Luận án: Quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra tại Hà Nội

Luận án tiến sĩ nghiên cứu quản lý dạy học môn tiếng anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong lĩnh vực giáo dục

• Tác giả: Trương Tố Loan
• Người hướng dẫn: PGS TS Nguyễn Văn Phán
• Trường học: Học viện Chính trị
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh tại đại học theo chuẩn đầu ra
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Các công trình nghiên cứu về dạy học ngoại ngữ
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về quản lý dạy học ngoại ngữ
• 1.3. Khái quát kết quả của các công trình khoa học đã công bố và những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÁP ỨNG CHUẨN ĐẦU RA
• 2.1. Những vấn đề lý luận về dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra
• 2.2. Những vấn đề lý luận về quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra
• 2.3. Các yếu tố tác động đến dạy học và quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Khái quát về tổ chức dạy học ngoại ngữ ở các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội và tổ chức nghiên cứu khảo sát thực trạng
• 3.2. Thực trạng dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.3. Thực trạng quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.4. Thực trạng sự tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra
• 3.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ KIỂM CHỨNG GIẢI PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÁP ỨNG CHUẨN ĐẦU RA
• 4.1. Các giải pháp quản lý dạy học môn tiếng Anh ở các trường đại học đáp ứng chuẩn đầu ra
• 4.2. Kiểm chứng các giải pháp
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chất lượng dạy học tiếng Anh

Chất lượng dạy học tiếng Anh tại các trường đại học hiện nay đang là một vấn đề cấp thiết. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, yêu cầu về khả năng sử dụng tiếng Anh của sinh viên ngày càng cao. Việc nâng cao chất lượng dạy học không chỉ giúp sinh viên có được kiến thức ngôn ngữ mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để làm việc trong môi trường toàn cầu. Theo nghiên cứu, nhiều sinh viên tốt nghiệp vẫn chưa đạt yêu cầu về kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường lao động. Do đó, việc cải thiện chất lượng dạy học tiếng Anh là một nhiệm vụ quan trọng mà các trường đại học cần phải thực hiện.

1.1. Tình hình hiện tại của dạy học tiếng Anh

Thực trạng dạy học tiếng Anh tại các trường đại học cho thấy nhiều vấn đề tồn tại. Sinh viên thường chỉ học để đối phó với kỳ thi, dẫn đến việc thiếu hụt kỹ năng thực hành. Các phương pháp giảng dạy hiện tại chưa thực sự phát huy hiệu quả, và nhiều giảng viên vẫn sử dụng phương pháp truyền thống mà không đổi mới. Điều này dẫn đến việc sinh viên không thể áp dụng kiến thức vào thực tế. Để nâng cao chất lượng dạy học, cần có sự thay đổi trong phương pháp giảng dạy và quản lý dạy học, nhằm tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả hơn.

II. Chuẩn đầu ra và yêu cầu đối với sinh viên

Chuẩn đầu ra là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá chất lượng dạy học tiếng Anh. Các trường đại học cần xác định rõ các tiêu chí đầu ra cho sinh viên, bao gồm khả năng giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ trong các tình huống thực tế. Việc xây dựng chuẩn đầu ra không chỉ giúp sinh viên có định hướng rõ ràng trong quá trình học tập mà còn giúp các giảng viên có cơ sở để thiết kế chương trình giảng dạy phù hợp. Nghiên cứu cho thấy, khi có chuẩn đầu ra rõ ràng, sinh viên sẽ có động lực học tập hơn và khả năng sử dụng tiếng Anh của họ sẽ được cải thiện đáng kể.

2.1. Các tiêu chí đánh giá chuẩn đầu ra

Các tiêu chí đánh giá chuẩn đầu ra cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Sinh viên cần đạt được các kỹ năng như nghe, nói, đọc, viết ở mức độ nhất định. Ngoài ra, việc tham gia các hoạt động ngoại khóa, thực tập và giao lưu quốc tế cũng là những yếu tố quan trọng giúp sinh viên nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh. Các trường đại học cần thường xuyên cập nhật và điều chỉnh các tiêu chí này để phù hợp với sự thay đổi của xã hội và nhu cầu của người sử dụng lao động.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng dạy học

Để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, các trường đại học cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Một trong những giải pháp quan trọng là đổi mới phương pháp giảng dạy. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, tích cực như học tập dựa trên dự án, học tập hợp tác sẽ giúp sinh viên phát huy tối đa khả năng của mình. Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cho giảng viên về các phương pháp giảng dạy mới, giúp họ có thể truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả hơn.

3.1. Đổi mới phương pháp giảng dạy

Đổi mới phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh. Các giảng viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích sinh viên tham gia vào quá trình học tập. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng là một giải pháp hiệu quả, giúp sinh viên tiếp cận với các nguồn tài liệu phong phú và đa dạng. Hơn nữa, việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm với sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực ngôn ngữ cũng sẽ giúp sinh viên mở rộng kiến thức và kỹ năng của mình.

IV. Đánh giá và kiểm chứng chất lượng dạy học

Đánh giá chất lượng dạy học tiếng Anh là một quá trình cần thiết để xác định hiệu quả của các giải pháp đã triển khai. Các trường đại học cần xây dựng hệ thống đánh giá toàn diện, bao gồm đánh giá quá trình học tập của sinh viên, đánh giá giảng viên và đánh giá chương trình giảng dạy. Việc thu thập ý kiến phản hồi từ sinh viên và các bên liên quan sẽ giúp các trường có cái nhìn tổng quan về chất lượng dạy học và từ đó có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Hệ thống đánh giá chất lượng

Hệ thống đánh giá chất lượng cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí rõ ràng và cụ thể. Các trường đại học nên áp dụng các phương pháp đánh giá đa dạng, từ đánh giá định kỳ đến đánh giá cuối kỳ, từ đánh giá cá nhân đến đánh giá nhóm. Việc sử dụng các công cụ đánh giá hiện đại như khảo sát trực tuyến, phỏng vấn sâu sẽ giúp thu thập thông tin chính xác và khách quan hơn. Qua đó, các trường có thể đưa ra các biện pháp cải tiến chất lượng dạy học một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), yêu cầu chuẩn hóa chất lượng nguồn nhân lực trình độ đại học trở thành điều kiện tiên quyết cho sự phát triển quốc gia. Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục (Mã số: 914 01 14) của nghiên cứu sinh Trương Tố Loan, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Văn Phán và TS. Phan Bích Ngọc tại Học viện Chính trị – Bộ Quốc phòng (2020), mang tính tiên phong khi giải quyết trực diện mối quan hệ biện chứng giữa quản lý quá trình dạy học và việc bảo đảm chuẩn đầu ra ngoại ngữ tại các trường đại học không chuyên ngữ.

flowchart LR
    subgraph Context ["Bối cảnh & Thực trạng"]
        A[Hội nhập quốc tế & KNLNN 6 bậc] --> B[Khoảng cách năng lực sinh viên không chuyên]
    end
    subgraph ManagementSystem ["Hệ thống Quản lý Dạy học theo Chuẩn"]
        C[Xác lập Mục tiêu & Chuẩn OBE] --> D[Quản lý Hoạt động Dạy - Học]
        D --> E[Đổi mới Đánh giá & Điều kiện CSVC]
    end
    subgraph Outcomes ["Chuẩn đầu ra"]
        E --> F[Kỹ năng Nghe - Nói - Đọc - Viết]
        F --> G[Năng lực giao tiếp thực tế & Cơ hội việc làm]
    end
    Context --> ManagementSystem

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) mà luận án tập trung định vị là sự thiếu hụt một hệ thống lý luận và giải pháp quản lý dạy học đồng bộ, bám sát "chuẩn đầu ra" (Learning Outcomes / Output Standards) đối với môn tiếng Anh không chuyên. Các nghiên cứu trước đây (như Đặng Ngọc Đức, 2002; Nguyễn Hữu Hải, 2006; Bùi Bá Luy, 2007) chủ yếu tiếp cận ở góc độ vi mô về phương pháp giảng dạy đơn lẻ hoặc đánh giá kỹ năng đọc hiểu chuyên ngành, mà chưa thiết lập một mô hình quản lý tích hợp từ mục tiêu, nội dung, chỉ đạo phương pháp đến kiểm tra, đánh giá theo chuẩn năng lực ngoại ngữ quốc gia.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học được xác lập chặt chẽ:

1. Cơ sở lý luận và cấu trúc chức năng của quản lý dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại các trường đại học bao gồm những thành tố nào?
2. Thực trạng quản lý dạy học tiếng Anh tại các trường đại học không chuyên ngữ trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2016–2019 bộc lộ những điểm nghẽn cốt lõi nào?
3. Hệ thống giải pháp quản lý nào có khả năng tạo ra chuyển biến thực chất trong việc nâng cao tỷ lệ sinh viên đạt chuẩn đầu ra theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam?

Giả thuyết khoa học (H1) khẳng định: Tiếp cận chuẩn đầu ra là động lực cốt lõi chi phối toàn bộ quá trình dạy học; nếu các chủ thể quản lý thực hiện đồng bộ việc chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy của giảng viên, kích hoạt tính tự chủ trong học tập của sinh viên, đổi mới kiểm tra đánh giá bám sát chuẩn và bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất kỹ thuật, thì chất lượng dạy học môn tiếng Anh sẽ được nâng cao rõ rệt, đáp ứng chuẩn cam kết với xã hội.

Khung lý thuyết của công trình tích hợp Giáo dục dựa trên chuẩn đầu ra (Outcome-Based Education - OBE), Lý thuyết Quản trị giáo dục hệ thống (Systemic Educational Management) và Lý thuyết Thụ đắc ngôn ngữ thứ hai (Second Language Acquisition - SLA). Đóng góp mang tính đột phá của luận án nằm ở việc lượng hóa thực trạng và kiểm chứng thực nghiệm 2 giai đoạn về tác động của các biện pháp quản lý đối với sự thay đổi phương pháp dạy học của giảng viên và kết quả học tập của sinh viên. Phạm vi nghiên cứu bao quát mẫu khảo sát diện rộng gồm $n = 520$ khách thể (110 cán bộ quản lý, giảng viên và 410 sinh viên) tại 05 trường đại học đại diện trên địa bàn thành phố Hà Nội (Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Trường Đại học Điện lực, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân và Trường Đại học Thủ đô Hà Nội) trong khung thời gian 4 năm (2016–2019).

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về dạy học và quản lý dạy học ngoại ngữ cho thấy sự tiến hóa qua ba dòng nghiên cứu chính:

Dòng nghiên cứu thứ nhất tập trung vào lý luận dạy học ngoại ngữ và các phương pháp sư phạm. Từ các nguyên tắc ngôn ngữ học cổ điển thế kỷ 19–20 của Jean Manesca, Henry Sweet (1845–1912), Otto Jespersen (1860–1943), Harold Palmer (1877–1949), đến các công trình hiện đại của Jeremy Harmer và Scott Thornbury về phương pháp giảng dạy ngữ pháp, từ vựng và 4 kỹ năng giao tiếp. Song song đó, David Vale (1995, 1998) phát triển mô hình dạy học dựa trên hoạt động (activity-based learning), và Carol A. Chapelle (2000) mở rộng ứng dụng máy tính trong giảng dạy và kiểm tra đánh giá ngôn ngữ thứ hai (Computer-Assisted Language Learning - CALL).

Dòng nghiên cứu thứ hai đi sâu vào mối quan hệ giữa hành vi lớp học và phong cách giảng dạy. James và Milan chỉ ra vai trò của nguyên tắc học tập tích cực đối với việc tối ưu hóa thành tích người học thông qua 4 khía cạnh: bối cảnh cởi mở, chuẩn bị bài giảng sáng tạo, vận hành giờ dạy linh hoạt và phản hồi liên tục. Roger Ellis (1993) khẳng định chất lượng dạy học ngoại ngữ phải gắn liền với phát triển đội ngũ và hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ. Đặc biệt, Leithwood và cộng sự (2006) cung cấp bằng chứng định lượng quan trọng khi chứng minh năng lực lãnh đạo, quản lý của nhà trường tác động trực tiếp từ 5% đến 7% vào sự khác biệt trong thành tích học tập của người học thông qua việc giám sát và duy trì các chuẩn mực học thuật.

Dòng nghiên cứu thứ ba định hình quản lý giáo dục đại học và quản lý dạy học môn học. Tại Việt Nam, các nhà lý luận quản lý giáo dục như Bùi Minh Hiền và Nguyễn Vũ Bích Hiền (2015) xác lập cấu trúc quản lý dạy học gồm quản lý mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp, hình thức, cơ sở vật chất, lực lượng đánh giá và môi trường dạy học. Phạm Minh Hạc và Phạm Viết Vượng làm rõ bản chất tương tác hai chiều của quá trình dạy học.

Tranh luận học thuật cốt lõi tồn tại giữa hai quan điểm đối lập:

• Quan điểm truyền thống (Process-driven/Input-based): Cho rằng chất lượng dạy học phụ thuộc chủ yếu vào sự tích lũy thời lượng tín chỉ, khối lượng kiến thức truyền thụ và sự tuân thủ nghiêm ngặt đề cương chi tiết (Syllabus).
• Quan điểm hiện đại (Outcome-based/Competency-based): Khẳng định điểm xuất phát và thước đo tối hậu của quản lý dạy học phải là chuẩn năng lực đầu ra (Output Standards) mà người học thực sự thực hiện được sau khóa đào tạo.

graph TD
    subgraph International ["Nghiên cứu Quốc tế"]
        A1["Roger Ellis (1993)<br/>Bảo đảm chất lượng & Đội ngũ"]
        A2["Leithwood et al. (2006)<br/>Lãnh đạo ảnh hưởng 5-7%"]
        A3["Suleyman & Fatemeh (2012)<br/>Classroom Management & Context"]
    end
    subgraph Domestic ["Nghiên cứu Trong nước"]
        B1["Đặng Ngọc Đức (2002)<br/>Nguyễn Hữu Hải (2006)<br/>PPDH & Chuẩn kỹ năng đơn lẻ"]
        B2["Bùi Minh Hiền et al. (2015)<br/>Cấu trúc quản lý dạy học tổng thể"]
    end
    subgraph Gap ["Khoảng trống Luận án giải quyết"]
        C["Mô hình Quản lý Dạy học Tiếng Anh Không chuyên<br/>Tích hợp Chuẩn đầu ra (OBE) & Khung 6 bậc (VSTEP/CEFR)"]
    end
    A1 & A2 & A3 --> C
    B1 & B2 --> C

Luận án của Trương Tố Loan định vị chính xác tại điểm giao thoa giữa quản lý giáo dục đại học và tiếp cận chuẩn đầu ra. Công trình vượt lên trên hai nghiên cứu quốc tế điển hình:

1. Nghiên cứu của Bộ Giáo dục Nam Phi (Department of Education, South Africa, 2008) về quản lý dạy học đại học qua hệ thống tín chỉ và cố vấn học tập, vốn tập trung mạnh vào quản trị hành chính và phần mềm dữ liệu nhưng chưa cá biệt hóa cho đào tạo ngoại ngữ không chuyên trong bối cảnh phân hóa năng lực đầu vào.
2. Công trình của Suleyman và Fatemeh (2012) khảo sát định hướng quản lý lớp học của giáo viên tiếng Anh (EFL teachers' classroom management orientations), vốn chỉ dừng lại ở cấp độ vi mô của người dạy mà thiếu vắng sự can thiệp có hệ thống từ cấp độ quản lý vĩ mô của nhà trường (Ban Giám hiệu, Khoa, Bộ môn) nhằm chuẩn hóa các điều kiện bảo đảm chất lượng.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Quản lý dạy học đại học trong điều kiện chuyển đổi mô hình đào tạo theo định hướng chuẩn đầu ra tại các quốc gia đang phát triển. Công trình cụ thể hóa định nghĩa: "Dạy học môn tiếng Anh ở trường đại học là sự tương tác, phối hợp thống nhất giữa hoạt động dạy và học của giảng viên và sinh viên, nhằm giúp sinh viên chiếm lĩnh nội dung kiến thức, các kỹ năng sử dụng tiếng Anh để đạt đến mục tiêu, nhiệm vụ dạy học môn học theo chương trình quy định". Đồng thời, luận án xác lập khái niệm chuẩn hóa: "Chuẩn đầu ra môn tiếng Anh ở các trường đại học không chuyên ngữ, là sự khẳng định về kiến thức ngữ pháp, từ vựng cùng các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và giao tiếp tiếng Anh của sinh viên đạt được sau khi kết thúc chương trình môn học; nó phản ánh sự cam kết của nhà trường đối với xã hội về chất lượng dạy học môn học tại trường".

Mô hình lý thuyết của luận án đưa ra các mệnh đề quản lý (Theoretical Propositions):

• Mệnh đề 1 ($P_1$): Hiệu quả quản lý dạy học môn tiếng Anh tỷ lệ thuận với mức độ tích hợp chuẩn đầu ra vào toàn bộ chu trình quản lý (Lập kế hoạch $\rightarrow$ Tổ chức $\rightarrow$ Chỉ đạo $\rightarrow$ Kiểm tra, đánh giá).
• Mệnh đề 2 ($P_2$): Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh là một cấu trúc chức năng kép: quản lý tác động sư phạm của giảng viên giữ vai trò định hướng, tổ chức; quản lý hành vi học tập của sinh viên giữ vai trò quyết định mức độ chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng giao tiếp thực tế.
• Mệnh đề 3 ($P_3$): Kiểm tra đánh giá theo chuẩn năng lực (Criterion-referenced assessment) đóng vai trò đòn bẩy điều chỉnh hành vi dạy của thầy và hành vi học của trò.

Sự chuyển dịch mô hình (Paradigm Shift) thể hiện ở việc chuyển hóa từ quản lý "tuân thủ thời lượng giảng dạy" sang quản lý "cam kết năng lực đầu ra", xem sinh viên là chủ thể tích cực của hoạt động chiếm lĩnh ngôn ngữ chứ không phải đối tượng thụ động tiếp nhận kiến thức ngữ pháp.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa lý thuyết:

1. Tiếp cận hệ thống – cấu trúc: Xem quản lý dạy học môn tiếng Anh là một chỉnh thể bao gồm các yếu tố cấu thành có mối quan hệ tương hỗ: mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, điều kiện bảo đảm và kiểm tra đánh giá.
2. Tiếp cận chức năng: Chuẩn hóa quy trình thực thi chức năng quản lý của các chủ thể từ Ban Giám hiệu, Khoa, Bộ môn đến từng giảng viên.
3. Tiếp cận chuẩn đầu ra: Căn cứ vào Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT) và quy định chuẩn đầu ra đại học (Thông tư 12/2017/TT-BGDĐT, Quyết định 729/QĐ-BGDĐT) để thiết kế chuẩn Bậc 3 (tương đương B1/TOEIC 450) cho sinh viên đại học không chuyên ngữ.

classDiagram
    class SystemicManagementFramework {
        +QuanLyMucTieu_ChuongTrinh()
        +QuanLyHoatDongDay_GiangVien()
        +QuanLyHoatDongHoc_SinhVien()
        +QuanLyCSVC_ThietBi()
        +QuanLyKiemTra_DanhGia()
    }
    class OutputStandards_B1_VSTEP {
        +KienThucNguPhap_TuVung
        +KyNangKhauNgu_NgheNoi
        +KyNangButNgu_DocViet
        +GiaoTiepNgheNghiep
    }
    class LearningOutcomesImpact {
        +TyLeDatChuanTotNghiep
        +NangLucLamViecThucTe
        +GiaTangCoHoiViecLam
    }
    SystemicManagementFramework --> OutputStandards_B1_VSTEP : Dẫn dắt & Kiểm soát
    OutputStandards_B1_VSTEP --> LearningOutcomesImpact : Hiện thực hóa cam kết

Cấu trúc hoạt động dạy học ngôn ngữ trong khung phân tích phân định rõ 2 trục kỹ năng: Khẩu ngữ (Nghe - Nói) giữ vai trò thu nhận và tái tạo giao tiếp trực tiếp đi trước, làm nền tảng cho Bút ngữ (Đọc - Viết) phát triển sâu về tư duy học thuật và chuyên ngành. Điều kiện biên (Boundary conditions) được xác định rõ: Khung phân tích áp dụng tối ưu cho các cơ sở giáo dục đại học không chuyên ngữ khối kỹ thuật, kinh tế, nghệ thuật có sự không đồng đều lớn về trình độ tiếng Anh đầu vào của người học.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan duy vật biện chứng và lập trường tri thức luận hậu thực chứng (Post-positivism) kết hợp phân tích hệ thống chức năng. Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (Mixed Methods Research) được triển khai qua 3 giai đoạn chặt chẽ:

sequenceDiagram
    autonumber
    actor NCS as Nghiên cứu sinh
    participant Lit as Phân tích Lý luận & Văn bản
    participant Survey as Khảo sát Thực trạng (n=520)
    participant Exp as Thử nghiệm Sư phạm 2 đợt
    participant Experts as Khảo nghiệm Chuyên gia

    NCS->>Lit: Hệ thống hóa lý luận & Chuẩn đầu ra B1
    NCS->>Survey: Điều tra bảng hỏi, quan sát, phỏng vấn sâu tại 5 trường ĐH
    Survey-->>NCS: Dữ liệu thực trạng (ĐTB, Tương quan, Điểm nghẽn)
    NCS->>Exp: Tác động biện pháp QLDH (Đổi mới PPDH, Tự học)
    Exp-->>NCS: Đo lường chuyển biến sau Thử nghiệm lần 1 & lần 2
    NCS->>Experts: Khảo nghiệm Tính cấp thiết & Tính khả thi (r = 0.82)
    Experts-->>NCS: Xác thực độ tin cậy và khả năng nhân rộng

Thiết kế đa tầng (Multi-level design) thu thập dữ liệu đồng thời ở 3 cấp độ:

• Cấp độ quản trị chiến lược: Cán bộ quản lý phòng đào tạo, chủ nhiệm khoa.
• Cấp độ thực thi chuyên môn: Giảng viên trực tiếp giảng dạy tiếng Anh.
• Cấp độ người thụ hưởng: Sinh viên chính quy các khóa học.

Cỡ mẫu khảo sát thực trạng chính thức đạt $n = 520$, bao gồm 110 cán bộ quản lý và giảng viên, cùng 410 sinh viên thuộc 5 trường đại học tại Hà Nội. Tiêu chí chọn mẫu phân tầng bảo đảm tính đại diện cao cho các khối ngành: kỹ thuật công nghệ (ĐH Công nghiệp Hà Nội, ĐH Điện lực), kinh tế quản trị (ĐH Kinh tế Quốc dân), sư phạm nghệ thuật (ĐH Sư phạm Nghệ thuật TW) và đa ngành thủ đô (ĐH Thủ Đô).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập dữ liệu tuân thủ nghiêm ngặt kỹ thuật tam giác đạc (Triangulation):

• Tam giác đạc phương pháp: Kết hợp điều tra bảng hỏi Anket quy mô lớn, quan sát sư phạm trực tiếp các giờ giảng, phỏng vấn sâu cá nhân/nhóm tập trung đối với CBQL và giảng viên, và nghiên cứu sản phẩm hoạt động giáo dục (đề cương môn học, đề thi, bảng điểm, báo cáo tổng kết năm học).
• Độ giá trị (Validity): Nội dung bảng hỏi được thẩm định qua lấy ý kiến chuyên gia quản lý giáo dục và phương pháp giảng dạy tiếng Anh.
• Độ tin cậy (Reliability): Các thang đo Likert 5 mức độ được kiểm tra tính nhất quán nội tại với hệ số Cronbach's $\alpha > 0.80$, bảo đảm độ tin cậy thống kê cao trước khi xử lý chính thức.

Data và phân tích

Dữ liệu định lượng được phân tích bằng phần mềm chuyên dụng SPSS với các kỹ thuật thống kê:

• Thống kê mô tả: Tính điểm trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($SD$), tỷ lệ phần trăm (%) để đánh giá mức độ thực hiện và các yếu tố ảnh hưởng.
• Thống kê suy luận: Phân tích tương quan Pearson ($r$) giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các nhóm giải pháp; kiểm định sự khác biệt giữa các nhóm đối tượng.
• Phương pháp thử nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm tác động đối chứng qua 2 đợt (Thử nghiệm lần 1 và Thử nghiệm lần 2) trên đối tượng giảng viên và các lớp sinh viên nhằm đo lường sự thay đổi hành vi giảng dạy của giảng viên và mức độ thích ứng học tập của sinh viên sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả khảo sát thực trạng ($n = 520$) và dữ liệu thực nghiệm đã chỉ ra các phát hiện mang tính then chốt:

pie title Đánh giá Thực trạng Quản lý Dạy học Tiếng Anh
    "Quản lý Mục tiêu & Chương trình (ĐTB: 3.82)" : 38.2
    "Quản lý Hoạt động Dạy của GV (ĐTB: 3.65)" : 36.5
    "Quản lý Đổi mới PPDH của SV (ĐTB: 2.88)" : 28.8
    "Quản lý CSVC & Thiết bị (ĐTB: 3.12)" : 31.2
    "Quản lý KTĐG theo Chuẩn (ĐTB: 3.40)" : 34.0

1. Sự đứt gãy giữa nhận thức và năng lực hành vi thực tế: 100% CBQL, giảng viên và đa số sinh viên đều nhận thức môn tiếng Anh có vị trí "rất quan trọng" trong chuẩn đầu ra đại học. Tuy nhiên, mức độ quản lý hoạt động học tập và chỉ đạo đổi mới phương pháp học tập của sinh viên chỉ đạt điểm trung bình thấp ($\bar{X} = 2.88/5.00$), cho thấy việc quản lý tự học của sinh viên còn bị buông lỏng.
2. Sự bất cập trong quản lý kiểm tra, đánh giá: Việc đánh giá hoạt động học tập của sinh viên vẫn nặng về kiểm tra kiến thức ngữ pháp lý thuyết (bút ngữ), chưa đánh giá toàn diện 4 kỹ năng theo định dạng đề thi VSTEP/TOEIC. Điểm đánh giá mức độ quản lý kiểm tra đánh giá của giảng viên chỉ đạt $\bar{X} = 3.40$.
3. Mối tương quan thuận chặt chẽ giữa tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp: Khảo nghiệm ý kiến chuyên gia đối với các nhóm giải pháp đề xuất cho thấy hệ số tương quan tuyến tính Pearson đạt mức rất cao ($r = 0.82$, $p < 0.01$), minh chứng rằng các giải pháp đề xuất không chỉ mang tính cấp bách lý luận mà hoàn toàn phù hợp với nguồn lực thực tiễn.
4. Hiệu ứng chuyển biến rõ rệt qua 2 lần thử nghiệm tác động: Sau 2 đợt thử nghiệm biện pháp quản lý đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá, tỷ lệ giảng viên áp dụng thành thạo các phương pháp dạy học tích cực (dạy học theo nhóm, đàm thoại giao tiếp, ứng dụng CNTT) tăng từ mức trung bình 45.2% ở lần 1 lên 82.6% ở lần 2, tạo sự cải thiện vượt bậc về kỹ năng khẩu ngữ của sinh viên.

Implications đa chiều

• Đóng góp học thuật (Theoretical Advances): Bổ sung vào lý luận quản lý giáo dục đại học mô hình quản lý tích hợp chuẩn đầu ra (Outcome-Based Instructional Management Model), liên kết chặt chẽ chuẩn Bậc 3 ngoại ngữ với quy trình quản lý 5 thành tố dạy học.
• Đổi mới phương pháp luận (Methodological Innovations): Cung cấp bộ công cụ khảo sát thực trạng và quy trình thử nghiệm quản lý 2 giai đoạn có thể chuyển giao áp dụng cho việc quản lý các môn học cơ bản khác trong trường đại học.
• Ứng dụng thực tiễn (Practical Applications): Đưa ra 6 nhóm giải pháp đồng bộ:
  1. Nâng cao nhận thức cho CBQL, giảng viên và sinh viên về chuẩn đầu ra môn tiếng Anh.
  2. Quản lý việc xây dựng và thực hiện chương trình chi tiết, đề cương bài giảng bám sát chuẩn Bậc 3.
  3. Quản lý đổi mới phương pháp dạy học của giảng viên và phương pháp học tập của sinh viên theo hướng phát triển năng lực giao tiếp.
  4. Quản lý công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực sư phạm và trình độ ngoại ngữ cho đội ngũ giảng viên.
  5. Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin.
  6. Quản lý đổi mới hình thức, quy trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập bảo đảm tính khách quan, chuẩn hóa.
• Khuyến nghị chính sách (Policy Recommendations): Đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm định độc lập chuẩn đầu ra ngoại ngữ, phân bổ ngân sách đầu tư phòng học chuyên dụng và cho phép các trường đại học linh hoạt thiết kế lộ trình đào tạo tăng cường phù hợp với năng lực đầu vào.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu:

• Giới hạn về địa bàn khảo sát: Mẫu nghiên cứu tập trung tại 05 trường đại học trên địa bàn TP. Hà Nội, chưa mở rộng ra các trường đại học tại khu vực miền Trung, miền Nam hoặc các trường đại học vùng nông thôn, miền núi nơi có điều kiện tiếp cận ngoại ngữ khó khăn hơn.
• Giới hạn về thời gian theo dõi dọc: Dữ liệu thử nghiệm dừng lại ở 2 đợt tác động trong năm học, chưa theo dõi được hành trình nghề nghiệp lâu dài (longitudinal study) của sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường đi làm từ 3–5 năm.
• Giới hạn về công nghệ: Tại thời điểm nghiên cứu (2016–2019), các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học liệu số cá nhân hóa và các nền tảng học tập thông minh thế hệ mới chưa được tích hợp sâu vào mô hình quản lý.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Mở rộng kiểm chứng mô hình quản lý dạy học theo chuẩn đầu ra trên quy mô toàn quốc với mẫu đại diện đa tầng tại các vùng kinh tế – xã hội khác nhau.
2. Thiết kế nghiên cứu đo lường tác động dọc (longitudinal impact) đánh giá mức độ tương thích giữa chuẩn đầu ra B1/B2 với mức độ hài lòng của nhà tuyển dụng tại các doanh nghiệp FDI.
3. Nghiên cứu tích hợp các giải pháp quản lý dạy học tiếng Anh ứng dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo (GenAI, EdTech) và mô hình học tập kết hợp (Blended Learning) trong kỷ nguyên số.
4. Phát triển mô hình quản lý tự chủ học tập ngoại ngữ cho sinh viên dựa trên lý thuyết hành vi và động lực nội tại.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động đa tầng đối với cộng đồng khoa học giáo dục và xã hội:

• Ảnh hưởng học thuật: Trở thành tài liệu tham khảo nền tảng trong chuyên ngành Quản lý giáo dục, được trích dẫn trong các công trình nghiên cứu sau đại học về quản lý đào tạo theo chuẩn đầu ra và đổi mới giáo dục đại học.
• Chuyển đổi thực tiễn đào tạo: Cung cấp cho các trường đại học không chuyên ngữ khung hành động cụ thể để tái cấu trúc chương trình đào tạo tiếng Anh, giúp giảm tỷ lệ sinh viên nợ chuẩn đầu ra ngoại ngữ khi tốt nghiệp, trực tiếp gia tăng tỷ lệ có việc làm đúng chuyên ngành.
• Tác động chính sách: Cung cấp cơ sở thực tiễn vững chắc phục vụ việc đánh giá và triển khai các giai đoạn tiếp theo của Đề án Ngoại ngữ Quốc gia theo các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (Công văn 808/KH-BGDĐT, Công văn 7274/BGDĐT-GDĐH).

graph LR
    Impact["Tác động của Luận án"] --> Acad["Học thuật: Khung lý thuyết QLDH theo OBE"]
    Impact --> Inst["Nhà trường: Quy trình 6 nhóm giải pháp chuẩn hóa"]
    Impact --> Stud["Sinh viên: Nâng cao năng lực 4 kỹ năng B1"]
    Impact --> Soc["Xã hội: Nguồn nhân lực đáp ứng hội nhập quốc tế"]

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Tiếp cận khoảng trống nghiên cứu rõ nét, mô hình lý thuyết hệ thống và khung phương pháp luận hỗn hợp mẫu mực trong quản lý giáo dục.
• Cán bộ quản lý giáo dục đại học (Ban Giám hiệu, Trưởng khoa, Bộ môn): Sở hữu bộ cẩm nang giải pháp quản lý đồng bộ từ khâu xây dựng chuẩn, chỉ đạo chuyên môn đến quản lý cơ sở vật chất và đổi mới kiểm tra đánh giá.
• Giảng viên tiếng Anh không chuyên: Được định hướng phương pháp giảng dạy tích cực, kỹ thuật biên soạn giáo trình và quy trình tổ chức lớp học hướng vào phát triển 4 kỹ năng giao tiếp thực chất.
• Sinh viên đại học: Thụ hưởng môi trường học tập chuẩn hóa, xác định rõ lộ trình tự học và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động toàn cầu.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng Lý thuyết Quản lý dạy học đại học thông qua việc tích hợp trực tiếp triết lý Giáo dục dựa trên chuẩn đầu ra (OBE) vào cấu trúc quản lý 5 thành tố chuyên biệt cho môn tiếng Anh không chuyên. Luận án đã giải quyết căn bản mâu thuẫn giữa tính quy chuẩn của khung năng lực quốc gia (KNLNN 6 bậc) và tính phân hóa phức tạp của đối tượng sinh viên đầu vào.

2. Đổi mới phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?

So với các nghiên cứu của Đặng Ngọc Đức (2002) hay Nguyễn Hữu Hải (2006) vốn chỉ dùng phương pháp điều tra đơn lẻ cho một kỹ năng riêng biệt, luận án của Trương Tố Loan thực hiện phương pháp luận hỗn hợp đa tầng trên cỡ mẫu lớn ($n = 520$), kết hợp tam giác đạc phương pháp và đặc biệt là quy trình thử nghiệm sư phạm đối chứng 2 đợt đo lường sự thay đổi hành vi quản lý và giảng dạy một cách định lượng.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực trạng?

Dữ liệu chỉ ra nghịch lý: Mặc dù 100% CBQL và giảng viên đều nhận thức chuẩn đầu ra là "vô cùng cấp thiết", nhưng khâu quản lý hướng dẫn sinh viên tự học và đổi mới phương pháp học tập lại nhận điểm thực trạng thấp nhất trong toàn bộ hệ thống ($\bar{X} = 2.88$). Điều này chứng minh "điểm nghẽn" lớn nhất trong nâng cao chất lượng tiếng Anh đại học không nằm ở chương trình lý thuyết mà nằm ở năng lực quản lý kích hoạt tính tự chủ của người học.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (Replication Protocol)?

Luận án cung cấp tường minh quy trình 6 bước triển khai giải pháp quản lý kèm theo bộ tiêu chí chuẩn đầu ra chi tiết (Bảng 2.1), cấu trúc phân bổ thời lượng 4 kỹ năng (Sơ đồ 2.1) và bảng khảo nghiệm độ tương quan cấp thiết – khả thi ($r = 0.82$), cho phép mọi trường đại học không chuyên ngữ có điều kiện tương đồng áp dụng chuẩn hóa ngay vào thực tiễn.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo ra sao?

Luận án định hướng chương trình nghiên cứu thập kỷ tới tập trung vào 3 trụ cột: (1) Mô hình quản trị dạy học ngoại ngữ cá nhân hóa dựa trên Trí tuệ nhân tạo (AI-driven adaptive learning); (2) Đánh giá tác động kinh tế - xã hội của chuẩn đầu ra ngoại ngữ đối với năng suất lao động; (3) Chuẩn hóa liên thông quản lý ngoại ngữ từ bậc trung học phổ thông lên đại học theo chuẩn quốc tế.

Kết luận

1. Luận án đã hệ thống hóa và phát triển toàn diện cơ sở lý luận về quản lý dạy học môn tiếng Anh tại các trường đại học tiếp cận chuẩn đầu ra, xác lập rõ các khái niệm công cụ, cấu trúc chức năng và các yếu tố tác động.
2. Đánh giá khách quan, khoa học bức tranh thực trạng dạy học và quản lý dạy học môn tiếng Anh tại 05 trường đại học trên địa bàn Hà Nội ($n = 520$), chỉ rõ những thành tựu cùng 5 hạn chế cốt lõi và nguyên nhân căn bản.
3. Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ, mang tính đột phá, bao quát toàn bộ các khâu của quá trình đào tạo từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, đội ngũ, cơ sở vật chất đến kiểm tra đánh giá.
4. Kiểm chứng định lượng xuất sắc tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp qua khảo nghiệm chuyên gia với hệ số tương quan rất cao ($r = 0.82$), đồng thời chứng minh hiệu quả vượt trội qua 2 đợt thử nghiệm sư phạm thực tế.
5. Mở ra 3 hướng nghiên cứu mới: Quản lý học tập ngoại ngữ thông minh (EdTech), Đánh giá năng lực theo ngữ cảnh nghề nghiệp và Xây dựng chính sách bảo đảm chất lượng ngoại ngữ chuẩn hóa trong giáo dục đại học hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu về dạy học ngoại ngữ Lý thuyết về dạy học nói chung, dạy học ngoại ngữ nói riêng luôn dành được sự quan tâm các nhà nghiên cứu khoa học giáo dục trên thế giới và trong nước. Kết quả tổng quan cho thấy: từ thế kỷ 19 các nhà ngôn ngữ học như: Jean Manesca, Heinrich Gottfried (1803-1865), Henry Sweet (1845-1912), Otto Jespersen (1860-1943) và Harold Palmer (1877-1949).Đã thiết lập các nguyên tắc giảng dạy ngôn ngữ và phương pháp tiếp cận dựa trên lý thuyết ngôn ngữ học, tâm lý học sư phạm…và để lại nhiều chi tiết cụ thể cho người khác tiếp tục nghiên cứu. Bước sang thế kỷ XX, sự phát triển mạnh mẽ trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, giao lưu, quan hệ giữa các quốc gia và công nghệ thông tin…đã tạo nên các mô hình dạy học đa dạng như: Dạy học dựa vào năng lực (CBE), dạy học dựa vào chuẩn đầu ra (OBE), dạy học trong môi trường học tập ảo và dạy học ngoại ngữ…[45, tr 10].

Như vậy do sự phát triển kinh tế, xã hội, giáo dục và giao lưu quốc tế đã xuất hiện việc dạy và học ngoại ngữ nói chung, dạy và học tiếng Anh nói riêng là khách quan, cần thiết. Do đó, một số quốc gia châu Á như: Singapore, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc…rất quan tâm đến dạy học ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh trong nhà trường các cấp; nó là cơ sở cho các công trình nghiên cứu về dạy học ngoại ngữ xuất hiện. Kết quả khái quát lịch sử dạy học tiếng nước ngoài, hoặc dạy học tiếng Anh đã đưa ra bằng chứng của sự thành công trong dạy và học ngoại ngữ; và để tạo sự khác biệt liên thông giữa các trường, bậc học trong thực hiện các chương trình khác nhau, dẫn đến dạy học môn tiếng Anh giữa các nhà trường, cấp học cũng có những khác biệt. Quyển sách “Teaching Children English”(dạy tiếng Anh cho trẻ em), [77] do David Vale viết và được xuất bản năm 1995, sau đó được chỉnh sửa luan an 13 và tái xuất bản năm 1998 dựa theo chương trình đào tạo và phát triển giáo viên của Cambridge.

Giảng dạy môn tiếng Anh tập trung vào một phương pháp tiếp cận dựa trên hoạt động để dạy học. Xem xét các nhu cầu giáo dục và ngôn ngữ của người học và cung cấp một cái nhìn tổng quan về các kỹ thuật học thích hợp. Nó làm nổi bật tầm quan trọng của lớp học hiệu quả, hỗ trợ giáo viên trong việc tổ chức lớp học và các nguồn tài nguyên trong lớp học. Tác giả đã đưa ra phương pháp của giáo viên trong giảng dạy và thực hành cụ thể ở lớp học, cách tiếp cận dựa trên chủ đề, nhiệm vụ thực tế và nhiệm vụ ngôn ngữ…[77].

Các cuốn sách của tác giả Jeremy Harmer về: “How to teach English” (Dạy tiếng Anh như thế nào); và “The practice of English language teaching” (dạy thực hành ngôn ngữ anh), cùng với cuốn sách của tác giả Scott Thornbury [80] về: “How to teach Grammar, vocabulary, speaking, listening”,(dạy ngữ pháp, từ vựng, nghe như thế nào) nội dung những cuốn sách đó các tác giả đã phân tích chỉ ra cách thức dạy ngoại ngữ sao cho đạt hiệu quả; nhất là họ đã đưa ra một số cách thức, biện pháp của giáo viên trong giờ học trên lớp để tạo ra một lớp học sinh động, và đưa ra một số thủ thuật sư phạm để kích thích, lôi cuốn học sinh học tốt ngôn ngữ thứ hai ngoài tiếng mẹ đẻ. Có thể nói đây là những tác phẩm có tác dụng giúp đội ngũ giáo viên trong thực hiện việc dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy học tiếng Anh nói riêng đạt kết quả trong nhà trường [80]. Một số tác phẩm như “The creative teacher”(sự sáng tạo của giáo viên) by Steve Springer, “Dramma techniques” by Alen Maley, “Teaching English to Children” by Daid Paul, và công trình nghiên cứu về “Elementary communication games” by Jill Hadfield, và bài viết của Slattery về “English for Primary teachers”(dạy tiếng Anh cho giáo viên bậc tiểu học) đã đề cập đến phương pháp dạy môn tiếng Anh, nhưng các tác giả chưa quan tâm đến việc quản lý dạy học môn tiếng Anh trong nhà trường [73]. luan an 14 Quyển sách “Computer applications in teaching second language Acquisition”( ứng dụng máy tính trong giảng dạy ngôn ngữ thứ hai) là tài liệu cơ bản cho việc giảng dạy, học tập, kiểm tra và tự kiểm tra do tác giả Carol A.Chappelle đưa ra; bài viết là một nghiên cứu kỹ lưỡng và toàn diện vào năm 2000.

Nội dung sách là một hệ thống có hiệu quả trong việc cải thiện kỹ năng dạy học và sử dụng ngôn ngữ. Tuy nhiên, việc dạy học và việc hiểu để ứng dụng vào thực tế chưa có sự tương ứng chặt chẽ và chưa đáp ứng đủ nhu cầu cấn thiết cho hoạt động dạy học trong nhà trường [76]. Trong bài “Làm thế nào để giúp người học sử dụng tiếng Anh trong lớp học” tác giả Catherine Cheehy Skeflington đã nêu ra tầm quan trọng của việc giáo viên giúp người học nói tốt tiếng Anh. Tác giả chỉ ra nguyên nhân tại sao người học chưa sử dụng tốt tiếng Anh trong lớp; từ đó nêu ra những biện pháp cụ thể để giúp người học phát huy khả năng nói tiếng Anh thường xuyên và tự tin hơn.

Tác giả Roger Ellis (1993) với các công trình nghiên cứu về “Đảm bảo chất lượng dạy học ngoại ngữ” ông cho rằng: mục đích của giảng dạy là học tập, vì vậy chất lượng của giảng dạy ngoại ngữ phải phù hợp với sự thúc đẩy học tập [79]. Theo ông, một cách tiếp cận quan trọng để đảm bảo hiệu quả, chất lượng dạy học ngoại ngữ là chú trọng phát triển đội ngũ giáo viên. Với giảng dạy ở đại học, các hoạt động của giảng viên phải hướng tới đem lại việc học tập như mong muốn của sinh viên. Việc giảng dạy ngoại ngữ mang tính chất phức tạp, bởi lẽ chất lượng giảng dạy liên quan trực tiếp và gián tiếp đến giảng viên.

Đảm bảo chất lượng giảng dạy sẽ kéo theo những thay đổi về tổ chức và phát triển đội ngũ giảng viên ngoại ngữ, thậm chí ngay trong các hoạt động cụ thể của giảng viên cũng phải thay đổi, hơn nữa còn liên quan đến hệ thống và cơ chế vận hành bên trong và bên ngoài nhà trường như lập kế hoạch, đánh giá khóa học, đặc trưng của sinh viên, mẫu đánh giá…[79]. Nghiên cứu về xu hướng dạy học liên quan tới lớp học, Muhammaf AbdulMalik, Ali Murtaza, Abdul Majeed Khan (2001) trong tác phẩm “Role luan an 15 of Teachers in Managing Teaching Learning Situation”(vai trò của giáo viên trong tình huống quản lý dạy học), Interdisciplinary Journad of Contemporary Research in Bussiness, Vol.5 [82] đã xem xét vai trò của giáo viên trong các tình huống giảng dạy; xác định các vấn đề có liên quan đến tình huống dạy học mà giáo viên thường gặp phải; đề xuất các giải pháp liên quan đến dạy và học. Nghiên cứu đã chỉ ra mối quan tâm của giáo viên và tập trung vào bối cảnh môn học, sự tương tác giữa các cá nhân, kiểm soát và kỷ luật lớp học, đặc biệt là cách truyền đạt thông tin. Để giảng dạy ngoại ngữ có kết quả, ngoài yếu tố chuyên môn còn cần đảm bảo sự hợp tác, tham gia, can thiệp và liên quan của các thành viên cùng mục đích.

Nghiên cứu về dạy học ngoại ngữ gắn với phong cách giảng dạy của người dạy và phong cách học tập của người học, tác giả James và Milan đã chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc học tập và giảng dạy tích cực có thể đem lại thành tích học tập cao; và nhận định rằng để có được những tác động tích cực đến người học thì hoạt động dạy ngoại ngữ phải áp dụng các nguyên tắc tích cực khi thực hiện hoạt động sư phạm trong lớp học cụ thể biểu hiện qua bốn khía cạnh: bối cảnh học tập – tạo không khí cởi mở và thoải mái của lớp học, chuẩn bị bài (tư duy, kế hoạch bài học cụ thể và sáng tạo trước mỗi giờ dạy), thể hiện trong khi giảng (thực hiện tốt nhất bài học theo kế hoạch) và nâng cao dần kỹ năng sử dụng ngôn ngữ (tìm kiếm và sử dụng các ý kiến phản hồi). Khi các yếu tố này được quản lý chặt chẽ hoặc được thực hiện thành thạo trong bài giảng của giáo viên thì việc dạy ngoại ngữ có kết quả [47]. Nghiên cứu của Leithwood và cộng sự (2006) về mối quan hệ giữa nhà trường và dạy học ngoại ngữ của giáo viên cho rằng yếu tố lãnh đạo có thể ảnh hưởng tới 5 -7% sự khác biệt trong thành tích học tập của người học, vì sự giám sát các tiêu chuẩn của dạy và học…Còn theo giáo sư James.Clauson Trường Đại học Virrginia cho rằng: “Dạy học ngoại ngữ rất phong phú, thú vị vì bản thân nó cung cấp cho ta những hiểu biết về con người, văn luan an 16 hoá, địa lý, chính trị…của một dân tộc. Ngoại ngữ không hề khô cứng, nó khô cứng là do chính cái cách mà người dạy truyền tải nó”.Nhìn chung, hiện nay ở nhiều nước trên thế giới việc dạy và học tiếng Anh đã và đang rất được phát triển ở tất cả các bậc học, nhất là ở các trường đào tạo nghề và trường đại học.

Như vậy, từ các công trình nghiên cứu về dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy học tiếng Anh nói riêng của các tác giả nước ngoài cho thấy, kết quả nghiên cứu đạt được gắn liền với sự phát triển của lý luận dạy học và những vấn đề về nội dung, hình thức, phương pháp dạy học ngoại ngữ, các thủ pháp kích thích hứng thú, tính tích cực của người học và hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả và đảm bảo chất lượng dạy học ngoại ngữ.giúp tác giả có cơ sở, điểm tựa lý luận để nghiên cứu làm rõ hướng nghiên cứu về quản lý dạy học dạy học tiếng Anh trong đề tài luận án có cơ sở khoa học hơn. Ở Việt Nam, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, khoa học giáo dục dần hoàn thiện, tiếp cận với thế giới. Trong quá trình đó, xuất hiện nhiều hướng nghiên cứu, quan điểm, bình diện khác nhau về dạy học ngoại ngữ nói chung, dạy học tiếng Anh nói riêng, nhằm nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ trong nhà trường.