Đề Tài Khóa Luận: Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Sang Thị Trường EU

Luận văn tốt nghiệp TMU phân tích chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU, góp phần phát triển kinh tế.

• Tác giả: Đỗ Thị Thắm
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Minh
• Trường học: Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Sang Thị Trường EU
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM LƯỢC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG EU
• 1.1. Tổng quan về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản
• 1.1.1. Khái quát chung về ngành thủy sản
• 1.1.2. Khái quát chung về xuất khẩu
• 1.1.3. Khái quát chung về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản
• 1.2. Nội dung đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản
• 1.2.1. Đẩy mạnh xuất khẩu mang tính quy mô
• 1.2.2. Đẩy mạnh xuất khẩu mang tính chất lượng
• 1.2.3. Đẩy mạnh xuất khẩu mang tính hiệu quả
• 1.3. Các chỉ tiêu đánh giá hoạt động đẩy mạnh xuất thủy sản sang thị trường EU
• 1.3.1. Chỉ tiêu đánh giá theo chiều rộng
• 1.3.2. Chỉ tiêu đánh giá theo chiều sâu
• 1.4. Các nguyên tắc và công cụ đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU
• 1.4.1. Về nguyên tắc
• 1.4.2. Về công cụ
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG EU GIAI ĐOẠN 2018 – 2020 và 6 THÁNG ĐẦU NĂM 2021
• 2.1. Tổng quan thị trường thủy sản EU và các nhân tố ảnh hưởng đến đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU
• 2.1.1. Tổng quan thị trường thủy sản EU
• 2.1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU
• 2.2. Thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2018 – 2020 và 6 tháng đầu năm 2021
• 2.2.1. Về kim ngạch xuất khẩu
• 2.2.2. Về cơ cấu mặt hàng xuất khẩu
• 2.2.3. Về thị trường xuất khẩu
• 2.2.4. Về hiệu quả xuất khẩu
• 2.3. Đánh giá thực trạng xuất khẩu thủy sản EU
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG III: CÁC ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ VỀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG EU
• 3.1. Quan điểm, định hướng và mục tiêu nhằm đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU
• 3.1.1. Quan điểm phát triển
• 3.1.2. Định hướng phát triển
• 3.1.3. Mục tiêu thực hiện
• 3.2. Giải pháp hỗ trợ đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU
• 3.2.1. Giải pháp hỗ trợ từ Nhà nước
• 3.2.2. Giải pháp từ các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản
• 3.2.3. Các Kiến nghị về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Sang Thị Trường EU

Ngành thủy sản Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt là trong hoạt động xuất khẩu. Xuất khẩu thủy sản không chỉ mang lại nguồn thu lớn cho đất nước mà còn tạo công ăn việc làm cho hàng triệu người dân. Tuy nhiên, để đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản sang thị trường EU, cần có những chiến lược và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường này.

1.1. Tình Hình Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Sang EU

Thị trường EU là một trong những thị trường lớn nhất cho thủy sản Việt Nam, chiếm khoảng 18% tổng kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, ngành thủy sản đang phải đối mặt với nhiều thách thức như rào cản kỹ thuật và yêu cầu về chất lượng.

1.2. Vai Trò Của Ngành Thủy Sản Trong Kinh Tế Việt Nam

Ngành thủy sản không chỉ đóng góp vào GDP mà còn tạo ra hàng triệu việc làm cho người dân. Xuất khẩu thủy sản giúp tăng cường vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

II. Những Thách Thức Trong Xuất Khẩu Thủy Sản Sang Thị Trường EU

Mặc dù có nhiều tiềm năng, ngành thủy sản Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong việc xuất khẩu sang EU. Các vấn đề như chất lượng sản phẩm, quy định về an toàn thực phẩm và rào cản kỹ thuật đang gây khó khăn cho doanh nghiệp xuất khẩu.

2.1. Rào Cản Kỹ Thuật Trong Xuất Khẩu Thủy Sản

EU áp dụng nhiều tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm và vệ sinh. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp thủy sản Việt Nam phải đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất.

2.2. Cạnh Tranh Khốc Liệt Từ Các Nước Khác

Thị trường EU không chỉ có sản phẩm từ Việt Nam mà còn từ nhiều quốc gia khác. Sự cạnh tranh này yêu cầu các doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng và giảm giá thành sản phẩm.

III. Giải Pháp Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Thủy Sản Sang Thị Trường EU

Để vượt qua các thách thức, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường xúc tiến thương mại.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Sản Xuất

Đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường EU.

3.2. Tăng Cường Xúc Tiến Thương Mại

Các doanh nghiệp cần chủ động tham gia các hội chợ thương mại quốc tế và xây dựng thương hiệu mạnh để nâng cao nhận thức về sản phẩm thủy sản Việt Nam.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Xuất Khẩu Thủy Sản

Nghiên cứu thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng chỉ ra những hạn chế cần khắc phục. Việc áp dụng các giải pháp đã đề xuất sẽ giúp cải thiện tình hình xuất khẩu trong tương lai.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Giải Pháp Đã Áp Dụng

Nhiều doanh nghiệp đã cải thiện được chất lượng sản phẩm và tăng trưởng doanh thu nhờ áp dụng các giải pháp mới trong sản xuất và marketing.

4.2. Những Hạn Chế Cần Khắc Phục

Mặc dù có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng được tiêu chuẩn của EU, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức liên quan.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam Sang EU

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU có nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Để phát triển bền vững, cần có những chiến lược dài hạn và sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan.

5.1. Tương Lai Của Ngành Thủy Sản Việt Nam

Ngành thủy sản có thể phát triển mạnh mẽ nếu các doanh nghiệp chú trọng đến chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

5.2. Vai Trò Của Chính Sách Nhà Nước

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU" được thực hiện bởi sinh viên Đỗ Thị Thắm (chuyên ngành Quản lý kinh tế, Khoa Kinh tế - Luật, Trường Đại học Thương mại) dưới sự hướng dẫn của Th.S Nguyễn Minh Phương vào năm 2021. Đề tài được lựa chọn dựa trên bối cảnh thực tiễn của ngành thủy sản Việt Nam – một ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp nguồn ngoại tệ lớn và chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước ra thế giới (theo số liệu WITS, 2020).

Trong mạng lưới thương mại quốc tế của Việt Nam, Liên minh châu Âu (EU) là thị trường nhập khẩu thủy sản lớn thứ hai, chiếm tỷ trọng 18% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Trong giai đoạn 2014 – 2018, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này đạt mức bình quân 9,1%/năm. Tuy nhiên, EU là thị trường có tính bảo hộ cao với hệ thống rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt về kiểm dịch, vệ sinh an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn môi trường và truy xuất nguồn gốc. Thời gian gần đây, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU gặp nhiều trở ngại lớn: hàng loạt lô hàng bị trả về do không đạt tiêu chuẩn vệ sinh, cảnh báo "thẻ vàng" từ Ủy ban Châu Âu (EC) liên quan đến hoạt động đánh bắt hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), cùng với sự đứt gãy chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19.

Ở chiều ngược lại, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) chính thức có hiệu lực đã mở ra cơ hội lớn về thuế quan khi gần 50% số dòng thuế có thuế suất cơ sở 0 - 22% được xóa bỏ về 0% ngay lập tức (khoảng 840 dòng thuế), 50% số dòng thuế còn lại được đưa về 0% theo lộ trình 3 - 7 năm, kèm theo hạn ngạch thuế quan riêng cho cá ngừ đóng hộp (11.500 tấn) và cá viên (500 tấn). Trước tình hình đó, yêu cầu nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy xuất khẩu thủy sản vào EU là đòi hỏi cấp bách.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm:

1. Đưa ra cái nhìn tổng quan về tình hình sản xuất, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2018 – 2020 và 6 tháng đầu năm 2021.
2. Đề xuất một số giải pháp giúp đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm 3 nội dung cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản.
2. Phân tích thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2018 – 2020 và 6 tháng đầu năm 2021; đánh giá thành công, hạn chế và tìm ra nguyên nhân dẫn tới khó khăn, rào cản khi tham gia thị trường này.
3. Đưa ra các đề xuất và kiến nghị giúp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường EU.
• Phạm vi nội dung: Hoạt động đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU theo cả chiều rộng (quy mô sản lượng, kim ngạch) và chiều sâu (chất lượng, chuyển dịch cơ cấu mặt hàng và thị trường).
• Phạm vi không gian: Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam và thị trường EU.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2018 – 2020 và 6 tháng đầu năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên việc hệ thống hóa các định nghĩa và quy định pháp lý hiện hành:

• Khái niệm ngành thủy sản: Tiếp cận theo Giáo trình Hệ thống và quản lý nuôi trồng thủy sản (Đại học Huế, 2011) và Luật Thủy sản năm 2017 (Luật số 18/2017/QH14), xác định ngành bao gồm bảo vệ, phát triển nguồn lợi, nuôi trồng, khai thác, chế biến, thương mại xuất nhập khẩu thủy sản.
• Khái niệm xuất khẩu: Căn cứ Khoản 1 Điều 28 Luật Thương mại năm 2005 (Luật số 36/2005/QH11).
• Khái niệm đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản: Dẫn chiếu theo định nghĩa của Bộ Công Thương, được hiểu là phương thức và tổng hợp các biện pháp, chính sách nhằm gia tăng sản lượng, giá trị kim ngạch và mở rộng thị trường dựa trên lợi thế quốc gia và cơ hội thương mại.
• Khung đánh giá hoạt động xuất khẩu gồm hai nhóm chỉ tiêu:
  • Nhóm chỉ tiêu theo chiều rộng: Mức tăng tuyệt đối sản lượng ($\Delta Q = Q_1 - Q_0$); tốc độ tăng trưởng sản lượng; kim ngạch xuất khẩu ($M = P \times Q$); mức tăng tuyệt đối kim ngạch ($\Delta M = M_t - M_0$); tốc độ tăng trưởng kim ngạch ($g = \frac{\Delta M}{M_0} \times 100%$).
  • Nhóm chỉ tiêu theo chiều sâu: Sự cải thiện chất lượng hàng hóa; sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng ($R(A) = \frac{M(A)}{M} \times 100%$); sự chuyển dịch cơ cấu thị trường xuất khẩu giữa các nước thành viên trong khối EU.
• Hệ thống nguyên tắc và công cụ áp dụng: Nguyên tắc phát triển bền vững, tự do hóa thương mại, nguyên tắc minh bạch và ổn định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Các công cụ quản lý nhà nước gồm hệ thống văn bản pháp luật (Nghị quyết 06-NQ/TW, Nghị quyết 280-CP, Quyết định 339/QĐ-TTg, Quyết định 174/QĐ-TTg, Nghị định 42/2019/NĐ-CP, Thông tư 17/2021/TT-BTC, Quyết định 11039/QĐ-BCT, Quyết định 42/QĐ-XNK) và các chính sách quản lý mặt hàng, thị trường, thuế suất 0% cho hàng thủy sản xuất khẩu, chính sách khuyến khích chế biến sâu trên 70%.
• Các quy định chuyên biệt từ phía EU: Quy định truy xuất nguồn gốc số 1379/2013, quy định tiêu chuẩn vi sinh vật số 2073/2005, quy định chống khai thác IUU, cùng hệ thống chứng nhận an toàn thực phẩm quốc tế gồm HACCP, GlobalGAP, IFS và BRC.

Về phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận: Vận dụng phép biện chứng duy vật và chủ nghĩa duy vật lịch sử để bảo đảm tính khách quan.
• Phương pháp nghiên cứu cụ thể: Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp qua tài liệu khoa học và báo cáo chuyên ngành; phương pháp thống kê mô tả nhằm tính toán các chỉ tiêu số tuyệt đối và số tương đối; phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh số liệu qua các năm; phương pháp mô hình hóa và phân tích hệ thống.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ cơ sở dữ liệu WITS (World Bank/Liên Hợp Quốc), Đài quan sát EUMOFA, Cơ quan Thống kê Châu Âu (Eurostat), Tổng cục Hải quan Việt Nam, Bộ Công Thương (Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ, Cục Xuất nhập khẩu), Văn phòng SPS Việt Nam, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Cục Quản lý Chất lượng Nông lâm sản và Thủy sản (NAFIQAD) và Tổng cục Thủy sản.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU

Chương này tập trung làm rõ bản chất kinh tế và các đặc trưng của ngành thủy sản: ngành sản xuất vật chất hỗn hợp, tính liên ngành cao, phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên, suất đầu tư ban đầu lớn nhưng vòng quay vốn nhanh. Hoạt động xuất khẩu thủy sản giữ vai trò tạo nguồn ngoại tệ phục vụ nhập khẩu tư liệu sản xuất, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ven biển và giải quyết việc làm.

Nội dung đẩy mạnh xuất khẩu được tác giả phân định rõ thành ba phương diện: quy mô, chất lượng và hiệu quả. Về quy mô, xuất khẩu gắn liền với quá trình mở rộng thị trường thông qua 15 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đặc biệt là EVFTA, cùng việc thiết lập hệ sinh thái xúc tiến thương mại số của Bộ Công Thương. Về chất lượng, việc ban hành các tiêu chuẩn kỹ thuật (như Thông tư 17/2021/TT-BTC) và các biện pháp kiểm soát của NAFIQAD phối hợp với Hải quan nhằm chấm dứt tình trạng bơm tạp chất vào thủy sản là điều kiện bắt buộc để bảo vệ uy tín thương hiệu. Về hiệu quả, ngành thủy sản chuyển đổi cơ cấu theo mô hình kinh tế tuần hoàn, tuân thủ Luật Thủy sản 2017 và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định 339/QĐ-TTg về 3 trụ cột: khai thác, bảo tồn và nuôi trồng gắn với chế biến. Chương I cũng thiết lập hệ thống công thức toán kinh tế đo lường biến động xuất khẩu theo chiều rộng và chiều sâu, đồng thời phân tích các nhóm công cụ chính sách quản lý nhà nước từ thuế quan, kiểm tra chất lượng đến xúc tiến thương mại.

Chương II: Thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2018 – 2020 và 6 tháng đầu năm 2021

Chương II phác thảo tổng quan thị trường tiêu thụ EU với quy mô 27 quốc gia thành viên, 447 triệu dân (thống kê tháng 1/2021 của Eurostat). Mức tiêu thụ thủy sản bình quân đạt 24,3 kg/người/năm (năm 2020, theo EUMOFA), tổng lượng tiêu thụ toàn khối đạt 12,77 triệu tấn/năm. Nguồn cung ngoài khối chiếm 73% tổng giá trị nhập khẩu của EU, chủ yếu đến từ Trung Quốc, Ecuador, Việt Nam, Maroc và Ấn Độ. Tác động của dịch COVID-19 đã làm thay đổi xu hướng tiêu dùng tại EU: giảm tiêu thụ thủy sản tươi sống tại nhà hàng, chuyển dịch mạnh sang tiêu dùng tại nhà với các sản phẩm đóng hộp, thủy sản đông lạnh sơ chế có mức giá trung bình (chuyển dịch từ tôm sú cỡ lớn sang tôm thẻ chân trắng và tôm sú cỡ nhỏ).

Về rào cản và khả năng đáp ứng: Thủy sản Việt Nam được xếp vào nhóm 1 xuất khẩu vào EU từ năm 2000, có hơn 250 nhà máy chế biến quy mô công nghiệp (công suất khoảng 1.000 tấn thành phẩm/ngày) và 68 doanh nghiệp được cấp mã số xuất khẩu sang EU. Dù vậy, theo Văn phòng SPS Việt Nam, có tới 183 lô hàng thủy sản Việt Nam bị cảnh báo (chiếm 31% tổng số lô hàng xuất khẩu bị cảnh báo), phần lớn không đạt tiêu chuẩn sinh học. Khó khăn lớn là vùng nuôi Việt Nam chủ yếu mới đạt chuẩn VietGAP, trong khi EU đòi hỏi tiêu chuẩn GlobalGAP. Bên cạnh đó, việc chưa gỡ được "thẻ vàng" IUU khiến 100% container hàng hải sản khai thác bị kiểm soát với thời gian kéo dài 3 - 4 tuần/container.

Khóa luận phân tích chi tiết diễn biến xuất khẩu tại các thị trường trọng điểm trong EU qua bảng tổng hợp sau:

Thị trường	Giai đoạn 2018 – 2020	Kết quả 6 tháng đầu năm 2021	Cơ cấu và đặc điểm mặt hàng chính
Hà Lan	Giảm liên tiếp trong 2 năm 2018 và 2019 do ảnh hưởng thẻ vàng IUU; năm 2020 tăng nhẹ nhờ hiệu ứng EVFTA từ ngày 1/8/2020.	Đạt 19,9 nghìn tấn, trị giá 99,2 triệu USD; tăng 7,4% về lượng và 4,8% về trị giá so với cùng kỳ 2020; chiếm 19,09% lượng và 20,45% trị giá xuất khẩu sang EU.	Là thị trường lớn nhất của Việt Nam tại EU. Tôm chiếm 40% lượng, 65,2% trị giá; cá tra chiếm 35,9% lượng, 19,6% trị giá; cá ngừ chiếm 5,3% lượng, 6,5% trị giá. Chỉ có nhóm tôm tăng trưởng cả lượng và trị giá.
Đức	Năm 2018 đạt 194,4 triệu USD (+3,82% so với 2017); giảm trong hai năm 2019 và 2020 do thẻ vàng IUU, năm 2020 đạt 180,9 triệu USD (-3,73% so với 2019).	Đạt 14,6 nghìn tấn, trị giá 91,9 triệu USD; tăng 15,7% về lượng và 18,9% về trị giá so với cùng kỳ 2020.	Ba nhóm hàng lớn nhất: Tôm chiếm 50,3% lượng, 72,9% trị giá; cá ngừ chiếm 25,2% lượng, 14% trị giá; cá tra/basa chiếm 15,8% lượng, 7,1% trị giá. Tôm và cá ngừ tăng trưởng tốt, cá tra/basa giảm mạnh.
Italia	Kim ngạch giảm liên tục trong 3 năm: Năm 2018 đạt 117,5 triệu USD (-9,4% so với 2017); năm 2020 đạt 90,9 triệu USD (-13,6% so với 2019) do dịch COVID-19.	Đạt 16,3 nghìn tấn, trị giá 62,9 triệu USD; tăng trưởng đột biến 56,7% về lượng và 77,6% về trị giá so với cùng kỳ 2020.	Việt Nam là nguồn cung cấp ngoài EU lớn thứ 5 cho Italia. Thị phần tính theo lượng tăng từ 2,3% (4T/2020) lên 3,1% (4T/2021). Nhóm hàng tăng trưởng khả quan: cá ngừ, nghêu, mực, tôm.

Đánh giá tổng quát: Tác giả nhận định hiệu quả xuất khẩu thủy sản sang EU trong giai đoạn 2018 – 2020 chưa cao do tốc độ tăng về sản lượng nhanh hơn tốc độ tăng về giá trị. Doanh nghiệp trong nước chủ yếu chạy theo chiều rộng, xuất khẩu sản phẩm thô sơ chế, giá trị gia tăng thấp và tiêu hao nhiều nguyên liệu.

Nguyên nhân của các hạn chế xuất phát từ cả hai phía:

• Khách quan: Tác động suy thoái kinh tế và dịch COVID-19; rào cản kỹ thuật khắt khe; hệ thống phân phối tại EU phức tạp do doanh nghiệp bán lẻ không mua trực tiếp mà thông qua các trung tâm thu mua trung gian lớn; áp lực từ thuế chống bán phá giá (POR8 với cá tra) và nguy cơ thuế chống trợ cấp với tôm.
• Chủ quan: Nguồn cung nguyên liệu không ổn định do dịch bệnh trên thủy sản (hội chứng tôm chết sớm do vi khuẩn Vibrio tại 7 tỉnh trọng điểm Đồng bằng sông Cửu Long gồm Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang); công nghệ bảo quản sau thu hoạch yếu kém (đặc biệt đối với cá ngừ); thiếu hụt lao động nghiêm trọng trong đợt dịch bùng phát năm 2021 (30% - 50% công nhân nghỉ việc); chi phí đầu vào tăng 1,5 - 2 lần do phát sinh chi phí phòng dịch; quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi và tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp nội địa (bơm tạp chất, giảm giá bán, vi phạm nhãn mác).

Chương III: Các đề xuất và kiến nghị về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU

Chương III xác định quan điểm và định hướng phát triển ngành thủy sản dựa trên Chiến lược Phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quyết định số 339/QĐ-TTg):

• Quan điểm: Phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị gia tăng, công nghiệp hóa - hiện đại hóa gắn với kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
• Định hướng: Bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản thông qua số hóa cơ sở dữ liệu ngư trường, mở rộng các khu bảo tồn biển; cơ cấu lại hoạt động khai thác vùng khơi, giảm áp lực khai thác vùng ven bờ, thực hiện quy tắc ứng xử nghề cá có trách nhiệm để tháo gỡ thẻ vàng IUU; phát triển công nghiệp chế biến sâu, giảm tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch xuống dưới 10% vào năm 2030.
• Mục tiêu cụ thể đến năm 2030:
  • Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản đạt 3,0 - 4,0%/năm.
  • Tổng sản lượng thủy sản sản xuất trong nước đạt 9,8 triệu tấn (nuôi trồng đạt 7,0 triệu tấn, khai thác đạt 2,8 triệu tấn).
  • Kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt 14 - 16 tỷ USD.
  • Giải quyết việc làm cho trên 3,5 triệu lao động.
• Hệ thống giải pháp từ phía Nhà nước:
  • Rà soát, hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ (Luật Thủy sản, Luật Đầu tư); tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà.
  • Gắn "công nghệ nguồn" từ chính EU vào sản xuất và chế biến thủy sản trong nước nhằm đáp ứng chính xác tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.
  • Tăng cường quản lý nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm, kiện toàn bộ máy giám sát chất lượng và kiểm soát chặt chẽ tình trạng lạm dụng hóa chất.
  • Nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại ở tầm vĩ mô và vi mô, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các hội chợ quốc tế, kết nối giao thương trực tuyến và đào tạo nghiệp vụ về quy tắc xuất xứ trong EVFTA.
• Hệ thống giải pháp đối với doanh nghiệp và kiến nghị: Đầu tư cơ sở hạ tầng đáp ứng chuẩn GlobalGAP, chuyển dịch mạnh cơ cấu sang chế biến sâu (thực phẩm đóng hộp, chế biến ăn liền tiện dụng), chủ động tuân thủ thiết bị giám sát hành trình và kiểm soát xuất xứ nguyên liệu khai thác.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu:

• Khóa luận đã hệ thống hóa bức tranh toàn cảnh về xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang EU trong giai đoạn đầy biến động 2018 – 2020 và nửa đầu năm 2021, làm rõ sự tác động đan xen giữa rào cản kỹ thuật (thẻ vàng IUU, các quy định 1379/2013 và 2073/2005 của EU), biến động do dịch bệnh COVID-19 và lực đẩy tích cực từ Hiệp định EVFTA (có hiệu lực từ tháng 8/2020).
• Minh chứng bằng số liệu cụ thể về sự phục hồi kim ngạch 6 tháng đầu năm 2021 tại các thị trường cửa ngõ như Hà Lan (đạt 99,2 triệu USD, tăng 4,8%), Đức (đạt 91,9 triệu USD, tăng 18,9%) và Italia (đạt 62,9 triệu USD, tăng 77,6%).
• Nhận diện chính xác điểm nghẽn của ngành thủy sản Việt Nam: mô hình tăng trưởng vẫn nặng về chiều rộng, chạy đua sản lượng xuất khẩu thô/sơ chế, tỷ lệ nhà máy được cấp mã EU còn thấp (68/250 nhà máy), và tỷ lệ hàng bị cảnh báo an toàn sinh học còn cao (183 lô hàng, chiếm 31%).

Về đóng góp học thuật và thực tiễn:

• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Đề tài đã cập nhật kịp thời các số liệu thống kê sơ bộ của năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, phản ánh đúng những tác động ban đầu khi thực thi Hiệp định EVFTA cũng như cú sốc đứt gãy nhân lực, chi phí do đại dịch COVID-19 tại vùng nguyên liệu Đồng bằng sông Cửu Long.
• Hệ thống giải pháp được liên kết trực tiếp với các chỉ tiêu định lượng trong Chiến lược Phát triển thủy sản đến năm 2030 (Quyết định 339/QĐ-TTg) và quy định pháp lý chuyên ngành, tạo tính khả thi cho công tác quản lý kinh tế ngành.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số giới hạn nghiên cứu được rút ra từ phạm vi và điều kiện thực hiện của tác giả:

• Hạn chế về nguồn dữ liệu và phương pháp: Do điều kiện thực tập trực tuyến tại nhà trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19, đề tài hoàn toàn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thống mà chưa thực hiện được điều tra khảo sát xã hội học hoặc phỏng vấn định lượng trực tiếp các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản.
• Hạn chế về khung thời gian: Dữ liệu phân tích thực trạng năm 2021 mới dừng lại ở mốc 6 tháng đầu năm, chưa phản ánh được toàn diện chu kỳ xuất khẩu của cả năm cũng như hiệu ứng dài hạn của lộ trình cắt giảm thuế quan theo EVFTA.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng đánh giá tác động định lượng của EVFTA theo từng phân ngành thủy sản cụ thể (tôm, cá tra, cá ngừ) sau lộ trình 3 - 7 năm giảm thuế về 0%.
• Đi sâu nghiên cứu thực nghiệm về chi phí tuân thủ các quy định môi trường, tiêu chuẩn lao động và truy xuất nguồn gốc số đối với chuỗi cung ứng thủy sản Việt Nam sang EU.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về đánh giá xuất khẩu theo chiều rộng và chiều sâu, kèm theo hệ thống chỉ tiêu tính toán kim ngạch, sản lượng và thị phần cụ thể.
• Cán bộ nghiên cứu và quản lý ngành: Nguồn tài liệu cô đọng về hệ thống quy định kỹ thuật khắt khe của thị trường EU (IUU, Quy định 1379/2013, 2073/2005, tiêu chuẩn HACCP, GlobalGAP, BRC, IFS) và định hướng mục tiêu phát triển ngành thủy sản đến năm 2030 theo Quyết định 339/QĐ-TTg.
• Doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản: Cung cấp góc nhìn phân tích thị trường chi tiết tại ba quốc gia tiêu thụ trọng điểm (Hà Lan, Đức, Italia), nhận diện các rủi ro kỹ thuật dẫn đến việc lô hàng bị trả về và định hướng cơ cấu mặt hàng chế biến sâu.

Câu hỏi thường gặp

Hiệp định EVFTA mang lại những ưu đãi thuế quan cụ thể nào đối với ngành thủy sản Việt Nam ngay khi có hiệu lực?
Khi EVFTA chính thức có hiệu lực, gần 50% số dòng thuế đang áp dụng thuế suất cơ sở từ 0 - 22% (chủ yếu là thuế cao từ 6 - 22%, tương đương khoảng 840 dòng thuế) được giảm ngay về 0%. Khoảng 50% số dòng thuế còn lại có thuế suất cơ sở từ 5,5 - 26% sẽ được đưa về 0% theo lộ trình từ 3 đến 7 năm. Riêng mặt hàng cá ngừ đóng hộp và cá viên, EU cấp cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan lần lượt là 11.500 tấn và 500 tấn mỗi năm.

Tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường Hà Lan trong 6 tháng đầu năm 2021 diễn biến ra sao?
Trong 6 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu thủy sản sang Hà Lan đạt 19,9 nghìn tấn với trị giá 99,2 triệu USD, tăng 7,4% về lượng và tăng 4,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020. Hà Lan là thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất của Việt Nam trong khối EU, chiếm 19,09% về lượng và 20,45% về trị giá xuất khẩu sang toàn khối. Trong cơ cấu mặt hàng, tôm chiếm 40% về lượng và 65,2% về trị giá; cá tra chiếm 35,9% về lượng và 19,6% về trị giá; cá ngừ chiếm 5,3% về lượng và 6,5% về trị giá.

Nguyên nhân chính khiến các lô hàng thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang EU bị cảnh báo và trả về là gì?
Theo số liệu từ Văn phòng SPS Việt Nam được trích dẫn trong khóa luận, Việt Nam có 183 lô hàng thủy sản bị cảnh báo, chiếm tỷ lệ 31% số lô hàng xuất khẩu. Nguyên nhân cốt lõi là các lô hàng không đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm về mặt vật lý, hóa học và sinh học, trong đó tỷ lệ vi phạm tiêu chuẩn sinh học chiếm mức cao nhất. Ngoài ra, việc sản phẩm thủy sản Việt Nam chủ yếu mới đạt tiêu chuẩn VietGAP, chưa tương thích hoàn toàn với tiêu chuẩn chung GlobalGAP của EU cũng là rào cản kỹ thuật lớn.

Quy định chống đánh bắt bất hợp pháp (IUU) của EU xử phạt vi phạm như thế nào và tác động ra sao đến xuất khẩu thủy sản Việt Nam?
Theo quy định IUU, các nước thành viên EU áp dụng mức xử phạt tiền ít nhất gấp 5 lần giá trị sản phẩm vi phạm và gấp 8 lần đối với trường hợp tái phạm trong vòng 5 năm, kèm theo chế tài tịch thu tàu thuyền. Cảnh báo "thẻ vàng" khiến 100% container hải sản xuất khẩu của Việt Nam vào EU bị kiểm tra thực tế kéo dài từ 3 đến 4 tuần, làm tăng mạnh chi phí lưu kho bãi, phát sinh rủi ro bị trả hàng về nước và đe dọa trực tiếp đến thị phần tại các thị trường lớn như Hà Lan và Đức.

Chiến lược phát triển thủy sản Việt Nam đến năm 2030 (Quyết định 339/QĐ-TTg) đặt ra những chỉ tiêu kinh tế cụ thể nào?
Khóa luận trích dẫn các chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030 gồm: tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất thủy sản đạt 3,0 - 4,0%/năm; tổng sản lượng sản xuất trong nước đạt 9,8 triệu tấn (gồm nuôi trồng 7,0 triệu tấn và khai thác 2,8 triệu tấn); giá trị kim ngạch xuất khẩu thủy sản đạt từ 14 đến 16 tỷ USD; giải quyết việc làm cho trên 3,5 triệu lao động; giảm tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch trong khai thác hải sản xuống dưới 10%.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Thắm đã cung cấp một công trình nghiên cứu hệ thống, nghiêm túc về thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2018 – 2020 và 6 tháng đầu năm 2021. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa khung lý thuyết kinh tế quản lý với các số liệu thực chứng từ cơ quan hải quan và các tổ chức thương mại quốc tế, đề tài đã làm rõ cơ hội từ EVFTA cùng những thách thức gay gắt về rào cản kỹ thuật và thẻ vàng IUU. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng gắn liền với thực tiễn sản xuất, mang lại giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng rõ nét cho việc nâng cao sức cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU Chương II: Thực trạng xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU giai đoạn 2018 – 2021 và 6 tháng đầu năm 2021 Chương III: Các đề xuất và kiến nghị về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường EU 4 Luan van CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU THỦY SẢN VIỆT NAM SANG THỊ TRƢỜNG EU 1.1 Tổng quan về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản 1.1 Khái quát chung về ngành thủy sản a) Khái niệm ngành thủy sản Theo giáo trình Hệ thống và quản lý nuôi trồng thủy sản của Đại học Huế xuất bản năm 2011 đưa ra khái niệm về thủy sản: “Thủy sản là một thuật ngữ chỉ chung về những nguồn lợi, sản vật đem lại cho con người từ môi trường nước và được con người khai thác, nuôi trồng thu hoạch sử dụng làm thực phẩm, nguyên liệu hoặc bày bán trên thị trường”. Ngoài ra, theo Luật Thủy Sản 2017 của Quốc Hội số 18/2017/QH14 đưa ra khái niệm về ngành thủy sản: “là ngành bao gồm các hoạt động bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; nuôi trồng thủy sản; khai thác thủy sản; chế biến, mua, bán, xuất khẩu, nhập khẩu thủy sản” Theo tổng hợp trên https://tongcucthuysan.vn thì ngành thủy sản được hiểu là “ngành kinh tế bao gồm các hoạt động đánh bắt, nuôi trồng, chế biến thủy sản và các hoạt động dịch vụ thủy sản có liên quan. Là một ngành kinh tế sinh học, được phân ngành thuộc ngành nông nghiệp, ra đời sớm và được nhà nước xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước”. Như vậy, qua những khái niệm được đề cập ở trên thì hiện nay trên thị trường được sử dụng phổ biến nhất có lẽ là: ngành thủy sản là ngành bao gồm các hoạt động bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; nuôi trồng thủy sản; khai thác thủy sản; chế biến, mua, bán, xuất khẩu, nhập khẩu thủy sản.

Đây là khái niệm sát nghĩa nhất với ngành thủy sản, người mới tìm hiểu cũng có thể nôm na hiểu được vì vậy nó được nhiều người biết đến và sử dụng rộng rãi. b) Đặc điểm của ngành thủy sản Ngành thủy sản được xác định giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam. Nó khai thác và phát triển một trong những nguồn tài nguyên có thể tái sinh quan trọng của đất nước, những tài nguyên với tiểm năng có thể đóng góp lớn cho các mục tiêu về tài chính, về công ăn việc làm và về đời sống xã hội. Qua đó, nhìn một cách tổng thể có thể thấy được những đặc điểm của ngành thủy sản: Ngành thuỷ sản là ngành vừa mang tính nông nghiệp, công nghiệp, thương mại lại vừa chịu sự chi phối rất lớn của thiên nhiên.

Ngành thuỷ sản là ngành có năng suất và hiểu quả lao động tự nhiên cao, có tác dụng tái sản xuất mở rộng. Có nhiều thành phần kinh tế tham gia sản xuất đa dạng. 5 Luan van Ngành thủy sản là ngành sản xuất vật chất có tính hỗn hợp, tính liên ngành cao. Với tính cách là ngành sản xuất vật chất, ngành thủy sản bao gồm nhiều ngành sản xuất cụ thể có tính chất tương đối khác nhau nhưng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau như khai thác, nuôi trồng, chế biến và các dịch vụ thủy sản.

Ngành thuỷ sản là ngành sản xuất có liên quan đến việc sử dụng diện tích mặt nước cũng như khai thác các sản phẩm có liên quan đến nước. Các sản phẩm thuỷ sản có giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao, được nhiều người nhiều nơi ưa chuộng. Ngành thuỷ sản có khả năng thu hồi vốn nhanh có thể thu hoạch được sản phẩm và tiêu thụ trong thời gian ngắn. Ngành thuỷ sản là ngành có nguồn tài nguyên phong phú với trữ lượng lớn, tạo khả năng khai thác với quy mô lớn và con người có thể tái tạo nguồn tài nguyên này.

Sản xuất kinh doanh thủy sản đòi hỏi đầu tư ban đầu lớn, độ rủi ro cao. Hầu hết các hoạt động nuôi trồng, đánh bắt chế biến thủy sản đều đòi hỏi đầu tư ban đầu khá lớn như đầu tư vào đào ao, giống, tàu thuyền đánh bắt. Ngoài ra, sản xuất nuôi trồng và đánh bắt thủy sản phụ thuộc nhiều vào các điều kiện tự nhiên nhất là điều kiện về thủy văn, bão, lũ.2 Khái quát chung về xuất khẩu a) Khái niệm về xuất khẩu Theo Khoản 1 Điều 28 số 36/2005/QH11 Luật Thương Mại 2005 quy định về hoạt động thương mại, theo đó “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật” Xuất khẩu còn được hiểu nôm na “là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho một quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là đồng tiền của một trong hai quốc gia của người mua, người bán hoặc của một quốc gia thứ ba khác” (theo https://www.vn) Ngoài ra, xuất khẩu có thể hiểu đơn giản rằng: “là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân” Theo khái niệm khác, xuất khẩu được hiểu là “hoạt động đưa các hàng hoá và dịch vụ từ quốc gia này sang quốc gia khác nhằm thu lợi nhuận.

Dưới góc độ kinh doanh, xuất khẩu là việc bán các hàng hoá và dịch vụ giữa quốc gia này với quốc gia khác. Còn dưới góc độ phi kinh doanh (làm quà tặng hoặc viện trợ không hoàn lại) thì hoạt động xuất khẩu chỉ là việc lưu chuyển hàng hoá và dịch vụ qua biên giới quốc gia” 6 Luan van Như vậy, có thể hiểu một cách khái quát về xuất khẩu như sau: Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh giữa các quốc gia và v ng lãnh thổ với nhau. Quốc gia này sẽ mua các mặt hàng, dịch vụ mà mình không sản xuất được từ các quốc gia khác bằng tiền tệ. Hoạt động một quốc gia bán ra các sản phẩm cho quốc gia khác gọi là xuất khẩu b) Vai trò của xuất khẩu Xuất khẩu là một cơ sở của nhập khẩu và là hoạt động kinh doanh để đem lại lợi nhuận lớn, là phương tiện thúc đẩy kinh tế.

Mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và phát triển cơ sở hạ tầng. Nhà nước ta luôn coi trọng và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ. Từ đó có thể thấy được vai trò quan trọng của xuất khẩu trong nền kinh tế thể hiện qua việc: Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu. Xuất khẩu đem lại nguồn thu cho quốc gia và cho doanh nghiệp.

Đây là nguồn vốn quan trọng để tái đầu tư vào các lĩnh vực khác đặc biệt là nhập khẩu, vì ở các nước đặc biệt là các nước đang phát triển nhu cầu nhập khẩu máy móc và thiết bị lớn nên nhu cầu về vốn lớn. Không chỉ vậy, xuất khẩu còn tác động làm chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế và phát triển sản xuất. Sự chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế sẽ chuyển từ nền kinh tế nông nghiệp là chủ yếu sang nền kinh tế mà công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn. Do vậy, quốc gia đó sẽ tập trung vào sản xuất những sản phẩm và cung cấp những sản phẩm có lợi trên quy mô lớn (quy mô sản xuất công nghiệp).

Điều này dẫn đến, cơ cấu kinh tế sẽ chuyển hướng sang ngành công nghiệp (trong đó có công nghiệp xuất khẩu) mang lại những lợi ích nhiều hơn nông nghiệp Xuất khẩu tạo ra khả năng thị trường tiêu thụ cũng như cung cấp đầu vào cho sản xuất nhằm khai thác tối đa năng lực sản xuất trong nước phục vụ nhu cầu của thị trường. Xuất khẩu góp phần giải quyết công ăn, việc làm. Hoạt động xuất khẩu càng được đẩy mạnh và không ngừng phát triển về quy mô thì sẽ càng thu hút được nhiều lao động, như vậy xuất khẩu đã tạo việc làm cho người lao động giúp người lao động có thu nhập chính đáng và nâng cao đời sống. Ngoài ra, xuất khẩu còn tạo điều kiện cho các ngành liên quan phát triển.

Vì sản xuất là chuỗi hoạt động tính móc xích với nhau cho nên phát triển của ngành này sẽ kéo theo sự phát triển của ngành khác Xuất khẩu còn là cơ sở mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đối ngoại của đất nước. Xuất khẩu là hoạt ra đời sớm nhất trong các hoạt động kinh tế, khi có hoạt động xuất khẩu thì các nước sẽ có quan hệ với nhau trên cơ sở các bên đều có lợi. Do vậy các quốc gia sẽ xây dựng các quan hệ kinh tế nhằm đẩy mạnh hoạt động này. 7 Luan van Nói chung, xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động kinh tế của các quốc gia, do vậy các quốc gia đều chú trọng đẩy mạnh xuất khẩu để khai thác tối đa lợi ích của hoạt động này trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.3 Khái quát chung về đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản a) Khái niệm đẩy mạnh xuất khẩu thủy sản Đẩy mạnh xuất khẩu ở đây theo http://moit.vn được định nghĩa là “một phương thức đẩy mạnh tiêu thụ hàng hóa mà trong đó nó bao gồm tất cả các biện pháp, chính sách, cách thức của Nhà nước và các doanh nghiệp xuất khẩu nhằm tạo ra các cơ hội và khả năng để tăng giá trị cũng như sản lượng của mặt hàng thủy sản được xuất khẩu ra thị trường nước ngoài”.