SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KẾT QUẢ MÔN NGỮ VĂN TRONG KÌ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỜ ĐỎ LĨNH VỰC: NGỮ VĂN skkn SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT CỜ ĐỎ __________________________________________ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Đề tài: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KẾT QUẢ MÔN NGỮ VĂN TRONG KÌ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CỜ ĐỎ LĨNH VỰC: NGỮ VĂN Tác giả: Trần Thị Hương Tổ bộ môn: Văn - Anh Thời gian thực hiện: Năm học 2021 - 2022 Số điện thoại: 0982071910 Nghĩa Đàn, tháng 04 năm 2022 skkn MỤC LỤC PHẦN I. Lí do chọn đề tài. Tính cấp thiết của đề tài. Tính mới, tính đóng góp của đề tài.
Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, thời gian và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.
Cơ sở khoa học. Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên trong đổi mới giáo dục đào tạo. Một số điểm mới trong kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2021. Cơ sở thực tiễn.
Thực trạng công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An. Thực trạng công tác tổ chức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông ở trường trung học phổ thông Cờ Đỏ. Những thuận lợi, khó khăn trong tổ chức ôn thi tốt nghiệp trung học phổ thông bộ môn Ngữ văn ở trường trung học phổ thông Cờ Đỏ. Giải pháp nâng cao kết quả môn Ngữ văn Trường trung học phổ thông Cờ Đỏ trong kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Các giải pháp chung. Tìm hiểu thông tin học sinh. Giáo viên thắp ngọn lửa đam mê, khát khao cho học sinh. Giáo viên tạo niềm tin cho học sinh.
Xây dựng quy tắc chung. Tư vấn định hướng nghề nghiệp. Tổ chức phối hợp với giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm. Phối hợp với các tổ chức trong và ngoài nhà trường.
Xây dựng kế hoạch dạy học và ôn thi phù hợp theo đơn vị lớp. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy ôn thi tốt nghiệp. Tổ chức thi khảo sát, thi thử tốt nghiệp trung học phổ thông và đánh giá học sinh. Các giải pháp dạy học môn Ngữ văn ở trường trung học phổ thông Cờ Đỏ.
Phương pháp dạy phần đọc - hiểu. Phương pháp dạy phần nghị luận xã hội. Phương pháp dạy phần nghị luận văn học. Kết quả đạt được.
Kết quả thi tốt nghiệp các năm học gần đây. Kết quả thi đại học theo khối C, D năm 2021. So sánh kết quả trước và sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm. Quá trình nghiên cứu.
Ý nghĩa của đề tài. Phạm vi, mức độ ứng dụng của đề tài. Đề xuất, kiến nghị. 45 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
47 PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH. 48 skkn DANH MỤC VIẾT TẮT TT Nội dung viết tắt Chữ viết tắt 1 Ban Giám hiệu BGH 2 Công nghệ thông tin CNTT 3 Giáo dục và Đào tạo GD&ĐT 4 Giáo dục thường xuyên GDTX 5 Giáo viên GV 6 Giáo viên bộ môn GVBM 7 Giáo viên chủ nhiệm GVCN 8 Học sinh HS 9 Sách giáo khoa SGK 10 Trung học phổ thông THPT 11 Ủy ban nhân dân UBND skkn PHẦN I. Lí do chọn đề tài Ngày 04 tháng 10 năm 2013, Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã thông qua Nghị quyết số 29-NQ/TW về: “Đổi mới căn bản, toàn diện về giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” nhằm đạt được mục tiêu chung: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của người dân”. Quan điểm chỉ đạo của Đảng được hiểu là đổi mới những vấn đề cốt yếu, khâu then chốt, khâu đột phá chi phối quá trình phát triển để kiến tạo mô hình giáo dục mới phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Xác định được nhiệm vụ quan trọng đó nên những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã không ngừng đưa ra những giải pháp mang tính cải tiến như: chuẩn bị đổi mới chương trình sách giáo khoa, đổi mới quản lí giáo dục, đội ngũ nhà giáo, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá. Những thay đổi đó nhằm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh (HS), góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu hội nhập Quốc tế của đất nước. Trong các giải pháp trên việc đổi mới phương thức thi và xét công nhận tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) theo hướng giảm áp lực, tốn kém cho xã hội, mà vẫn đảm bảo độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực, làm cơ sở cho việc xét tuyển đại học, cao đẳng có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá chất lượng đầu ra, góp phần đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức. Như vậy, muốn nâng cao chất lượng dạy học thì vấn đề tổ chức ôn tập thi tốt nghiệp THPT là một nhiệm vụ chuyên môn quan trọng của mỗi nhà trường.
Trong những năm qua Ban Giám hiệu (BGH) trường THPT Cờ Đỏ đã xây dựng kế hoạch, tổ chức dạy học và ôn tập cho HS, với đội ngũ giáo viên (GV) còn trẻ, tâm huyết, nhiệt tình, có năng lực về chuyên môn; cơ sở vật chất phục vụ dạy học tương đối đảm bảo là điều kiện thuận lợi để tổ chức các hoạt động dạy học. Tuy nhiên, những năm gần đây kết quả thi tốt nghiệp THPT của môn Ngữ văn nói riêng, của các môn nói chung của trường vẫn chưa cao, các lớp có số lượng HS đạt điểm cao trong xét tuyển đại học còn thấp. Điều đó đặt ra yêu cầu cho Ban Giám hiệu nhà trường là phải phát huy vai trò, trách nhiệm, năng lực của từng giáo viên giảng dạy. Từ thực tế đó, những năm qua, tôi luôn quan tâm, trăn trở, tìm tòi đổi mới để tìm ra những giải pháp nâng cao kết quả thi tốt nghiệp.
Chính vì vậy, trong đề tài này, tôi mạnh dạn chia sẻ “Một số giải pháp nâng cao kết quả môn Ngữ văn trong kì thi tốt nghiệp trung học phổ thông tại trường trung học phổ thông Cờ Đỏ”. Tính cấp thiết của đề tài Từ năm học 2019 - 2020 trở về trước, kết quả dạy học đại trà và kết quả thi tốt nghiệp của trường THPT Cờ Đỏ nói chung và môn Ngữ văn nói riêng đều không cao. Nguyên nhân là chất lượng đầu vào của HS thấp, ý thức học tập của các em chưa cao và phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa đạt hiệu quả tốt. Xếp thứ chung của tất cả môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia ở trường THPT Cờ Đỏ: Năm 2019 xếp thứ 47 (xếp sau 46 trường trong tỉnh); năm 2020 xếp thứ 54.
Xếp thứ môn Ngữ văn của Trường THPT Cờ Đỏ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2019 là thứ 35 (xếp sau 34 trường), năm 2020 xếp thứ 61 (thua 60 trường). Các năm học trước, thứ hạng của nhà trường và môn Ngữ văn nói riêng cũng đều thấp. Trước kết quả không tốt trong các kỳ thi tốt nghiệp của môn Ngữ văn từ năm 2020 về trước, bản thân rất trăn trở, thấy cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học, đề ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng môn Ngữ văn của nhà trường. Qua đó, nhằm giúp các em có kiến thức, có phương pháp để làm bài tốt ở môn Ngữ văn, trước hết là giúp các em nâng cao điểm thi tốt nghiệp, qua đó các em có thể lấy kết quả thi để tham gia xét tuyển đại học.
Và góp phần làm tăng thứ hạng của môn Ngữ văn nói riêng và nhà trường nói chung trong các kỳ thi tốt nghiệp. Tính mới, tính đóng góp của đề tài Qua tìm hiểu của bản thân, hiện đã có một số tác giả ở ngoài đơn vị có viết về các giải pháp để nâng cao chất lượng học tập, thi cử của môn Ngữ văn cấp THPT. Nhưng các đề tài đó chưa thật sự phù hợp với đặc điểm riêng biệt của học sinh, thầy cô giáo của Trường THPT Cờ Đỏ. Học sinh của nhà trường có chất lượng đầu vào thấp, hàng năm chỉ với khoảng trên dưới 10 điểm/3 môn (Văn, Toán hệ số 2, bao gồm cả điểm ưu tiên, khuyến khích), như vậy chỉ với khoảng chưa đầy 2 điểm/môn là các em có thể thi đỗ vào lớp 10 của nhà trường.
Hơn 30% học sinh là học sinh dân tộc thiểu số, gần 40% học sinh ở vùng kinh tế khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn. Điểm mới của đề tài này đó là có sự kết hợp giữa hoạt động dạy học với hoạt động định hướng tư tưởng, định hướng nghề nghiệp, ngoài ra, ở đề tài này tôi mạnh dạn áp dụng một số phương pháp mới phù hợp với tình hình thực tế dịch bệnh covid-19 diễn ra phức tạp. Chính vì thế, tôi mạnh dạn viết sáng kiến kinh nghiệm này, đưa ra một số giải pháp nhằm giúp học sinh, và phần nào đó là đồng nghiệp có thể học và dạy tốt hơn nữa môn Ngữ văn. Đề tài của tôi là hoàn toàn mới, không trùng lặp với bất cứ đề tài nào.
Năm học 2020 - 2021, bản thân tôi được nhà trường và nhóm Ngữ văn giao giảng dạy, ôn tập cho 4 lớp 12 trong tổng số 9 lớp (chiếm 44,44%). Tôi đã mạnh 2 skkn dạn áp dụng các giải pháp trong đề tài nghiên cứu, kết quả là môn Ngữ văn có kết quả thi tốt nghiệp trong hè năm 2021 tiến bộ vượt bậc. Cụ thể, năm 2021, kết quả thi tốt nghiệp của môn Ngữ văn Trường THPT Cờ Đỏ có điểm trung bình là 7,70, trong đó có 31 học sinh đạt điểm tử 9,0 điểm trở lên (trong đó có 30 học sinh do bản thân dạy), xếp thứ môn Ngữ văn so với toàn tỉnh là thứ 6, tăng 29 bậc so với năm 2019, tăng 55 bậc so với năm 2020. Có được kết quả vượt bậc như vậy là nhờ vào sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường, sự gắng sức và nỗ lực của học sinh và giáo viên, trong đó có một phần tử việc áp dụng các giải pháp của bản thân.