MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể , đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Đóng góp mới của đề tài. Phần 2 :GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.1 khái niệm dạy học tích hợp liên môn .2 vai trò của dạy học tích hợp liên môn 2. cơ sở thực tiễn 2.1 Nhận thức của CBQL và giáo viên bộ môn đối với dạy học tích hợp .2 Thực trạng dạy học bộ môn Lịch sử tại nhà trường hiện nay .3 Những khó khăn khi dạy chủ đề : Trung Quốc thời phong kiến. 3 Mục tiêu bài học : 3.3 Thái độ, tình cảm .4 Định hướng các năng lực hình thành.
Đối tượng dạy học chủ đề. Thiết bị dạy học. Kế hoạch dạy học 7. Hoạt động dạy học và tiến trình tổ chức dạy học .1 Tiến trình tổ chức dạy học 1 skkn 7.2 Củng cố, nâng cao và hướng dẫn học bài mới .3 Bảng ý kiến đánh giá của HS sau khi kết thúc bài học.
Phần 3 :KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kiến nghị ,đề xuất. * TÀI LIỆU THAM KHẢO * PHỤ LỤC 2 skkn Phần 1 : MỞ ĐẦÙ 1. Lý do chọn đề tài : Mục tiêu của đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Quốc dân theo tinh thần của Nghị quyết số 29 Hội nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ VIII khóa XI là: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân.
Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả”. Để thực hiện được mục tiêu ấy cần tiến hành đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có nội dung quan trọng là đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá. Trong những năm qua, dạy học nói chung, dạy học môn Lịch sử nói riêng đã được giáo viên đổi mới theo tinh thần lấy học sinh làm trung tâm. Tuy vậy dạy học truyền thống vẫn còn nặng nề, chưa kích thích được hứng thú học tập và khả năng sáng tạo của HS.
Để đạt được mục tiêu đổi mới giáo dục cần phải đa dạng hóa các hình thức dạy học trong đó chú trọng tích hợp liên môn. Đặc thù của bộ môn Lịch sử là tìm hiểu các sự kiện, hiện tượng, nhân vật… trong quá khứ, từ đó rút ra bài học nhận thức cho bản thân, hình thành thái độ tình cảm, lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc , ý thức đấu tranh chống ngoại xâm. Nếu dạy học Lịch sử chỉ dừng lại ở lý thuyết sẽ gây cảm giác nhàm chán cho cả người dạy và người học. Mặt khác nếu dạy học theo lối truyền thống sẽ gặp khó khăn trong vấn đề tích hợp liên môn trong giảng dạy để phát huy phẩm chất và năng lực người học.
Tích hợp liên môn trong giảng dạy có ý nghĩa to lớn , đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục ở trường phổ 3 skkn thông. Đây là cầu nối giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa “Học” và “Hành”, giúp học sinh khắc sâu kiến thức, hình thành nên các phẩm chất và năng lực cần thiết cho bản thân. Trong quá trình dạy học chương trình Lịch sử lớp 10 THPT , chúng tôi đã xây dựng nội dung bài 5 ( ban cơ bản ) thành chủ đề : " Trung Quốc thời phong kiến " ”. Đây là nội dung có ý nghĩa giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức đấu tranh chống ngoại xâm , tinh thần dân tộc sâu sắc, hình thành các phẩm chất tự hào, tự tôn dân tộc.
Đồng thời giúp HS phát triển các năng lực tư duy logic, phân tích, so sánh , tổng hợp đánh giá vấn đề và liên hệ với thực tiễn. Đây cũng là nội dung có thể tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy để phát huy các năng lực, sở trường của học sinh. Tuy nhiên, từ thực tế giảng dạy và dự giờ đồng nghiệp đối với chủ đề này trong nhiều năm qua tôi nhận thấy nếu không tiến hành đổi mới, đa dạng các hình thức giảng dạy thì rất khó để đạt được mục tiêu về thái độ, kỹ năng, đặc biệt là hình thành phẩm chất và năng lực cho người học. Mặt khác, thời gian qua, trong trường, trong Tỉnh chưa có đề tài nghiên cứu nội dung, hình thức để tiến hành dạy học chủ đề trên bằng hình thức tích hợp liên môn.
- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ tích cực , tư duy sáng tạo đồng thời gắn kết kiến thức, kĩ năng , thái độ các môn học và các lĩnh vực với nhau, với thực tiễn đời sống xã hội , làm cho học sinh yêu thích môn học , yêu cuộc sống hơn. - Biết vận dụng các kiến thức và có năng lực để giải quyết các vấn đề xảy ra trong thực tế , đó là vấn đề : Trung Quốc thời phong kiến và tác động của nó đối với lịch sử và cuộc sống người Việt qua các thời kì từ đó tự xây dựng ý thức và hành động cho chính bản thân. - Qua việc thực hiện chuyên đề sẽ giúp giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc kiến thức bộ môn mình dạy mà còn không ngừng trau dồi kiến thức 4 skkn các môn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh và hiệu quả. Với quan điểm đổi mới mạnh mẽ và toàn diện theo chủ trương của ngành nhưng sự thay đổi phải có tính kế thừa và là nền tảng sau này, nên khi xây dựng chủ đề này, bản thân tôi vẫn phải lấy kiến thức môn Lịch sử làm trọng tâm.
Trong những vấn đề trọng tâm đó, những phần nào có sự tích hợp của những môn học nào, những lĩnh vực nào để làm sáng tỏ vấn đề đó, để làm nổi bật trọng tâm thì tôi vận dụng vào.Trong phạm vi chủ đề này , tôi chọn hình thức kết hợp giữa tích hợp bộ phận với tích hợp toàn phần và liên hệ thực tiễn. Tôi tích hợp trong toàn bài trong đó chú trọng tích hợp nhiều nhất ở mục 4 ( mục Văn hóa Trung Quốc thời phong kiến ) của bài Trung Quốc thời phong kiến ). Để thực hiện tốt yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú cho học sinh khi học tập môn Lịch sử,qua đó phát huy tính tích cực, chủ động, năng động sáng tạo và hình thành các phẩm chất và năng lực người học, tôi chọn đề tài: “Dạy học tích hợp liên môn bài Trung Quốc thời phong kiến " bằng hình thức dạy học tích hợp. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận dạy học tích hợp liên môn và thực trạng dạy học môn Lịch sử ở trường phổ thông, đề xuất quy trình, nội dung, hình thức dạy học chủ đề: “Trung Quốc thời phong kiến ” thông qua dạy học tích hợp , nhằm phát huy tính tích cực, phát triển năng lực sáng tạo của người học.
Từ đó nâng cao hiệu quả dạy học bộ môn Lịch sử nói riêng, hiệu quả giáo dục học sinh nói chung. Khách thể, đối tượng nghiên cứu Khách thể nghiên cứu: dạy học tích hợp liên môn trong dạy học Lịch sử THPT. 5 skkn Đối tượng nghiên cứu: tích hợp kiến thức chủ đề “Trung Quốc thời phong kiến ” Lịch sử lớp 10 THPT, nhằm phát huy tính tích cực, phát triển năng lực sáng tạo của HS. Phạm vi nghiên cứu Đề tài nghiên cứu Dạy học tích hợp chủ đề “Trung Quốc thời phong kiến ” trong chương trình Lịch sử lớp 10, ban cơ bản năm học 2016 - 2017 tại trường THPT Nguyễn Trung Thiên, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
Giả thuyết khoa học. Nếu xây dựng được nội dung để tổ chức dạy học chủ đề: “Trung Quốc thời phong kiến ” bằng hình thức tích hợp liên môn thì sẽ phát triển được các năng lực của Học sinh ,giúp Học sinh vừa nắm vững kiến thức Lịch sử vừa biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống đồng thời góp phần nâng cao kết quả dạy học môn Lịch sử nói riêng, kết quả giáo dục nói chung. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy học tích hợp liên môn trong giảng dạy ở trường THPT. - Phân tích, đánh giá thực trạng dạy học tích hợp liên môn trong dạy học Lịch sử tại nhà trường.
- Xây dựng quy trình, nội dung, chủ đề “Trung Quốc thời phong kiến ” Lịch sử 10 THPT - Nghiên cứu việc tổ chức dạy học tích hợp liên môn chủ đề “Trung Quốc thời phong kiến ” cho HS lớp 10 tại trường THPT Nguyễn Trung Thiên. Phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu sau: 6 skkn - Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa…các tài liệu lý luận và các văn bản pháp quy về tích hợp liên môn trong dạy học. - Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra, phương pháp trò chuyện, phỏng vấn… 8. Đóng góp mới của đề tài - Về mặt khoa học: Góp phần làm rõ cơ sở lý luận của dạy học tích hợp trong dạy học ở trường phổ thông nói chung, dạy học Lịch sử nói riêng.
- Về mặt thực tiễn: Đề xuất quy trình, nội dung và hình thức tổ chức dạy học tích hợp khi dạy học chủ đề “ Trung Quốc thời phong kiến , Lịch sử lớp 10 THPT. 7 skkn Phần 2 :GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.1 Khái niệm dạy học tích hợp liên môn. Dạy học tích hợp, liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu dạy học phát triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn.Khi giải quyết một vấn đề trong thực tiễn, bao gồm cả tự nhiên và xã hội, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp, liên quan đến nhiều môn học.