Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo công tác xóa đói giảm nghèo tỉnh Bắc Ninh từ 1997 đến 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh đảng bộ tỉnh bắc ninh lãnh đạo thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo từ 1997 2010 001, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Trần Thị Xoa
• Người hướng dẫn: TS. Văn Thị Thanh Mai
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Tỉnh Bắc Ninh Lãnh Đạo Thực Hiện Công Tác Xóa Đói, Giảm Nghèo Từ Năm 1997 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG TÁC XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 1997-2001
• 1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội tỉnh Bắc Ninh
• 1.2. Công tác xóa đói, giảm nghèo của tỉnh Hà Bắc trước năm 1997
• 1.3. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về xóa đói, giảm nghèo từ năm 1997-2001
• 1.3.1. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước
• 1.3.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về xóa đói, giảm nghèo
• 1.4. Quá trình chỉ đạo thực hiện công tác xóa đói, giảm nghèo ở Bắc Ninh từ 1997-2001
• 1.4.1. Tổ chức thực hiện xóa đói, giảm nghèo
• 1.4.2. Kết quả lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh từ năm 1997-2000
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 2001-2010
• 2.1. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Đảng bộ tỉnh về xóa đói, giảm nghèo
• 2.1.1. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước
• 2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh về đẩy mạnh thực hiện công tác xóa đói, giảm nghèo
• 2.2. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo thực hiện xóa đói, giảm nghèo từ 2001-2005
• 2.2.1. Đẩy mạnh tổ chức thực hiện
• 2.2.2. Kết quả lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh từ năm 2001-2005
• 2.3. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo thực hiện xóa đói, giảm nghèo từ năm 2006 - 2010
• 2.3.1. Tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa thiết thực trong thực hiện XĐGN
• 2.3.2. Kết quả lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo từ năm 2006 - 2010
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh
• 3.2. Một số hạn chế
• 3.3. Một số kinh nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo công tác xóa đói giảm nghèo tỉnh Bắc Ninh 1997 2010

Công tác xóa đói giảm nghèo (XĐGN) tại tỉnh Bắc Ninh từ năm 1997 đến 2010 đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển quan trọng. Từ khi tách tỉnh, Bắc Ninh đã có những bước tiến vượt bậc trong việc cải thiện đời sống người dân. Lãnh đạo tỉnh đã triển khai nhiều chính sách và chương trình nhằm giảm thiểu tình trạng nghèo đói, tạo điều kiện cho người dân phát triển kinh tế. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết.

1.1. Tình hình kinh tế xã hội Bắc Ninh trước năm 1997

Trước năm 1997, Bắc Ninh là một tỉnh có nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội. Tình trạng nghèo đói diễn ra phổ biến, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Các chính sách phát triển chưa được triển khai đồng bộ, dẫn đến sự chênh lệch lớn giữa các khu vực.

1.2. Những chính sách xóa đói giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh

Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều chính sách nhằm hỗ trợ người nghèo, bao gồm các chương trình phát triển kinh tế, hỗ trợ vay vốn, và cải thiện cơ sở hạ tầng. Những chính sách này đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao đời sống người dân.

II. Những thách thức trong công tác xóa đói giảm nghèo tại Bắc Ninh 1997 2010

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, công tác XĐGN tại Bắc Ninh vẫn gặp phải nhiều thách thức. Tình trạng nghèo đói vẫn tồn tại, đặc biệt là ở các nhóm dân cư dễ bị tổn thương. Việc triển khai các chính sách còn gặp khó khăn do thiếu nguồn lực và sự phối hợp giữa các cấp chính quyền.

2.1. Tình trạng nghèo đói và các nhóm dễ bị tổn thương

Nhiều hộ gia đình vẫn sống trong cảnh nghèo đói, đặc biệt là các hộ dân tộc thiểu số và những người lao động tự do. Sự thiếu hụt về giáo dục và y tế cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.2. Khó khăn trong việc triển khai chính sách

Việc triển khai các chính sách XĐGN gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực tài chính và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Điều này dẫn đến việc nhiều chương trình không đạt được hiệu quả như mong muốn.

III. Phương pháp lãnh đạo công tác xóa đói giảm nghèo tại Bắc Ninh 1997 2010

Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo khác nhau để thực hiện công tác XĐGN. Các phương pháp này bao gồm việc huy động sự tham gia của cộng đồng, tăng cường sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và tổ chức xã hội.

3.1. Huy động sự tham gia của cộng đồng

Cộng đồng được khuyến khích tham gia vào các chương trình XĐGN thông qua việc tổ chức các cuộc họp, hội thảo. Điều này giúp người dân hiểu rõ hơn về các chính sách và chủ động tham gia vào quá trình thực hiện.

3.2. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội là rất quan trọng trong việc triển khai các chương trình XĐGN. Đảng bộ tỉnh đã chú trọng đến việc xây dựng mạng lưới hợp tác để nâng cao hiệu quả công tác.

IV. Kết quả đạt được trong công tác xóa đói giảm nghèo tại Bắc Ninh 1997 2010

Trong giai đoạn từ 1997 đến 2010, công tác XĐGN tại Bắc Ninh đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện. Các chương trình hỗ trợ đã giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo.

4.1. Tỷ lệ hộ nghèo giảm

Tỷ lệ hộ nghèo tại Bắc Ninh đã giảm từ 20% xuống còn 5% trong giai đoạn này. Điều này cho thấy sự nỗ lực của Đảng bộ tỉnh trong việc thực hiện các chính sách XĐGN.

4.2. Cải thiện đời sống vật chất và tinh thần

Nhiều hộ gia đình đã có điều kiện sống tốt hơn, với việc tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục và việc làm. Sự cải thiện này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo động lực cho người dân phát triển kinh tế.

V. Kinh nghiệm và bài học từ công tác xóa đói giảm nghèo tại Bắc Ninh 1997 2010

Qua quá trình thực hiện công tác XĐGN, Bắc Ninh đã rút ra nhiều kinh nghiệm quý báu. Những bài học này có thể áp dụng cho các giai đoạn tiếp theo nhằm nâng cao hiệu quả công tác XĐGN.

5.1. Tầm quan trọng của sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố quyết định đến thành công của các chương trình XĐGN. Người dân cần được khuyến khích tham gia vào quá trình ra quyết định và thực hiện các chương trình.

5.2. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội là rất quan trọng để đảm bảo các chương trình XĐGN được triển khai hiệu quả. Cần xây dựng cơ chế phối hợp rõ ràng và hiệu quả.

VI. Tương lai của công tác xóa đói giảm nghèo tại Bắc Ninh

Trong tương lai, công tác XĐGN tại Bắc Ninh cần tiếp tục được đẩy mạnh. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng.

6.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chương trình XĐGN theo hướng phát triển bền vững, đảm bảo không chỉ giảm nghèo mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

6.2. Tăng cường nguồn lực cho công tác XĐGN

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ từ ngân sách nhà nước và các nguồn lực khác để thực hiện các chương trình XĐGN. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả công tác và đạt được mục tiêu đề ra.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 1997–2010 ghi nhận bước chuyển mình lịch sử của tỉnh Bắc Ninh sau khi tái lập tỉnh từ vùng đất Hà Bắc cũ. Ngay từ những ngày đầu tái lập, Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã đối mặt với thách thức lớn về an sinh xã hội khi tỷ lệ hộ đói nghèo năm 1996 chiếm tới 14,06%, trong đó tỷ lệ hộ đói gay gắt là 4,09%. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác xóa đói, giảm nghèo trong bối cảnh địa phương đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Mục tiêu cụ thể của công trình khoa học này nhằm hệ thống hóa các chủ trương, đường lối của Đảng bộ tỉnh, phân tích thực trạng các giải pháp can thiệp kinh tế - xã hội, đánh giá toàn diện những thành tựu đạt được cũng như chỉ rõ các mặt hạn chế còn tồn tại. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ địa bàn tỉnh Bắc Ninh trên diện tích tự nhiên 804 km² với 6 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã ban đầu gồm Yên Phong, Thuận Thành, Quế Võ, Tiên Sơn, Gia Lương và thị xã Bắc Ninh. Phạm vi thời gian trải dài từ năm 1997 đến năm 2010, gắn liền với 3 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, XVI và XVII.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn và lý luận sâu sắc khi phân tích các chỉ số tăng trưởng ấn tượng của địa phương, điển hình như tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt trên 11%/năm, giá trị sản xuất nông nghiệp tăng bình quân 3,5%/năm và mức thu nhập bình quân của người nghèo tăng từ 40.000 đồng/tháng năm 1996 lên trên 60.000 đồng/tháng năm 2000. Đây là nguồn tài liệu quý báu giúp đúc rút các bài học kinh nghiệm về quản trị an sinh xã hội cấp địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tính tất yếu khách quan của công bằng xã hội và mục tiêu giải phóng con người trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Song song đó, công trình tích hợp lý thuyết phát triển bao trùm và mô hình an sinh xã hội đa tầng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Các lý thuyết này nhấn mạnh rằng tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển, không chấp nhận việc hy sinh an sinh xã hội để đổi lấy tăng trưởng thuần túy.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa và phân tích xuyên suốt bao gồm:

• Đói nghèo: Tình trạng một bộ phận dân cư không có đủ các điều kiện vật chất tối thiểu để duy trì cuộc sống ở mức chuẩn mực chung của xã hội.
• Chuẩn nghèo: Thước đo định lượng dựa trên mức thu nhập bình quân đầu người hàng tháng theo từng giai đoạn quy định của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (như chuẩn nghèo giai đoạn 1998–2000 và chuẩn nghèo theo Quyết định 1143/2000/BLĐTBXH).
• Xóa đói, giảm nghèo bền vững: Quá trình tạo dựng năng lực tự vươn lên cho người nghèo thông qua vốn, kỹ thuật và việc làm, ngăn ngừa triệt để nguy cơ tái nghèo.
• An sinh xã hội: Hệ thống các chính sách công hỗ trợ người dân phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục các rủi ro kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hệ thống văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước, các Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh (tiêu biểu là Nghị quyết Đại hội XV, Nghị quyết số 06/NQ-TU ngày 31/8/1998), các quyết định quản lý hành chính của Ủy ban nhân dân tỉnh (Quyết định số 141/UB, Quyết định số 18/1999/QĐ-UB), cùng hệ thống niên giám thống kê và báo cáo chuyên ngành từ Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Ninh.

Về quy mô khảo sát, nghiên cứu tiến hành thu thập và xử lý toàn diện dữ liệu trên toàn bộ 6 đơn vị hành chính cấp huyện/thị xã thời kỳ đầu tái lập và 19 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh. Dữ liệu bao trùm hồ sơ theo dõi của 12.565 hộ thoát nghèo giai đoạn 1996–2000 cùng hơn 578 dự án vay vốn từ Quỹ quốc gia giải quyết việc làm. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu điển hình kết hợp khảo sát thứ cấp toàn diện từ các báo cáo định kỳ cấp cơ sở, đảm bảo tính đại diện cao cho cả khu vực đồng bằng nông nghiệp thuần túy lẫn các địa bàn đang đô thị hóa nhanh.

Lý do lựa chọn phương pháp lịch sử và logic là vì phương pháp lịch sử cho phép tái hiện trung thực, khách quan toàn bộ tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh theo dòng thời gian từ 1997 đến 2010; trong khi phương pháp logic giúp trừu tượng hóa, phân tích bản chất các chính sách, phát hiện mối liên hệ nhân quả giữa các quyết sách điều hành và hiệu quả thoát nghèo thực tế. Ngoài ra, tác giả kết hợp chặt chẽ các kỹ thuật so sánh, phân tích thống kê và phương pháp tổng kết thực tiễn nhằm đảm bảo luận điểm khoa học có tính xác thực cao nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã lãnh đạo xóa bỏ hoàn toàn nạn đói kinh niên và hạ nhanh tỷ lệ hộ nghèo vượt chỉ tiêu Trung ương giao. Tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh đã giảm liên tục từ 14,06% năm 1996 xuống còn 10,35% năm 1997; 9,34% năm 1998; 8,24% năm 1999 và chỉ còn 7,10% vào năm 2000 theo chuẩn cũ. Tính chung cả giai đoạn 1996–2000, toàn tỉnh đã giúp 12.565 hộ thoát nghèo, bình quân mỗi năm giảm 1,75% (tương đương khoảng 3.100 hộ/năm), xóa hẳn tỷ lệ 4,09% hộ đói. Một số huyện ghi nhận mức giảm vượt bậc như Thuận Thành giảm từ 18,00% xuống 8,45%, Quế Võ giảm từ 17,41% xuống 9,07%, và xã Đông Thọ (huyện Yên Phong) giảm ngoạn mục từ 12,67% xuống còn 2,30%.

Thứ hai, việc nhận diện chính xác nguyên nhân nghèo đói đã tạo tiền đề cho các giải pháp phân bổ nguồn lực chuẩn xác. Khảo sát thực tế giai đoạn đầu cho thấy có 54,9% hộ nghèo do thiếu vốn sản xuất, 14,5% thiếu phương tiện làm việc, 10,3% thiếu việc làm và 9,4% chưa nắm được kỹ thuật. Tỉnh đã phân bổ tổng nguồn vốn các dự án lên tới 92.357,96 triệu đồng, trích ngân sách tỉnh 2.809 triệu đồng và huy động tối đa nguồn lực xã hội hóa. Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã vận động 15.414 hội viên khá giúp đỡ 17.727 chị em nghèo với giá trị tương đương gần 2 tỷ đồng/năm, đồng thời xây dựng 1.380 tổ phụ nữ tiết kiệm với số vốn 1,2 tỷ đồng thu hút 25.274 người tham gia.

Thứ ba, sự kết hợp giữa chuyển giao khoa học kỹ thuật và chuyển dịch cơ cấu kinh tế mang lại hiệu quả bền vững. Các cấp đoàn thể đã tổ chức hàng nghìn lớp đào tạo: Hội Nông dân tổ chức 715 lớp cho 23.980 lượt chủ hộ; Hội Phụ nữ tổ chức 2.241 lớp cho 27.011 lượt người. Nhờ đó, giá trị sản xuất trồng trọt năm 2010 đạt 73,9 triệu đồng/ha, xuất hiện nhiều mô hình thâm canh cho thu nhập xấp xỉ 200 triệu đồng/ha, toàn tỉnh hình thành 477 trang trại hiệu quả kinh tế cao và bảo tồn phát triển các cụm làng nghề truyền thống thu hút hàng chục nghìn lao động.

Thứ tư, chính sách trợ giúp an sinh xã hội toàn diện đã bảo bọc các nhóm đối tượng yếu thế. Trong hai năm 1999–2000, tỉnh đã cấp 34.957 thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo với tổng kinh phí 670 triệu đồng. Về giáo dục, niên học 1999–2000 đã miễn học phí cho 9.595 học sinh nghèo (920,781 triệu đồng), miễn tiền xây dựng trường cho 19.533 em (603,38 triệu đồng) và cấp học bổng cho 3.396 học sinh nghèo vượt khó. Tỉnh cũng trích ngân sách 1 tỷ đồng trực tiếp đầu tư cơ sở hạ tầng cho 8 xã khó khăn nhất như xã Song Liễu và Yên Giả (190 triệu đồng/xã), xã Giang Sơn (160 triệu đồng), xã Lai Hạ (150 triệu đồng).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công trên là sự lãnh đạo tập trung, nhất quán của Đảng bộ tỉnh thông qua việc thành lập Ban Chỉ đạo Xóa đói giảm nghèo đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở theo Quyết định số 141/UB. Cơ chế chỉ đạo trực tiếp thông qua Ban cán sự Đảng tại các sở, ban, ngành đã khắc phục tình trạng quan liêu, bảo đảm chính sách đi thẳng vào đời sống. Khi so sánh với tốc độ giảm nghèo bình quân cả nước giai đoạn 1996–2000 (giảm khoảng 2%/năm trên diện rộng nhưng chủ yếu ở mức chuẩn cũ), Bắc Ninh đạt tốc độ giảm nhanh hơn tại các vùng nông thôn đồng bằng nhờ kết hợp hiệu quả giữa công nghiệp hóa với chương trình phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Để biểu diễn trực quan các phát hiện trên, dữ liệu nghiên cứu có thể được thiết lập thành bảng thống kê đối sánh tỷ lệ giảm nghèo qua từng năm (1996–2000) phân theo từng huyện, thị xã. Đồng thời, một biểu đồ cột kết hợp đường biểu diễn có thể minh họa tương quan giữa cơ cấu nguyên nhân nghèo (vốn 54,9%, kỹ thuật 9,4%, việc làm 10,3%) với sự gia tăng các dòng vốn tín dụng và số lớp chuyển giao công nghệ.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế: kết quả giảm nghèo ở một số vùng trũng chưa thực sự vững chắc, nguy cơ tái nghèo còn hiện hữu khi gặp thiên tai, dịch bệnh; một bộ phận cán bộ cấp xã còn tư tưởng phó mặc cho ngành Lao động - Thương binh và Xã hội; việc lồng ghép các chương trình kinh tế - kỹ thuật tại 19 xã đặc biệt khó khăn đôi lúc còn phân tán.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện và mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi vi mô. Ngân hàng Chính sách Xã hội phối hợp với Hội Nông dân và Hội Phụ nữ tỉnh cần nâng định mức vay vốn trung và dài hạn cho các hộ mới thoát nghèo và cận nghèo. Mục tiêu cụ thể là bảo đảm 95% đến 100% đối tượng khó khăn được tiếp cận nguồn vốn sản xuất với lãi suất ưu đãi, duy trì tỷ lệ nợ quá hạn dưới 1%, triển khai liên tục trong kế hoạch 5 năm tiếp theo.

Thứ hai, đổi mới chương trình đào tạo nghề gắn liền với hệ sinh thái 15 khu công nghiệp tập trung trên địa bàn. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp cùng Ban Quản lý các Khu công nghiệp và doanh nghiệp FDI thiết kế các khóa đào tạo kỹ thuật ngắn hạn và trung hạn. Chỉ tiêu đề ra là nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo lên trên 50%, giải quyết việc làm mới cho khoảng 15.000 lao động mỗi năm, thực hiện ngay từ đầu chu kỳ kế hoạch kinh tế.

Thứ ba, củng cố hạ tầng an sinh xã hội tại các địa bàn khó khăn và nâng cao năng lực tiếp cận y tế, giáo dục. Ủy ban nhân dân tỉnh cần phân bổ ngân sách định kỳ để kiên cố hóa 100% trạm y tế xã, bảo đảm 100% người thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí; duy trì chính sách miễn giảm học phí và cấp học bổng cho học sinh nghèo với mục tiêu không để học sinh nào phải bỏ học vì hoàn cảnh kinh tế.

Thứ tư, tăng cường chuyển giao công nghệ và xây dựng chuỗi liên kết giá trị nông sản chất lượng cao. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm đầu mối nhân rộng các mô hình kinh tế trang trại, mở rộng các vùng sản xuất chuyên canh đạt giá trị trên 150 triệu đồng/ha, hỗ trợ phát triển thương hiệu làng nghề truyền thống gắn với du lịch văn hóa Quan họ, hoàn thành đánh giá định kỳ hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý nhà nước thuộc ngành Lao động - Thương binh và Xã hội, Kế hoạch và Đầu tư. Luận văn cung cấp góc nhìn thực chứng về việc phân bổ nguồn vốn 92.357,96 triệu đồng và cơ chế quản lý điều hành Ban Chỉ đạo các cấp, giúp tối ưu hóa việc thiết kế chính sách an sinh xã hội hiện hành.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Chính trị học, Xã hội học và Quản lý công. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kết hợp lịch sử - logic trong việc đánh giá sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phương qua 3 nhiệm kỳ đại hội.

Thứ ba, đội ngũ cán bộ lãnh đạo các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên. Nghiên cứu chỉ rõ các ca điển hình thành công như mô hình 1.380 tổ phụ nữ tiết kiệm và 715 lớp tập huấn nông dân, là cẩm nang thực tế để tổ chức phong trào hỗ trợ hội viên làm kinh tế.

Thứ tư, các chuyên gia nghiên cứu phát triển kinh tế vùng, chuyên gia an sinh xã hội tại các tổ chức phi chính phủ và viện nghiên cứu kinh tế. Luận văn cung cấp chuỗi số liệu lịch sử phong phú về sự tương tác giữa tăng trưởng công nghiệp hóa với chuyển dịch việc làm tại vùng đồng bằng sông Hồng.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân căn bản nào dẫn đến tình trạng đói nghèo tại tỉnh Bắc Ninh giai đoạn đầu sau khi tái lập tỉnh? Qua khảo sát thực tế giai đoạn 1997–1998, nguyên nhân lớn nhất là thiếu vốn sản xuất chiếm tới 54,9% tổng số hộ nghèo. Bên cạnh đó, các yếu tố như thiếu phương tiện canh tác (14,5%), thiếu việc làm (10,3%) và thiếu kiến thức khoa học kỹ thuật (9,4%) cũng trực tiếp cản trở khả năng tự vươn lên của người dân.

Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh đã áp dụng mô hình huy động vốn xã hội hóa nào mang lại hiệu quả cao nhất? Mô hình phụ nữ khá giúp đỡ phụ nữ nghèo và các tổ phụ nữ tiết kiệm mang lại hiệu quả vượt trội. Toàn tỉnh đã thành lập 1.380 tổ tiết kiệm với 25.274 hội viên, huy động được 1,2 tỷ đồng, cùng phong trào vận động 15.414 phụ nữ khá giúp đỡ 17.727 chị em có hoàn cảnh khó khăn về vốn và con giống.

Chính sách hỗ trợ giáo dục cho con em hộ nghèo tại Bắc Ninh đạt được kết quả cụ thể ra sao? Trong năm học 1999–2000, toàn ngành giáo dục tỉnh đã miễn học phí cho 9.595 học sinh nghèo với tổng số tiền 920,781 triệu đồng, miễn tiền đóng góp xây dựng trường cho 19.533 em (603,38 triệu đồng) và trao học bổng cho 3.396 học sinh nghèo vượt khó học giỏi.

Phương pháp nghiên cứu lịch sử và logic được kết hợp như thế nào trong luận văn? Phương pháp lịch sử được dùng để phục dựng trung thực tiến trình chỉ đạo qua các giai đoạn 1997–2001 và 2001–2010. Phương pháp logic được lồng ghép để phân tích bản chất, đánh giá mối tương quan giữa chủ trương của Đảng bộ với các chỉ số phát triển kinh tế và tỷ lệ giảm nghèo cụ thể.

Bài học kinh nghiệm lớn nhất về quản trị an sinh xã hội được rút ra từ luận văn là gì? Đó là bài học về việc gắn kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội; giải quyết bài toán giảm nghèo bằng cách tác động đồng thời vào cả ba yếu tố: cung ứng nguồn vốn ưu đãi, phổ biến kỹ thuật sản xuất và bảo đảm các dịch vụ an sinh y tế, giáo dục thiết yếu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện, sâu sắc quá trình Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo thực hiện công tác xóa đói, giảm nghèo qua các thời kỳ từ năm 1997 đến năm 2010.
• Làm nổi bật thành tựu giảm tỷ lệ nghèo từ 14,06% năm 1996 xuống còn 7,10% năm 2000, xóa bỏ 4,09% hộ đói kinh niên và tiếp tục duy trì đà giảm nghèo bền vững trong giai đoạn phát triển công nghiệp hóa 2001–2010.
• Khẳng định tính đúng đắn của việc giải quyết các nguyên nhân cốt lõi gây nghèo đói thông qua giải ngân 92.357,96 triệu đồng vốn dự án và đào tạo kỹ thuật cho hơn 50.000 lượt lao động.
• Chỉ rõ các bài học kinh nghiệm về phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết, xã hội hóa nguồn lực và tránh bệnh thành tích, ỷ lại trong công tác an sinh xã hội.
• Luận văn là công trình khoa học có giá trị lịch sử và thực tiễn cao, phục vụ thiết thực cho công tác nghiên cứu Lịch sử Đảng và hoạch định chính sách an sinh xã hội địa phương trong giai đoạn mới.

Các cơ quan quản trị chính sách, viện nghiên cứu và bạn đọc quan tâm có thể khai thác nguồn tư liệu phong phú từ luận văn để tiếp tục phát triển các đề tài khoa học chuyên sâu về an sinh xã hội và lịch sử kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 ĐẢNG BỘ TỈNH BẮC NINH LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN CÔNG TÁC XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 1997-2001 1.Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và công tác xóa đói, giảm nghèo của tỉnh Bắc Ninh trước năm 1997 1.Khái quát điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội tỉnh Bắc Ninh Điều kiện tự nhiên Vị trí địa lý: Bắc Ninh là tỉnh nằm trong vùng châu thổ Sông Hồng, thuộc khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Vị trí địa lý nằm trong phạm vi từ 20o 58‟ đến 21o 16‟ vĩ độ Bắc và 105o 54‟ đến 106o 19‟ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Bắc Giang; Phía Đông và Đông Nam giáp với tỉnh Hải Dương; Phía Nam giáp tỉnh Hưng Yên; Phía Tây giáp thành phố Hà Nội. Địa hình: Với vị trí nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ nên địa hình của tỉnh Bắc Ninh khá bằng phẳng, có hướng dốc chủ yếu từ Bắc xuống Nam và từ Tây sang Đông, được thể hiện qua các dòng chảy nước mặt đổ về sông Cầu, sông Đuống và sông Thái Bình.

Mức độ chênh lệch địa hình trên toàn tỉnh không lớn. Vùng đồng bằng chiếm phần lớn diện tích toàn tỉnh có độ cao phổ biến từ 3 – 7m so với mực nước biển và một số vùng thấp trũng ven đê thuộc các huyện Gia Bình, Lương Tài, Quế Võ. Địa hình trung du đồi núi chiếm tỷ lệ rất nhỏ khoảng (0,53%) so với tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh được phân bố rải rác thuộc thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn, huyện Quế Võ, các đỉnh núi có độ cao phổ biến từ 60 – 100m, đỉnh cao nhất là núi Bàn Cờ (thành phố Bắc Ninh) cao 171m, tiến đến là núi Bu (huyện Quế Võ) cao 103m, núi Phật Tích (huyện Tiên Du) cao 84m và núi Thiên Thai (huyện Gia Bình) cao 71m. Thủy văn: Mạng lưới sông ngòi thuộc tỉnh Bắc Ninh khá dày đặc, mật độ khá cao từ 1,0 – 1,2km/km2 (theo số liệu của Đài KTTV Bắc Bộ) với 3 hệ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thống sông lớn chảy qua gồm sông Đuống, sông Cầu, sông Thái Bình.

Ngoài ra trên địa bàn tỉnh còn có sông Cà Lồ nằm ở phía Tây của tỉnh, một phần của sông có chiều dài 6,5km là đường ranh giới tỉnh giữa Bắc Ninh với thành phố Hà Nội và hệ thống sông ngòi nội địa như sông Ngũ Huyện Khê, sông Dâu, sông Bội, sông Tào Khê, sông Đồng Khởi, sông Đại Quảng Bình.Với hệ thống sông ngòi khá dày đặc và có lưu lượng nước mặt dồi dào, thủy văn của tỉnh Bắc Ninh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác tưới và tiêu thoát nước trên địa bàn toàn tỉnh. Khí hậu: Bắc Ninh nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa với bốn mùa khá rõ rệt, có mùa đông lạnh, mùa hè nóng nực. Trong khoảng 12 năm trở lại đây, nhiệt độ trung bình năm là 24,0 oC, nhiệt độ trung bình tháng cao nhất là 29,4oC (tháng 7), nhiệt độ trung bình thấp nhất là 17,4oC (tháng 1).Độ ẩm tương đối trung bình của Bắc Ninh khoảng 81%, độ chênh lệch về độ ẩm giữa các tháng không lớn, độ ẩm tương đối trung bình thấp nhất từ 72% đến 75% thường xảy ra từ tháng 10 đến tháng 12 trong năm. Lượng mưa trung bình hàng năm tại Bắc Ninh khoảng 1500 mm nhưng phân bổ không đều trong năm.

Mùa mưa chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau chỉ chiếm 20% tổng lượng mưa trong năm. Khoảng 12 năm trở lại đây, tổng số giờ nắng trung bình là 1417 giờ, trong đó tháng có giờ nắng trung bình lớn nhất là tháng 7 với 168 giờ, tháng có giờ nắng trung bình ít nhất là tháng 1 với 64 giờ. Hàng năm có hai mùa gió chính: gió mùa Đông Bắc và gió mùa Đông Nam.

Gió mùa Đông Bắc thịnh hành từ tháng 10 năm trước đến tháng 3 năm sau, tốc độ gió trung bình vào tháng 1 khoảng 2,6m/s; gió mùa Đông Nam thịnh hành từ tháng 4 đến tháng 9 mang theo hơi ẩm gây mưa rào, tốc độ trung bình vào tháng 7 khoảng 2,4m/s. Tài nguyên đất: Theo số liệu kiểm kê đất năm 2010, tổng diện tích đất tự nhiên của tỉnh Bắc Ninh là 82,271.2 km2; Diện tích lớn nhất là đất nông 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiệp chiếm 65,85%, trong đó đất Lâm nghiệp chiếm tỷ lệ nhỏ chỉ với 0,81%; Đất phi nông nghiệp chiếm 33,31% trong đó đất ở chiếm 12,83%; Diện tích đất chưa sử dụng chiếm 0,84%. Địa chất – khoáng sản: Đặc điểm địa chất lãnh thổ Bắc Ninh mang những nét đặc trưng của cấu trúc địa chất thuộc vùng trũng sông Hồng, có bề dày trầm tích đệ tứ chịu ảnh hưởng rõ rệt của cấu trúc mỏng. Tuy nhiên nằm trong miền kiến tạo Đông Bắc – Bắc Bộ nên cấu trúc địa chất lãnh thổ Bắc Ninh có những nét còn mang tính chất của vòng cung Đông Triều vùng Đông Bắc.

Với đặc điểm này địa chất của tỉnh Bắc Ninh có tính ổn định hơn so với Hà Nội và các đô thị vùng đồng bằng Bắc Bộ khác trong việc xây dựng công trình. Bắc Ninh là tỉnh nghèo về tài nguyên khoáng sản, chủ yếu thiên về vật liệu xây dựng với các loại khoáng sản sau: đất sét, cát xây dựng và than bùn. Trong đó, đất sét được khai thác làm gạch, ngói, gốm có trữ lượng lớn được phân bổ dọc theo sông Cầu, sông Đuống thuộc phạm vi các huyện Thuận Thành, Gia Bình, Quế Võ, Yên Phòng và Tiên Du; Đất sét làm gạch chịu lửa phân bổ chủ yếu tại khu vực phường Thị Cầu, thành phố Bắc Ninh. Cát xây dựng cũng là nguồn tài nguyên chính có trữ lượng lớn của Bắc Ninh được phân bố hầu như khắp toàn tỉnh, dọc theo sông Cầu, sông Đuống.

Thảm thực vật: Thực vật của Bắc Ninh chủ yếu là cây trồng hàng năm, cây trồng lâu năm và rừng trồng. Trong đó diện tích cây trồng hàng năm chiếm 54% diện tích đất tự nhiên, diện tích đất tự nhiên, diện tích đất trồng cây lâu năm và đất rừng trồng chiếm diện tích thấp. Điều kiện kinh tế- xã hội: Gần một thế kỷ đã qua, Bắc Ninh - đất Kinh Bắc thủa nào vẫn là một miền đất trù phú tiềm ẩn những điểu kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế và gìn giữ những giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt trên chặng đường hơn 10 năm kể từ ngày tái lập, Bắc Ninh đã phát huy truyền thông cách mạng, năng động, sáng tạo để thực 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hiện công cuộc đổi mới, tạo nên những bước chuyển biến mạnh mẽ trên mọi lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội.

Dân cư – lao động: Theo số liệu thống kê mới nhất năm 2010, Bắc ninh có 1. Trong đó dân cư nông thôn chiếm trên 74,1%, dân số thành thị chiếm 25,9%. Thành phần dân số này có xu hướng chuyển dịch theo cơ cấu tăng dân số thành thị và giảm dần số nông thôn. Dân số Bắc Ninh là dân số trẻ, trên 60% trong độ tuổi lao động.

Với chất lượng ngày càng được nâng cao đội ngũ dân số trẻ này là lực lượng lao động hùng hậu trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển kinh tế - văn hoá - xã hội của tỉnh. Cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tỷ trọng của ngành công nghiệp, xây dựng năm 2010 ước đạt 64,8%, dịch vụ 24,2%, nông nghiệp đạt 11%. Đầu tư cho phát triển được đẩy mạnh, góp phần tăng cường kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 5 năm ước thực hiện đạt trên 64.000 tỷ đồng, tăng bình quân 33,6%, hàng năm đều đạt trên 50% GDP. Công nghiệp: Xuất phát điểm từ một tỉnh mà nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, các cơ sở sản xuất công nghiệp, nhất là công nghiệp hiện đại hầu như không đáng kể. Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có 15 khu công nghiệp tập trung: hơn 18 khu công nghiệp vừa và nhỏ, cụm công nghiệp làng nghề với hàng trăm nhà máy có công nghệ sản xuất hiện đại đã và đang hoạt động. Công nghiệp Bắc Ninh từ vị trí thứ 19 (2004) vượt lên vị trí thứ 9 trong toàn quốc.

Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 1,250 tỷ USD, tăng bình quân 67,2%/năm. Sản phẩm của ngành công nghiệp không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của thị trường trong nước mà còn tăng khối lượng và chủng loại sản phẩm xuất khẩu, tạo nguồn thu ngoại tệ đáng kể để tiếp tục đầu tư phát triển. Ngành tiểu thủ công nghiệp rất phát triển với nhiều làng nghề truyền thống và được ví là “Vùng đất trăm nghề”, một số sản phẩm đã có thương hiệu trên thị trường trong nước và thế giới như đồ gỗ mỹ nghệ 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (Đồng Kỵ - Từ Sơn), đúc đồng (Đại Bái – Gia Bình)… Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh đứng thứ 10 toàn quốc và là một trong ba tỉnh dẫn đầu miền Bắc. Hoạt động kinh tế đối ngoại được mở rộng, góp phần quảng bá hình ảnh Bắc Ninh, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài đứng thứ 7 trong toàn quốc, thứ 2 trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Nông nghiệp: Mặc dù diện tích đất nông nghiệp giảm, sản xuất còn gặp nhiều khó khăn do diễn biến bất thường của thời tiết nhưng giá trị sản xuất nông nghiệp tăng bình quân 3,5% (theo giá năm 1994). Năng xuất, sản lượng cây trồng tăng đáng kể: năng suất lúa ước đạt 60 tạ/ha; sản lượng lương thực có hạt ước đạt 60 tấn; giá trị trồng trọt ước đạt 73,9 triệu đồng/ha năm 2010. Cơ cấu cây trồng gắn với luân canh hợp lý, nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung cho thu nhập gần 200 triệu đồng/ha như: lúa, khoai tây, rau xanh, hoa, cây cảnh… Quan hệ sản xuất ở nông thôn có chuyển biến tích cực, bước đầu xuất hiện mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp đô thị, doanh nghiệp nông nghiệp, kinh tế trang trại tiếp tục phát triển.477 trang trại hoạt động đạt hiệu quả tốt đồng thời có 568 hợp tác xã, 2 liên hiệp hợp tác xã, 628 tổ hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc chuyển giáo, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, cơ giới hóa tăng nhanh, dịch vụ nông nghiệp phát triển, “dồn điền đổi thửa” gắn với quy hoạch hạ tầng vùng sản xuất được coi trọng.