MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trường hiện tại với nhiều biến động kinh tế trong khu vực cũng như toàn thế giới, với xu thế toàn cầu hoá và hội nhập đòi hỏi mỗi doanh nghiệp của mọi quốc gia cần phải từng ngày hoàn thiện ban thân, thay đổi một cách kịp thời nhằm ứng phó với những biến động không lường trước được của nên kinh tế trong nước và kinh tế thé giới khi mà sự cạnh tranh luôn tăng cao. Các doanh nghiệp sản xuất cũng không nam ngoài xu thế đó. Công ty Cổ phan Tập đoàn SUNHOUSE, tiền thân là Công ty TNHH Phú Thắng với lịch sử đầu tư vào nhiều lĩnh vực đa dạng thì việc hoàn thiện công tác lập dự án đầu tư cũng như có những thay đôi cần thiết ứng phó với những thay đổi trên trị trường trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Điều này nhằm từng bước tự chủ toàn diện cũng như phát triển và thích nghi với xu thế hiện đại, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư.
Trong quá trình thực tập tại Công ty Cổ phan Tập đoàn SUNHOUSE, em nhận thấy công tác lập dự án đầu tư tại Tập đoàn đã có những ưu điểm nổi bật, tuy nhiên vẫn còn những điểm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động đầu tư của Tap đoàn cũng như lợi thế cạnh tranh so với những doanh nghiệp cùng lĩnh vực. Với mong muốn tìm ra những nguyên nhân, từ đó kiến nghị các giải pháp nhằm phần nào khắc phục được các điểm hạn chế hiện và nâng cao chất lượng của mỗi dự án được soạn thảo tại Tập đoàn, em lựa viết chuyên đề thực tập với đề tài: “Hoàn thiện công tác lập dự án đầu tư dây chuyền sản xuất tại Công ty Cổ phần Tập đoàn SUNHOUSE”. CHUONG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VE CÔNG TÁC LẬP DỰ ÁN DAU TƯ TẠI DOANH NGHIỆP 1. Sự can thiết phải đầu tư theo dự án khi thực hiện đầu tư phát triển tại doanh nghiệp Đầu tư phát triển có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của một quốc gia, là một lĩnh vực hoạt động nhằm tạo ra và duy trì sự hoạt động của các cơ sở vật chất kĩ thuật của nền kinh tế.
Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, hoạt động đầu tư là một bộ phận trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm tăng thêm cơ sở vật chất kĩ thuật mới, duy trì hoạt động đầu tư của cơ sở vật chất kĩ thuật hiện có, và vì thế, là điều kiện dé phát triển sản xuất kinh doanh dịch vụ các doanh nghiệp. Hoạt động đầu tư phát triển có những đặc điểm khác biệt với các loại hình đầu tư khác đó là: Thứ nhất, hoạt động đầu tư phá triển đòi hỏi một số vốn lớn và vốn này nằm khê đọng trong suốt quá trình thực hiện đầu tư Thứ hai, hoạt động dau tư phát triển là hoạt động có tính chat lâu dai được thé hiện ở thời gian thực hiện đầu tư (thời gian xây dựng công trình của dự án), thời gian cần hoạt động dé có thé thu hồi đủ số vốn đã bỏ ra đối với các cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ sản xuất kinh doanh thường đòi hỏi nhiều năm tháng. Do đó không tránh khỏi sự tác động hai mặt tích cực và tiêu cực của các yếu tố không ôn định về tự nhiên, xã hội, chính trị, kinh tế. Thứ ba, mọi kết quả và hiệu quả của quá trình thực hiện đầu tư chịu ảnh hưởng nhiều của các yêu tô không ôn định theo thời gian và điêu kiện dia lí của không gian.
Thứ tr, các thành quả của hoạt động đầu tư phát triển có giá trị sử dung lâu dài nhiều năm, hàng ngàn năm và thậm chí tồn tại vĩnh viễn, chăng hạn như các công trình kiến trúc cô đại nồi tiếng thé giới Thứ năm, các thành quả của hoạt động đầu tư là các công trình xây dựng sẽ hoạt động ở ngay nơi mà nó được tạo dựng nên. Do đó, các điều kiện về địa lí địa hình tại đó có ảnh hưởng lớn không chỉ đến quá trình thực hiện đầu tư mà cả quá trình vận hành các kết quả đầu tư sau này. Không thé dé dàng di chuyển các công trình đã đầu tư từ nơi này sang nơi khác, chính vì vậy cần phải có chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư đúng cũng như lựa chọn địa điểm đầu tư hợp lí. Đề đảm bảo cho mọi công cuộc đầu tư được tiễn hành thuận lợi, đạt được mục tiêu mong muốn, đem lại hiệu quả kinh tế xã hội cao thì “ước khi bỏ vốn phải làm tốt công tác chuẩn bị.
Có nghĩa là phải xem xét, tính toán toàn diện các khía cạnh thị trường, kinh tế kĩ thuật, kinh tế tài chính, điều kiện tự nhiên, môi trường xã hội, pháp li. có liên quan đến quá trình thực hiện đầu tư, đến sự phát huy tác dụng và hiệu quả đạt được của công cuộc đầu tư. Phải dự đoán được các yêu tố bất định (sẽ xảy ra trong quá trình kể từ khi thực hiện đầu tư cho đến khi kết thúc hoạt động của dự án) có ảnh hưởng đến sự thành bại của công cuộc đâu tư. Moi sự xem xét, tính toán và chuan bị này được thê hiện trong việc soạn thảo các dự án dau tư (lập dự án dau tw).
Có thê nói, dự án dau tư (được soạn thao tot) là kim chỉ nam, là cơ sở vững chắc, là tiên đê cho việc thực hiện các cuộc đâu tư đạt hiệu quả kinh tê- xã hội mong muôn. Các giai đoạn của dự án dau tw 1.1 Chu kì dự án dau tư Chu kì của một dự án đầu tư là các bước hoặc các giai đoạn mà một dự án phải trải qua bat dau từ khi dự án mới chỉ là ý đồ cho đến khi dự án được hoàn thành chấm dứt hoạt động. Có thể minh họa chu kì của dự án đầu tư như sau: Thực hiện đầu ` mm Cetin» <«—— ` (Van anh kế ) Hình 1.1: Chu kì dự án đầu tư (Nguôn: Giáo trình Lập dự án dau tư) Các giai đoạn của chu kì dự án đâu tư gôm: chuân bị đâu tư, thực hiện đâu tư và vận hành các kết quả đầu tư (còn gọi là giai đoạn vận hành, khai thác của dự án). Nội dung các bước công việc trong mỗi giai đoạn của chu kì các dự án đầu tư không giống nhau, thuộc vào lĩnh vực đầu tư (sản xuất kinh doanh hay kết cấu hạ tầng, sản xuất công nghiệp hay nông nghiệp .), vào tính chất tái sản xuất (đầu tư theo chiều rộng hay chiều sâu), đầu tư dài hạn hay ngắn hạn.
Trong tất cả các loại hình hoạt động đầu tư, du án đầu tư theo chiều rộng phát triển sản xuất công nghiệp nói chung có nội dung phức tạp hơn, khối lượng tính toán nhiều hơn, mức độ chính xác của các kết quả nghiên cứu có ảnh hưởng lớn đến đến sự thành bại trong hoạt động sau này của dự án. Các nội dung và các bước công việc trong chu kì dự án đầu tư được trình bày trong chương này thuộc loại dự án đầu tư chiều rộng và phát triển sản xuất công nghiệp. Từ những vấn đề về phương pháp luận ở đây, khi vận dụng cho các dự án thuộc các ngành, các lĩnh vực khác có thể lược bớt hoặc bổ sung một số nội dung. Các giai đoạn của dự án dau tư Bảng 1.1: Các giai đoạn của chu kỳ dự án đầu tư Chuẩn bị Nghiên cứu phát hiện các cơ hội đầu tư đầu tư Nghiên cứu kha thi (sơ bộ lựa chọn dự án) Nghiên cứu khả thi (lập dự án) Đánh giá và quyết định (thâm định dự án) Thực hiện Hoan tat các thủ tục dé triển khai thực hiện đầu tư đầu tư ——— - Thiét kê va lập dự toán thi công xây lap công trình Thi công và nghiệm thu sử dụng Chạy thử và nghiệm thu sử dụng Vận hành Sử dụng chưa hết công suất kết quả đầu tư - - Sử dụng công suât ở mức cao nhât Công suất giảm dần và kết thúc dự án (Nguôn: Giáo trình Lập dự án dau tw) Trong 3 giai đoạn trên, giai đoạn chuẩn bị đầu tư tạo tiền đề và quyết định sự thành công hay thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc biệt là đối với gia đoạn vận hành kết quả đầu tư.
Chăng hạn, đối với các dự án có thể gây ô nhiễm môi trường (sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu .) khi chọn địa điểm nếu đặt ở gan khu dân cu đông đúc, đến lúc đưa dự án vào hoạt động mới phát hiện và phải xử lí ô nhiễm quá tốn kém, đưa chỉ phí đầu tư vượt quá dự kiến ban đầu có khi rat lớn. Nếu không có vốn bồ sung, buộc phải đình chỉ hoạt động. Ví dụ khác, khi nghiên cứu thị trường do dự đoán không sát tình hình cung cầu sản phẩm của dự án trong đời dự án nên đã xác định sai giá cả và xu hướng biến động giá ca. Đến khi đưa dự án vào hoạt động, giá cả sản phẩm trên thị trường thấp hơn so với dự đoán.
Doanh nghiệp có dự án buộc phải bán sản phẩm với giá thấp (có khi thấp hơn 10 cả giá thành) và có khi phải ngừng sản xuất (trong khi chưa thu hồi đủ vốn) hoặc đầu tư bổ sung dé thay đôi mặt hàng. Do đó đối với giai đoạn chuẩn bị đầu tư, vấn đề chất lượng, vấn đề chính xác của các kết quả nghiên cứu, tính toán và dự đoán là quan trọng nhất. Tỏng quá trình soạn thảo dự án phải dành đủ thời gina và chi phí theo đòi hỏi của các nghiên cứu. Tổng chỉ phí cho các giai đoạn chuẩn bị đầu tư chiếm từ 0,5 — 10% vốn đầu tư của dự án.
Làm tốt công tác chuẩn bị dau tư sẽ tạo tiền đề cho việc sử dụng tốt 90 — 99,5% vốn đầu tư của dự án ở giai đoạn thực hiện đầu tư (đúng tiến độ, không phải phá đi làm lại, tránh được những chi phí không cần thiết khác. Điều này cũng tạo cơ sở cho quá trình hoạt động của dự án được thuận lợi, nhanh chóng thu hồi vốn đầu tư và có lãi (đối với các dự án sản xuất kinh doanh), nhanh chóng phát huy hết năng lực phục vụ dự kiến (đôi với các dự án xây dung két câu ha tang và dịch vụ xã hội). Giai đoạn ba: Vận hành các kết quả của giai đoạn thực hiện đầu tư (giai đoạn sản xuất kinh doanh dịch vụ hay giai đoạn vận hành khai thác của dự án, đời của dự án) nhăm đạt được các mục tiêu của dự án.