■ 1| 'T & aft Ĩ t-«J 1- FT> $ II ■’! ■ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TÉ QUỐC DÂN _________ _ & "k ĐẠI HỌC K. THÔNG TIN THU V1ẸN PHÒNG LUẬN ÁN-TưLIỆU NGUYỄN XUÂN TRINH MỘT SÔ GIẢI PHÁP NHẰM TÀNG CƯỜNG HIỆU QUẢ TRONG QUẢN LÝ NGÂN QUỸ NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC CHUYÊN NGÀNH: KINH TÉ HỌC LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẢN KHOA HỌC: TS. ĐỖ Ngọc Huỳnh > ÍÍ09 Hà Nội - 2014 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin và kết quả nghiên cứu trong luận văn là do tôi tự tìm hiểu, đúc kết và phân tích một cách trung thực, phù họp với tình hình thực tế.
Hà Nội, ngày/3 thángức năm 2014 Nguyễn Xuân Trinh MỤC LỤC DANH MỤC BIÉU ĐÒ. iv DANH MỤC TÙ VIẾT TẮT. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu của đề tài.
Câu hỏi nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phuong pháp nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu.
Kết cấu của đề tài nghiên cứu. 3 Chuông 1: TÔNG QUAN QUẢN LÝ NGÂN QUỸ. Ngân quỹ Nhà nước. Nguồn hình thành ngân quỹ.
Quỹ ngân sách nhà nước. Quỹ dự trữ tài chính. Tiền gửi các đơn vị. Vốn trong thanh toán.
Sự vận động của ngân quỹ. Hoạt động đầu tư ngân quỹ. Dự báo ngân quỹ. Đầu tư và vay bù đắp thiếu hụt ngân quỹ.
Quản lý rủi ro. Quản lỷ tài chính từ hoạt động đầu tư ngân quỹ. Quản lý ngân quỹ của Kho bạc Nhà nước. Khái niệm và mục tiêu quản lý ngân quỹ.
Khái niệm quản lý ngân quỹ. Mục tiêu quản lý ngân quỹ. Nguyên tắc quản lý ngân quỹ. Tác dụng của quản lý ngân quỹ an toàn và hiệu quả.
Nội dung quản lý ngân quỹ. Phuong pháp quản lý ngân quỹ an toàn và hiệu quả. Kinh nghiệm quản lý ngân quỹ của một số quốc gia trên thế giói. Kinh nghiêm quản lý ngân quỹ tại các nước.
Quản lý ngân quỹ tại Pháp. Quản lý ngân quỳ tại Cộnghòa liên bang Đức. Quản lý ngân quỳ tại Mỳ. Bài học kinh nghiệm.
26 Chuông 2: THỤC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN QUỸ CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và CO’ cấu tố chức hệ thống KBNN. Thực trạng công tác quản lý ngân quỹ tại KBNN. Mỏ’ tài khoản và Thanh toán.
Quản lý và điều hoà ngân quỹ trong hệ thống KBNN. Công tác sủ’ dụng ngân quỹ. Đánh giá thực trạng quản lý ngân quỹ Nhà nưóc của KBNN. Kết quả đã đạt đưọc.
Đảm bảo khả năng thanh toán của KBNN. Đảm bảo an toàn ngân quỳ. Bước đầu đã sử dụng ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi. Tồn tại và nguyên nhân.
49 Zhuong 3: GIẢI PHÁP NHẦM TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ TRONG )UẲN LÝ NGÂN QUỸ NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC. Bối cảnh, sự cần thiết tăng cuông hiệu quả quản lý ngân quỹ nhà nuớc qua Kho bạc Nhà nưóc. Tác động của các đề án, chính sách KBNN đã và đang triển khai đến công tác quản lý ngân quỹ trong thòi gian tói. Mục tiêu quản lý ngân quỹ của KBNN trong chiến Iuọc phát triển KBNN.
Giải pháp nhằm tăng cuông hiệu quả công tác quản lý ngân quỹ của KBNN. Hoàn thiện hành lang pháp lý quản lý ngân quỹ. Hoàn thiện quy trình nghiệp vụ. Phát triển công nghệ thông tin.
Tăng cuông kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý ngân quỹ. Hoàn thiện tổ chức bộ máy KBNN và phát triển nguồn nhân lực. 76 rÀI LIỆU THAM KHẢO. 77 DANH MỤC TỪ VIÉT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 BTC Bộ Tài chính 2 KBNN Kho bạc Nhà nước 3 NHNN Ngân hàng Nhà nước 4 NSNN Ngân sách nhà nước 5 NSTW Ngân sách trung ương 6 NSĐP Ngân sách địa phương 7 TSA Tài khoản thanh toán tập trung DANH MỤC BIẺƯ ĐÒ Đồ thị 3.1: Tình hình biến động tồn quỹ NSNN bình quân cả năm {Nguồn sổ liệu KBNN).2: Tình hình biển động của tồn quỹ dự trữ tài chính bình quân cả năm {Nguồn sổ liệu KBNN).3: Tình hình biến động của nguồn vốn tiền gửi bình quân cả năm {Nguồn số liệu KBNN).
Sơ đồ 1: Nguồn hình thành ngân quỹ nhà nước. Sơ đồ 2: Hoạt động đầu tư ngân quỹ Sơ đồ 3: Sơ đồ thanh toán nội bộ hệ thống Sơ đồ 4: Mô hình thanh toán điện tử liên ngân hàng Phụ lục 1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của KBNN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN _ _______ _____ ___ __■& NGUYỄN XUÂN TRINH MỘT SỔ GIẢI PHÁP NHẦM TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ TRONG QUẢN LÝ NGÂN QUỸ NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC CHUYÊN NGÀNH: KINH TÉ HỌC TÓM TẲT LUẬN VÃN THẠC SỸ Hà Nội - 2014 1 Chuông 1: TỎNG QUAN QUẢN LÝ NGÂN QUỸ 1. Ngăn quỹ Nhà nước 1. Khái niệm Ngân quỹ nhà nước là khoản tiền trên các tài khoản của KBNN tại ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại) và tài khoản tiền mặt tại các đơn vị KBNN.
Nguồn hình thành ngân quỹ - Quỹ ngân sách nhà nước - Quỹ dự trữ tài chính - Tiền gửi các đon vị - Vốn trong thanh toán 1. Sự vận động của ngân quỹ - Các giao dịch giữa K.BNN với các đổi tượng không mở tài khoản tại KBNN. - Các giao dịch mang tính chất chuyển dịch từ nguồn vốn này sang nguồn vốn khác tại một đơn vị KBNN. - Các giao dịch mang tính chất nhờ thu hộ, nhờ chi hộ giữa các đơn vị KBNN.
Hoạt động đầu tư ngân quỹ - Dự báo ngân quỹ - Đầu tư và vay bù đắp thiếu hụt ngân quỹ - Quản lý rủi ro - Quản lý tài chính từ hoạt động đầu tư ngân quỹ 1. Quản lý ngân quỹ của Kho bạc Nhà nước ii 1. Khải niệm và mục tiêu quản lý ngân quỹ 1. Khái niệm quản lý ngân quỹ Quản lý ngân quỹ nhà nước là việc đảm bảo đáp ứng đầy đủ, kịp thời các nhu cầu chi tiêu của ngân sách nhà nước và các đon vị giao dịch tại KBNN theo quy định, đồng thời đảm bảo mục tiêu an toàn và hiệu quả.
Mục tiêu quản lý ngân quỹ Thứ nhất, đảm bảo đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu thanh toán, chi trả của ngân sách nhà nước và các đon vị giao dịch tại KBNN tại mọi điểm. Đồng thời, đảm bảo an toàn tuyệt đối đối với tiền và tài sản của Nhà nước. Thứ hai, đảm bảo quản lý và sử dụng có hiệu quả ngân quỳ nhà nước thông qua các nghiệp vụ đầu tư ngân quỳ nhà nước tạm thời nhàn rồi hoặc vay bù đắp thiếu hụt tạm thời ngân quỹ nhà nước để đảm bảo khả năng thanh toán của KBNN theo chế độ quy định. Thứ ba, gắn kết quản lý ngân quỹ nhà nước với quản lý nợ Chính phủ nhằm từng bước giảm chi phí vay nợ của Chính phủ.
Nguyên tắc quản lý ngân quỹ - Ngân quỹ nhà nước được sử dụng đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu thanh toán, chi trả của ngân sách nhà nước và các đơn vị giao dịch tại KBNN. Ngân quỹ nhà nước tạm thời nhà rỗi, KBNN sử dụng để đầu tư theo quy định. Ngân sách nhà nước tạm thời thiếu hụt, KBNN được vay bù đắp thiếu hụt tạm thời ngân quỹ nhà nước theo quy định. - Toàn bộ các giao dịch thu, chi, vay nợ bằng tiền của ngân sách nhà nước; các giao dịch thu, chi của đơn vị giao dịch tại KBNN đều phải được quản lý tập trung, thống nhất và thực hiện thu, chi qua hệ thống tài khoản tập trung của KBNN tại Ngân hàng.
- Cuối ngày, các tài khoản thanh toán của KBNN tại ngân hàng phải luôn có số dư. Tác dụng của quăn lý ngân quỹ an toàn và hiệu quả - Đảm bảo chắc chắn cho các nhu cầu chi được thanh toán, chi trả nhanh gọn. - Giảm thời gian luân chuyên của các chứng từ thanh toán và các khoản dự trừ đê trả nợ. - Giảm tông sô dư trong các tài khoản của KBNN tại các địa phương, tăng thêm tính minh bạch của các dòng tiền.
Nội dung quản lý ngân quỹ - Xây dựng và hoàn thiện khuôn khố pháp lý về quản lý ngân quỳ của KBNN. Nhàm phân định rõ trách nhiệm của các đơn vị có liên quan. - Phân tích, dự báo luồng tiền ra, vào qua KBNN. - Xây dựng và triển khai toàn diện mô hình thanh toán tập trung thông qua tài khoản kho bạc duy nhất.
- Xây dựng hệ thống quản lý và kiếm soát rủi ro. - Gắn quản lý ngân quỹ với quản lý nợ Chính phủ 1. Phương pháp quản lý ngân quỹ an toàn và hiệu quả - Các Ban, ngành, cơ quan, tô chức Chính phũ quản lý các khoản thu vào, chi ra và các biện pháp xử lý tình huống kịp thời (đảm bảo cân bằng thu, chi) nhằm giảm thiểu lượng tiền nhàn rỗi không cần thiết. - Xác định mô hình quản lý số dư ngân quỹ phù hợp.
- Quản lý các khoản vay và cho vay ngắn hạn để cân bằng và ổn định ngân quỹ của Chính phủ và duy trì số dư thấp trong tài khoản tại Ngân hàng trung ương. - Phát triển hệ thống hỗ trợ quản lý ngân quỹ iv 1. Kinh nghiệm quản lý ngân quỹ của một số quốc gia trên thế giới 1. Kinh nghiệm quán lý ngân quỹ tại các nước KBNN học tập kinh nghiệm quản lý ngân quỹ tại một số nước Pháp, Cộng hòa liên bang Đức; Mỹ.
Bài học kinh nghiệm Quản lý ngân quỳ đặt mục tiêu an toàn và hiệu quả cần phải xây dựng khuôn khô pháp lý cho công tác quản lý ngân quỹ; xây dựng và triển khai mô hình thanh toán tập trung, nhằm tập trung nhanh các khoản thu ngân sách nhà nước và đáp ứng kịp thời các nhu cầu thanh toán cho các đơn vị sử dụng NSNN; xây dựng và phát triển hệ thống các công cụ phục vụ cho công tác quản lý ngân quỹ; ứng dụng công nghệ thông tin. V Chuông 2: THựC TRẠNG QUÀN LÝ NGÂN QUỸ CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và CO' cấu tồ chức hệ thống KBNN Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tố chức của KBNN được quy định tại Quyết định 108/2009/QĐ-TTg ngày 26/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ, theo đó K.BNN có chức năng quản lý nhà nước về quỳ ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước và các quỹ khác của Nhà nước được giao quản lý; quản lý ngân quỹ; tổng kế toán nhà nước; huy động vốn cho ngân sách nhà nước, cho đâu tư phát triển qua hình thức phát hành công trái và trái phiếu. KBNN được tổ chúc theo nguyên tắc tập trung, thống nhất, thành hệ thống dọc từ trung ương đến địa phương, theo đơn vị hành chính.