HCY) 08 toọ BO TU PHAP ‘TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOI TU TƯỞNG CẢI CÁCH NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT TRONG LICH SỬ VIỆT NAM - GIA TRI VÀ NHỮNG GỢI MỞ CHO VIỆT NAM HIỆN NAY DON VỊ TO CHỨC: KHOA PL HANH CHÍNH - NHÀ NƯỚC HÀ NỘI, THANG 62019 CHUONG TRÌNH HỘI THẢO. “TU TƯỜNG CẢI CÁCH NHÀ NƯỚC VÀ PHAP LUẬT TRONG LICH SỬ VIET NAM— GIÁ TRỊ VÀ NHỮNG GỢI MỞ CHO HIỆN NAY" ‘Ha NộI, ngay 12 thắng 6 năm 2019 “Thời giaae “Nội dụng C55 SUAN ThA5-8h00 — | Đăng ký dạ biểu 8h00-8h05 — |Giớithiệnđạibiểu 8h05-8hlS — | Phẩtbiểnkhai mạc Hội thảo “Cải cách của Lê Thánh Tông ~ Giá trị và bài học. Trân Thị Quyên A và Shl5h30 | CH Sách ota ba TWS. Đậu Công Hiệp ng on Hệ kinh nghiệm cho hiện mg ay “Trường Dại học Luật Hà Nội Shao-guạg — | CẢ etch của Minh Mệnh — Giá vị và bã họ kinh | 7S Nn Vấn Năm nghiệm cho hiện nay.
“Trường Đại học Luật Hà Nội. a shis-on00 | C2 quan giảm s trong bộ máy nhà nước phong| TS Phí Th Thanh Tiyén kiến Việt Nam và giá bị ứng dụng cho biện nay. | Trường Đại học Luậ Hà Nội 9h00.9h4s TS Phạm Thị Thu Hiển bài họ kinh nghiệm cho hiện nay. “Trường Dai học Luật Hà Nội 1ohi5-iohao | Chế độ Hồi ty - Điễm mới tong pháp luật phong | 7hŠ NCS Loi Thi Phương Thảo kiến thời Hậu Lê và giá trị ứng dụng hiện nay.
Trường Đại học Luật Hà Nội Tiếp tục cải cách bộ máy nhà nước, hoàn thiện bệ | GS. Nguyễn Mink Doan 101304 080-10B45. Í bán; pháp Ing Việt i Nam hiện nay “Trường Đại học Luật Hà Nội 1045-1125 “hảo luận 11425-11830 | Phítbiễn kế thú Hội thảo Đại điện Ban chủ nhiệm Khoa MUC LUC KỶ YÊU HỘI THẢO. TU TƯỞNG CẢI CÁCH NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT TRONG LICH SỬ.
VIỆT NAM — GIÁ TRI VÀ NHỮNG GOI MỞ CHO HIỆN NAY. STT CHUYEN ĐÈ TRANG 1. | Câicách của Khe Hao — Giá tị va bai học kinh nghiệm cho VigtNam | 1 hiện nay ThS. Trần Thị Quyên B _ ee Trường Đại học Luật Hà Nội 2.
| Cải cách của Hd Qui Ly - Giá trị và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam hiện nay TS. Bài Xuân Phái | Trường Đại họcLuật Hà Nội 3. | Cải cách của Lê Thánh Tông ~ Giá trị và bài học kinh nghiệm cho Việt | 21 ‘Nam hiện nay 4 ThS. Trần Thị QuyênA & ThS.
Dậu Cong Hiệy Trường Đại học Laật Hồ Nộ 4. - | Cải cách của Minh Mệnh — Giá trị và bai học kinh nghiệm cho Việt | 31 ‘Nam hiện nay TS. Nguyễn Văn Nam Trưởng Đại học Luật Ha Nội của nhà nước thời Nguyễn và bài học kinh nghiệm |_ 50 ThS. Pham Vĩnh Hà& ThS.
Nguyễn Thu Trang No) —_____-___—_ Thường Đại học Lưậi Hà Nội| 6. [Cơ quan giám sát trong bộ máy nhà nước phong kiến Viet Nam va gia | 63 trị ứng dụng cho hiện nay TS. Phí Thị Thanh Tuyền | Trường Đại học Luật Hà Nội | “Quan chế trong Quốc triều Hình Luật ~ 1á tị và bài học kinh nghiệm. cho Việt Nam hiện nay TS.
Phạm Thị Thu Hiền Trường Đại học Luật Hà Nội “Chế độ Hồi ty - Điểmmới trong pháp luật phong kiến thời Hậu Lê va| 85 giá tị ứng dụng hiện nay ThS. Lại Thị Phương Thảo “Trường Đại học Luật Hã Nội "Đồi mới tư duy xây đựng pháp luật ở Việt Nam hiện nay 96 PGS. Lê Vin Long Trường Đại học Luật Hà Nội | 10. “Tiếp tục cải cách bộ máy nhà nước, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt 110 ‘Nam hiện nay GS.
Nguyễn Minh Đoan Trường Đại học Luật Hà Nội i CÁCH CUA KHUC HAO - GIA TRY VA BÀI HỌC KINH NGHIỆM. (CHO HIỆN NAY Th§.Trần Thị Quyên B TrĐại ườ học Luật ng Hà Nội ‘Tom tắt: Bài viết trình bày một số nội dung cơ bản cuộc cải cách của Khúc. Qua đó, tác gid phân tích và đưa ra một số bài học kinh nghiệm cũng như giá trị ân dụng, ham khảo trong điều kiện xây dựng nhà nước và hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay. ‘Tir khóa: cải cách, Khúe Hạo, gi tr ứng dung, bài học kinh nghiệm.
"Nội dụng bài vi Sau hơn 1000 năm Bắc thuộc, với cuộc khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ, nhân dân Giao Châu về cơ bản đã thoát khỏi ach đô hộ của phương Bắc, xây dựng một dấu mốc quan trọng trong việc giành lại độc lập, tự chủ cho đắt nước. Mặc dit chỉ tồn tại trong một giai đoạn ngắn, song họ Khúc cũng đã đóng góp vai trò lớn trong việc cũng cố chính quyền, xây dựng các chính sách về kinh tế, chính trị nhằm cải thiện đời sống. “của người dân, đặt nền móng cho các triều đại sau này. Trong qué trình Ấy, không thể hông nói tới những chính sách cải cách của Khúc Hạo.
Khúc Hạo hay còn gọi là Khúc Thừa Hạo, được nhân dân suy tôn là Khúc ‘Trung Chủ, là con của Khúc Thừa Dy, là đời thứ hai của họ Khúc lãnh đạo nhân dân ta trên danh nghĩa là Tiết độ sứ dưới chướng nhà Đường song thực tế là thiết lập một chính quyển độc lập. Năm 907, Khúc Thừa Dy mắt, Khúc Hạo lên thay, tự xưng là “Tiết độ xứ, đóng đô ở La Thành. Khúe Hạo trị vì đắt nước từ năm 907 đến năm 917 thì nhữơng ngôi cho con trai là Khúc Thừa Mỹ. Trong 10 năm tai vị, Khúc Hạo đã xoá bô hệ thống chính quyền đô hộ phương Bắc, xây dựng hệ thống chính quyền độc lập của người Việt thống nhất từ trung ương xuống địa phương, đưa ra những chính sách pháp luật mới, đặc biệt vé thuế khoá và kinh tế nhằm giải thoát người dân khỏi cùng cực sau "hàng ngàn năm bị phương Bắc đô hộ.
Những chính sách này của Khúc Hạo không chỉ 6 giá trị to lớn tại thời điểm lịch sử của ông mà còn đễ lại nhiều bài học kinh nghiệm cho giai đoạn hiện nay, 1. Bồi cảnh lịch sử của cải cách, ‘Vio cuối thé kỷ IX, triều đình nhà Đường suy yếu, nạn cát cứ của tập đoàn. phong kiến phương Bắc và phong trào nông dain khởi nghĩa khắp nơi phát triển mạnh. mẽ, nội tình Trung Quốc bi phân liệt thành cục diện “Ngữ đại Thập quốc” (907- 960)".
Nhân cơ hội này, năm 905, Khúc Thừa Dy được sự ủng hộ của dân chúng đế lãnh đạo nhân din Giao Châu nổi đậy đấu tranh, lật đổ chính quyển đô hộ của nhà Đường trên đất Giao Châu, tự xưng là Tiết độ xứ”. Mặc dù sau đó vẫn xin mệnh nha Dung và đến năm 906, nhà Đường gin phong chức Đồng bình chương sự cho quan Tĩnh hải quân Tiết độ sứ là Khúc Thừa Dụ, song điều này chỉ là danh nghĩa. Sau đó, 'Khúe Thừa Dy tự lấy quyền mình phong cho con là Khúc Hạo chức “Tinh Hải hành cquân te mai quyền lưu trì hậu”, tức chức vụ chỉ huy quân đội và sẽ kế thừa quyền Tiết độ sứ. Trên thực tế, từ năm 905, họ Khúc đã giành quyền làm chủ đất nước, xây dựng, một chính quyền tự chủ, đánh dấu quyền độc lập của nước ta sau hơn 1000 năm Bắc.
‘Nim 907, Khúc Thừa Du mắt, Khúc Hạo nối tiếp cơ nghiệp, thay cha đảm. nhiệm chức vụ Tiết độ sứ cũng như trị vì nước Việt. Tuy nhiên, thời điểm Khúc Hạo. trị vì, inh hình chính trị, xã hội nước ta đồ có những thuận lợi nhất định song vẫn còn nhiều khó khăn.
‘Vé chính trị, trên thực tế, Khúc Hạo nắm quyển Tiết độ sứ, toàn quyền quyết định mọi vige trong lãnh thổ đất nước, Khúc Thừa Dy cũng đã xây dựng được chính quyén độc lập của mình. Tuy nhiên, chúng ta vẫn chưa thực sự có được sự độc lập. Ở phương Bắc, nhà Đường suy yếu, Chu Toàn Trung cướp ngôi nhà đường, ập ra nhà Hậu Lương. Sự chia rẽ và nội bộ lục đục của Trung Quốc thời điểm này đã tạo điều kiện cho nhà Khúc tiếp tục xây dựng và cùng cố chính quyền độc lập của mình.
Tuy nhiên, Trung Quốc mặc dit rơi vào tình trạng “năm đời mười nước” song, vin là nước lớn, chúng ta chỉ là nước nhỏ, tiềm lực lại chưa cé nên về danh nghĩa vẫn. phải là một phần của Trung Quốc. Chính vì thé họ Khúc không ;hể xưng Vương để xây dựng nên một triều dai mà chi có thể or xưng làm Tiết độ xứ dưới các triều đại phương Bắc. 'Bên cạnh đó, bộ máy chính quyền của chúng ta cũng chưa thực sự hoàn thiện.
'Chính quyền của Khúc Thừa Dy mới hình thành được hai năm. còn quá non trẻ. “Thừa Dy bầu như chỉ dựa trên hệ thống chính quyển cũ của phương Bắc để lại mà chưa kịp có sự thay đổi, quyền lực nhà nước bị phân tán, không có sự thống nhất tir trung ương đến địa phương. Chính quyền đô hộ của phương Bắc cũng chưa thể kiểm soát được đến cấp địa phương do tính độc lập quá lớn của làng xã Việt thời bấy giờ ` Ngũ đại" lànăm đời: Hie ương, Hậu Đường, Hậu Tẩn, Hậu Hán, Bậu Chu; “Thập guấc ” ki mudi nước: Bắc Hắn, Ngô, Nam Đường, Ngô Việt, Hiền Thục, Hậu Thục, Nam Hán, (Sd, Man, Nam Bình.
Th độ sứ là người được vua giao cho cờ nh, thay mặt nhà vua có oàn quyền hành động ở Vàng biên cương, cũng như tư tưởng “phép vua thua lệ làng”, nạn cường hào lộng bành ở các làng xã. 'Quyền lực nhà nước bởi thé hầu như không tới được cắp địa phương, đặc biệt là cấp. Thách thức đặt ra lớn nhất lúc bấy giờ với Khúc Hạo là cần phải xây dựng được bộ máy nhà nước cud người Việt với hệ thống chink quyển độc lập, thống nhất, khắc. phục tinh trạng phân tán quyền lực vào tay các thủ lĩnh, hào trưởng địa phương, 'Về kinh tế - xã hội, suốt cả nghìn năm giặc phương Bắc đô hộ, người dân Việt phải sống trong cảnh bị áp bức, bóc lột, nẳn kinh tế r trệ và gần như không có sự phát triển.
Người nông dân phải chịu nhiều loại sưu cao, thuế nặng, lại cộng thêm nạn cường hoà, ác bá do quyền lực bị phân tin vào tay các thi lĩnh địa phương, đời sống của người dân gặp muôn vàn khó khăn. Hơn thé nữa, chính quyền họ Khúc mới giành duge độc lập hai năm, dù được nhân dân ủng hộ song cũng chưa thể kịp thời đưa ra các chính sách để cải thiện đời sống của người dân hay phát triển kinh tế. Song song, với đó, người dân cũng đã có tư tưởng quen với việc là công dân Trung Quốc, bởi vậy. ‘vige đánh thức tinh thần dân tộc độc lập của nhân dân cũng không phải điều có thé làm.
trong thời gian ngắn. Những nội dung cơ bản và giá trị của cuộc cải cách.