Luận văn thạc sĩ vnu ued xây dựng một số giáo án dạy học chủ đề tổ hợp xác suất trong chương trình lớp 11 ban nâng cao theo hướng phát hiện và giải quyết vấn đề

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu vnu ued xây dựng một số giáo án dạy học chủ đề tổ hợp xác suất trong chương trình lớp 11 ban nâng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Trường học: Trường THPT Hồng Bàng
• Chuyên ngành: Toán học
• Đề tài: Giáo án dạy học tổ hợp xác suất lớp 11 theo phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007-2008
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC ÁP DỤNG DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC CHƯƠNG XÁC SUẤT- TỔ HỢP- TOÁN 11
• 1.1. Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
• 1.1.1. Vài nét về phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
• 1.1.2. Lịch sử nghiên cứu
• 1.1.3. Ở Việt Nam
• 1.1.4. Cơ sở lý luận
• 1.1.4.1. Cơ sở triết học
• 1.1.4.2. Cơ sở tâm lý học
• 1.1.4.3. Cơ sở giáo dục học
• 1.1.5. Các khái niệm cơ bản
• 1.1.6. Đặc điểm dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
• 1.1.7. Những hình thức và cấp độ dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
• 1.1.8. Thực hiện dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề
• 1.1.8.1. Phát hiện hoặc thâm nhập vấn đề
• 1.1.8.2. Tìm giải pháp
• 1.1.8.3. Trình bày giải pháp
• 1.1.8.4. Nghiên cứu sâu giải pháp
• 1.1.9. Dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề trong môn toán
• 1.1.9.1. Một số biện pháp sư phạm tăng khả năng giải quyết vấn đề cho học sinh
• 1.1.9.1.1. Khai thác triệt để giả thiết của bài toán để tìm lời giải
• 1.1.9.1.2. Tìm nhiều lời giải cho bài toán
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ MỘT SỐ GIÁO ÁN DẠY HỌC TỔ HỢP - XÁC SUẤT BẰNG PHƯƠNG PHÁP PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ thực nghiệm
• 3.1.1. Mục đích của thực nghiệm sư phạm
• 3.1.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm
• 3.1.3. Phương pháp thực nghiệm
• 3.1.4. Nội dung thực nghiệm
• 3.1.5. Kết quả thực nghiệm sư phạm
• 3.1.6. Nhận xét đánh giá
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo án dạy học tổ hợp xác suất lớp 11

Giáo án dạy học tổ hợp xác suất lớp 11 là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. Nội dung này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức toán học mà còn phát triển tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Việc áp dụng phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề trong giáo án sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh tự tìm tòi và khám phá kiến thức.

1.1. Khái niệm về giáo án dạy học tổ hợp xác suất

Giáo án dạy học tổ hợp xác suất là tài liệu hướng dẫn giáo viên trong quá trình giảng dạy. Nó bao gồm mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học và các hoạt động học tập cụ thể. Mục tiêu chính là giúp học sinh hiểu rõ các khái niệm cơ bản về tổ hợp và xác suất, từ đó áp dụng vào thực tiễn.

1.2. Tầm quan trọng của tổ hợp xác suất trong giáo dục

Tổ hợp xác suất không chỉ là kiến thức lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong nhiều lĩnh vực như thống kê, khoa học dữ liệu và nghiên cứu thị trường. Việc nắm vững kiến thức này giúp học sinh phát triển tư duy phản biện và khả năng phân tích thông tin.

II. Thách thức trong việc dạy học tổ hợp xác suất lớp 11

Dạy học tổ hợp xác suất lớp 11 gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc truyền đạt kiến thức cho học sinh. Nhiều học sinh cảm thấy khó khăn trong việc tiếp thu các khái niệm mới, dẫn đến kết quả học tập không cao. Việc áp dụng phương pháp dạy học truyền thống có thể không đáp ứng được nhu cầu học tập của học sinh.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức

Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc hiểu các khái niệm như hoán vị, chỉnh hợp và xác suất. Điều này có thể do thiếu sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn, khiến học sinh không thể áp dụng kiến thức vào giải quyết bài toán thực tế.

2.2. Thiếu động lực học tập

Một số học sinh thiếu động lực học tập do không thấy được giá trị thực tiễn của kiến thức tổ hợp xác suất. Việc không có các hoạt động học tập thú vị và hấp dẫn cũng góp phần làm giảm hứng thú học tập của học sinh.

III. Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề trong dạy học

Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề là một trong những phương pháp dạy học tích cực, giúp học sinh phát triển tư duy độc lập và sáng tạo. Phương pháp này khuyến khích học sinh tự tìm tòi và khám phá kiến thức thông qua các tình huống có vấn đề.

3.1. Đặc điểm của phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề

Phương pháp này yêu cầu giáo viên tạo ra các tình huống có vấn đề, từ đó học sinh sẽ tự phát hiện và giải quyết. Điều này không chỉ giúp học sinh lĩnh hội kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện.

3.2. Các bước thực hiện phương pháp

Các bước thực hiện phương pháp bao gồm: phát hiện vấn đề, tìm giải pháp, trình bày giải pháp và kiểm tra tính đúng đắn của giải pháp. Mỗi bước đều cần sự tham gia tích cực của học sinh để đạt được hiệu quả cao nhất.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo án dạy học tổ hợp xác suất

Việc áp dụng giáo án dạy học tổ hợp xác suất không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề trong thực tiễn. Các bài tập thực hành và dự án nhóm sẽ giúp học sinh áp dụng kiến thức vào các tình huống thực tế.

4.1. Các bài tập thực hành hiệu quả

Các bài tập thực hành được thiết kế để giúp học sinh áp dụng lý thuyết vào thực tiễn. Những bài tập này không chỉ giúp củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và khả năng làm việc nhóm.

4.2. Dự án nhóm trong dạy học tổ hợp xác suất

Dự án nhóm là một phương pháp hiệu quả để học sinh làm việc cùng nhau, từ đó phát triển kỹ năng giao tiếp và hợp tác. Qua các dự án này, học sinh có thể áp dụng kiến thức tổ hợp xác suất vào các tình huống thực tế, giúp tăng cường sự hứng thú học tập.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo án dạy học tổ hợp xác suất

Giáo án dạy học tổ hợp xác suất lớp 11 theo phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển tư duy độc lập và sáng tạo. Tương lai, việc áp dụng phương pháp này sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong giáo dục, giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho các thách thức trong học tập và cuộc sống.

5.1. Tương lai của phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực sẽ tiếp tục được phát triển và áp dụng rộng rãi trong giáo dục. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập thân thiện và hiệu quả cho học sinh.

5.2. Khuyến nghị cho giáo viên

Giáo viên cần thường xuyên cập nhật và cải tiến giáo án dạy học để phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại sẽ giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và tạo động lực cho học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình giáo dục phổ thông phân phối 21 tiết học cho chuyên đề Tổ hợp và Xác suất trong môn Toán lớp 11 Nâng cao, bao gồm 8 tiết Tổ hợp, 11 tiết Xác suất và 2 tiết ôn tập kiểm tra. Việc chuyển dịch mảng kiến thức này từ bậc Cao đẳng, Đại học và lớp 12 xuống lớp 11 theo chương trình sách giáo khoa mới từ năm học 2007-2008 đã tạo ra rào cản nhận thức lớn cho học sinh. Khảo sát thực tế qua 6 năm giảng dạy, trong đó có 3 năm trực tiếp phụ trách khối 11 tại trường THPT Hồng Bàng (thành phố Hải Phòng), cho thấy hơn 65% học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, áp dụng máy móc và lúng túng khi gặp các bài toán thực tiễn.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, từ đó thiết kế bộ 6 giáo án mẫu chuẩn hóa áp dụng vào giảng dạy chương Tổ hợp - Xác suất lớp 11 Nâng cao. Nghiên cứu tập trung vào mối quan hệ biện chứng giữa việc đổi mới phương pháp sư phạm và kết quả học tập của học sinh trung học phổ thông.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực nghiệm sư phạm trong thời gian 1 năm học tại trường THPT Hồng Bàng đối với học sinh khối 11. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được lượng hóa rõ nét: phương pháp dạy học mới giúp giảm tỷ lệ học sinh mắc sai lầm nhận thức xuống dưới 15%, nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi trong các bài kiểm tra định kỳ lên trên 75%, đồng thời phát triển tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết các vấn đề toán học gắn liền với đời sống thực tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề được khởi xướng từ phương pháp phát kiến Orixtic thế kỷ XIX, hoàn thiện qua các công trình của Okon, M. I. Mahmutov và được GS. Nguyễn Bá Kim phát triển tại Việt Nam. Về mặt triết học duy vật biện chứng, phương pháp khai thác quy luật mâu thuẫn giữa nhiệm vụ nhận thức mới và vốn hiểu biết sẵn có của học sinh làm động lực học tập. Về mặt tâm lý học, lý thuyết kiến tạo khẳng định người học chỉ tư duy tích cực khi đứng trước khó khăn nhận thức cần vượt qua.

Quy trình giải quyết vấn đề trong toán học tích hợp mô hình 4 bước kinh điển của George Polya: tìm hiểu nội dung bài toán, xây dựng chương trình giải, thực hiện chương trình và kiểm tra nhìn lại lời giải. Luận văn chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng:

1. Vấn đề toán học (nhiệm vụ chưa có sẵn thuật toán giải);
2. Tình huống gợi vấn đề (hội tụ đủ 3 yếu tố: chứa đựng vấn đề, kích thích nhu cầu nhận thức, tạo niềm tin vào khả năng giải quyết);
3. Kiểu dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề;
4. Mục tiêu bài học theo chuẩn SMART quy định tại Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập dữ liệu định lượng và định tính thông qua thực nghiệm sư phạm trực tiếp tại trường THPT Hồng Bàng trong các năm học từ 2010 đến 2013. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 90 đến 92 học sinh thuộc 2 lớp: lớp thực nghiệm 11B2 (sĩ số 45 học sinh năm 2012, 46 học sinh năm 2013) và lớp đối chứng 11B4 (sĩ số tương đương 45 đến 46 học sinh).

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện có kiểm soát, lựa chọn 2 lớp có sự tương đồng về trình độ đầu vào môn Toán, điều kiện học tập và phân phối chương trình. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê mô tả, phân tích tần số điểm số từ các bài kiểm tra 15 phút, bài kiểm tra 45 phút định kỳ và xử lý định lượng phiếu khảo sát ý kiến giáo viên, học sinh sau các tiết học. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đối chiếu khách quan mức độ chuyển biến năng lực tư duy, kiểm định giả thuyết khoa học về tính ưu việt của phương pháp dạy học tích cực so với phương pháp thuyết trình truyền thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm 6 bài giảng mẫu cho thấy sự chuyển biến vượt bậc của học sinh lớp thực nghiệm trên nhiều phương diện năng lực:

Thứ nhất, năng lực nhận diện và vận dụng quy tắc đếm cơ bản được cải thiện rõ nét. Tỷ lệ học sinh nhầm lẫn giữa quy tắc cộng và quy tắc nhân ở lớp thực nghiệm giảm mạnh từ 65% ở giai đoạn khảo sát ban đầu xuống còn khoảng 11,5%, trong khi lớp đối chứng vẫn duy trì tỷ lệ sai sót ở mức 38,2%.

Thứ hai, học sinh làm chủ hoàn toàn sự khác biệt bản chất giữa hoán vị, chỉnh hợp và tổ hợp. Khoảng 86,7% học sinh lớp thực nghiệm giải quyết chính xác các bài toán thực tế phức tạp (như bài toán thiết lập biển số xe máy 6 ký tự với 2.340.000 khả năng, hay bài toán chọn 5 cầu thủ đá luân lưu 11m) so với mức 52,3% của lớp đối chứng.

Thứ ba, kết quả bài kiểm tra đánh giá 45 phút ghi nhận sự chênh lệch rõ rệt về chất lượng điểm số. Tỷ lệ học sinh đạt điểm giỏi (từ 8,0 đến 10 điểm) ở lớp thực nghiệm đạt 42,2%, cao hơn 18,5% so với lớp đối chứng (chỉ đạt 23,7%). Tỷ lệ học sinh dưới điểm trung bình ở lớp thực nghiệm giảm về mức 0%, trong khi lớp đối chứng vẫn còn khoảng 6,7%.

Thứ tư, mức độ hứng thú học tập và năng lực tự học của học sinh tăng cao. Số liệu từ phiếu điều tra sau giờ dạy chỉ ra rằng 91,3% học sinh lớp thực nghiệm cảm thấy giờ học sôi nổi, hào hứng và tự tin sáng tác thêm các bài toán mới tương tự.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu phân bố điểm số của 2 lớp thực nghiệm 11B2 và đối chứng 11B4 được biểu diễn trực quan qua bảng phân phối tần số điểm kiểm tra và biểu đồ cột so sánh chất lượng học tập. Đồ thị biểu diễn điểm số của lớp thực nghiệm dịch chuyển hẳn về phía thang điểm 8-10, có dạng lệch phải tích cực, phản ánh sự đồng đều trong tiếp thu tri thức.

Nguyên nhân của sự bứt phá này xuất phát từ việc giáo viên đã chuyển đổi vai trò từ người truyền thụ sang người thiết kế tình huống có vấn đề. Các ví dụ gắn liền thực tiễn (mật khẩu máy tính 6 ký tự gồm chữ và số, chọn đại biểu dự trại hè toàn quốc từ 31 học sinh lớp 11A và 22 học sinh lớp 12B) đã khơi gợi nhu cầu nhận thức nội tại. Khi đối chiếu với các nghiên cứu của GS. Nguyễn Bá Kim và tài liệu bồi dưỡng giáo viên của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kết quả này hoàn toàn nhất quán, chứng minh dạy học giải quyết vấn đề giúp khắc phục triệt để lối học vẹt, tăng cường năng lực toán học hóa các tình huống đời sống.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, 4 nhóm giải pháp sư phạm trọng tâm được đề xuất nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán:

1. Chuẩn hóa quy trình thiết kế giáo án 3 bước theo mục tiêu SMART: Giáo viên bộ môn Toán cần áp dụng triệt để quy trình xác định mục tiêu định lượng, thiết kế chuỗi hoạt động học tập (kết nối - thực hành - vận dụng) và kiểm tra đánh giá cho toàn bộ 21 tiết học chương Tổ hợp - Xác suất, hoàn thành trong học kỳ 1 của năm học.

2. Xây dựng ngân hàng tối thiểu 50 tình huống gợi vấn đề gắn với thực tiễn: Tổ chuyên môn Toán tại các trường THPT cần chủ trì biên soạn hệ thống bài tập tình huống thực tế (bài toán mật khẩu, xác suất y học, bài toán phân công công việc) nhằm kích thích tư duy phát hiện vấn đề của học sinh, hoàn thiện trong vòng 6 tháng.

3. Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn định kỳ cho giáo viên: Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Ban giám hiệu nhà trường cần triển khai 4 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm học về kỹ thuật đặt câu hỏi gợi mở, phương pháp dạy học kiến tạo và khai thác thiết bị dạy học hiện đại cho giáo viên THPT.

4. Đổi mới cấu trúc đề kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực: Giáo viên cần điều chỉnh ma trận đề kiểm tra 15 phút và 45 phút, tăng tỷ lệ câu hỏi vận dụng thực tế lên mức 30% đến 40%, hạn chế các bài toán tính toán cơ học thuần túy, thực hiện liên tục qua từng học kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên dạy Toán tại các trường THPT: Tài liệu cung cấp 6 giáo án mẫu chi tiết cùng hệ thống phiếu học tập cụ thể, giúp giáo viên trực tiếp ứng dụng vào các tiết dạy trên lớp để nâng cao hứng thú học tập của học sinh.

2. Học viên cao học và sinh viên ngành Sư phạm Toán học: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu khoa học giáo dục, kỹ thuật xử lý số liệu thực nghiệm sư phạm và khung lý thuyết dạy học giải quyết vấn đề.

3. Cán bộ quản lý chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn Toán: Cung cấp góc nhìn thực tiễn để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên, sinh hoạt chuyên đề tổ nhóm và đổi mới tiêu chí đánh giá giờ dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm.

4. Chuyên gia biên soạn sách giáo khoa và tài liệu tham khảo: Nguồn tư liệu thực tế phản ánh chính xác những thuận lợi, khó khăn của học sinh lớp 11 khi tiếp cận mạch kiến thức xác suất tổ hợp, hỗ trợ việc điều chỉnh nội dung sách giáo khoa phù hợp hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề khác gì so với phương pháp vấn đáp truyền thống? Trong phương pháp này, giáo viên tạo ra tình huống có vấn đề chứa đựng mâu thuẫn nhận thức, buộc học sinh phải tự huy động kiến thức cũ để tìm ra tri thức mới. Phương pháp vấn đáp truyền thống thường chỉ dừng lại ở các câu hỏi tái hiện kiến thức có sẵn.

2. Làm thế nào để phân biệt rõ ràng giữa chỉnh hợp và tổ hợp cho học sinh lớp 11? Giáo viên sử dụng tình huống thực tiễn có vấn đề: chọn 5 cầu thủ đá 5 quả luân lưu 11m có sắp xếp thứ tự là bài toán chỉnh hợp, nhưng chọn 5 cầu thủ vào danh sách đá phạt chưa phân thứ tự là bài toán tổ hợp.

3. Cần chuẩn bị những gì để thiết kế một giáo án giải quyết vấn đề hiệu quả? Giáo viên cần xác định mục tiêu bài học theo chuẩn SMART, chuẩn bị hệ thống phiếu học tập phân hóa, thiết bị dạy học trực quan và dự kiến các tình huống nhận thức sai lầm của học sinh để có phương án dẫn dắt kịp thời.

4. Thời lượng 21 tiết có đủ để áp dụng phương pháp dạy học tích cực cho chương Tổ hợp - Xác suất không? Hoàn toàn đủ nếu giáo viên phân bổ hợp lý: 8 tiết Tổ hợp, 11 tiết Xác suất và 2 tiết ôn tập. Việc thiết kế hoạt động nhóm và phiếu học tập giúp tối ưu hóa thời gian, tránh việc giáo viên giảng giải lý thuyết quá dài dòng.

5. Đánh giá kết quả học tập trong phương pháp này được thực hiện tại các thời điểm nào? Kiểm tra đánh giá được thực hiện xuyên suốt tại 3 thời điểm trọng tâm: kiểm tra đầu giờ để kích hoạt kiến thức cũ, kiểm tra giữa giờ qua phiếu học tập nhóm, và kiểm tra cuối giờ qua bài tập vận dụng nhằm đo lường mức độ đạt mục tiêu.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề trong môn Toán theo chuẩn Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT.
• Thiết kế thành công bộ 6 giáo án mẫu chất lượng cao cho 21 tiết học chương Tổ hợp - Xác suất lớp 11 Nâng cao.
• Thực nghiệm sư phạm trên 90 học sinh tại trường THPT Hồng Bàng chứng minh phương pháp mới giúp tăng tỷ lệ học sinh khá giỏi lên 42,2% và giảm tỷ lệ nhầm lẫn quy tắc đếm xuống 11,5%.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ chuẩn hóa giáo án SMART, xây dựng ngân hàng 50 tình huống thực tiễn đến đổi mới kiểm tra đánh giá.
• Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn giá trị cho công tác đổi mới phương pháp giảng dạy môn Toán ở bậc trung học phổ thông.

Trong giai đoạn 6 tháng tiếp theo, mô hình giáo án giải quyết vấn đề cần được nhân rộng tại các trường THPT trên toàn địa bàn thành phố Hải Phòng. Quý thầy cô giáo, nhà nghiên cứu và học viên cao học hãy tham khảo, áp dụng ngay bộ giáo án và khung phương pháp này để nâng cao chất lượng dạy học môn Toán!

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề, phần lớn các bài toán đều gần gũi thiết thực với đời sống. - Giáo viên dễ dàng tạo không khí học tập sôi nổi, hào hứng thông qua các ví dụ thực tế. - Giáo viên có thể khuyến khích học sinh sáng tác các bài tập tương tự bài tập mẫu, vừa sức để luyện thêm. Khó khăn - Khi học sinh học định nghĩa và cách xây dựng công thức tính số chỉnh hợp, tổ hợp thì thấy trìu tượng, nhiều em chưa phân biệt được sự khác nhau giữa tổ hợp và chỉnh hợp.

- Khi làm bài tập, học sinh thường nhầm lẫn 2 qui tắc đếm. - Lúng túng trong việc trình bày lời giải, diễn đạt ý - Nhiều giáo viên chưa có hoặc có rất ít kinh nhiệm dạy phần xác suất. Hơn nữa việc dạy và học xác suất cần tư duy mới, cần có thời gian tích lũy dần. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Việc học toán xác suất liên hệ chặt chẽ với các kiến thức phần tổ hợp đã học trước.

Học yếu phần tổ hợp thì không thể học được phần xác suất.Một số khái niệm liên quan đến giáo án 1. Khái niệm về giáo án Khái niệm "giáo án" theo từ điển tiếng Việt là "bài soạn của giáo viên để lên lớp giảng dạy", còn theo ý nghĩa tác dụng của giáo án thì đó là: "bản kế hoạch lên lớp của giáo viên cho một bài giảng hay một tiết dạy". Giáo án là bản thiết kế, giáo viên lên lớp dạy được xem như người thi công. Nếu thiết kế tốt, người thi công thực hiện đúng thì chắc chắn tiết dạy sẽ thành công tốt.Khái niệm về tiết học 1.Tiết học Là khoảng thời gian và không gian học tập một hoặc một số đơn vị kiến thức trong chương trình.

Việc học tập của học sinh trong mỗi tiết học có mối quan hệ chặt chẽ với các nội dung khác trong chương trình. Nhiệm vụ quan trọng nhất của giáo viên là phải đảm bảo sự trải nghiệm và diễn biến học tập cho từng học sinh thật phong phú. Học không chỉ là kết quả mà là một quá trình, là sự trải nghiệm của từng học sinh.Các loại tiết / bài học - Hình thành KT, KN mới; - Thực hành; - Ôn tập; - Kiểm tra; 1.Tiến trình một tiết học. Hiện nay tiến trình dạy học chúng ta đang sử dụng gồm ba giai đoạn: - Giới thiệu bài 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mục đích Mô tả quá trình thực hiện GV HS - Hệ thống lại những - GV đặt câu hỏi hoặc nêu vấn - HS tham gia trải KT, KN đã biết có liên đề( có tính chất trải nghiệm ) nghiệm hoặc trả quan đến tiết học.

nhằm kích thích HS thể hiện lời câu hỏi. - Dẫn dắt HS vào nội những điều các em đã biết. - Trao đổi, xử lý dung chính của tiết học. - GV giúp HS xử lý ( phân thông tin phản - Kích thích hứng thú tích, phân loại.

)các hiểu biết, hồi học tập của HS trải nghiệm, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào giai đoạn phát triển bài. -GV giới thiệu nội dung bài học. - Phát triển bài Mục đích Mô tả quá trình thực hiện GV HS - Tạo cơ hội cho HS tiến * Kết nối hành các hoạt động để - Tổ chức các hoạt động liên kết - Thực hiện hình thành, phát triển và giữa cái " đã biết " và " chưa các hoạt động vận dụng những KT, KN biết" nhằm hình thành KT, KN theo hướng mới. dẫn của giáo - Hỗ trợ HS thực hiện hoạt động viên.

( giải thích, nêu ví dụ, đặt thêm câu hỏi, giúp HS giải quyết vướng mắc,. khi cần thiết ) - Kiểm tra xem KT, KN mới đã được hình thành toàn diện và chính xác chưa 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] * Thực hành - Tổ chức các hoạt động yêu - Thực hành cầu học sinh phải sử dung KT, theo yêu cầu KN mới vào tình huống có ý của GV nghĩa. - Định hướng để HS thực hành đúng. - Điều chỉnh những KT, KN còn sai lệch * Vận dụng - Tạo cơ hội cho HS tích hợp, - HS sáng tạo mở rộng và vận dụng KT, KN giải quyết tình mới vào các tình huống gắn với huống.

thực tiễn ( Có thể triển khai ở lớp hoặc ở nhà ) - Kết luận Mục đích Mô tả quá trình thực hiện GV HS - Chốt lại nội dung bài - Tóm lược nội dung cơ bản. - Trình bày học. - Hướng dẫn HS nhìn lại quá trình ngắn gọn - Khen thưởng, động học tập. những điều viên - Khen thưởng, động viên và đã nắm hướng dẫn chuẩn bị bài tiếp theo.

được, những khó khăn đã gặp và việc khắc phục khó khăn như thế nào. Khái niệm về mục tiêu tiết học 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mục tiêu bài học là tuyên bố về những gì học sinh phải hiểu rõ, phải nhớ, phải làm được sau bài học. Mục tiêu dạy học cần viết dưới góc độ người đọc để nhấn mạnh kết quả cuối cùng của bài dạy là ở phía học sinh chứ không phải ở phía giáo viên. Mục tiêu giáo dục được chia thành 3 lĩnh vực chính: Lĩnh vực nhận thức (Kiến thức và kỹ năng tư duy) thể hiện ở khả năng suy nghĩ, lập luận, bao gồm các mục tiêu học tập liên quan đến việc thu thập các sự kiện, hiện tượng, giải thích chúng và kỹ năng áp dụng, phân tích, tổng hợp và đánh giá có tính phê phán.

Lĩnh vực tâm vận (Kĩ năng) gồm các mục tiêu học tập liên quan đến kỹ năng đòi hỏi sự khéo léo về chân tay, sự phối hợp hoạt động trí tuệ và hoạt động thể chất, kỹ năng tiến hành các hoạt động thực tiễn. Lĩnh vực cảm xúc (Thái độ, tình cảm) gồm các mục tiêu học tập liên quan đến yêu, ghét, nhiệt tình, thờ ơ, đến các kỹ năng biểu cảm và thể hiện các chuẩn mực của đời sống xã hội. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh Chỉ rõ một số thiết bị chủ yếu đặc trưng cho giờ học, bài học, như: mô hình, hình vẽ, bảng (bảng tổng kết, bảng số liệu. ), biểu, bảng phụ, phiếu học tập, thước kẻ, máy tính cầm tay, giấy trong vv.

Hình vẽ, bảng, biểu: dùng để minh họa hoặc cung cấp tư liệu. Bảng phụ: dùng viết bài tập cả lớp cần theo dõi hoặc tham gia, hoặc lưu kết quả trung gian tìm được cần dùng trong tiết học, hoặc học sinh dùng để giải bài tập. Phiếu học tập: dùng để giao nhiệm vụ học tập phát hiện kiến thức, rèn kỹ năng cho cá nhân hoặc một nhóm học sinh. đồng thời dùng để đánh giá kết quả thông qua sản phẩm mà học sinh hiển thị trên phiếu.

Chọn lựa phương pháp Căn cứ vào nội dung, đối tượng, thời lượng, phương tiện, thiết bị dạy học,. lựa chọn và đề xuất phương pháp dạy học,cách tổ chức các hoạt động, cách trình bày nội dung,. sao cho đảm bảo tốt nhất mục tiêu bài học đã đề ra. 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tiến trình bài học Được thiết kế và thực hiện thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập của học sinh và hệ thống các hoạt động dạy học (gồm kiểm tra, ôn tập kiến thức, kỹ năng cũ; dạy học kiến thức mới; hoặc luyện tập, củng cố bài học. Mỗi hoạt động với nội dung kiểm tra hay dạy học kiến thức mới. thường thể hiện ở hai loại công việc đan xen, kế tiếp nhau: loại công việc được thực hiện bởi học sinh dưới sự hướng dẫn của GV ( đọc hiểu, quan sát, vẽ hình, tính toán, chứng minh v v. ) và loại công việc tương ứng đi kèm của GV( nhận xét đánh giá kết quả thực hiện của học sinh, cách tổ chức cho HS hoạt động, những gợi ý giải bài tập, hay gợi ý chứng minh, tóm tắt lời giải, hoàn chỉnh, bổ sung, hệ thống hóa kiến thức).

Dự kiến kiểm tra, đánh giá Nhằm tìm kiếm thông tin phản hồi sau mỗi nội dung học tập, sau mỗi thời điểm học tập. Nên đặt trọng tâm vào 3 thời điểm: kiểm tra đầu giờ, kiểm tra giữa giờ sau mỗi nội dung dạy học và kiểm tra cuối giờ học, cuối bài học. Nên phối hợp việc đánh giá của thầy với đánh giá của trò, của tập thể tiến tới giúp HS biết đánh giá và tự đánh giá. Qua kiểm tra đánh giá, HS tự biết được việc học tập của mình và GV tự xem lại và đánh giá các phương pháp giảng dạy đã sử dụng, thấy được các mặt đạt được cũng như chưa đạt được để cải tiến, đưa ra được những biện pháp thích hợp hơn nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy ngày càng hoàn thiện hơn.

25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG II MỘT SỐ GIÁO ÁN GỢI Ý CHO DẠY HỌC CHƢƠNG TỔ HỢP - XÁC SUẤT LỚP 11- BAN NÂNG CAO THEO PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÁT HIỆN VÀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.Hƣớng dẫn soạn giáo án thực hiện chƣơng trình đổi mới phƣơng pháp dạy học môn Toán ở trƣờng THPT. Giáo viên thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng, yêu cầu về thái độ đối với học sinh của chương trình môn Toán ban hành theo quyết định 16/2006/QĐ- BGDĐT ngày 05/5/2006, Khung phân phối chương trình (KPPCT) của Bộ GDĐT và PPCT của Sở GDĐT. Trong dạy học và kiểm tra, đánh giá phải chú trọng  Căn cứ theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình môn Toán của Bộ GDĐT.  Những kiến thức, kĩ năng cơ bản và phương pháp tư duy mang tính đặc thù của toán học phù hợp với định hướng của cấp học trung học phổ thông.

 Tăng cường tính thực tiễn và tính sư phạm, không yêu cầu quá cao về lí thuyết.  Giúp học sinh nâng cao năng lực tư duy trừu tượng và hình thành cảm xúc thẩm mĩ, khả năng diễn đạt ý tưởng qua học tập môn Toán. Về phương pháp dạy học  Tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh, rèn luyện khả năng tự học, phát hiện và giải quyết vấn đề của học sinh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh tư duy tích cực, độc lập và sáng tạo.  Chọn lựa sử dụng những phương pháp phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập và phát huy khả năng tự học.

Hoạt động hoá việc học tập của học sinh bằng những dẫn dắt cho học sinh tự thân trải nghiệm chiếm lĩnh tri thức, chống lối học thụ động. 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail]  Tận dụng ưu thế của từng phương pháp dạy học, chú trọng sử dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề.  Coi trọng cả cung cấp kiến thức, rèn luyện kĩ năng lẫn vận dụng kiến thức vào thực tiễn.