa nổi bật ở khả năng kết hợp nhuần nhuyễn giữa y học hiện đại và y học cổ truyền dân tộc, phát huy truyền thống các phong trào vệ sinh phòng bệnh từ cơ sở. Các chuỗi số liệu trong nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua:

• Biểu đồ cột thể hiện sự tăng trưởng số lượng bác sĩ và tỷ lệ giường bệnh trên 1 vạn dân qua các mốc 1986, 1995, 2000, 2005.
• Bảng so sánh chỉ số dịch tễ bệnh sốt rét, bướu cổ và tỷ lệ giảm sinh tự nhiên giữa 11 huyện miền núi với vùng đồng bằng.
• Bản đồ chuyên đề phân bố 4 vùng trồng dược liệu tập trung gắn với các cơ sở chế biến đông dược.

Ý nghĩa của các phát hiện này khẳng định tính đúng đắn của chủ trương xã hội hóa y tế, đồng thời làm rõ bài học: y tế chỉ có thể phát triển bền vững khi gắn chặt với nhiệm vụ ổn định chính trị và tăng trưởng kinh tế địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của các cấp ủy Đảng đối với công tác y tế trong tình hình mới. Ban Thường vụ Tỉnh ủy và các huyện ủy cần ban hành nghị quyết chuyên đề về bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ bao phủ y tế lên 6,5 bác sĩ và 1,2 dược sĩ đại học trên 1 vạn dân trong giai đoạn 2006–2010. Thời gian thực hiện định kỳ hàng quý, do Ban Thường vụ Tỉnh ủy trực tiếp chủ trì kiểm tra, giám sát.

Thứ hai, đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất và hiện đại hóa trang thiết bị kỹ thuật cho y tế tuyến huyện và tuyến cơ sở. Ủy ban nhân dân tỉnh cùng Sở Y tế cần ưu tiên trích từ 8% đến 10% ngân sách địa phương hàng năm để nâng cấp 100% trạm y tế xã đạt Chuẩn quốc gia về y tế, trang bị hệ thống máy siêu âm, X-quang kỹ thuật số và xét nghiệm tự động cho các trung tâm y tế thuộc 11 huyện miền núi như Mường Lát, Quan Hóa, Bá Thước trước năm 2010.

Thứ ba, mở rộng mạng lưới Bảo hiểm Y tế và thực hiện chính sách an sinh xã hội công bằng. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp Bảo hiểm Xã hội tỉnh phấn đấu đạt mục tiêu bao phủ Bảo hiểm Y tế toàn dân với lộ trình đạt trên 75% dân số tham gia vào năm 2010; cấp phát 100% thẻ Bảo hiểm Y tế miễn phí cho người nghèo, đối tượng chính sách và đồng bào dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa.

Thứ tư, bảo tồn và phát triển công nghiệp dược liệu gắn với y học cổ truyền. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Sở Y tế và Công ty Cổ phần Dược - Vật tư y tế Thanh Hóa mở rộng quy mô vùng chuyên canh dược liệu lên trên 1.000 ha vào giai đoạn 2010–2015, hiện đại hóa dây chuyền sản xuất thuốc từ nguồn dược liệu bản địa đạt tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất thuốc theo khuyến cáo của ngành y tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ lãnh đạo cấp ủy và nhà hoạch định chính sách công: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị giúp lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND các cấp xây dựng nghị quyết, chương trình hành động phát triển y tế địa phương phù hợp với đặc thù phân vùng kinh tế - địa lý.
• Cán bộ quản lý ngành Y tế và Giám đốc các cơ sở y tế: Hữu ích trong việc nghiên cứu mô hình tổ chức mạng lưới y tế dự phòng, phân bổ nguồn nhân lực y bác sĩ và chiến lược kết hợp Đông - Tây y tại các bệnh viện tuyến tỉnh, huyện.
• Nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Lịch sử Đảng, Lịch sử Việt Nam, Y tế công cộng: Tài liệu cung cấp phương pháp luận mẫu mực về khảo cứu lịch sử lãnh đạo kinh tế - xã hội, cùng hệ thống tư liệu thống kê xác thực về quá trình đổi mới y tế tại Việt Nam.
• Giảng viên các trường chính trị tỉnh và trường đại học, cao đẳng y tế: Cung cấp nguồn học liệu phục vụ giảng dạy các chuyên đề lịch sử địa phương, quản trị hệ thống y tế cơ sở và lịch sử phát triển y dược học Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn tập trung giải quyết vấn đề lịch sử cốt lõi nào? Nghiên cứu làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa chuyển đổi tư duy lãnh đạo, hoạch định chủ trương và tổ chức thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân trong 20 năm đổi mới (1986–2005), từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Điểm đột phá của y tế Thanh Hóa trong công tác dự phòng trước và trong đổi mới là gì? Thanh Hóa là điểm sáng toàn quốc với mô hình huyện Hoằng Hóa hoàn thành dứt điểm 3 công trình vệ sinh năm 1976 và huyện Nga Sơn thanh toán bệnh phong năm 1983, tạo tiền đề để khống chế dịch tả, sốt rét và bướu cổ trong giai đoạn 1986–2005.

Đảng bộ tỉnh đã giải quyết bài toán mất cân đối y tế giữa đồng bằng và miền núi bằng cách nào? Tỉnh ủy đã ban hành các chính sách luân phiên cán bộ, ưu tiên ngân sách cho 11 huyện miền núi, thành lập các bệnh viện khu vực vùng cao như Quan Hóa, Bá Thước và mở các lớp đào tạo y tế thôn bản người dân tộc thiểu số.

Tài nguyên dược liệu của Thanh Hóa được khai thác như thế nào trong thời kỳ đổi mới? Tỉnh đã quy hoạch 4 vùng chuyên canh gồm 50 ha Sinh địa tại Nga Sơn, 100 ha Bạc hà tại Hoằng Hóa, 150 ha Hương nhu tại Cẩm Thủy và 150 ha Ý dĩ tại Thường Xuân, khai thác hiệu quả hơn 714 loài cây thuốc tự nhiên.

Nghiên cứu có giá trị thực tiễn gì đối với công tác chăm sóc sức khỏe hiện nay? Luận văn đúc kết 5 bài học kinh nghiệm về coi trọng y tế dự phòng, xã hội hóa nguồn lực, nâng cao y đức, củng cố y tế cơ sở và kết hợp y học hiện đại với y học cổ truyền, là kim chỉ nam cho sự phát triển y tế bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã phục dựng toàn diện, khách quan bức tranh lịch sử lãnh đạo phát triển y tế của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa từ năm 1986 đến năm 2005.
• Khẳng định các thành tựu vượt bậc về củng cố mạng lưới y tế cơ sở tại 630 xã phường, nâng cao chỉ số bác sĩ và giường bệnh trên 1 vạn dân, cùng việc khống chế hiệu quả các bệnh xã hội nguy hiểm.
• Đúc kết hệ thống bài học kinh nghiệm sâu sắc về xây dựng thế trận y tế dự phòng toàn dân và xã hội hóa y tế dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng.
• Đóng góp nguồn tư liệu lịch sử xác thực, có giá trị khoa học cao cho công tác nghiên cứu lịch sử địa phương và hoạch định chiến lược y tế công cộng giai đoạn tiếp theo.
• Kế hoạch tiếp theo cần tập trung nghiên cứu ứng dụng các bài học lịch sử vào giải quyết thách thức già hóa dân số và chuyển đổi số y tế toàn diện. Các nhà khoa học, học viên và cán bộ quản lý hãy khai thác triệt để nguồn dữ liệu từ luận văn để phục vụ cho các công trình nghiên cứu và thực tiễn quản trị ngành y tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm các phần sau: Chƣơng 1: Vài nét về Thanh Hoá và sự nghiệp y tế dƣới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trƣớc năm 1986. Chƣơng 2: Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá lãnh đạo phát triển y tế (1986- 2005) Chƣơng 3: Một số nhận xét và bài học kinh nghiệm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 VÀI NÉT VỀ THANH HOÁ VÀ SỰ NGHIỆP Y TẾ DƢỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH TRƢỚC NĂM 1986 1.1 Vài nét khái quát về Thanh Hoá 1.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên Thanh Hóa là vùng đất có từ lâu đời, một trong những cái nôi của dân tộc Việt Nam. Ngay từ thời tiền sử vùng đất này đã có người sinh sống. Qua những công cụ thô sơ trong những xưởng chế tác đá công cụ ở núi Đọ (Thanh Hóa) cho thấy, người tiền sử đã sinh sống trên mảnh đất này từ thời đại đồ đá cũ.

Ngoài ra, các nhà khảo cổ học còn tìm thấy nhiều công cụ đồ đá đẽo gọt tinh xảo khác không chỉ nổi tiếng ở Việt Nam, ở Đông Nam Á mà còn được cả thế giới biết đến. Mặt khác, Thanh Hóa còn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng cả trong lĩnh vực quân sự lẫn kinh tế. Vì vậy, mảnh đất này là nơi phát sinh nhiều triều đại phong kiến Việt Nam gắn với lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc. Với những kỳ tích đó, Thanh Hóa được ví như một hình ảnh thu nhỏ của Việt Nam, theo lời di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đây là mảnh đất “địa linh, nhân kiệt, đất đai màu mỡ, phì nhiêu….

Cũng như những vùng đất khác trên nước Việt Nam, trải qua quá trình lịch sử hàng nghìn năm, Thanh Hóa cũng thay đổi về địa giới hành chính và tên gọi. Tên đơn vị hành chính Thanh Hóa được thay đổi qua các thời kỳ theo phương thức cai trị của bộ máy trung ương toàn lãnh thổ. Thời Hùng Vương, Thanh Hóa thuộc bộ Cửu Chân của vương quốc Văn Lang. Thời thuộc Hán, đất Thanh Hóa ngày nay là một phần quận Cửu Chân, thuộc bộ Giao Chỉ.

Thời Tam Quốc-Lưỡng Tấn Nam Bắc triều, Thanh Hóa tương đương với quận Cửu Chân. Đến nhà Lương đặt là Ái Châu, đất Thanh Hóa từ “quận” chuyển thành “châu”. Sang thời Tùy-Đường, Thanh Hóa lại được đặt lại tên 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cũ là quận Cửu Chân. Thời Đinh-Tiền Lê, Thanh Hóa vẫn là Ái Châu.

Thời Lý-Trần, tên đơn vị hành chính của tỉnh Thanh Hóa được đổi sang “lộ” và “phủ”, sang đó được đổi thành “trấn” ở thời Trần-Hồ, “thừa tuyên” ở đầu thời Lê, “xứ” thời Hồng Đức. Năm Minh Mệnh thứ 12 (1831) đổi tên là tỉnh Thanh Hoa. Đến năm Thiệu Trị thứ 3 (1843) đổi là tỉnh Thanh Hoá. Tên gọi tỉnh Thanh Hoá bắt đầu có từ đây.

Dưới thời thuộc Pháp, Thanh Hóa là một tỉnh thuộc xứ Trung Kỳ, có một tỉnh lỵ, 14 phủ, huyện đồng bằng, trung du và 6 châu thượng du. Từ sau khi cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Thanh Hóa là một tỉnh thuộc Liên khu IV cả về hành chính và quân sự. Các phủ, huyện, châu cũ được đổi thành 21 huyện và một thị xã. Đến năm 1995, bản đồ địa lý hành chính tỉnh Thanh Hóa chính thức gồm: 1 thành phố, 2 thị xã và 20 huyện.

Từ năm 1999, theo Nghị định số 72/CP của Chính phủ ngày 05/08/1999 về việc điều chỉnh địa giới hành chính và cho đến hiện nay, tỉnh Thanh Hóa gồm 27 huyện, thị, thành phố với 630 xã, phường, thị trấn, 5.759 thôn, xóm, làng, bản, phố [82, tr. Trong đó có 11 huyện miền núi là: Bá Thước, Cẩm Thủy, Lang Chánh, Mường Lát, Như Thanh, Như Xuân, Ngọc Lặc, Quan Hóa, Quan Sơn, Thạch Thành, Thường Xuân; 5 huyện ven biển: Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Nga Sơn, Quảng Xương, Tĩnh Gia; 8 huyện đồng bằng trung du là: Đông Sơn, Hà Trung, Nông Cống, Thiệu Hóa, Thọ Xuân, Triệu Sơn, Vĩnh Lộc, Yên Định; thành phố Thanh Hóa và 2 thị xã: Bỉm Sơn và Sầm Sơn. Thanh Hóa là tỉnh thuộc Bắc Trung Bộ. Thanh Hóa có vỹ độ Bắc 19033'- 20030', kinh độ Đông 1140-106030'.

Phía Bắc Thanh Hóa giáp các tỉnh Ninh Bình, Hoà Bình, Sơn La với đường ranh giới dài 175 km. Phía Nam và Tây Nam liền kề Nghệ An với đường ranh giới dài hơn 160 km. Phía Tây nối liền sông núi với tỉnh Hủa Phăn của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào với 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đường biên giới dài 192 km. Phía Đông, mở ra phần giữa của vịnh Bắc Bộ thuộc Biển Đông, với đường bờ biển dài trên 102 km và một thềm lục địa khá rộng.

Phần đất liền của Thanh Hóa chạy dài theo hướng Tây Bắc xuống Đông Nam. Thanh Hóa có mạng lưới giao thông phát triển khá hoàn chỉnh. Thanh Hóa nằm án ngữ trên nhiều tuyến đường giao thông quan trọng nối liền mạch máu giao thông Bắc-Nam. Tỉnh Thanh Hóa từ rất sớm được xem là nơi tập trung các đầu mối giao thông thủy bộ quan trọng trong cả nước, nên việc đi lại và phát triển kinh tế của nhân dân rất thuận lợi.

Dọc chiều dài toàn tỉnh là Quốc lộ 1A và đường sắt Bắc-Nam chạy qua, trong đó có các điểm mút giao thông quan trọng như: Cầu Lèn, cầu Hàm Rồng, bến phà Ghép. Đường 15A từ phía Tây, Tây Bắc Bộ xuyên qua vùng trung du và miền núi phía Bắc Thanh Hóa kéo dài về phía Nam sang đất Nam Đàn (Nghệ An). Đường 217 từ Na Mèo đến tỉnh lỵ Hủa Phăn (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào). Ngoài ra còn có nhiều hệ thống đường nhánh tỏa đi khắp tỉnh, nối liền các tỉnh khác trong và ngoài nước….Do đó, trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, Thanh Hóa luôn là mục tiêu bị đánh phá ác liệt.

Hệ thống giao thông đường thủy với bờ biển dài 102 km và một vùng thềm lục địa rộng lớn được đánh giá là một kho tài nguyên vô giá về khoáng sản và hải sản. Ngoài tiềm năng về kinh tế, vùng biển và thềm lục địa còn được đánh giá là có vị trí chiến lược, có nhiều điểm xung yếu về quốc phòng, tạo thành nhiều mục tiêu quân sự và các điểm cao quan trọng. Thanh Hoá là tỉnh nằm trong vùng ảnh hưởng của những tác động từ khu vực trọng điểm kinh tế phía Bắc (Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh) và những tác động từ các vùng trọng điểm kinh tế phía Trung Bộ và Nam Bộ nên có một vị trí rất thuận lợi trong giao lưu với các tỉnh, thành phố trong cả nước và giao lưu quốc tế. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thanh Hóa có đủ các dạng địa hình: từ núi tương đối cao đến đồi trung du, đồng bằng, đồng chiêm trũng (nhiều vùng mặt đất còn thấp hơn mực nước biển), đến bãi bồi, ruộng vùng ven biển, các đảo ven bờ và ngoài khơi.

Địa hình Thanh Hóa có đồi núi chiếm 3/4 diện tích cả tỉnh, nhiều đồi núi cao từ 1.500 m gắn liền với vùng rừng núi thuộc tỉnh Hủa Phăn (Lào). Từ đây, địa hình thoải dần, kéo dài và mở rộng về phía Đông Nam. Đến ngang vùng trung tâm của tỉnh, chỉ còn các núi đồi cao trên dưới 500 m, từ độ cao 20 m trở xuống là đồng bằng, tiếp theo là vùng thềm lục địa rộng và nông dưới đáy vịnh Bắc Bộ. Khí hậu Thanh Hóa mang đặc điểm của vùng khí hậu Bắc Bộ với một mùa đông (tuy ngắn) lạnh và khô, vừa mang những tính chất riêng của khí hậu Trung Bộ.

Mùa mưa muộn hơn các nơi khác và bão muộn hơn Bắc Bộ. Đồng thời, Thanh Hóa còn có những ngày khô nóng do chịu ảnh hưởng gió phơn Tây Nam thổi từ Lào sang. Nhìn chung, khí hậu Thanh Hóa có tính chất chuyển tiếp giữa Bắc Bộ và Trung Bộ với kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa. Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 23-240c ở vùng đồng bằng-trung du; 200c ở vùng núi.

Lượng mưa trung bình 1600-2000 mm/năm. Số ngày mưa 130-150 ngày và mùa mưa thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10. Diện tích đất tự nhiên của Thanh Hoá là 1.609 ha, trong đó đất nông nghiệp 236.740 ha, đất lâm nghiệp 375.439 ha, đất chuyên dùng 55.453 ha, đất chưa sử dụng và sông suối, núi đá 429. Do địa hình toàn tỉnh nghiêng dốc từ Tây Bắc xuống Đông Nam, tạo cho hầu hết các sông suối đều bắt nguồn từ miền núi chảy theo hướng Tây Bắc- Đông Nam đổ ra biển Đông đều ngắn (trừ sông Mã dài 528 km, trên địa phận Thanh Hóa dài 242 km) có độ dốc lớn, biến thiên từ 5,4% đến 23,7%.

Ở vùng sát biển, sông có độ dốc nhỏ và chịu ảnh hưởng của thủy triều. Tổng diện tích chiều dài của 16 sông chính và nhánh là 1. Mật độ sông ngòi không 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lớn, biến đổi từ 0,1-1,06 km/km2. Từ Bắc vào Nam, Thanh Hóa có 4 hệ thống sông chính là: sông Hoạt, sông Mã, sông Yên và sông Lạch Bạng.

Hệ thống sông ngòi không những liên tục được phù sa bồi đắp tạo thành vùng châu thổ rộng lớn mà còn là nguồn nước chủ yếu phục vụ sản xuất và đời sống, đồng thời là hệ thống giao thông đường thủy nối liền các vùng trong tỉnh và tỉnh bạn. Trong các cuộc kháng chiến bảo vệ dân tộc, sông ngòi có vai trò rất quan trọng trong việc vận chuyển lương thực, vũ khí, thuốc men và chở người tham gia chiến đấu tới các chiến trường trong nước và các chiến trường trên bán đảo Đông Dương. Thanh Hóa là tỉnh có hệ thực vật đa dạng, trong hệ thực vật đó tiềm lực dược liệu rất phong phú. Những cây con làm thuốc và các bài thuốc dân gian, thuốc gia truyền là tài sản quý giá của xứ Thanh.

Theo thống kê, tỉnh Thanh Hóa có 714 loài thuốc, 514 chi, 167 họ, 82 bộ, 11 lớp, trong đó có hơn 600 loài cây thuốc mọc tự nhiên, phần lớn tập trung ở vùng rừng đất đai thấp. Những loài cây có nhiều ở vùng núi đất là Thiên niên kiện, Sa nhân, Bách bộ, Cẩu tích, Ngũ gia bì chân chim, Ba gạc, Củ mài, Đẳng sâm, Lá khôi, Thổ phục linh, Hoàng đàn và Thạch xương bồ. Trên núi đá vôi thường gặp Lan một lá, Thạch hộc, Vương tùng, Củ bình vôi, Huyết giác, Cốt toái bổ và Chân chim núi. Ở các trảng cây bụi hay gặp Báo sâm, Ba kích, Cà gai leo, Kim ngân, Thảo quyết minh, Nhân trần, Hy thiêm….Trên các đụn cát ven biển có Củ gấu biển và Dừa cạn.

Ở vùng đồng bằng có Dành dành.