Chương 1: Những vẫn dé lý luên của pháp luất vé công khai, minh bach trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hanh chính nha nước. Chương 2: Thực trang pháp luật và thực hiện pháp luật về công khai, mình bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay Chương 3: Quan điểm, giải pháp cũng cổ pháp luật vé công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của cơ quan hảnh chính nha nước ở Việt Nam hiện nay CHUONG1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN CUA PHAP LUAT VE CONG KHAI, MINH BACH TRONG TO CHUC, HOAT BONG CUA CO QUAN HANH CHÍNH NHÀ NƯỚC.Khái niệm và vai trò của pháp luật về công khai, minhbach trong tô chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước. LLL Khái niệmpháp luật vê công khai, mink bạch trong tô chức, hoat động của cơ quan hành chink nhà nước ~ Khái niệm về pháp luật Pháp luật là một khái niệm phức tạp va có nhiêu luông quan điểm Tuy. nhiên, tựu chung lại có thể chia thánh hai trường phái: trường phải pháp luật thực định va trường phái pháp Iuét ty nhiền.
Theo quan niệm cia trường phải pháp luật thực định, pháp luật là những quy tắc do nha nước ban hành và bão đâm thực hiện. Bo lả những quy pham cu thé, hiện hữu, xác định, thể hiện rổ rang, chúng được ban hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội trong một phạm vĩ không gian sắc định Ì Còn theo trường phái pháp luất tự nhiên, pháp luật là những quy tắc tất ‘yéu hình thành một cảch tự nhiên trong cuộc sống của con người, xuất phát từ ‘ban chất của con người với từ cảch là một bô phan cia giới tự nhiên. Thứ pháp luật này không do nhà nước ban hảnh ra vả bảo dim thực hiện, ma được hiểu. như là thứ ma tạo hóa đã ban tăng cho con người, nó cao hơn pháp luật do nha nước ban hành và có tinh chất vĩnh cửu, bat biển.
Ngày nay, pháp luật của các quốc gia được tiếp cận theo quan điểm của pháp luật thực đính nhưng cũng tiếp thu những gia trì của quan điểm pháp luật tự nhiên. Pháp luật vẫn luôn gắn lién với nha nước, do các cơ quan nha nước "Nhà pháp hit Việt ~ Pháp, Niập môn luật lọc, Jean—Clandesicei, Neb. Văn hỏa — Thông tin, #12002, 30. có thấm quyền đặt ra, thừa nhận hoặc phê chuẩn, va được nha nước đảm bảo thực hiện bằng nhiễu biển pháp, trong đó có cả biên pháp cưỡng chế.
Ý chí nha nước luôn được thể hiên qua các quy pham pháp luật 'Từ những phân tích ở trên, cỏ thể rút ra quan niệm vẻ pháp luật như sau: “Pháp iudt là lệ thống quy tắc xử sựcchinng do nhà nước đất ra hoặc thừa nhận và bảo đâm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội theo mục dich, dinh Tướng của nhà nước. ~_ Khải niệm về công Rhai, minh bach ‘Theo Đại từ điển Tiếng Việt, công khai (openness) lé "không giấu diém, ‘bi một ma cho mọi người củng biét"?, còn minh bạch (transparency) là "sảng 16, rảnh mach"?. Tương tư, Từ điển Tiếng Việt cũng quy đính công khai "là việc không giữ kin, ma để cho mọi người déu có thé biết'!, còn minh bạch la Š Như vậy, có thé thay so với công khai, khái niệm minh. ‘bach đất ra yêu cầu cao hơn Minh bạch không chỉ là công khai ma còn đời hi sử chủ đông, trách nhiệm vá trung thực trong việc thực hiện công khai Ở Việt Nam, CKMB lả van dé đã được Chủ tịch Hồ Chi Minh để cập ngay từ khi đất nước mới giảnh được độc lập.
Theo tư tưởng của Chủ tịch Hỗ Chi Minh, cán bộ, cơ quan nha nước phải “di công vi thượng", hành động theo tinh thần “trong dân”, “trong pháp”, “quang minh chính đại”. Tư tưỡng đó đã được thể hiện trong nhiều văn ban pháp luật về tổ chức va hoạt đông của bộ may nhà nước kể từ năm 1945 Tuy nhiên, việc đặt van dé CKMB trong pháp luật như một khái niém, yêu cầu, va nguyên tắc trong tổ chức và hoat động của bô máy nhà nước thì phải đến Pháp lênh số 2-L/CTN, trong đó quy định người có chức vụ, quyền. Dain ng Vit Ngyễn Nha Ý chi bin, Nhà mt bin Date Quốc ga thành phd Hồ Chí Mins, Dagan Tag Vệ do đăng J0 Tiện Bich hoa, 2010,27715 ° đôn ing Vist Nhà mắt bin Tờ đến Bich doe, 2010,0.377,815 10 "hạn phải kê khai nha, đắt và các loai tai sẵn khác có giả tr lớn cũa mình (Khoản. Đẳng thời, Pháp lênh cũng quy định, việc cấp phat, sử dụng kinh.
phí ngân sách nhà nước, vén va tải sẵn nhà nước. phải đúng mục dich, công khai để nhân dân giám sát và chiu sự thanh tra, kiểm tra của các cơ quan nha nước có thẩm quyền (Khoan 2,3 Điều 15). Luật PC TN năm 2005 (sửa đỗi các năm 2007, 2012) lẫn đâu tiên đưa ra định nghĩa về công khai, trong đó nêu rằng: “Công khai la việc cơ quan, tổ chức, đơn vị công bồ, cung cấp thông tin chính thức vé văn ban, hoạt động hoặc vẻ nội dung nhất định” (hoàn 2 Điều 2). Luật cũng đưa ra một định nghĩa về minh bạch, nhưng chỉ giới han trong pham vi van dé tai sản, thu nhập, theo đó: “Minh bach tải sản, thu nhập là việc kê khai tai sản, thu nhập cia người có nghĩa vụ kê khai và khi cân thiết được sắc mình, kết luận" (Khoản 3 Điều 2) Luật PCTN năm 2018 nêu ra định ngiĩa mỡ rộng hơn, song kết hợp cả hai vẫn dé công khai và minh bạch, theo đó: "Công khai, minh bạch về tổ chức ‘va hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị la việc công bó, cung cấp thông tin, giải trình về t chức bô máy, việc thực hiên nhiêm vu, quyên han và trách nhiềm.
trong khí thực hiền nhiệm vu, quyền hạn của cơ quan, tổ chức, đơn vi" (Khoản. 4 Điều 3) Hiện nay, cum từ "công khai, minh bạch” luôn đi kẽm với nhau va trổ niên phé biển trong xã hội cứng như đời sống pháp lý, đặc biệt lả để chỉ mồi quan hệ giữa nha nước vả xã hội. Thực hiện công khai, minh bạch cũng được xem lả biện pháp quan trong hang dau để PCTN. ‘Tw những phân tích ở trên, có thé khái quát rằng.
CKMB ià thuật ngit phéip is được sit dung phé biển, rông rãi, đặc biệt trong các vẫn bản pháp luật về PCTN, nhằm để chỉ sự rố ràng, rành mach, thé hiện qua việc công bỗ, cung. cấp thông tin, giải trình vê một in đề nào đó. + TS chức, hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước ul Theo nghĩa tổng quát, CQHCNN là một bộ phan hop thành cia bộ may nhà nước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lí hành chính nha nước Hé thông các CQHCNN được thánh lập từ trung ương đến dia phương, đứng đâu 1a Chính phủ. Các văn bản do CQHCNNở trung wong ban hanh có hiệu lực trên phạm vi cả nước và có tinh bất buộc thi hành đổi với moi CQHCNN cấp dưới, cũng như với các tổ chức xã hội va mọi công dân.
Doi với CQHCNN ở địa phương, Hiển pháp cũng như các van bản pháp luật khác déu quy định: “UEND là cơ quan chấp hành của HĐND và là COHCNN 6 dha phương: UBND la CQHCNN được thành lập va hoạt động trên một lãnh thổ nhất định, các văn ban do UBND ban hành có hiệu lực trong phạm vi lãnh thé nhất định (ảnh, huyện, 2), Mặc dù có sự phân chia CQHCNN trung ương và dia phương, nhưng vé ban chất các cơ quan nay tỏn tai trong một chính thé thẳng. nhất, được tổ chức theo hệ thong thứ bac co mối quan hệ mật thiết, phụ thuộc. nhau về tổ chức vả hoạt động, nhằm thực thi quyền quản lí hanh chính nha nước Tổ chức và hoạt động của CQHCNN bao gồm nhiều nội dung: việc than lập CQHCNN, cơ cấu tỗ chức, chức năng, nhiém vụ của CQHCNN, việc tuyển. dụng, sử dụng người lao đông trong CQHCNN, các hoạt động trong việc sử dụng tai chỉnh công, ngân sch nha nước (NSNN), thủ tục hành chính (TTHC), xử lý vi phạm.
Hiện tai, những nội dung nay được quy định cụthể trong các. ‘van bản pháp luật như. Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015, Luật Tổ chức Chính. quyển địa phương năm 2015, Luật CBCC năm 2008, Luật Viên chức năm 2010, Bên canh việc quy định các nội dung vé tỗ chức, hoạt động, các văn ban pháp luật néu trên còn yêu câu CQHCNN phải CKMB những nội dung đó.
Cụ thể, Điều 10 Luật PCTN năm 2018 quy định: Cơ quan, tỏ chức, đơn vị phải CKMB theo quy định của pháp luật các nôi dung sau đây: a) Việc thực hiện chính sảch, pháp luật có nội dung liên quan đến quyền, lợi ich hợp pháp cia CBCC, viên chức, người lao đông, cán bộ, chiến trong, lực lượng vũ trang va công da ) Việc bổ tr, quản lý, sử đụng tai chính công, tải sin công hoặc kinh phí uy đông từ các nguồn hợp pháp khác, ©) Công tác tổ chức can bộ của cơ quan, tổ chức, đơn vị; quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn, đ) Việc thực hiện chính sách, pháp luật có nội dung không thuộc trường hợp quy định tại các điểm a, b và c khoăn này mã theo quy định của pháp luật phải CKMB. Bên canh đó, cơ quan, tổ chức, đơn vị trực tiếp giải quyết công việc của. cơ quan, tổ chức, đơn vi, cá nhân khác ngoài nội dung CKMB quy định tại khoản 1 Biéu này còn phải CKMB về TTHC Trên cơ sở những phân tích trên, có thể nêu ra khái niệm, phdp Ind về CKMB trong tô chức, hoạt động của COHCNN là hệ thống các quy tắc xứsự. chung liên quan đến việc công bỗ, cung cấp thông tin, giải trình về 18 chức, Toạt động cũa CQHCNN nhằm phòng ngừa phát hiện và witi hành vi vi phon pháp luật về những vẫn đề này.
Vai trò của việc công Khai, mink bach trong tô chute và hoat động. của cơ quan hành chink nhà nước. ‘Theo pháp luật hiện hành, Chính phũ la cơ quan đứng đầu trong hệ thông CQHCNN, có nhiệm vụ quan lý moi mat của đời sông xã hội, thực hiện chính sách đổi nội, đối ngoai, ban hảnh các Nghỉ định có tinh chất bắt buộc thi hảnh trong phạm vi cả nước, còn UBND các cấp có chức năng quản lý hành chính. nhả nước ở dia phương, có quyển ban hảnh các quyết định hảnh chính và thực hiện các hành vi hanb chính để thực thi quyền hành pháp ở dia phương.
Những quyển hạn nay cho thay vai tro quan trong của việc CKMB tổ chức, hoạt động. Ở đây, việc CKMB tổ chức, hoạt động của các CQHCNN.