PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài Môn học Giáo dục Quốc phòng – An ninh (GDQP-AN) là bộ phận của nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục cấp Trung học phổ thông hiện đang được xã hội và ngành Giáo dục quan tâm. Giáo dục quốc phòng bao gồm kiến thức khoa học xã hội, nhân văn, khoa học tự nhiên và khoa học kĩ thuật quân sự. Là môn học được thể hiện trong đường lối giáo dục của Đảng và thể chế hóa bằng các văn bản pháp quy của Nhà nước, nhằm góp phần đào tạo những con người có đủ phẩm chất và năng lực làm tốt hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong những năm đất nước có chiến tranh, nhờ có chương trình huấn luyện quân sự trong các nhà trường, thanh niên trước khi nhập ngũ đã có kiến thức quân sự phổ thông, rút ngắn được thời gian huấn luyện chiến sĩ mới, tham gia tích cực trong cuộc kháng chiến chống Mĩ và chiến tranh bảo vệ biên giới Tổ quốc. Nhiều tấm gương cao đẹp là học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường đã trở thành anh hung, dũng sĩ trong chiến đấu và lao động xây dựng đất nước. Ngoài việc nâng cao dân trí về quốc phòng, GDQP góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm của mỗi công dân đối với Tổ quốc, giáo dục lòng tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc, xây dựng ý thức tổ chức, kỉ luật, coi trọng nếp sống tập thể, mình vì mọi người, chống thói ích kỉ; cùng với các hoạt động khác đẩy lùi tiêu cực và tệ nạn xã hội. Hơn nữa, đất nước ta đã trải qua bao nhiêu thăng trầm bể dâu mới có được hòa bình và nền độc lập như hôm nay.
Đó là nhờ vào sự nỗ lực cống hiến cũng như tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước sâu sắc của mỗi thế hệ. Cho đến ngày nay, lòng yêu nước vẫn luôn là thứ tình cảm thiêng liêng cần được trân trọng và phát triển hơn nữa. Nhận thấy ý nghĩa đó, năm 2001, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 15/NĐ-CP, quy định GDQP-AN là môn học chính khoá trong hệ thống giáo dục - đào tạo (GD-ĐT). Nhờ đó, công tác GDQP-AN đã có bước phát triển mới cả bề rộng và chiều sâu, chất lượng ngày càng cao.
Qua đó, đã giáo dục cho thế hệ học sinh về những chủ trương, quan điểm cơ bản của Đảng về quốc phòng - an ninh (QP-AN), nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng và rèn luyện những kỹ năng quân sự cần thiết, để tuổi trẻ góp phần vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, công tác GDQP-AN bước đầu cũng còn những hạn chế, bất cập, cả về chỉ đạo, quản lý, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nội dung, chương trình. Tình hình trên ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng GDQP-AN cho học sinh. Chính vì thế, đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học môn GDQP-AN nói riêng cần được quan tâm đúng mức.
========================================================2 skkn ========================================================================== Nhiều biện pháp dạy học phát huy tính tích cực học tập cho học sinh (HS) đã được triển khai nhưng vẫn còn một số biện pháp chưa được thực hiện hoặc đã thực hiện nhưng thực sự chưa hiệu quả, một trong những kỹ phương pháp dạy học chưa được đông đảo giáo viên quan tâm sử dụng đó là phương pháp “Sử dụng tư liệu, phim ảnh những nước đã xâm lược cai trị dân tộc ta vào giảng dạy Tiết 1: Bài 1(SGK GDQP – AN 10) để giúp HS nắm vững lịch sử đánh giặc của Cha Ông ta qua các thời kỳ lịch sử”. Việc sử dụng phương pháp này trong dạy học là một biện pháp dạy học phù hợp với xu hướng đổi mới dạy học hiện đại.Với kinh nghiệm của bản thân đã tích lũy nhiều năm trong quá trình giảng dạy kết hợp với những kiến thức, phương pháp giảng dạy môn GDQP – AN mà bản thân học tập có được trong thời gian tham gia học lớp Văn bằng 2 môn GDQP – AN tại Trường Đại Học Vinh, nhiều nội dung dạy lý thuyết nếu được thiết kế để tổ chức theo phương pháp dạy học sẽ phát huy được tính tích cực học tập của HS và mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học theo xu hướng và phương pháp đổi mới giáo dục hiện nay. Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài “Sử dụng tư liệu lịch sử, phim ảnh những nước đã xâm lược cai trị dân tộc ta trải qua nhiều triều đại để giúp học sinh nắm vững lịch sử đánh giặc và nghệ thuật quân sự của Cha Ông ta qua các thời kỳ lịch sử” vào dạy học nhằm tích cực hoá hoạt động học tập của HS trong dạy học Tiết 1: Bài 1: (SGK GDQP – AN lớp 10) ở Trường chúng tôi làm đề tài nghiên cứu của mình. Mục đích và nhiệm vụ của đề tài 2.
Mục đích nghiên cứu Tôi nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích: Phát huy tính tích cực tư duy nghiên cứu tìm tòi của học sinh thông qua kiến thức lịch sử, văn học đã được tiếp thu từ chương trình của cấp họcTrung học cơ sở và khai thác thông tin qua intenet, chương trình thời sự. Đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo hứng thứ học tập, tìm kiếm, dễ dàng lĩnh hội kiến thức mới cho học sinh. Định hướng, giáo dục, tuyên truyền tình yêu quê hương đất nước thông qua bài dạy lịch sử đánh giặc giữ nước của dân tộc tới tất cả các đối tượng học sinh THPT nói chung và học sinh trường chúng tôi nói riêng. Trên cơ sở kiến thức được học, tích lũy của bản thân giúp học sinh hiểu thêm về lịch sử, truyền thống và nghệ thuật quân sự mà cha ông ta đã xây dựng đúc rút, phát triển lên tầm cao mới qua hàng nghìn năm đánh giặc ngoại xâm qua đó các em làm tốt nhiệm vụ tuyên truyền cho gia đình, người thân, bạn bè…về những trang sử hào hùng của dân tộc ta đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
========================================================3 skkn ========================================================================== Thông qua nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề sử dụng phương pháp dạy học nhằm thiết kế thành modul bài giảng có sử dụng “Sử dụng tư liệu, phim ảnh những nước đã xâm lược cai trị dân tộc ta vào giảng dạy Tiết 1: Bài 1(SGK GDQP – AN 10) để giúp HS nắm vững lịch sử đánh giặc của Cha Ông ta qua các thời kỳ lịch sử và tích cực hóa hoạt động học tập của HS, qua đó góp phần nâng cao chất lượng học tập môn GDQP-AN cho HS ở trường chúng tôi. Nhiệm vụ nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc xây dựng và sử dụng phương pháp trong dạy học Tiết 1: Bài 1: (SGK GDQP – AN lớp 10). - Khảo sát thực trạng việc xây dựng và sử dụng phương pháp trong dạy học Tiết 1: Bài 1: (SGK GDQP – AN lớp 10) HS ở trường chúng tôi. - Xây dựng hệ thống phim ảnh về những trận đánh qua các triều đại lịch sử của nước xâm lược vào dạy học Tiết 1: Bài 1: (SGK GDQP – AN lớp 10) và nghiên cứu truyền thống, nghệ thuật quân sự mà cha ông ta đã vận dụng và phát triển theo chiều dài lich sử đánh giặc giữ nước.
- Tổ chức thực nghiệm sư phạm 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Trong khuôn khổ của đề tài tôi chỉ nghiên cứu việc xây dựng “Sử dụng tư liệu lịch sử, phim ảnh những nước đã xâm lược cai trị dân tộc ta trải qua nhiều triều đại để giúp học sinh nắm vững lịch sử đánh giặc và nghệ thuật quân sự của Cha Ông ta qua các thời kỳ lịch sử” vào dạy học Tiết 1: Bài 1: (SGK GDQP – AN lớp 10). ở trường THPT chúng tôi. - Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 10.
Phương pháp nghiên cứu đề tài -. Phương pháp nghiên cứu lý luận. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Phương pháp quan sát.
Phương pháp điều tra bằng phiếu Anket -. Phương pháp phỏng vấn, thực nghiệm -. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục -. Phương pháp thống kê toán học.
Cơ sở lí luận nghiên cứu vấn đề. Lịch sử, truyền thống kinh nghiệm và nghệ thuật đánh giặc của tổ tiên Trải qua hàng ngàn năm liên tục. Kiên cường chống giặc ngoại xâm. Dân tộc Việt Nam đã đúc kết nên nhiều những giá trị cao quý.
Trong đó có lịch sử, truyền thống và kinh nghiệm nghệ thuật đánh giặc giữ nước. Chủ nghĩa Mác Lênin. Chủ nghĩa Mác Lênin là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho nhận thức và hành động của Đảng ta. Là bài học về các quy luật tiến hành xây dựng quân đội cách mạng.
Chiến tranh cách mạng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. - Trên cơ sở học thuyết MácLênin về chiến tranh quân đội và bảo vệ tổ quốc. Đảng ta đã định ra đường lối quân sự cách mạng trong khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8 năm 1945. Chiến tranh nhân dân giải phóng và chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh. - Hồ Chí Minh là nhà quân sự cách mạng đại tài là anh hùng giải phóng dân tộc. - tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là sự tiếp thu, phát huy truyền thống đánh giặc của tổ tiên. Đồng thời là sự vận dụng học thuyết Mác Lênin về lĩnh vực quân sự cùng những kinh nghiệm hoạt động quân sự của các nước trên thế giới vào thực tế Việt Nam.
Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh là một hệ thống tư tưởng, quan điểm về quân sự. Đặt cơ sở cho việc hình thành nghệ thuật quân sự Việt Nam từ xa xưa cho đến khi có Đảng cùng với toàn dân cả nước tiến hành thắng lợi sự nghiệp giải phóng dân tộc và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. - Phát huy những truyền thống vẻ vang nghệ thuật đánh giặc độc đáo của tổ tiên Đảng ta đã vận dụng, kế thừa và phát triển những tinh hoa quân sự dân tộc vào trong: Chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ bảo vệ tổ quốc ở biên giới Tây Nam và Phía Bắc và làm tròn nghĩa vụ quốc tế với bạn Lào và Campuchia. + Ngày nay truyền thống, kinh nghiệm quý báu đó vẫn được lực lượng vũ trang và nhân dân ta thừa kế, phát triển lên một trình độ mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc trong điều kiện mới.