Hiệu Quả Uống Maltodextrin 12,5% 2 Giờ Trước Gây Mê Trên Thể Tích Dạ Dày

Chuyên khảo Hiệu quả uống maltodextrin 12,5% trước gây mê trong phẫu thuật nội soi phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực

• Tác giả: Huỳnh Tuấn Hải
• Người hướng dẫn: BS.CKII Trần Huỳnh Đào
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Gây Mê Hồi Sức
• Đề tài: Hiệu Quả Uống Maltodextrin 12,5% Trước Gây Mê Trong Phẫu Thuật Nội Soi Cắt Túi Mật
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp II
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về hướng dẫn nhịn ăn trước phẫu thuật
• 1.2. Giải phẫu và sinh lý dạ dày
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng tốc độ làm trống dạ dày
• 1.4. Khái quát về maltodextrin
• 1.5. Các phương pháp xác định thể tích tồn lưu dịch dạ dày
• 1.6. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam và trên thế giới
• 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2. Dân số nghiên cứu
• 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Biến số nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp và công cụ đo lường, thu thập số liệu
• 2.6. Quy trình nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.8. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu
• 3.2. Các đặc điểm liên quan đến thể tích tồn lưu dịch dạ dày
• 3.3. Mức độ thoải mái của người bệnh trước gây mê
• 3.4. Ưu điểm và hạn chế của nghiên cứu
• 4. KẾT LUẬN
• 5. KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU THU THẬP SỐ LIỆU
• PHỤ LỤC 2: Bản thông tin dành cho người tham gia nghiên cứu và chấp thuận tham gia nghiên cứu
• PHỤ LỤC 3: Danh sách người bệnh tham gia nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hiệu Quả Maltodextrin Trước Phẫu Thuật Túi Mật

Trong thực hành lâm sàng, việc nhịn ăn trước phẫu thuật là quy trình chuẩn để hạn chế trào ngược dạ dày. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy việc nhịn ăn qua đêm không làm giảm thể tích và tính axit của dịch dạ dày. Hội Gây mê Hoa Kỳ và ESPEN khuyến cáo người bệnh có thể uống dung dịch trong đến 2 giờ trước gây mê. Uống dung dịch maltodextrin trước phẫu thuật mang lại nhiều lợi ích như giảm đề kháng insulin, giảm mất sức cơ, cải thiện chức năng phổi và phục hồi chức năng ruột nhanh hơn. Ngoài ra, còn giúp giảm cảm giác không thoải mái trước phẫu thuật như khát, đói, khô miệng, mệt mỏi, giảm buồn nôn và nôn sau phẫu thuật. Do đó, chỉ định uống dung dịch maltodextrin trước phẫu thuật trở thành một trong những khuyến cáo giúp tăng cường phục hồi sau phẫu thuật. Nghiên cứu này tập trung đánh giá hiệu quả của việc sử dụng maltodextrin 12.5% trước phẫu thuật nội soi cắt túi mật.

1.1. Lịch Sử và Sự Phát Triển của Hướng Dẫn Nhịn Ăn

Nhịn ăn trước phẫu thuật bắt nguồn từ thế kỷ 18, khi chloroform được sử dụng và mục tiêu chính là tránh biến chứng hô hấp do nôn ói. Hội chứng Mendelson năm 1946 nhấn mạnh nguy cơ hít phải thức ăn đặc từ dạ dày trong quá trình gây mê toàn thân. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại cho thấy nhịn đói kéo dài không làm giảm thể tích dịch dạ dày mà còn gây khó chịu cho người bệnh. Các hướng dẫn quốc tế đã khuyến cáo rút ngắn thời gian nhịn ăn để tăng cường hồi phục sau phẫu thuật. Bảng 1.1 trong tài liệu gốc tóm tắt thời gian nhịn ăn tối thiểu cho các loại thức ăn khác nhau trước gây mê.

1.2. Vai Trò của Maltodextrin trong Chuẩn Bị Trước Phẫu Thuật

Maltodextrin là một loại đường đa có tác dụng tăng làm trống dạ dày. Các nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy việc sử dụng maltodextrin trước gây mê có thể làm giảm thể tích tồn lưu dịch dạ dày so với nhóm nhịn qua đêm. Tuy nhiên, kết quả về mức độ khát, đói còn nhiều tranh cãi. Thể tích tồn lưu dịch dạ dày có thể được xác định bằng nhiều phương pháp, trong đó siêu âm hang vị dạ dày được xem là phương pháp dễ thực hiện, chi phí thấp và không xâm lấn. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của việc uống maltodextrin 12.5% trước phẫu thuật thông qua siêu âm hang vị dạ dày và đánh giá sự thoải mái của người bệnh.

II. Thách Thức Nhịn Ăn và Ảnh Hưởng Đến Hồi Phục Sau Mổ

Việc nhịn ăn kéo dài trước phẫu thuật, mặc dù nhằm giảm nguy cơ trào ngược, lại gây ra nhiều tác động tiêu cực đến quá trình hồi phục của bệnh nhân. Tình trạng đói, khát, và mệt mỏi không chỉ làm giảm sự thoải mái mà còn có thể ảnh hưởng đến các chỉ số sinh lý và tâm lý của người bệnh. Đặc biệt, nhịn ăn có thể dẫn đến tình trạng đề kháng insulin, làm chậm quá trình phục hồi chức năng ruột và tăng nguy cơ mất sức cơ. Do đó, việc tìm kiếm các giải pháp dinh dưỡng thay thế, như sử dụng maltodextrin, trở nên quan trọng để cải thiện trải nghiệm và kết quả điều trị cho bệnh nhân phẫu thuật nội soi cắt túi mật.

2.1. Tác Động Sinh Lý của Nhịn Ăn Kéo Dài Trước Phẫu Thuật

Nhịn ăn kéo dài có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến cơ thể, bao gồm giảm dự trữ glycogen, tăng dị hóa protein, và suy giảm chức năng miễn dịch. Tình trạng này có thể làm chậm quá trình lành vết thương, tăng nguy cơ nhiễm trùng, và kéo dài thời gian nằm viện. Hơn nữa, nhịn ăn còn có thể gây ra các rối loạn điện giải và ảnh hưởng đến chức năng tim mạch. Việc bổ sung carbhydrate loading bằng maltodextrin có thể giúp giảm thiểu các tác động tiêu cực này.

2.2. Ảnh Hưởng Tâm Lý của Nhịn Ăn Đến Người Bệnh

Ngoài các tác động sinh lý, nhịn ăn còn gây ra những ảnh hưởng tâm lý đáng kể cho người bệnh. Cảm giác đói, khát, và lo lắng có thể làm tăng mức độ căng thẳng và giảm sự hợp tác của bệnh nhân trong quá trình điều trị. Điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật và quá trình hồi phục. Việc cung cấp dung dịch maltodextrin có thể giúp cải thiện tâm trạng và giảm bớt sự lo lắng cho người bệnh trước gây mê.

III. Giải Pháp Uống Maltodextrin 12

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của việc sử dụng maltodextrin 12.5% trước phẫu thuật nội soi cắt túi mật. Maltodextrin là một loại carbohydrate phức hợp dễ tiêu hóa, giúp cung cấp năng lượng nhanh chóng và duy trì mức đường huyết ổn định. Việc uống maltodextrin trước gây mê có thể giúp giảm tình trạng đề kháng insulin, cải thiện chức năng ruột, và giảm cảm giác khó chịu cho người bệnh. Nghiên cứu này so sánh thể tích tồn lưu dịch dạ dày và mức độ thoải mái của người bệnh giữa nhóm uống maltodextrin và nhóm nhịn qua đêm.

3.1. Cơ Chế Tác Dụng của Maltodextrin Lên Thể Tích Dạ Dày

Maltodextrin có khả năng làm tăng tốc độ làm trống dạ dày so với các loại đường đơn khác. Điều này là do maltodextrin có độ thẩm thấu thấp hơn, ít kích thích các thụ thể thẩm thấu tại ruột non, và ít gây tiết dịch dạ dày. Do đó, việc uống maltodextrin trước phẫu thuật có thể giúp giảm thể tích tồn lưu dịch dạ dày và giảm nguy cơ trào ngược trong quá trình gây mê.

3.2. Maltodextrin và Cải Thiện Sự Thoải Mái Cho Bệnh Nhân

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng việc uống maltodextrin trước phẫu thuật có thể cải thiện sự thoải mái cho người bệnh, bao gồm giảm cảm giác khát, đói, lo lắng, và mệt mỏi. Maltodextrin cũng có thể giúp giảm buồn nôn và nôn sau phẫu thuật. Điều này có thể giúp bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn và tăng cường sự hợp tác trong quá trình điều trị. Tham khảo thêm về thang điểm cảm giác thoải mái của người bệnh ở Hình 1.13 trong tài liệu gốc.

IV. Nghiên Cứu Đánh Giá Hiệu Quả Maltodextrin Trong Phẫu Thuật Túi Mật

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp siêu âm hang vị dạ dày để đánh giá thể tích tồn lưu dịch dạ dày ở nhóm uống maltodextrin 12.5% và nhóm nhịn qua đêm trước phẫu thuật nội soi cắt túi mật. Mức độ thoải mái của người bệnh được đánh giá thông qua các chỉ số như cảm giác khát, đói, và mệt mỏi. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp bằng chứng về hiệu quả của việc sử dụng maltodextrin trong việc cải thiện sự chuẩn bị trước phẫu thuật và tăng cường hồi phục sau mổ. Các hình ảnh siêu âm hang vị dạ dày (Hình 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 1.9, 1.10, 1.11, 1.12) được sử dụng để đánh giá thể tích dịch.

4.1. Phương Pháp Siêu Âm Hang Vị Dạ Dày Ưu Điểm và Ứng Dụng

Siêu âm hang vị dạ dày là một phương pháp không xâm lấn, chi phí thấp, và dễ thực hiện để đánh giá thể tích và đặc điểm của dịch chứa trong dạ dày. Phương pháp này có độ tin cậy cao và cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng dạ dày trước phẫu thuật. Siêu âm hang vị dạ dày có thể được sử dụng để đánh giá hiệu quả của các biện pháp chuẩn bị trước phẫu thuật, như sử dụng maltodextrin.

4.2. So Sánh Kết Quả Giữa Nhóm Maltodextrin và Nhóm Nhịn Ăn

Nghiên cứu so sánh thể tích tồn lưu dịch dạ dày và mức độ thoải mái của người bệnh giữa nhóm uống maltodextrin 12.5% và nhóm nhịn qua đêm. Kết quả cho thấy nhóm uống maltodextrin có thể tích tồn lưu dịch dạ dày thấp hơn và cảm thấy thoải mái hơn so với nhóm nhịn qua đêm. Điều này cho thấy việc sử dụng maltodextrin có thể là một giải pháp hiệu quả để cải thiện sự chuẩn bị trước phẫu thuật và tăng cường hồi phục sau mổ.

V. Kết Luận Maltodextrin 12

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về hiệu quả của việc sử dụng maltodextrin 12.5% trước phẫu thuật nội soi cắt túi mật. Việc uống maltodextrin giúp giảm thể tích tồn lưu dịch dạ dày, cải thiện sự thoải mái của người bệnh, và có thể tăng cường hồi phục sau mổ. Kết quả này ủng hộ việc áp dụng rộng rãi protocol gây mê sử dụng maltodextrin trong thực hành lâm sàng. Cần có thêm các nghiên cứu lớn hơn để xác nhận kết quả này và đánh giá tác động lâu dài của việc sử dụng maltodextrin trước phẫu thuật.

5.1. Ưu Điểm và Hạn Chế của Nghiên Cứu Hiện Tại

Nghiên cứu này có ưu điểm là sử dụng phương pháp siêu âm hang vị dạ dày để đánh giá thể tích tồn lưu dịch dạ dày một cách khách quan. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng có một số hạn chế, bao gồm cỡ mẫu nhỏ và thiết kế nghiên cứu cắt ngang. Cần có thêm các nghiên cứu lớn hơn, có đối chứng, và theo dõi dài hạn để xác nhận kết quả này.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai về Maltodextrin và Phẫu Thuật

Các nghiên cứu tương lai nên tập trung vào việc đánh giá tác động của maltodextrin lên các chỉ số hồi phục sau phẫu thuật, như thời gian nằm viện, mức độ đau, và chức năng ruột. Nghiên cứu cũng nên đánh giá hiệu quả của maltodextrin trong các loại phẫu thuật khác nhau và ở các đối tượng bệnh nhân khác nhau, bao gồm bệnh nhân đái tháo đường và bệnh nhân béo phì. Cần có thêm các nghiên cứu về giải pháp dinh dưỡng tối ưu trước và sau phẫu thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong thực hành lâm sàng trước đây, việc nhịn ăn từ đêm trước phẫu thuật là một quy trình trong phác đồ chuẩn bị người bệnh trước phẫu thuật nhằm hạn chế sự trào ngược dạ dày ở người bệnh phẫu thuật chương trình. Tuy nhiên, các nghiên cứu phân tích gộp đưa ra kết luận rằng việc nhịn ăn qua đêm không làm giảm thể tích và tính axít của dịch dạ dày [30]. Theo Hội Gây mê Hòa Kỳ năm 2011 và Hiệp hội Dinh dưỡng và Chuyển hóa lâm sàng Châu Âu ESPEN năm 2017 khuyến cáo người bệnh uống dung dịch trong đến 2 giờ trước gây mê. Uống dung dịch maltodextrin trước phẫu thuật mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh như giảm đề kháng insulin, giảm mất sức cơ, cải thiện chức năng phổi, chức năng ruột phục hồi nhanh.

Ngoài ra, uống maltodextrin 2 giờ trước gây mê còn giúp người bệnh giảm cảm giác không thoải mái trước phẫu thuật như cảm giác khát, cảm giác đói, khô miệng, mệt mỏi, giảm buồn nôn và nôn sau phẫu thuật. Do đó, chỉ định uống dung dịch maltodextrin trước phẫu thuật trở thành là một trong những khuyến cáo giúp tăng cường phục hồi sau phẫu thuật [7], [66]. Maltodextrin là loại đường đa, có tác dụng tăng làm trống dạ dày. Tại Việt Nam, năm 2020 có tác giả nghiên cứu dùng 200 mL maltodextrin 25% uống 2 giờ trước gây mê có kết quả nhóm uống maltodextrin có thể tích tồn lưu dịch dạ dày thấp hơn so với nhóm nhịn qua đêm [5].

Tương tự, nghiên cứu khác dùng 400 mL maltodextrin 12,5% uống 2 giờ trước gây mê ở người bệnh phẫu thuật tuyến giáp, có kết quả nhóm uống maltodextrin có thể tích tồn lưu dịch dạ dày thấp hơn so với nhóm nhịn qua đêm [3]. Nghiên cứu của Doo và CS dùng 400 mL maltodextrin 12,5% uống 2 giờ trước gây mê ở người bệnh phẫu thuật tuyến giáp ghi nhận mức độ khát, đói khác nhau không có ý nghĩa giữa nhóm uống maltodextrin so với nhóm nhịn qua đêm. lại, các nghiên cứu của Rizvanovic, Wang S, Zhang cho thấy, uống maltodextrin 2 giờ trước gây mê cải thiện cảm giác khát, đói so với nhóm nhịn qua đêm có ý nghĩa thống kê, thể tích tồn lưu dịch dạ dày khác nhau không có ý nghĩa thống kê hơn so với nhóm nhịn qua đêm [50], [63], [71]. Thể tích tồn lưu dịch dạ dày có thể đước xác định qua chụp cộng hưởng từ, nội soi dạ dày, đặt ống thông dạ dày, siêu âm hang vị dạ dày….

Trong đó, siêu âm dạ dày được xem là một phương tiện dễ thực hiện, chi phí thấp, không xâm lấn, đánh giá hang vị dạ dày với độ tin cậy cao vì nó cung cấp thông tin liên quan đến thể tích và đặc điểm các chất chứa trong dạ dày [48], [46]. Với điều kiện hiện tại (máy siêu âm, bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán hình ảnh, khoa dinh dưỡng, maltodextrin), chúng tôi muốn đánh giá hiệu quả uống 400 mL maltodextrin 12,5% đêm trước phẫu thuật và uống 200 mL 2 giờ trước gây mê qua việc đánh giá thể tích tồn lưu dịch dày qua siêu âm hang vị dạ dày và sự thoải mái giữa nhóm uống maltodextrin và nhóm nhịn qua đêm. Tại Việt Nam, vấn đề này chưa được nghiên cứu nhiều và áp dụng rộng rãi. Chính vì thế, chúng tôi thực hiện đề tài “Hiệu quả uống maltodextrin 12,5% 2 giờ trước gây mê trên thể tích dạ dày và sự thoải mái của người bệnh phẫu thuật nội soi cắt túi mật” với các mục tiêu sau: CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Uống 400 mL maltodextrin 12,5% đêm trước phẫu thuật và uống 200 mL maltodextrin 12,5% 2 giờ trước gây mê có gây tăng thể tích tồn lưu dịch dạ dày và cải thiện mức độ khát, đói, mệt mỏi không? MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.

So sánh thể tích tồn lưu dịch dạ dày trước gây mê qua siêu âm hang vị ở nhóm uống maltodextrin và nhóm nhịn qua đêm. Xác định mức độ thoải mái của người bệnh qua mức độ khát, đói, mệt mỏi trước gây mê giữa nhóm uống maltodextrin và nhóm nhịn qua đêm. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về hƣớng dẫn nhịn ăn trƣớc phẫu thuật Nhịn ăn qua đêm trước phẫu thuật được thực hiện khi các kỹ thuật gây mê còn khá thô sơ, khi chloroform được sử dụng vào thế kỷ 18 và mục tiêu chính là tránh các biến chứng hô hấp do nôn ói và hít phải dịch dạ dày.

Những khuyến cáo này dựa trên các triệu chứng được mô tả trong hội chứng Mendelson vào năm 1946 khi hồi cứu lại các trường hợp tử vong ở phụ nữ mang thai liên quan đến việc hít thức ăn đặc từ dạ dày trong quá trình gây mê toàn thân. Từ những ghi nhận này, quá trình chuyển dạ có thể làm chậm sự làm trống dạ dày và khuyến cáo quy trình nhịn ăn trên 8 giờ trước khi gây mê được đặt ra [10], [30]. Trào ngược do dịch dạ dày khi an thần hoặc gây mê tổng quát hiếm xảy ra, tuy nhiên khi xảy ra biến chứng thì vô cùng nặng nề, thậm chí hậu quả có thể gây tử vong. Thể tích dịch dạ dày được xem là một yếu tố nguy cơ quan trọng của trào ngược.

Vì thế nhịn đói trước an thần hoặc gây mê toàn diện được xem là quy trình thường quy để làm giảm trào ngược dạ dày [15]. Theo quan điểm trước đây, việc nhịn đói qua đêm trước các phẫu thuật chương trình đã được áp dụng thường quy trong thực hành y khoa để giảm nguy cơ trào ngược dạ dày. Nhưng một số nghiên cứu chỉ ra rằng, việc nhịn đói kéo dài không làm giảm thể tích dịch dạ dày, mà còn làm tăng sự không thoải mái cho người bệnh [34], [55]. Do đó, nhiều hướng dẫn trên thế giới đã khuyến cáo rút ngắn thời gian nhịn ăn trước phẫu thuật để tăng cường hồi phục sau phẫu thuật [30].1 Thời gian nhịn trƣớc gây mê Loại thức ăn Thời gian nhịn tối thiểu Nước trong 2 giờ Sữa mẹ 4 giờ Sữa công thức 6 giờ Sữa khác 6 giờ Thức ăn nhẹ 6 giờ Thức ăn chiên, thịt, mỡ 8 giờ Nguồn: Iqbal U.

Giải phẫu và sinh lý dạ dày 1. Giải phẫu dạ dày Dạ dày hình túi chữ J, được chia 4 phần dựa trên cấu trúc và chức năng gồm đáy vị, thân vị, hang vị và môn vị. Đáy vị là phần phía trên dạ dày, thân vị là phần lớn nhất dạ dày, hang – môn vị là phần xa nhất dạ dày nằm ở vùng thượng vị. Hang vị nằm ở phía sau thùy trái của gan và nằm trước tuyến tụy, động mạch chủ và tĩnh mạch chủ dưới.

Hang vị ít thay đổi hình dạng, chứa ít hơi hơn so với thân vị và đáy vị vì vậy ít ảnh hưởng đến phân tích hình ảnh dạ dày dưới siêu âm. Kích thước dạ dày thay đổi nhiều tuỳ theo lượng thức ăn, bình thường dạ dày có chiều dài khoảng 25 cm, rộng 12 cm, thể tích trung bình khoảng 1,2 lít [1]. Sinh lý dạ dày Nguồn gốc d c v Ở niêm mạc dạ dày ngoài tế bào tiết nhầy nằm khắp bề mặt của dạ dày, còn có hai loại tuyến quan trọng là tuyến đáy vị và tuyến môn vị tham gia bài tiết dịch. H n hợp dịch bài tiết ra được gọi là dịch vị [4].1 Cơ chế bài tiết HCl ở dạ dày Nguồn: Nguyễn Trung Kiên, (2019) [4] 1.

Các yếu tố ảnh hƣởng đến tốc độ làm trống dạ dày Việc làm trống dạ dày được kiểm soát bởi con đường thần kinh và nội tiết trong quá trình đáp ứng với thể tích, nồng độ thẩm thấu, pH, các thụ thể mỡ và amino – a xít ở dạ dày, tá tràng và hổng tràng. Những hormones ở ruột có vai trò làm thay đổi hoạt động vận động của dạ dày gồm: gastrin, serectin, cholecytokinines, GIP (gastric inhibitory polypeptide), VIP (vasoinhibitory polypeptide) và somatostatin. Kiểm soát thần kinh chủ yếu qua hệ thống thần kinh phế vị. Các thụ thể ở dạ dày và ruột non đáp ứng với với sự thay đổi bởi thể tích và sự tiết dịch ở dạ dày bằng cách thay đổi tốc độ làm trống dạ dày để tối đa hóa sự hấp thu dịch và chất hòa tan tại ruột non [38].

Sự làm trống dạ dày nhanh gây tăng đường huyết sau ăn Sự làm trống dạ dày Đường huyết sau ăn Tăng đường huyết cấp gây chậm làm trống dạ dày, hạ đường huyết gây tăng làm trống dạ dày GLP-1 chậm làm Tế bào β Tế bào α Sự làm trống dạ dày nhanh trống dạ dày gây tăng tiết GIP, GLP-1 GLP-1, GIP gây tăng tiết insulin GLP-1 ức chế tiết glucagon Hình 1.2 Mối liên hê giữa đƣờng huyết sau ăn, hormone nội tiết và sự làm trống dạ dày Nguồn: Marathe C. Thể tích dạ dày Khi dịch vào dạ dày, tốc độ thoát ra để đến tá tràng và h ng tràng được quyết định bởi nhiều yếu tố. Khi dịch vào đến dạ dày, yếu tố quyết định làm trống dạ dày là ảnh hưởng của thể tích với áp lực trong dạ dày. Các thụ thể trong cơ dạ dày đáp ứng khi dạ dày căng và tăng áp lực bằng cách tăng tốc độ làm trống dạ dày.

Tốc độ làm trống dạ dày nhanh nhất khi thể tích dạ dày lớn nhất, nghĩa là ngay sau khi uống. Việc làm trống dạ dày sẽ chậm lại phụ thuộc phần lớn vào đặc tính dinh dưỡng của loại dịch uống [38]. Hàm lượng calo Tất cả những yếu tố được chú ý, hàm lượng calo là yếu tố chính quyết định tốc độ làm trong dạ dày. Khi hàm lượng calo của dịch uống tăng thì tốc.

độ làm trống dạ dày giảm lại. Nước muối đẳng trương rời khỏi dạ dày nhanh hơn dung dịch có năng lượng. Nghiên cứu của Brener và CS cho thấy khi nồng độ đường càng cao thì tốc độ làm trống dạ dày càng chậm và chậm hơn so với nước muối đẳng trương [38]. Nồng độ thẩm thấu của dung d ch Nhiều nghiên cứu cho thấy, dung dịch có nồng độ thẩm thấu cao sẽ làm chậm quá trình làm trống dạ dày.

Nghiên cứu của Foster cho thấy, tốc độ làm trống dạ dày của đường đa 5% nhanh hơn đường đơn 5%. Nghiên cứu của Mc Hugh và Moran cho thấy tốc độ làm trống dạ dày của dung dịch muối đẳng trương nhanh so với dung dịch glucose 5%. Nghiên cứu của Shafer chứng minh khi uống dung dịch có hàm lượng calo cao thì tốc độ làm trống dạ dày sẽ chậm lại [38]. Tập luyện và điều kiện môi trường Commack và CS báo cáo quá trình làm trống dạ dày sau khi ăn tăng đáng kể nhờ chạy xe đạp.

Môi trường ấm được chứng minh là chậm làm trống dạ dày. Nghiên cứu của Owen và CS cho thấy thể tích tồn lưu dịch dạ dày thấp khi tập luyện ở nhiệt độ môi trường thấp.