PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong công cuộc đổi mới đất nƣớc, Đảng và Nhà nƣớc ta rất chú trọng đến công tác cán bộ, bởi nhân tố con ngƣời hết sức quan trọng, đóng vai trò quyết định để đạt đƣợc mục tiêu. Là ngƣời sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh thấy rất rõ vị trí, vai trò của cán bộ. Ngƣời chỉ rõ: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc.
công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém". “Bất cứ chính sách, công tác gì nếu có cán bộ tốt thì thành công, tức là có lãi. Không có cán bộ tốt thì hỏng việc, tức là lỗ vốn”. Nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thì đào tạo, bồi dƣỡng là một trong những nội dung quan trọng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; cũng nhƣ các kỹ năng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ đƣợc giao.
Y tế là một ngành đặc thù, nghề y là một nghề đặc biệt gắn liền trực tiếp với sức khỏe và tính mạng con ngƣời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh việc phát triển ngành y là hết sức cần thiết vì có phát triển ngành y thì nguồn lực con ngƣời- nguồn lực quan trọng nhất để xây dựng và bảo vệ đất nƣớc mới đƣợc đảm bảo. Bác cho rằng “mỗi ngƣời dân yếu ớt là cả nƣớc yếu ớt, dân cƣờng thì nƣớc mạnh”. Trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 46-NQ/TW ngày 23/2/2005 về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, khẳng định sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi con ngƣời và của toàn xã hội. Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân là hoạt động nhân đạo, trực tiếp bảo đảm nguồn nhân lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là một trong những chính sách ƣu tiên hàng đầu của Đảng và Nhà nƣớc.
Nhƣ vậy, có thể nói để đảm bảo cho sự phát triển của ngành y, đội ngũ cán bộ ngành y tế nói chung, đặc biệt là viên chức ngành y nói riêng đóng vai trò cực kì quan trọng. Vì vậy, cán bộ ngành y tế cần đƣợc tuyển chọn, đào tạo, sử dụng, đãi ngộ đặc biệt “Tăng cƣờng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực y tế cả về số lƣợng và chất lƣợng. Nâng cao trình độ chuyên môn, trách nhiệm và y đức của đội ngũ cán bộ y tế”. Chất lƣợng cán bộ viên chức ngành y càng phải đƣợc quan tâm và đặt lên hàng đầu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân.
1 Trà Vinh là tỉnh ven biển thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long, có diện tích 2 tự nhiên là 2. Tỉnh có 7 huyện, 1 thành phố, 1 thị xã với 106 xã, phƣờng, thị trấn. Với dân số khoảng 1,1 triệu ngƣời, có 3 dân tộc chính sinh sống trên địa bàn là Kinh, Hoa, Khmer, trong đó dân tộc Khmer chiếm gần 32%, có đến 61 xã, phƣờng, thị trấn có trên 20% đồng bào Khmer. Trong những năm qua, đƣợc sự quan tâm của tỉnh và Trung ƣơng, tỉnh đã xây dựng đƣợc hệ thống y tế về cơ bản ở các tuyến: tuyến tỉnh (bệnh viện đa khoa, 3 bệnh viện chuyên khoa và Trung tâm y tế thành phố); tuyến huyện, thị xã, thành phố (2 bệnh viện đa khoa khu vực (Cầu Ngang, Tiểu Cần), 9 trung tâm y tế huyện, thị xã, thành phố), tuyến xã, phƣờng, thị trấn có 106 trạm y tế và 3 phòng khám Đa khoa khu vực.
Về tổng số nhân lực ngành y tế là 3129 ngƣời (trong đó viên chức là 3068 ngƣời), nhìn chung trong những năm qua ngành y tế tỉnh Trà Vinh đã có nhiều nỗ lực và đã đáp ứng một phần đáng kể công tác khám chữa bệnh cho nhân dân trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, bên cạnh đó chất lƣợng nhân lực ngành y tế nói chung, nhất là đội ngũ viên chức ngành y tế của tỉnh còn nhiều bất cập, trình độ không đồng đều ở các tuyến, nhất là các tuyến huyện, xã, đội ngũ y bác sĩ có trình độ nghiệp vụ, chuyên môn cao chủ yếu tập trung vào tuyến tỉnh có điều kiện làm việc và thu nhập khá. Điều đó đang đặt ra vấn đề bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho ngƣời nghèo, vùng sâu vùng xa ở các bệnh viện tuyến dƣới gặp những khó khăn, bất cập. Do vậy, vấn đề đặt ra là phải có những biện pháp nhằm không ngừng nâng cao chất lƣợng đội ngũ viên chức ngành y tế, trong đó hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ viên chức đóng góp vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ cho viên chức, góp phần nâng cao chất lƣợng y tế, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, hƣớng đến mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển.
Chính vì vậy tác giả chọn đề tài: “Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ viên chức ngành y tế tỉnh Trà Vinh” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài 2.1 Mục tiêu nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, phân tích, đánh giá thực trạng công tác đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ viên chức y tế tỉnh Trà Vinh. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ viên chức ngành y tế tỉnh Trà Vinh.2 Nhiệm vụ của đề tài Để đạt đƣợc mục tiêu trên, tác giả luận văn đã thực hiện một số nhiệm vụ sau đây: - Nghiên cứu cơ sở lý luận và pháp lý của hoạt động đào tạo, bồi dƣỡng viên chức nói chung và viên chức y tế - Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với công tác đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ viên chức ngành y tế tỉnh Trà Vinh. - Đề xuất giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý nhà nƣớc đối với đào tạo, bồi dƣỡng viên chức ngành y tế tỉnh Trà Vinh.
Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài Trong thời gian qua có rất nhiều công trình nghiên cứu, đề tài của các tác giả về công tác đào tạo, bồi dƣỡng nhƣ sau: - Các đề tài, tạp chí khoa học, sách: + Đào Văn Dũng, Nguyễn Kim Phƣợng (2015), Đổi mới giáo dục, đào tạo nhân lực ngành y tế khu vực miền núi phía Bắc, Y học cộng đồng, số 26. Các tác giả nêu một số định hƣớng đổi mới đào tạo nhân lực y tế khu vực miền núi phía Bắc nhƣ: đổi mới nhận thức về giáo dục, đào tạo, sử dụng, quản lý nguồn nhân lực y tế; đổi mới quản lý giáo dục, đào tạo- khâu đột phá để phát triển giáo dục, đào tạo; đổi mới và hoàn thiện cơ chế chính sách xã hội nhằm tạo nguồn cho đào tạo nhân lực y tế; xây dựng các tiêu chí về nhân lực y tê; xây dựng chiến lƣợc đào tạo nguồn nhân lực y tế phù hợp nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội. + Nguyễn Ngọc Long (2013), Quản lý nhà nƣớc đối với đào tạo sau đại học ngành y- Thực trạng và giải pháp, Quản lý nhà nước, số 211. Tác giả khái quát những kết quả đạt đƣợc trong công tác quản lý nhà nƣớc đối với đào tạo sau đại học, đồng thời cũng nêu lên một số bất cập nhƣ: hệ thống các văn bản quy định trong lĩnh vực đào tạo sau đại học; cơ sở vật chất trang thiết bị; chƣơng trình đào tạo…Từ đó tác giả nêu một số định hƣớng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nƣớc đối với đào tạo sau đại học ngành y ở Việt Nam hiện nay: hoàn thiện các văn bản pháp luật; hoàn 3 thiện tổ chức bộ máy quản lý về đào tạo sau đại học; chính sách thu hút, bố trí để sử dụng có hiệu quả đội ngũ y, bác sĩ đào tạo sau đại học… + Bùi Quốc Nam, Nguyễn Quốc Khải (2019), Nghiên cứu tình hình bác sĩ, dƣợc sĩ tỉnh Bạc Liêu giai đoạn 2008-2019 và nhu cầu đến năm 2025, Tạp chí Y dược học Cần Thơ, số 22-23-24-25.
Bài viết đã đánh giá cụ thể về tình hình nhân lực y tế tại tỉnh Bạc Liêu trong những năm qua, đồng thời xác định nhu cầu đào tạo nhân lực y tế tại tỉnh trong giai đoạn sắp tới với các mục tiêu cụ thể: xã định tỉ lệ bác sĩ, dƣợc sĩ trên 10.000 dân của Bạc Liêu từ năm 2008-2019, ƣớc tính nhân lực và xác định nhu cầu đào tạo nhân lực ngành y tế đến năm 2025. + Phạm Văn Lình, Nguyễn Minh Phƣơng (2019), Nghiên cứu tình hình bác sĩ, dƣợc sỹ vùng đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2008-2019 và nhu cầu đến năm 2025, Tạp chí Y dược học Cần Thơ, số 22-23-24-25. Các tác giả khẳng định bác sỹ, dƣợc sỹ là nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng trong công tác khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Các nghiên cứu của nhóm tác giả hƣớng đến các mục tiêu trên cơ sở xác định thực trạng chất lƣợng, số lƣợngđội ngũ bác sỹ, dƣợc sỹ trên địa bàn từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát triển đội ngũ này trong tƣơng lai.
+ Đoàn Tấn Bửu, Trần Văn Lƣờm, Lâm Thị Ngọc Kim , Thái Huỳnh Đức (2019), Nghiên cứu tình hình đào tạo nhân lực y tế tỉnh Đồng Tháp và giải pháp, Tạp chí y dược học Cần Thơ, số 22-23-24-25. Bài viết trên cơ sở xác định số lƣợng, trình độ, cơ cấu nguồn nhân lực y tế tỉnh Đồng Tháp từ năm 2008 đến năm 2019, nhóm tác giả đã đề xuất một số giải pháp phát triển nhân lực ngành y tế tỉnh Đồng Tháp trong thời gian tới: có kế hoạch hằng năm cho ĐT, BD gắn với định hƣớng phát triển của mỗi đơn vị; tăng cƣờng phối hợp với các cơ sở đào tạo; tỉnh phê duyệt đề án thu hút bác sỹ đa khoa về công tác… - Luận án, luận văn: + Vũ Hoàng Quỳnh (2016), Quản lý Nhà Nước đối với viên chức ngành y tế từ thực tiễn bệnh viện Phổi trung ương, Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và luật Hành chính, Học viện Hành chính. Luận văn đã nêu lên các căn cứ pháp lý về QLNN đối với viên chức ngành y tế, đánh giá công tác QLNN đối với viên chức ngành y tế từ Bệnh 4 viện Phổi Trung ƣơng. Qua đó, đƣa ra các biện pháp QLNN đối với viên chức ngành y tế từ Bệnh viện Phổi Trung ƣơng.
Ngoài ra cũng có nhiều đề tài nghiên cứu đã tập trung nghiên cứu công tác đào tạo, bồi dƣỡng ở nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau.