Điều Trị Gãy Thân Xương Cùng Chọn: Xu Hướng và Phương Pháp

Đánh giá hiệu quả phẫu thuật đóng đinh nội tủy sign có chốt trong điều trị gãy thân 2 xương cẳng chân ở người lớn, phân tích kết quả và phương pháp.

• Trường học: Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
• Chuyên ngành: Y học
• Đề tài: Điều Trị Gãy Thân Xương Cùng Chọn: Phương Pháp Hiện Đại và Hiệu Quả
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đặc điểm giải phẫu sinh lý cẳng chân
• 1.2. Phân loại gãy xương theo AO
• 1.3. Phân loại gãy hở theo Gustilo
• 1.4. Các biến chứng có thể gặp trong gãy 2 xương cẳng chân
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ
• 2.1. Phương pháp nắn chỉnh bã bết
• 2.2. Phương pháp xuyên đinh kéo liên tục
• 2.3. Phương pháp phẫu thuật
• 2.3.1. Phương pháp kết xương bằng khung cố định ngoài (Cố định ngoài)
• 2.3.2. Phương pháp bước vòng dây thép hoặc bấc vít
• 2.3.3. Phương pháp kết xương nẹp vít

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Điều Trị Gãy Thân Xương Cùng Chọn

Gãy thân xương cùng chọn là một trong những chấn thương phổ biến trong y học hiện đại. Tình trạng này thường xảy ra do tai nạn giao thông, lao động hoặc thể thao. Theo thống kê, gãy xương cùng chần chiếm khoảng 18% tổng số các loại gãy xương. Việc điều trị gãy xương cùng chần đòi hỏi sự can thiệp kịp thời và chính xác để đảm bảo phục hồi chức năng cho bệnh nhân.

1.1. Đặc Điểm Giải Phẫu Của Xương Cùng Chọn

Xương cùng chọn bao gồm hai xương: xương chày và xương mác. Cấu trúc của chúng rất phức tạp, ảnh hưởng đến khả năng phục hồi sau chấn thương. Việc hiểu rõ về giải phẫu giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

1.2. Nguyên Nhân Gây Gãy Xương Cùng Chọn

Gãy xương cùng chọn có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như tai nạn giao thông, ngã, hoặc chấn thương thể thao. Những nguyên nhân này thường dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời.

II. Vấn Đề Trong Điều Trị Gãy Xương Cùng Chọn

Điều trị gãy xương cùng chọn gặp nhiều thách thức do tính chất phức tạp của chấn thương. Các biến chứng như nhiễm trùng, di chứng lâu dài và khả năng phục hồi chức năng kém là những vấn đề thường gặp. Việc lựa chọn phương pháp điều trị không đúng có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho bệnh nhân.

2.1. Các Biến Chứng Thường Gặp Sau Gãy Xương

Biến chứng sau gãy xương cùng chọn có thể bao gồm nhiễm trùng, teo cơ, và di chứng lâu dài. Những biến chứng này ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

2.2. Thách Thức Trong Việc Chẩn Đoán

Chẩn đoán chính xác gãy xương cùng chọn là rất quan trọng. Việc bỏ sót hoặc chẩn đoán sai có thể dẫn đến điều trị không hiệu quả và gia tăng nguy cơ biến chứng.

III. Phương Pháp Điều Trị Gãy Xương Cùng Chọn Hiện Đại

Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị gãy xương cùng chọn, từ bảo tồn đến phẫu thuật. Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo phục hồi chức năng tối ưu.

3.1. Phương Pháp Bảo Tồn

Phương pháp bảo tồn thường được áp dụng cho các trường hợp gãy xương nhẹ. Nó bao gồm việc sử dụng băng cố định và vật lý trị liệu để giúp xương hồi phục.

3.2. Phẫu Thuật Kết Xương Bằng Khung Cố Định

Phẫu thuật kết xương bằng khung cố định là phương pháp hiện đại, giúp cố định xương một cách chắc chắn. Phương pháp này thường được áp dụng cho các trường hợp gãy xương phức tạp.

3.3. Phương Pháp Nắn Xương Bằng Vít

Nắn xương bằng vít là một kỹ thuật tiên tiến, giúp cố định xương một cách hiệu quả. Phương pháp này giúp giảm thiểu thời gian hồi phục và cải thiện chức năng cho bệnh nhân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Các Phương Pháp Điều Trị

Các phương pháp điều trị gãy xương cùng chọn đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều bệnh viện. Kết quả cho thấy, việc áp dụng đúng phương pháp giúp giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ hồi phục chức năng sau điều trị đạt trên 80%.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Phương Pháp Điều Trị

Nghiên cứu cho thấy, phương pháp phẫu thuật kết xương bằng khung cố định mang lại hiệu quả cao trong việc phục hồi chức năng cho bệnh nhân gãy xương cùng chọn.

4.2. Ứng Dụng Thực Tế Tại Các Bệnh Viện

Nhiều bệnh viện đã áp dụng thành công các phương pháp điều trị hiện đại, giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ hồi phục cho bệnh nhân gãy xương cùng chọn.

V. Kết Luận Về Điều Trị Gãy Xương Cùng Chọn

Điều trị gãy xương cùng chọn là một lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ với nhiều phương pháp hiện đại. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo phục hồi chức năng cho bệnh nhân. Tương lai của điều trị gãy xương cùng chọn hứa hẹn sẽ có nhiều tiến bộ hơn nữa.

5.1. Tương Lai Của Phương Pháp Điều Trị

Với sự phát triển của công nghệ y học, các phương pháp điều trị gãy xương cùng chọn sẽ ngày càng hiệu quả hơn, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng và an toàn.

5.2. Định Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Nghiên cứu về các phương pháp điều trị gãy xương cùng chọn sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, nhằm tìm ra những giải pháp tối ưu nhất cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Gãy thân hai xương cẳng chân là một trong những thương tổn cơ xương khớp phổ biến nhất trong cấp cứu ngoại khoa, chiếm khoảng 18% tổng số các trường hợp gãy xương tiếp nhận tại các cơ sở y tế. Sự gia tăng nhanh chóng của các phương tiện giao thông cơ giới cùng quá trình công nghiệp hóa tại Việt Nam đã làm gia tăng đáng kể số ca chấn thương nặng ở vùng cẳng chân, trong đó nhóm người trong độ tuổi lao động từ 14 đến 60 tuổi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Vùng cẳng chân có cấu tạo giải phẫu đặc thù với mặt trước trong của xương chày nằm sát ngay dưới da, hệ thống tưới máu nuôi dưỡng cho vùng một phần ba dưới rất nghèo nàn. Chính vì vậy, các tổn thương gãy xương tại đây thường rất phức tạp, dễ dẫn đến những di chứng nghiêm trọng như chậm liền xương, khớp giả, liền xương lệch trục, teo cơ cứng khớp hay nhiễm trùng lộ xương kéo dài.

Nghiên cứu được triển khai nhằm mục tiêu đánh giá toàn diện kết quả phục hồi giải phẫu và chức năng vận động của phương pháp phẫu thuật đóng đinh nội tủy SIGN có chốt trong điều trị gãy thân hai xương cẳng chân ở người lớn. Đồng thời, đề tài rút ra các chỉ định lâm sàng chuẩn xác và hoàn thiện quy trình kỹ thuật kết xương bên trong nhằm nâng cao chất lượng điều trị ngoại khoa.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên 48 bệnh nhân điều trị nội trú tại Khoa Chấn thương Chỉnh hình thuộc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong giai đoạn từ tháng 01/2002 đến tháng 06/2005. Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc khi chứng minh tính ưu việt của đinh nội tủy SIGN có chốt. Phương pháp này giúp phục hồi 100% chức năng chi thể, giảm thiểu tối đa tổn thương phần mềm, đồng thời giải quyết bài toán trang thiết bị đắt tiền cho các bệnh viện tuyến dưới nhờ hệ thống cọc ngắm cơ học không phụ thuộc tuyệt đối vào màn tăng sáng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng vững chắc của thuyết sinh cơ học kết xương hiện đại từ Hiệp hội Kết xương bên trong AO/ASIF kết hợp cùng nguyên lý huyết động học nuôi dưỡng mô xương. Theo các nghiên cứu kinh điển của Brook M., nguồn cấp máu nội tủy đóng vai trò chủ đạo nhưng khi xảy ra gãy xương, màng xương sẽ tăng sinh mạch máu bù trừ từ 10% đến 30% khối lượng tuần hoàn để thúc đẩy quá trình liền xương. Do đó, việc can thiệp phẫu thuật bảo tồn tối đa màng xương xung quanh ổ gãy là nguyên tắc cốt lõi giúp hình thành can xương nguyên phát vững chắc.

Khung lý thuyết của đề tài tích hợp ba khái niệm chuyên khoa trọng tâm:

• Đặc điểm giải phẫu khoang cẳng chân và hội chứng chèn ép khoang cấp tính với ngưỡng áp lực bệnh lý vượt quá 30 mmHg.
• Bảng phân loại gãy kín thân xương chày của hệ thống AO bao gồm ba phân nhóm mức độ từ A (gãy đơn giản), B (gãy hình chêm) đến C (gãy phức tạp nhiều mảnh).
• Thang phân loại tổn thương gãy hở của Gustilo chia thành ba mức độ từ tổn thương rách da dưới 1 cm (Độ 1), rách da từ 1 đến 10 cm (Độ 2) cho đến tổn thương dập nát phần mềm rộng trên 10 cm kèm đứt mạch máu thần kinh (Độ 3).

Về mặt lịch sử kỹ thuật, phương pháp đóng đinh nội tủy do Küntscher khởi xướng từ năm 1940 đã tạo nên bước ngoặt lớn trong phẫu thuật chỉnh hình. Sau đó, việc bổ sung hệ thống chốt định vị của Klemm vào năm 1972 và cải tiến đinh SIGN đã khắc phục hoàn toàn hiện tượng di lệch xoay, trượt ngắn chi, biến đinh nội tủy thành lựa chọn điều trị hàng đầu hiện nay.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp song song hai phương pháp hồi cứu và tiến cứu trên cỡ mẫu chuẩn gồm 48 bệnh nhân trưởng thành từ 14 tuổi trở lên. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích được áp dụng dựa trên hệ thống tiêu chuẩn chọn vào và tiêu chuẩn loại trừ nghiêm ngặt. Tiêu chuẩn chọn vào bao gồm tất cả các bệnh nhân bị gãy kín thân hai xương cẳng chân hoặc gãy hở độ 1, độ 2 đến sớm trong 6 giờ đầu khi phần mềm còn sạch. Nghiên cứu kiên quyết loại trừ các trường hợp gãy xương bệnh lý do u xương hoặc loãng xương nặng, gãy xương ở trẻ em còn sụn tiếp hợp, và các ca chỉ định kết xương bằng nẹp vít hay khung cố định ngoài.

Quy trình đánh giá kết quả lâm sàng được thiết kế chặt chẽ và chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế:

• Kết quả giải phẫu gần được thẩm định qua phim chụp X-quang theo thang đo của Larson và Bostman nhằm đánh giá độ thẳng trục và góc gập (đạt chuẩn rất tốt khi trục xương thẳng hoàn toàn, góc mở trước sau dưới 5 độ).
• Kết quả phục hồi chức năng xa được đo lường thông qua thang điểm Ter Schiphorst bao gồm các chỉ số về biên độ vận động khớp gối (gấp 135 độ, duỗi 10 độ), khớp cổ chân (gấp mu 25 độ, gấp gan 45 độ), mức độ teo cơ, ngắn chi và mức độ đau khi gắng sức.

Lý do lựa chọn hệ thống đánh giá kết hợp này xuất phát từ yêu cầu phải lượng hóa chính xác cả hai khía cạnh: hình thái liền xương trên chẩn đoán hình ảnh và khả năng tái hòa nhập vận động thực tế của người bệnh. Toàn bộ 48 bệnh nhân đều trải qua quy trình theo dõi định kỳ sau mổ tại các mốc thời gian 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng và trên 12 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu trên 48 bệnh nhân điều trị bằng đinh nội tủy SIGN có chốt mang lại những số liệu thống kê dịch tễ và lâm sàng rất rõ nét:

• Về độ tuổi và giới tính: Lứa tuổi lao động chính từ 14 đến 60 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo 85,41% (41 bệnh nhân), trong đó độ tuổi từ 14 đến 40 chiếm 56,25% (27 bệnh nhân). Nam giới chiếm đa số với tỷ lệ 81,25% (39 bệnh nhân), cao gấp 4,33 lần so với nữ giới chỉ chiếm 18,75% (9 bệnh nhân). Độ tuổi nhỏ nhất ghi nhận là 14 tuổi và lớn nhất là 74 tuổi.
• Về nguyên nhân và cơ chế chấn thương: Tai nạn giao thông là nguyên nhân hàng đầu gây ra tổn thương, chiếm 62,50% (30 bệnh nhân), tiếp theo là tai nạn sinh hoạt chiếm 27,08% (13 bệnh nhân) và các tai nạn khác chiếm 10,42% (5 bệnh nhân). Cơ chế chấn thương trực tiếp chiếm đa số với 83,33% (40 bệnh nhân), trong khi cơ chế gián tiếp chiếm 16,67% (8 bệnh nhân).
• Về đặc điểm thương tổn giải phẫu: Tổn thương phân bố đều ở các vị trí thân xương, gồm 1/3 giữa chiếm 41,67% (20 ca), 1/3 giữa dưới chiếm 33,33% (16 ca) và 1/3 trên giữa chiếm 25,00% (12 ca). Về hình thái đường gãy, gãy ngang chiếm tỷ lệ cao nhất với 66,67% (32 ca), gãy chéo vát chiếm 20,83% (10 ca) và gãy nhiều mảnh rời chiếm 12,50% (6 ca). Theo phân loại AO, nhóm gãy đơn giản độ A chiếm 87,50% (42 ca) và độ B chiếm 12,50% (6 ca). Tỷ lệ gãy kín chiếm 70,83% (34 ca) và gãy hở độ 1, 2 chiếm 29,17% (14 ca). Có 27,08% (13 ca) có tổn thương kết hợp như chấn thương sọ não (2 ca), tràn máu màng phổi (1 ca), đa gãy xương (4 ca) nhưng không có trường hợp nào rơi vào tình trạng sốc chấn thương (0%).

Thảo luận kết quả

Các phát hiện lâm sàng khẳng định tính vượt trội của kỹ thuật đóng đinh SIGN có chốt so với các kỹ thuật truyền thống. Đặc tính cơ học của đinh SIGN với độ nghiêng giải phẫu 11 độ ở đầu đinh cùng cấu trúc chốt ngang ở hai đầu trung tâm và ngoại vi tạo ra hệ thống khóa vững chắc, triệt tiêu hoàn toàn lực xoắn vặn và di lệch chồng ngắn chi. Điều này khác biệt hoàn toàn với phương pháp bó bột kinh điển – nơi nghiên cứu của Nguyễn Văn Quang từng ghi nhận tỷ lệ ngắn chi trên 1 cm lên tới 28,3% và hạn chế vận động khớp cổ chân tới 39,1%.

Bên cạnh đó, phương pháp mổ kín hoặc mở tối thiểu giúp bảo tồn nguyên vẹn bọc máu tụ quanh ổ gãy và màng xương nuôi dưỡng. Nhờ đó, thời gian liền xương trung bình đạt từ 12 đến 16 tuần, hoàn toàn tương đương với các nghiên cứu quốc tế của Jahrke AK (15,5 tuần) và Alho A (100% liền xương không biến chứng cứng khớp). Trong quá trình theo dõi, 100% bệnh nhân được vô cảm an toàn bằng phương pháp gây tê tủy sống, được hướng dẫn tập tỳ nén sớm với nạng sau 5 đến 7 ngày và xuất viện ổn định sau 7 đến 10 ngày điều trị.

Để minh họa trực quan cho các kết quả trên, dữ liệu nghiên cứu có thể được tổng hợp thông qua biểu đồ cột thể hiện tương quan giữa nguyên nhân tai nạn và nhóm tuổi lao động, cùng bảng ma trận đối chiếu tỷ lệ phục hồi biên độ vận động khớp gối và cổ chân theo từng mốc thời gian 3, 6, 9 và 12 tháng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng điều trị và nhân rộng kỹ thuật đóng đinh nội tủy SIGN có chốt trong hệ thống ngoại khoa, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm khuyến nghị hành động cụ thể:

• Chuẩn hóa chỉ định và quy trình kỹ thuật đóng đinh SIGN: Các phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình tại các bệnh viện đa khoa cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định đóng đinh SIGN cho các trường hợp gãy kín và gãy hở độ 1, độ 2 đến sớm ở vị trí dưới khớp gối 7 cm và trên khớp cổ chân 4 cm. Mục tiêu duy trì tỷ lệ liền xương đạt trên 98% và giảm thời gian phẫu thuật trung bình xuống dưới 60 phút mỗi ca, thực hiện ngay từ Quý I/2026.
• Đầu tư đồng bộ trang thiết bị và chuyển giao công nghệ cho y tế tuyến cơ sở: Ban Giám đốc các bệnh viện tuyến tỉnh phối hợp cùng Sở Y tế địa phương trang bị bộ dụng cụ cọc ngắm cơ học SIGN hoàn chỉnh. Kỹ thuật này không phụ thuộc bắt buộc vào máy X-quang tăng sáng trong mổ, giúp tiết kiệm hơn 50% chi phí đầu tư thiết bị đắt tiền, hướng tới mục tiêu 80% bệnh viện tuyến tỉnh làm chủ kỹ thuật trong giai đoạn 2026 - 2028.
• Thiết lập phác đồ phục hồi chức năng sớm và theo dõi rút chốt động hóa: Khoa Ngoại chấn thương kết hợp cùng Khoa Phục hồi chức năng hướng dẫn 100% người bệnh thực hiện bài tập vận động cơ đùi và cổ chân ngay sau 48 giờ mổ, bắt đầu tỳ nén trọng lực từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 7. Đồng thời, chủ động hẹn lịch rút bớt chốt ngang ngoại vi sau 8 đến 10 tuần nhằm chuyển đinh sang chế độ động lực học, kích thích liền xương nhanh hơn.
• Nâng cao năng lực sơ cấp cứu bất động ban đầu: Trung tâm Cấp cứu 115 và các trạm y tế cơ sở cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng cố định tạm thời gãy cẳng chân bằng nẹp chuẩn, đảm bảo 100% trường hợp không bị di lệch thứ phát gây thủng da biến gãy kín thành gãy hở trước khi chuyển viện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực hành thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Bác sĩ phẫu thuật chấn thương chỉnh hình: Tài liệu cung cấp hướng dẫn chi tiết từng bước về kỹ thuật mở tủy qua lối vào bờ ngoài lồi củ trước xương chày, thao tác nắn chỉnh gián tiếp, kỹ năng sử dụng cọc ngắm Target Arm để bắt chốt chính xác mà không bị nhiễm xạ tia X.
• Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và học viên chuyên khoa ngoại: Luận văn là hình mẫu chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu kết hợp tiến cứu và hồi cứu, cách thức ứng dụng hệ thống phân loại AO, Gustilo cũng như phương pháp thu thập và xử lý số liệu y sinh học theo các thang điểm quốc tế Larson - Bostman và Ter Schiphorst.
• Cán bộ quản lý y tế và lãnh đạo bệnh viện công lập/tư nhân: Cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu phân tích kinh tế y tế để thẩm định việc đưa hệ thống đinh nội tủy SIGN vào danh mục kỹ thuật điều trị thường quy, tối ưu hóa nguồn lực đầu tư mà vẫn đảm bảo hiệu quả điều trị cao.
• Kỹ thuật viên vật lý trị liệu và điều dưỡng ngoại khoa: Nắm vững tiến trình liền can xương sinh học để xây dựng kế hoạch tập luyện phục hồi biên độ vận động khớp, giảm phù nề chi và theo dõi phát hiện sớm các dấu hiệu nhiễm trùng chân đinh.

Câu hỏi thường gặp

• Đinh nội tủy SIGN có chốt mang lại ưu thế gì vượt trội so với phẫu thuật nẹp vít? Phẫu thuật nẹp vít đòi hỏi phải rạch mở rộng ổ gãy làm tổn thương nghiêm trọng màng xương và hệ thống mạch máu nuôi dưỡng, dễ dẫn đến biến chứng chậm liền xương hoặc nhiễm trùng. Ngược lại, đinh SIGN được đưa vào trong ống tủy qua đường rạch nhỏ, giữ vững trục xương nhờ các chốt ngang định vị và bảo tồn tối đa nguồn cấp máu tự nhiên giúp xương liền nhanh và chắc chắn hơn.

• Tại sao kỹ thuật đóng đinh SIGN lại đặc biệt phù hợp với điều kiện y tế tuyến tỉnh tại Việt Nam? Hệ thống đinh SIGN được thiết kế thông minh đi kèm bộ khung định hướng cọc ngắm cơ học bên ngoài. Cấu tạo này cho phép phẫu thuật viên xác định chính xác lỗ bắt vít chốt ngang ở cả hai đầu xương chày mà không bắt buộc phải có màn tăng sáng C-arm đắt tiền, vừa tiết kiệm chi phí vừa bảo vệ kíp mổ khỏi phơi nhiễm phóng xạ.

• Bệnh nhân sau khi mổ đóng đinh SIGN bao lâu thì có thể tập đi lại và tỳ nén trọng lượng? Nhờ độ vững chắc cơ học cao của thân đinh và hệ thống chốt chống xoay, bệnh nhân thường được khuyến khích bắt đầu các bài tập co cơ tĩnh ngay sau mổ từ 24 đến 48 giờ. Từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 7 sau mổ, người bệnh đã có thể tập đi lại với nạng có tỳ nén một phần trọng lực lên chân đau, rút ngắn thời gian nằm viện xuống chỉ còn 7 đến 10 ngày.

• Khi nào cần thực hiện thủ thuật rút bớt chốt ngang để chuyển sang chế độ động hóa ổ gãy? Đối với các trường hợp gãy xương có nguy cơ chậm liền hoặc sau thời gian từ 8 đến 10 tuần kiểm tra X-quang thấy can xương phát triển chậm, phẫu thuật viên sẽ tiến hành tiểu phẫu rút bớt vít chốt ở đầu ngoại vi. Việc này giúp trọng lực cơ thể tác động trực tiếp nén ép hai đầu xương gãy vào nhau theo trục dọc, tạo kích thích sinh học thúc đẩy quá trình liền xương diễn ra mạnh mẽ.

• Những trường hợp gãy hở cẳng chân nào được phép chỉ định đóng đinh nội tủy SIGN? Chỉ định đóng đinh nội tủy SIGN được áp dụng an toàn cho các trường hợp gãy hở độ 1 và độ 2 theo thang phân loại Gustilo với điều kiện bệnh nhân đến viện sớm trong vòng 6 giờ đầu sau tai nạn, vết thương phần mềm tương đối sạch, được cắt lọc triệt để và không có dấu hiệu nhiễm trùng tại chỗ.

Kết luận

• Đề tài đã nghiên cứu toàn diện trên 48 bệnh nhân gãy thân hai xương cẳng chân điều trị bằng đinh nội tủy SIGN có chốt tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, khẳng định phương pháp đạt tỷ lệ phục hồi chức năng xuất sắc và an toàn cao.
• Độ tuổi lao động từ 14 đến 60 tuổi chiếm tỷ lệ 85,41% với nguyên nhân chủ yếu do tai nạn giao thông chiếm 62,50%, đòi hỏi phương pháp điều trị phải đảm bảo phục hồi chức năng vận động sớm nhất.
• Đinh SIGN có chốt thể hiện tính ưu việt cơ sinh học vượt trội, chống lại hiệu quả các di lệch xoay và gập góc, bảo tồn nguồn mạch máu màng xương và rút ngắn thời gian liền xương trung bình xuống còn 12 đến 16 tuần.
• Hệ thống định vị cơ học Target Arm giúp giải phóng sự phụ thuộc vào màn tăng sáng, mang lại giải pháp điều trị ngoại khoa chất lượng cao, chi phí hợp lý và phù hợp triển khai rộng rãi tại các bệnh viện tuyến cơ sở trong giai đoạn 2026 - 2030.
• Các đơn vị y tế và bác sĩ chuyên khoa ngoại chấn thương cần khẩn trương cập nhật quy trình kỹ thuật, chuẩn hóa chỉ định và áp dụng phác đồ phục hồi chức năng sớm nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

§Æt vÊn ®Ò G·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n lµ lo¹i th¬ng tæn thêng gÆp phæ biÕn c¶ trong thêi b×nh còng nh thêi chiÕn do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ë níc ta tû lÖ g·y th©n 2 x- ¬ng c¼ng ch©n cã xu híng t¨ng cao do sù ph¸t triÓn cña c¸c ph¬ng tiÖn giao th«ng c¬ giíi vµ lao ®éng c«ng nghiÖp hãa, nã chiÕm tû lÖ 18% c¸c lo¹i g·y x¬ng vµ gÆp phæ biÕn ë løa tuæi lao ®éng [6], [23]. Do nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt vÒ cÊu t¹o gi¶i phÉu vïng c¼ng ch©n vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm vÒ c¬ chÕ chÊn th- ¬ng ë c¼ng ch©n mµ møc ®é tæn th¬ng gi¶i phÉu trong g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n rÊt ®a d¹ng, møc ®é tæn th¬ng gi¶i phÉu bÖnh kh¸c nhau nªn ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n còng rÊt phong phó ®a d¹ng. Do tÝnh chÊt th¬ng tæn g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n ngµy cµng cã tÝnh chÊt phøc t¹p h¬n, nÆng nÒ h¬n nªn viÖc ®iÒu trÞ g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ hay ®Ó l¹i biÕn chøng, di chøng nÆng nÒ nh chËm liÒn x¬ng, khíp gi¶, liÒn x¬ng di lÖch, teo c¬ cøng khíp,…§Æc biÖt lµ dÔ bÞ biÕn chøng nhiÔm khuÈn æ g·y, viªm khuyÕt phÇn mÒm, lé x¬ng æ g·y, viªm rß x¬ng kÐo dµi,… Nguyªn nh©n dÉn ®Õn c¸c biÕn chøng, di chøng nµy lµ do nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau, nhng nguyªn nh©n phæ biÕn thêng gÆp lµ do cha ®¸nh gi¸ hÕt møc ®é tæn th¬ng gi¶i phÉu bÖnh, lùa chän chØ ®Þnh, ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ 1 kh«ng thÝch hîp, thùc hiÖn kü thuËt kh«ng tèt, thËm chÝ lùa chän chØ ®Þnh, ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ sai nguyªn t¾c xö trÝ c¬ b¶n dÉn ®Õn nh÷ng biÕn chøng hËu qu¶ nghiªm träng,… Mét nguyªn nh©n kh¸c cßn do ®iÒu kiÖn trang thiÕt bÞ y tÕ vµ kinh nghiÖm xö trÝ c¸c th¬ng tæn ë mét sè c¬ së ®iÒu trÞ cßn h¹n chÕ nªn còng lµm ¶nh hëng kh«ng Ýt tíi kÕt qu¶ ®iÒu trÞ lo¹i tæn th¬ng nµy.

Ph¬ng ph¸p kinh ®iÓn ®Ó ®iÒu trÞ g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n rÊt ®a d¹ng, phô thuéc chñ yÕu vµo tÝnh chÊt tæn th¬ng gi¶i phÉu bÖnh , g·y kÝn hay g·y hë , g·y ®¬n gi¶n hay phøc t¹p ,vÞ trÝ æ g·y x¬ng , g·y do c¬ chÕ trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp.Tïy theo møc ®é tæn th¬ng phÇn mÒm kÌm theo , tïy theo møc ®é « nhiÔm kÌm theo mµ cã nh÷ng ph- ¬ng ph¸p ®iÒu trÞ cô thÓ thÝch hîp. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, thÕ giíi còng nh trong níc ®· cã nhiÒu tiÕn bé trong ®iÒu trÞ c¸c lo¹i tæn th¬ng phøc t¹p nµy.Quan ®iÓm ®iÒu trÞ còng cã nhiÒu thèng nhÊt nh chØ ®Þnh ®iÒu trÞ phÉu thuËt kÕt x¬ng bªn trong , chØ ®Þnh phÉu thuËt kÕt x¬ng bªn ngoµi b»ng c¸c khung cè ®Þnh ngo¹i vi ®èi víi tõng lo¹i , tõng møc ®é tæn th¬ng gi¶i phÉu bÖnh , chÊt lîng ®iÒu trÞ phÉu thuËt ®· cã nhiÒu tiÕn bé , h¹n chÕ ®îc nh÷ng di biÕn chøng xÊu. Ph¬ng ph¸p ®iÒu trÞ phÉu thuËt kÕt x¬ng bªn trong gÇn ®©y chñ yÕu vÉn lµ kÕt x¬ng nÑp vis , kÕt x¬ng ®inh néi tñy. §Æc biÖt ®èi víi g·y x¬ng chµy cã xu híng ph¸t triÓn kÕt x¬ng bªn trong b»ng c¸c lo¹i ®inh néi tñy cã chÊt lîng cao 2 nh chÊt lîng vËt liÖu s¶n xuÊt , ®inh cã chèt ngang ®Þnh vÞ chèng c¸c lo¹i di lÖch xoay…vv.

Mét sè c¬ së ®iÒu trÞ chuyªn khoa s©u ë c¸c bÖnh viÖn tuyÕn trung ¬ng cã ®iÒu kiÖn trang thiÕt bÞ y tÕ hiÖn ®¹i ®· ph¸t triÓn c¸c ph¬ng ph¸p kÕt x¬ng bªn trong kÝn díi m¸y X.quang mµn h×nh t¨ng s¸ng kh«ng më æ g·y ®· lµm chÊt lîng ®iÒu trÞ t¨ng ®¸ng kÓ. Ph¬ng ph¸p kÕt x¬ng bªn trong x¬ng chµy b»ng ®inh néi tñy ®· ®îc nhiÒu t¸c gi¶ trong vµ ngoµi níc ¸p dông tõ l©u , gÇn ®©y víi sù ph¸t triÓn cña ®inh néi tñy cã chèt ngang , nhiÒu t¸c gi¶ còng ®· kh¼ng ®Þnh tÝnh u viÖt cña ®inh néi tñy ®èi víi lo¹i tæn th¬ng g·y th©n x¬ng chµy. ë ViÖt Nam tõ nh÷ng n¨m 90 ph¬ng ph¸p kÕt x¬ng bªn trong b»ng ®inh néi tñy cã chèt ngang ®· ®îc thùc hiÖn ë 1 sè bÖnh viÖn nh Trung t©m chÊn th¬ng chØnh h×nh Thµnh phè Hå ChÝ Minh , khoa chÊn th¬ng chØnh h×nh bÖnh viÖn Trung ¬ng qu©n ®éi 108 , khoa chÊn th¬ng chØnh h×nh bÖnh viÖn 103 , khoa chÊn th¬ng chØnh h×nh bÖnh viÖn Xanh P«n , bÖnh viÖn ViÖt §øc …vv. Tõ n¨m 2002 khoa chÊn th¬ng chØnh h×nh bÖnh viÖn Trung ¬ng qu©n ®éi 108 ®îc trang bÞ dông cô vµ ®inh néi tñy cña SIGN hoµn chØnh , ®· tiÕn hµnh ®iÒu trÞ kÕt x¬ng bªn trong cho nhiÒu trêng hîp g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n.

Chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu “ §¸nh gi¸ kÕt qu¶ phÉu thuËt ®ãng ®inh néi tñy SIGN cã chèt ®iÒu trÞ g·y th©n 2 x- 3 ¬ng c¼ng ch©n ë ngêi lín ” t¹i khoa chÊn th¬ng chØnh h×nh bÖnh viÖn Trung ¬ng qu©n ®éi 108 nh»m môc ®Ých : 1. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ( dùa trªn sù liÒn x¬ng , biÕn chøng , di chøng vµ phôc håi chøc n¨ng ), u nhîc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p kÕt x¬ng bªn trong x¬ng chµy b»ng ®inh néi tñy SIGN cã chèt.Tõ kÕt qu¶ thu ®îc rót ra nhËn xÐt vÒ chØ ®Þnh vµ kü thuËt cña ph¬ng ph¸p. 4 Ch¬ng I Tæng quan 1. §Æc ®iÓm gi¶i phÉu sinh lý c¼ng ch©n.

C¼ng ch©n cã 2 x¬ng: x¬ng chµy, x¬ng m¸c. - X¬ng chµy ë trªn h¬i cong ra ngoµi, ë díi cong vµo trong, nªn x¬ng chµy h¬i cong h×nh ch÷ S. H×nh c¸i chµy nªn gäi lµ x¬ng chµy. + Th©n x¬ng chµy h×nh l¨ng trô tam gi¸c, trªn to díi nhá, h×nh èng trßn.

1/3 díi x¬ng chµy cã cÊu tróc h×nh trßn tiÕp gi¸p víi phÇn x¬ng ë trªn h×nh l¨ng trô tam gi¸c - ®©y lµ ®iÓm yÕu cña x¬ng nªn dÔ g·y vµ khã liÒn.[4] - X¬ng m¸c lµ mét x¬ng dµi ë ngoµi c¼ng ch©n, m¶nh, Ýt chÞu lùc t× nÐn cña träng lîng c¬ thÓ, v× thÕ cã thÓ lÊy 2/3 x¬ng m¸c còng kh«ng ¶nh hëng ®Õn chøc n¨ng chi díi. Nhng ®Çu díi quan träng v× nã gãp phÇn t¹o nªn sù v÷ng ch¾c cña khíp cæ ch©n.[4] , [51] - MÆt trong x¬ng chµy ¸p s¸t ngay díi da, chØ cã mét líp máng tÕ bµo liªn kÕt phñ phÝa trªn, cßn x¬ng m¸c cã c¬ che phñ hoµn toµn. - Hai x¬ng nèi liÒn víi nhau bëi mét mµng liªn cèt dµy, hÑp ë trªn réng ë díi.1: ThiÕt ®å c¾t ngang c¼ng ch©n [4] 6 H×nh 1.2 H×nh thÓ ngoµi mÆt tríc 2 x¬ng c¼ng ch©n 1. M¹ch m¸u nu«i dìng ë x¬ng chµy - §éng m¹ch nu«i tuû x¬ng: §i vµo lç nu«i x¬ng ë mÆt sau 1/3 gi÷a tiÕp gi¸p víi 1/3 trªn x¬ng chµy, ®©y lµ nguån nu«i chñ yÕu.

- C¸c ®éng m¹ch nu«i ®Çu hµnh x¬ng. - C¸c ®éng m¹ch mµng x¬ng cã nguån gèc tõ c¸c c¬. Khi g·y ë 1/3 gi÷a ®éng m¹ch tuû x¬ng dÔ bÞ tæn th¬ng vµ khi ®ã ®éng m¹ch mµng x¬ng thay thÕ ®¸ng kÓ viÖc cÊp m¸u nu«i x¬ng (Brook M.) thêng kho¶ng 10 – 30% khèi lîng [4] , [8] , [27] .3 M¹ch m¸u nu«i dìng 1. §Æc ®iÓm phÇn mÒm ë x¬ng chµy C¸c c¬ vïng c¼ng ch©n ph©n bè kh«ng ®Òu, mÆt tríc x¬ng chµy n»m ngay díi da, kh«ng cã c¬ che phñ.

Da ë ®©y dÝnh vµo cèt m¹c x¬ng chµy, kÐm di ®éng. V× thÕ khi g·y 2 x¬ng c¼ng ch©n dÔ bÞ g·y hë ë mÆt tríc trong; mÆt sau cã nhiÒu c¬ to khoÎ b¸m do ®ã khi g·y x¬ng chµy dÔ më gãc ra sau. Ph©n vïng gi¶i phÉu khoang c¼ng ch©n - Mµng liªn cèt, 2 v¸ch liªn c¬ chia c¼ng ch©n ra 3 khoang: khoang tríc, khoang ngoµi vµ khoang sau. Khoang sau ®îc c©n c¼ng ch©n chia lµm 2 khoang: khoang sau n«ng vµ khoang sau s©u.

- Khoang tríc cã c¬ chµy tríc, c¬ duçi dµi ngãn c¸i, c¬ duçi chung ngãn ch©n vµ cã bã m¹ch thÇn kinh chµy tríc. - Khoang ngoµi chøa c¬ m¸c dµi, c¬ m¸c ng¾n, thÇn kinh m¸c n«ng võa vËn ®éng võa c¶m gi¸c. - Khoang sau n«ng: ¨n th«ng víi vïng khoeo. Chøa ®ùng 4 c¬, 3 c¬ lµm gÊp gèi, gÊp gan bµn ch©n: 2 c¬ sinh ®«i vµ c¬ gan ch©n gµy.

C¬ dÐp víi chøc n¨ng gÊp gan bµn ch©n, cã g©n néi c¬ dµy, ch¾c. Trong khoang cã thÇn kinh h«ng chia 2 nh¸nh: h«ng khoeo ngoµi vµ h«ng khoeo trong. - Khoang sau s©u: v¸ch tríc lµ mµng liªn cèt, v¸ch sau lµ c©n c¼ng ch©n s©u. §©y lµ khoang ë s©u nhÊt vµ lín nhÊt, ®êng lªn khoeo bÞ bÞt kÝn b»ng cung c¬ dÐp dµy ch¾n, n»m trong khoang nµy ngay díi c©n c¼ng ch©n s©u lµ bã m¹ch chµy sau vµ ®éng m¹ch m¸c thÇn kinh chµy sau ®i theo bã m¹ch, chia lµm 2 nh¸nh chi phèi c¶m gi¸c cho gan bµn ch©n (trõ bê ngoµi).4 C¸c khoang c¼ng ch©n.

Khi g·y 2 x¬ng c¼ng ch©n, m¸u tõ æ g·y ch¶y vµo c¸c khoang ®Æc biÖt lµ khoang sau s©u: sù di lÖch cña 2 ®Çu g·y, sù phï nÒ cña c¸c c¬ trong khoang do chÊn th¬ng. C¸c yÕu tè ®ã lµm t¨ng lªn thÓ träng c¸c thµnh phÇn trong khoang nhanh chãng, ®iÒu ®ã g©y ra héi chøng chÌn Ðp khoang - 1 cÊp cøu trong g·y 2 x¬ng c¼ng ch©n. §Æc ®iÓm tæn th¬ng gi¶i phÉu trong g·y 2 x- ¬ng c¼ng ch©n 1. C¬ chÕ chÊn th¬ng vµ th¬ng tæn gi¶i phÉu bÖnh - C¬ chÕ chÊn th¬ng g©y g·y th©n 2 x¬ng c¼ng ch©n bao gåm: trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp.

+ Trong c¬ chÕ chÊn th¬ng trùc tiÕp, lùc chÊn th¬ng ®Ëp trùc tiÕp vµo c¼ng ch©n g©y g·y x¬ng v× thÕ 2 x¬ng g·y ngang møc, phÇn mÒm xung quanh æ g·y, ®Æc biÖt líp da ë mÆt tríc trong cã thÓ bÞ bÇm dËp, dÔ ho¹i tö thø ph¸t. 1 0 + Trong c¬ chÕ chÊn th¬ng gi¸n tiÕp: lùc g©y g·y x- ¬ng lµ lùc xo¾n vÆn, uèn bÎ c¼ng ch©n nªn thêng lµm x¬ng chµy bÞ g·y chÐo v¸t, g·y xo¾n, x¬ng m¸c thêng g·y thø ph¸t vµ g·y thêng cao h¬n x¬ng chµy. So víi c¬ chÕ chÊn th¬ng trùc tiÕp th× ë c¬ chÕ nµy phÇn mÒm Ýt bÞ tæn th¬ng h¬n. [23] - V× vËy, n¾m ®îc bÖnh sö vµ hiÓu biÕt c¬ chÕ chÊn th¬ng lµ rÊt quan träng, nã cã thÓ híng tíi viÖc x¸c ®Þnh di lÖch ban ®Çu, h×nh th¸i g·y x¬ng vµ tiªn lîng vÒ phÇn mÒm.

§é tæn th¬ng phÇn mÒm trong g·y kÝn x¬ng chµy lµ kh¸ quan träng trong x¸c ®Þnh tiªn lîng vµ dù phßng biÕn chøng. [29] - VÒ vÊn ®Ò tiªn lîng Johner vµ Wruhs thÊy r»ng kÕt qu¶ X.quang sau n¾n chØnh bã bét lµ kh«ng quan träng. Tr¸i l¹i h×nh th¸i g·y, møc ®é g·y, c¸c m¶nh rêi cã ¶nh hëng ®¸ng kÓ trong tiªn lîng.