Tổng quan luận án

Ung thư thanh quản là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất trong nhóm ung thư đầu cổ. Theo số liệu ghi nhận ung thư tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2014, ung thư thanh quản đứng hàng thứ 6 ở nam giới với xuất độ 4,1/100. Các phương pháp điều trị triệt để kinh điển như phẫu thuật cắt thanh quản toàn phần hoặc xạ trị diện rộng thường để lại nhiều di chứng giải phẫu và chức năng nặng nề, trực tiếp tước bỏ hoặc làm suy giảm nghiêm trọng ba chức năng sinh lý cơ bản của thanh quản là thở, nuốt và phát âm, từ đó làm giảm sút chất lượng sống của người bệnh.

Kỹ thuật cắt thanh quản một phần (TQMP) ra đời từ cuối thế kỷ 19 và không ngừng được cải tiến nhằm mục tiêu kép: bảo đảm kiểm soát triệt căn khối u về mặt ung thư học, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc giải phẫu phục vụ chức năng đường thở tự nhiên, đường ăn và giọng nói. Mặc dù nhiều kỹ thuật phẫu thuật cắt thanh quản một phần và phẫu thuật nội soi laser đã được triển khai tại Việt Nam, các phương pháp đánh giá chức năng thanh quản sau mổ trước đây còn tương đối đơn giản, chưa lượng hóa toàn diện các chức năng tinh tế. Đặc biệt, các can thiệp âm ngữ trị liệu và chương trình phục hồi chức năng sau mổ (nhất là phục hồi giọng nói và phản xạ nuốt an toàn) vẫn chưa được nghiên cứu và áp dụng một cách hệ thống. Luận án của nghiên cứu sinh Lê Văn Cường được thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống nghiên cứu này thông qua việc đánh giá đầy đủ, đa chiều sự phục hồi chức năng thanh quản sau phẫu thuật cắt thanh quản một phần trong điều trị ung thư thanh môn giai đoạn sớm.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định rõ ràng gồm 3 nội dung chính:

  1. Đánh giá sự phục hồi chức năng thở và các yếu tố liên quan.
  2. Đánh giá sự phục hồi chức năng nuốt và các yếu tố liên quan.
  3. Đánh giá sự phục hồi chức năng phát âm và các yếu tố liên quan.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu bao gồm các bệnh nhân được chẩn đoán ung thư thanh môn giai đoạn sớm (Tis, T1a, T1b, T2), được chỉ định và thực hiện các phẫu thuật cắt thanh quản một phần bảo tồn chức năng tại cơ sở y tế chuyên khoa ở Thành phố Hồ Chí Minh, được theo dõi và đánh giá lâm sàng, cận lâm sàng trong giai đoạn hậu phẫu và quá trình tập luyện phục hồi chức năng.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tổng hợp toàn diện các cơ sở giải phẫu học, sinh lý học, diễn tiến bệnh học ung thư thanh quản và lịch sử phát triển của các phương pháp điều trị phẫu thuật bảo tồn:

Về mặt giải phẫu và sinh lý bệnh, khung thanh quản được cấu tạo bởi hệ thống sụn đơn (sụn giáp, sụn nhẫn, sụn nắp) và sụn đôi (sụn phễu, sụn sừng, sụn chêm), liên kết bằng hệ thống dây chằng và màng đàn hồi (màng giáp móng, màng giáp nhẫn, nón đàn hồi). Vùng thanh môn có đặc điểm cấu trúc vi thể đặc biệt: biểu mô lát tầng phủ bờ tự do dây thanh không có tuyến chế tiết và mạng lưới mạch lymphô ở hai dây thanh gần như không có, khiến tỷ lệ di căn hạch cổ của ung thư thanh môn giai đoạn sớm rất thấp (gần 0% đối với T1 và 2% - 7% đối với T2). Bướu thường xuất phát từ mặt trên bờ tự do của dây thanh, lan tràn tại chỗ sang mép trước, khoang cạnh thanh môn hoặc xuống hạ thanh môn.

Về phương pháp phẫu thuật và kiểm soát ung thư, tác giả điểm lại các kỹ thuật điều trị ung thư thanh môn giai đoạn sớm:

  • Phẫu thuật cắt niêm mạc dây thanh và cắt thanh quản bằng laser qua nội soi: Các công trình của Zeitels, Steiner, Ambrosch và cộng sự cho thấy phẫu thuật laser qua đường miệng ngày càng phổ biến đối với các tổn thương nông khu trú (Tis, T1a).
  • Mở sụn giáp cắt dây thanh (Cordectomy): Áp dụng cho tổn thương 1/3 giữa dây thanh chưa lan đến mép trước hay sụn phễu.
  • Cắt thanh quản một phần theo chiều dọc (TQMPTCD): Bao gồm cắt TQMPTCD kiểu trán bên, cắt TQMPTCD kiểu trán trước và cắt TQMPTCD tiêu chuẩn (Hemilaryngectomy), được chỉ định cho các khối u T1, T2 xâm lấn mép trước hoặc hạ thanh môn.
  • Cắt thanh quản trên sụn nhẫn kết hợp sụn nhẫn, nắp và xương móng (TQTSN KH SNNXM - Cricohyoidoepiglottopexy) hoặc kết hợp sụn nhẫn và xương móng (TQTSN KH SNXM - Cricohyoidopexy): Được mô tả bởi Laccourreye, Chevalier, Weinstein, áp dụng cho các khối u T1b, T2 lan rộng, T3 chọn lọc hoặc tái phát sau xạ trị, bảo đảm bảo tồn ít nhất một đơn vị sụn phễu chức năng.

Về phục hồi chức năng và âm ngữ trị liệu, luận án kế thừa các công trình nghiên cứu trong nước (Nguyễn Thị Ngọc Dung, Trần Minh Trường, Huỳnh Khắc Cường...) và quốc tế về các phương pháp lượng giá chức năng:

  • Đánh giá chức năng thở qua phế dung kế ($FEV_1/FVC$) và thời gian rút ống khai khí đạo.
  • Đánh giá chức năng nuốt qua nội soi đánh giá nuốt (FEES - Fiberoptic Endoscopic Evaluation of Swallowing theo Langmore, 1988), X quang đánh giá nuốt (Videofluoroscopy), nghiệm pháp kiểm tra nhuộm màu (Blue dye test) và bảng kê rối loạn nuốt MD. Anderson Dysphagia Inventory (MDADI theo Chen, 2001).
  • Đánh giá chức năng phát âm dựa trên thuyết khí động học cơ đàn hồi của Van Den Berg, phân tích cảm thụ âm theo thang GRBAS, phân tích âm học khách quan (tần số cơ bản $F_0$, chỉ số rung Jitter, chỉ số mờ Shimmer, tỷ số hài âm ồn trên hài âm NHR) và chỉ số khuyết tật giọng nói Voice Handicap Index (VHI-10).

Vị trí của luận án là công trình nghiên cứu chuyên sâu tại Việt Nam kết hợp đồng thời phẫu thuật cắt thanh quản một phần với quy trình can thiệp âm ngữ trị liệu bài bản, đánh giá đa chiều cả ba chức năng thở, nuốt và phát âm bằng các công cụ đo lường khách quan và thang điểm chất lượng cuộc sống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án dựa trên các nguyên lý sinh lý học và âm học thực nghiệm:

  • Sinh lý thở: Động học lồng ngực và hoạt động của cơ hoành, cơ liên sườn; cơ chế thông khí đường hô hấp trên và phản xạ bảo vệ đường thở.
  • Sinh lý nuốt: Trình tự 4 giai đoạn nuốt (chuẩn bị miệng, giai đoạn miệng, giai đoạn hầu và giai đoạn thực quản), trong đó giai đoạn hầu giữ vai trò quyết định với sự nâng lên - ra trước của xương móng, sự hạ xuống của sụn nắp và sự khép kín của tiền đình thanh quản nhằm ngăn ngừa hiện tượng xâm nhập và hít sặc thức ăn.
  • Sinh lý phát âm: Thuyết khí động học cơ đàn hồi của Van Den Berg, giải thích sự rung động của niêm mạc dây thanh dưới tác động phối hợp giữa áp suất dưới thanh môn và lực hút Bernoulli.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu lâm sàng can thiệp không đối chứng, theo dõi dọc trước, trong và sau phẫu thuật.

Nhóm chức năng Phương tiện / Công cụ đánh giá Chỉ số / Thang đo thu thập
Đặc điểm chung & Ung thư học - Khám lâm sàng, nội soi mềm, CT scan, MRI
- Giải phẫu bệnh mô học		 - Phân loại giai đoạn TNM (2010)
- Tình trạng bờ diện cắt
- Tỷ lệ tái phát và sống còn 5 năm (Kaplan-Meier)
Chức năng thở - Đo chức năng hô hấp (Spirometry)
- Theo dõi lâm sàng đường thở		 - Chỉ số $FEV_1/FVC$
- Thời gian đặt ống khai khí đạo (ngày)
- Tỷ lệ rút ống khai khí đạo thành công
Chức năng nuốt - Đánh giá nuốt lâm sàng, kiểm tra nhuộm màu
- Nội soi đánh giá nuốt (NSĐGN / FEES)
- Bảng câu hỏi MDADI		 - Thời gian đặt ống nuôi ăn (ngày)
- Tình trạng ứ đọng, xâm nhập, hít sặc
- Điểm MDADI (Global, Emotional, Functional, Physical)
Chức năng phát âm - Hệ thống phân tích âm học chuyên dụng (Card âm thanh E-MU 0404USB, Micro T1 Behringer)
- Đồng hồ bấm giờ
- Thang cảm thụ GRBAS
- Bảng câu hỏi VHI-10		 - Tần số cơ bản $F_0$, Jitter (%), Shimmer (%), NHR
- Thời gian phát âm tối đa (MPT - giây)
- Điểm GRBAS (G, R, B, A, S)
- Điểm VHI-10 (VHI-E, VHI-F, VHI-P, VHI-T)

Kỹ thuật can thiệp phục hồi chức năng

Chương trình can thiệp phục hồi chức năng được thực hiện bởi kỹ thuật viên âm ngữ trị liệu (ANTL) phối hợp cùng phẫu thuật viên:

  • Phục hồi thở: Thay ống khai khí đạo không bóng số nhỏ hơn từ ngày hậu phẫu thứ 2, hướng dẫn tập thở và bịt ống thử nghiệm liên tục 24 giờ trước khi tiến hành rút ống.
  • Phục hồi nuốt: Bắt đầu tập nuốt khan từ ngày thứ 7 hậu phẫu khi vết mổ đã lành; tiến hành tập ăn theo phân cấp độ đặc của thức ăn (bắt đầu bằng thức ăn dạng nghiền nát - pureed foods, bù trừ thể tích); áp dụng các tư thế thuận lợi như tư thế cằm ngực (chin tuck), xoay đầu về bên tổn thương để khép kín thanh môn; áp dụng các nghiệm pháp nuốt gắng sức (Effortful swallow), nuốt trên thanh môn (Supraglottic swallow), nuốt siêu trên thanh môn (Super supraglottic swallow) và bài tập Mendelsohn.
  • Phục hồi phát âm: Tập luyện phát âm nguyên âm bằng tiếng thé (rasp with vowel), kỹ thuật phát âm luân phiên, tối ưu hóa sự phối hợp luồng khí thở ra và khép thanh quản tồn lưu.

Nội dung chính theo từng chương

Mở đầu

Phần mở đầu nêu bật thực trạng bệnh suất của ung thư thanh quản tại Việt Nam, sự suy giảm nghiêm trọng chất lượng cuộc sống khi bệnh nhân bị mất các chức năng thở, nuốt và phát âm sau điều trị triệt căn. Tác giả khẳng định sự cần thiết phải ứng dụng phẫu thuật bảo tồn cắt thanh quản một phần đi đôi với quy trình đánh giá và can thiệp phục hồi chức năng chuẩn mực, xác lập 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài.

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về giải phẫu học thanh quản (cấu trúc khung sụn, hệ thống cơ nội tại và ngoại lai, các khoang mỡ trước nắp và cạnh thanh môn, phân bố thần kinh và mạch máu). Chương này trình bày chi tiết về diễn tiến tự nhiên của ung thư thanh môn, bảng phân loại TNM (2010), chỉ định và các bước kỹ thuật của từng loại phẫu thuật cắt thanh quản một phần (cắt dây thanh qua mở sụn giáp, cắt TQMPTCD kiểu trán bên, cắt TQMPTCD kiểu trán trước, cắt TQTSN KH SNNXM).

Đồng thời, chương tổng quan phân tích sâu cơ chế sinh lý của ba chức năng thở, nuốt, phát âm và cơ chế bệnh sinh của các rối loạn chức năng sau mổ (hiện tượng hít sặc trước, trong và sau khi nuốt; rối loạn mở cơ thắt thực quản trên; giảm áp lực phát âm dưới thanh môn; ứ đọng dịch khí phế quản). Các phương pháp đánh giá khách quan và thang điểm quốc tế (FEES, Videofluoroscopy, MDADI, GRBAS, VHI-10) cũng được tác giả phân tích chi tiết.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết thiết kế nghiên cứu lâm sàng, tiêu chuẩn chọn mẫu bệnh nhân ung thư thanh môn giai đoạn sớm được chỉ định phẫu thuật bảo tồn, tiêu chuẩn loại trừ các trường hợp có bệnh lý nội khoa hô hấp nặng không dung nạp phẫu thuật ($FEV_1/FVC < 50%$).

Chương này trình bày toàn bộ quy trình nghiên cứu: từ khâu đánh giá lâm sàng tiền phẫu, chuẩn bị gây mê, kỹ thuật phẫu thuật, quy trình chăm sóc hậu phẫu, đến quy trình can thiệp âm ngữ trị liệu tập thở, tập nuốt và luyện giọng. Tác giả chuẩn hóa quy trình đo đạc các thông số âm học bằng phần mềm kết hợp Card âm thanh E-MU 0404USB và micro chuyên dụng, quy trình thực hiện nội soi đánh giá nuốt (FEES), cũng như các thuật toán thống kê y học xử lý biến số và tính toán sống còn tích lũy theo phương pháp Kaplan-Meier.

Chương 3: Kết quả

Chương 3 trình bày các số liệu và bảng biểu thực nghiệm thu được từ mẫu nghiên cứu:

  • Đặc điểm mẫu và ung thư học: Tỷ lệ phân bố tuổi, giới tính, giai đoạn bệnh (Tis, T1a, T1b, T2), các loại phẫu thuật đã thực hiện, tỷ lệ bờ diện cắt âm tính/dương tính, tỷ lệ biến chứng sau mổ, tỷ lệ tái phát và tỷ lệ sống còn toàn bộ sau 5 năm theo phương pháp Kaplan-Meier.
  • Phục hồi chức năng thở: Thời gian mang ống khai khí đạo trung bình theo từng kỹ thuật phẫu thuật; tương quan giữa tuổi, chỉ số thông khí phổi tiền phẫu $FEV_1/FVC$ với thời gian rút ống khai khí đạo ở nhóm phẫu thuật cắt TQTSN KH SNNXM; tỷ lệ bệnh nhân được can thiệp tập thở sớm thành công.
  • Phục hồi chức năng nuốt: Thời gian lưu ống nuôi ăn trung bình; mối liên quan giữa thời gian đặt ống nuôi ăn với độ tuổi, biến chứng phẫu thuật và thời gian mở khí đạo; phân tích hình ảnh nội soi đánh giá nuốt (tỷ lệ ứ đọng thức ăn tại thung lũng, xoang lê, tỷ lệ xâm nhập và hít sặc); điểm số chất lượng sống theo bảng kê MDADI (phân nhóm cảm xúc, chức năng, thể chất và điểm tổng quát) ở các nhóm phẫu thuật.
  • Phục hồi chức năng phát âm: Đánh giá chất lượng cảm thụ giọng nói theo thang GRBAS; các chỉ số phân tích âm học khách quan ($F_0$, Jitter, Shimmer, NHR); thời gian phát âm tối đa (MPT); điểm số bảng chỉ số khuyết tật giọng nói VHI-10 theo độ tuổi và thời gian theo dõi; kết quả can thiệp của các buổi luyện thanh trong vòng 6 tháng hậu phẫu.

Chương 4: Bàn luận

Chương 4 tiến hành đối chiếu, bàn luận sâu sắc giữa kết quả nghiên cứu của luận án với các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước:

  • Bàn luận về tính an toàn ung thư học, khả năng kiểm soát tại chỗ và tỷ lệ sống còn của các phẫu thuật cắt thanh quản một phần so với phẫu thuật cắt toàn phần hoặc xạ trị đơn thuần.
  • Phân tích cơ chế và các yếu tố tiên lượng ảnh hưởng đến tốc độ rút ống khai khí đạo và ống nuôi ăn, đặc biệt nhấn mạnh mức độ cắt bỏ cấu trúc giải phẫu ở nhóm cắt TQTSN KH SNNXM so với cắt TQMPTCD.
  • Đánh giá giá trị chẩn đoán của nội soi đánh giá nuốt (NSĐGN) trong việc phát hiện sớm hít sặc thầm lặng và hướng dẫn người bệnh áp dụng tư thế nuốt an toàn (tư thế cằm ngực, xoay đầu).
  • Luận bàn về sự biến đổi âm học của giọng nói thay thế, giải thích nguyên nhân tăng chỉ số Jitter, Shimmer, NHR do sự mất tính đồng nhất của cấu trúc rung thanh mới, đồng thời khẳng định vai trò tích cực của can thiệp âm ngữ trị liệu trong việc cải thiện độ rõ của lời nói và nâng cao điểm chất lượng cuộc sống (VHI-10, MDADI).

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận và khoa học

  • Xây dựng một cơ sở dữ liệu khoa học hoàn chỉnh và có hệ thống tại Việt Nam về tiến trình hồi phục sinh lý của cả ba chức năng thở, nuốt và phát âm trên bệnh nhân ung thư thanh môn giai đoạn sớm được phẫu thuật cắt thanh quản một phần.
  • Chứng minh tính ứng dụng của các thang đo và công cụ lượng giá hiện đại (phân tích âm học chuyên dụng, nội soi đánh giá nuốt FEES, thang điểm chuẩn hóa quốc tế MDADI, VHI-10, GRBAS) trong thực hành lâm sàng tai mũi họng - ung bướu tại Việt Nam.

Đóng góp về mặt thực tiễn và điều trị

  • Xác lập quy trình can thiệp phục hồi chức năng đa chuyên khoa kết hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật viên và chuyên viên âm ngữ trị liệu, giúp rút ngắn thời gian lưu ống khai khí đạo và ống nuôi ăn, giảm thiểu biến chứng hít sặc và viêm phổi hít sau mổ.
  • Cung cấp các bằng chứng thực nghiệm về hiệu quả của các bài tập nuốt có hướng dẫn (tư thế cằm ngực, xoay đầu, nuốt gắng sức) và luyện thanh sau mổ, giúp người bệnh sớm tái hòa nhập cộng đồng và cải thiện chất lượng sống.
  • Cung cấp cơ sở khoa học tin cậy hỗ trợ các bác sĩ lâm sàng trong công tác tư vấn tiền phẫu, lựa chọn chỉ định phẫu thuật phù hợp với từng cá thể bệnh nhân dựa trên vị trí bướu và thể trạng hô hấp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

  • Nghiên cứu tập trung vào nhóm bệnh nhân ung thư thanh môn giai đoạn sớm được phẫu thuật mở cắt thanh quản một phần tại một trung tâm chuyên khoa, chưa so sánh đối đầu trực tiếp với các phương thức can thiệp xâm lấn tối thiểu khác như phẫu thuật cắt bằng laser qua nội soi hoặc xạ trị đơn thuần trong cùng một thiết kế nghiên cứu.
  • Việc triển khai các kỹ thuật đánh giá chuyên sâu (NSĐGN, phân tích âm học bằng máy) đòi hỏi trang thiết bị chuyên dụng và đội ngũ nhân sự âm ngữ trị liệu được đào tạo chuyên sâu, có thể gặp khó khăn nhất định khi nhân rộng tại các cơ sở y tế tuyến dưới.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

  • Mở rộng nghiên cứu đánh giá phục hồi chức năng ở các nhóm bệnh nhân ung thư thanh quản giai đoạn tiến xa hơn có can thiệp phẫu thuật bảo tồn kết hợp hóa - xạ trị đa mô thức.
  • Theo dõi dọc dài hạn hơn (trên 5 - 10 năm) về độ ổn định của giọng nói và chức năng nuốt, cũng như nghiên cứu sâu hơn về các kỹ thuật tái tạo dây thanh mới nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng âm học của giọng nói sau phẫu thuật.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao:

  • Đối với phẫu thuật viên Tai Mũi Họng và Ung bướu: Cung cấp chi tiết các mốc giải phẫu, kỹ thuật mổ bảo tồn (cắt dây thanh, TQMPTCD kiểu trán bên, trán trước, cắt TQTSN KH SNNXM), các tiêu chuẩn đánh giá bờ diện cắt và các nguyên tắc bảo tồn đơn vị sụn phễu chức năng.
  • Đối với chuyên viên Âm ngữ trị liệu và Phục hồi chức năng: Là tài liệu hướng dẫn quy trình thực hành lâm sàng chi tiết về tập thở, tập nuốt (áp dụng tư thế cằm ngực, nghiệm pháp nuốt gắng sức, bài tập Mendelsohn) và quy trình luyện giọng sau mổ cắt thanh quản một phần.
  • Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên y khoa: Là hình mẫu nghiên cứu lâm sàng kết hợp giữa phẫu thuật ngoại khoa và lượng giá chức năng bằng các công cụ đo lường khách quan và thang điểm chất lượng sống chuẩn mực quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Phẫu thuật cắt thanh quản một phần trong luận án gồm những kỹ thuật chính nào?

Luận án nghiên cứu các kỹ thuật phẫu thuật cắt thanh quản một phần bảo tồn cơ quan dành cho ung thư thanh môn giai đoạn sớm, bao gồm: mở sụn giáp cắt dây thanh, cắt thanh quản một phần theo chiều dọc kiểu trán bên, cắt thanh quản một phần theo chiều dọc kiểu trán trước, và cắt thanh quản trên sụn nhẫn kết hợp sụn nhẫn, nắp và xương móng (TQTSN KH SNNXM).

2. Các chỉ số khách quan nào được tác giả sử dụng để đánh giá chức năng phát âm của bệnh nhân?

Tác giả sử dụng hệ thống thu âm và xử lý âm thanh chuyên dụng (Card âm thanh E-MU 0404USB và micro Behringer T1) để đo lường các thông số âm học khách quan gồm: tần số cơ bản ($F_0$), chỉ số rung động tần số (Jitter), chỉ số biến thiên biên độ (Shimmer), tỷ số hài âm ồn trên hài âm (NHR), kết hợp với phép đo thời gian phát âm tối đa (MPT) và thang đánh giá cảm thụ GRBAS.

3. Phương pháp nội soi đánh giá nuốt (NSĐGN / FEES) giữ vai trò gì trong quá trình chăm sóc bệnh nhân sau mổ?

Nội soi đánh giá nuốt (FEES) cho phép quan sát trực tiếp cấu trúc thanh quản mới và chuyển động của khối thức ăn trong khẩu hầu, giúp phát hiện sớm các rối loạn nuốt như ứ đọng thức ăn tại thung lũng sụn nắp/xoang lê, hiện tượng xâm nhập hoặc hít sặc vào đường thở. Qua đó, chuyên viên có thể thử nghiệm và lựa chọn tư thế nuốt tối ưu (như gập cằm ngực, xoay đầu) phù hợp cho từng bệnh nhân trước khi rút ống nuôi ăn.

4. Bảng câu hỏi nào được sử dụng để lượng giá chất lượng sống liên quan đến nuốt và phát âm?

Luận án sử dụng hai bảng câu hỏi chuẩn hóa quốc tế: Bảng kê rối loạn nuốt của Viện MD Anderson (MDADI - MD. Anderson Dysphagia Inventory) với 4 phân nhóm (toàn thể, cảm xúc, chức năng, thể chất) để lượng giá chức năng nuốt; và Chỉ số khuyết tật giọng nói rút gọn (VHI-10 - Voice Handicap Index-10) với các thang điểm cảm xúc, chức năng và thể chất để lượng giá chức năng phát âm.

Kết luận

Luận án Tiến sĩ Y học của tác giả Lê Văn Cường đã nghiên cứu và đánh giá toàn diện quá trình phục hồi ba chức năng thở, nuốt và phát âm ở bệnh nhân ung thư thanh môn giai đoạn sớm được điều trị bằng phẫu thuật cắt thanh quản một phần. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa can thiệp phẫu thuật bảo tồn và chương trình âm ngữ trị liệu phục hồi chức năng sớm, nghiên cứu đã chứng minh tính khả thi, an toàn ung thư học và hiệu quả phục hồi chức năng rõ rệt qua các chỉ số định lượng khách quan và thang điểm chất lượng sống chuẩn hóa. Công trình là tài liệu tham khảo chuyên môn giá trị cho các bác sĩ ung bướu, tai mũi họng và chuyên viên phục hồi chức năng trong điều trị và chăm sóc toàn diện cho người bệnh ung thư thanh quản.