Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá hiện trạng ô nhiễm vi sinh vật và kháng kháng sinh của vi khuẩn escherichia coli và salmonella phân lập từ thịt lợn bán tại một số chợ thuốc huyện gia lâm thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá ô nhiễm vi sinh vật và kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella trong thịt lợn tại Gia Lâm, Hà Nội.

• Tác giả: Thavixay Yaseng
• Người hướng dẫn: Pgs. Phạm Hồng Ngân
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng Ô Nhiễm Vi Sinh Vật Và Kháng Kháng Sinh Của Vi Khuẩn Escherichia Coli Và Salmonella Phân Lập Từ Thịt Lợn Bán Tại Một Số Chợ Thuộc Huyện Gia Lâm, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục đồ thị
• 1.4. Danh mục hình
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 2. MỞ ĐẦU
• 2.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2.2. Mục tiêu của đề tài
• 2.3. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 3.1. Tình hình ngộ độc thực phẩm
• 3.1.1. Ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm
• 3.1.2. Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm
• 3.1.2.1. Ngộ độc thực phẩm do vi sinh vật
• 3.1.2.1.1. Đường lây nhiễm vi sinh vật vào thực phẩm
• 3.1.2.1.2. Các tác nhân vi sinh vật gây ngộ độc thực phẩm
• 3.1.2.2. Ngộ độc thực phẩm do ô nhiễm hoá chất
• 3.1.2.2.1. Đường lây nhiễm hoá chất vào thực phẩm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ô nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn tại Gia Lâm

Ô nhiễm vi sinh vật trong thực phẩm, đặc biệt là thịt lợn, đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng tại Gia Lâm, Hà Nội. Thịt lợn là nguồn thực phẩm phổ biến, nhưng cũng là môi trường lý tưởng cho sự phát triển của các vi sinh vật gây bệnh như E. coli và Salmonella. Việc kiểm soát ô nhiễm vi sinh vật không chỉ đảm bảo an toàn thực phẩm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Theo thống kê, tỷ lệ nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn tại các chợ ở Gia Lâm đang ở mức báo động, với nhiều mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

1.1. Tình hình ô nhiễm vi sinh vật tại các chợ Gia Lâm

Nghiên cứu cho thấy rằng nhiều mẫu thịt lợn tại các chợ ở Gia Lâm có tỷ lệ nhiễm vi sinh vật cao. Cụ thể, trong số 50 mẫu thịt lợn được kiểm tra, có đến 82% mẫu dương tính với E. coli. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong quá trình giết mổ và bảo quản thịt.

1.2. Nguyên nhân gây ô nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn

Ô nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm quy trình giết mổ không đảm bảo vệ sinh, nguồn nước ô nhiễm, và việc sử dụng kháng sinh không đúng cách trong chăn nuôi. Những yếu tố này tạo điều kiện cho vi khuẩn như Salmonella và E. coli phát triển và lây lan.

II. Thách thức trong việc kiểm soát kháng kháng sinh của E

Kháng kháng sinh đang trở thành một thách thức lớn trong việc điều trị các bệnh do vi sinh vật gây ra. E. coli và Salmonella đã phát triển khả năng kháng lại nhiều loại kháng sinh thông dụng, gây khó khăn cho việc điều trị. Việc lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi lợn đã dẫn đến tình trạng kháng thuốc, làm tăng nguy cơ lây lan vi khuẩn kháng thuốc qua chuỗi thực phẩm.

2.1. Tình hình kháng kháng sinh của E. coli

Các nghiên cứu cho thấy rằng nhiều chủng E. coli phân lập từ thịt lợn có tỷ lệ kháng cao với các loại kháng sinh như Streptomycin và Tetracycline. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng mà còn gây khó khăn trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn này.

2.2. Tình hình kháng kháng sinh của Salmonella

Tương tự như E. coli, các chủng Salmonella cũng cho thấy khả năng kháng mạnh với nhiều loại kháng sinh. Việc này làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm, đặc biệt là trong bối cảnh tiêu thụ thịt lợn ngày càng tăng.

III. Phương pháp nghiên cứu ô nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn

Để đánh giá tình trạng ô nhiễm vi sinh vật và kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella, nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khoa học. Việc thu thập mẫu thịt lợn từ các chợ và phân lập vi khuẩn theo tiêu chuẩn quốc gia là rất quan trọng để có được kết quả chính xác.

3.1. Phương pháp thu thập mẫu

Mẫu thịt lợn được thu thập từ nhiều chợ khác nhau tại Gia Lâm, đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ khu vực. Các mẫu được bảo quản và vận chuyển theo quy định để tránh ô nhiễm trong quá trình lấy mẫu.

3.2. Phương pháp phân lập vi khuẩn

Việc phân lập E. coli và Salmonella được thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc gia, bao gồm TCVN 6846-2007 và TCVN 4829:2005. Các phương pháp này đảm bảo độ chính xác và tin cậy trong việc xác định sự hiện diện của vi khuẩn trong mẫu thịt.

IV. Kết quả nghiên cứu về ô nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn tại Gia Lâm là rất cao. Cụ thể, 82% mẫu thịt lợn dương tính với E. coli và 22% dương tính với Salmonella. Những con số này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp kiểm soát ô nhiễm vi sinh vật trong thực phẩm.

4.1. Tỷ lệ nhiễm E. coli trong thịt lợn

Trong số 50 mẫu thịt lợn, có 41 mẫu dương tính với E. coli, chiếm 82%. Điều này cho thấy mức độ ô nhiễm vi sinh vật trong thịt lợn là rất nghiêm trọng và cần có các biện pháp can thiệp kịp thời.

4.2. Tỷ lệ nhiễm Salmonella trong thịt lợn

Kết quả phân lập cho thấy 11 mẫu thịt lợn dương tính với Salmonella, chiếm 22%. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn đặt ra nhiều thách thức cho ngành thực phẩm.

V. Kết luận và khuyến nghị về an toàn thực phẩm

Kết quả nghiên cứu cho thấy tình trạng ô nhiễm vi sinh vật và kháng kháng sinh của E. coli và Salmonella trong thịt lợn tại Gia Lâm là rất nghiêm trọng. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong sản xuất và tiêu thụ thực phẩm để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.1. Khuyến nghị về kiểm soát ô nhiễm vi sinh vật

Cần tăng cường các biện pháp kiểm soát ô nhiễm vi sinh vật trong quá trình giết mổ và chế biến thịt lợn. Việc áp dụng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm là rất cần thiết để giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm.

5.2. Khuyến nghị về sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi

Cần có các quy định chặt chẽ hơn về việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi lợn. Việc lạm dụng kháng sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe động vật mà còn gây ra tình trạng kháng thuốc, ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm đang là một thách thức y tế công cộng nghiêm trọng tại Việt Nam. Theo số liệu thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 8 triệu ca mắc các bệnh liên quan đến thực phẩm, gây thiệt hại kinh tế ước tính hàng nghìn tỷ đồng. Báo cáo của Cục An toàn Thực phẩm thuộc Bộ Y tế ghi nhận nguyên nhân ngộ độc do vi sinh vật chiếm tỷ lệ trung bình trên 28% tổng số các vụ việc hàng năm. Trong chuỗi cung ứng thực phẩm tươi sống, thịt lợn là mặt hàng tiêu thụ chủ lực của người dân, nhưng quy trình giết mổ và lưu thông tại các chợ truyền thống vẫn còn nhiều khâu chưa đảm bảo vệ sinh thú y. Vấn đề càng trở nên báo động khi việc lạm dụng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi nông hộ dẫn đến sự xuất hiện của các chủng vi khuẩn kháng thuốc và đa kháng thuốc.

Xuất phát từ thực tiễn trên, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Thú y của tác giả Thavixay Yaseng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam tập trung giải quyết mục tiêu: Đánh giá hiện trạng ô nhiễm vi sinh vật chỉ điểm và xác định tính kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella phân lập từ thịt lợn tươi sống. Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trên 50 mẫu thịt lợn thu thập ngẫu nhiên tại 5 chợ dân sinh lớn thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội bao gồm chợ Sinh Viên, chợ Cửu Việt, chợ Trâu Quỳ, chợ Phù Đổng và chợ Vàng. Kết quả nghiên cứu xác định tỷ lệ ô nhiễm Escherichia coli lên tới 82,00% và Salmonella là 22,00%, mang lại hệ số đo lường thực chứng giá trị cho các nhà hoạch định chính sách thú y, kiểm dịch động vật và các nhà nghiên cứu an toàn thực phẩm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết kiểm soát chuỗi an toàn thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn và mô hình dịch tễ học lan truyền gen kháng thuốc ở vi khuẩn đường ruột. Trong hệ thống phân loại vi sinh vật, Escherichia coli là trực khuẩn Gram âm, hiếu khí hoặc kỵ khí tùy tiện, thường trú tại đường tiêu hóa của người và động vật. Vi khuẩn này được tổ chức quốc tế công nhận là chỉ thị vi sinh vật phản ánh mức độ vệ sinh chung và nguy cơ nhiễm phân trong quá trình giết mổ, pha lóc thân thịt. Trong khi đó, Salmonella spp. là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng tiết enterotoxin, endotoxin và cytotoxin gây viêm ruột hoại tử, tiêu chảy cấp và nhiễm trùng huyết ở người.

Cơ sở lý thuyết về tính kháng thuốc dựa trên nguyên lý chọn lọc áp lực kháng sinh và cơ chế truyền gen kháng thuốc theo chiều ngang. Các chủng vi khuẩn đường ruột có khả năng tích hợp và lan truyền các plasmid mang gen đề kháng thông qua ba con đường chính: tải nạp, biến đổi và tiếp hợp. Khi vật nuôi được cho sử dụng kháng sinh liều thấp kéo dài để kích thích tăng trọng hoặc phòng bệnh, các chủng vi khuẩn nhạy cảm bị tiêu diệt, tạo điều kiện cho các dòng vi khuẩn mang đột biến kháng thuốc sống sót, nhân lên và phát tán ra môi trường thịt thương phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thực hiện lấy 50 mẫu thịt lợn tươi sống vào khung giờ cao điểm từ 6 giờ 00 đến 7 giờ 00 sáng tại các quầy bán thịt thuộc 5 chợ truyền thống trên địa bàn huyện Gia Lâm. Cỡ mẫu 50 được tính toán bảo đảm tính đại diện thống kê cho các mô hình chợ dân sinh vùng ven đô thị. Phương pháp chọn mẫu áp dụng quy tắc lấy mẫu ngẫu nhiên không lặp lại, tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4833-1:2002 và TCVN 4833-2:2002. Mẫu sau khi thu thập được đặt trong dụng cụ chứa vô trùng, bảo quản lạnh ở nhiệt độ dưới 4 độ C và vận chuyển ngay về phòng thí nghiệm Bộ môn Thú y Cộng đồng.

Quy trình phân lập và định lượng Escherichia coli sử dụng phương pháp đếm số có xác suất lớn nhất với hệ thống 9 ống nghiệm theo TCVN 6846-2007 trên môi trường Lauryl Sulphat Broth và Brilliant Green Bile Lactose Broth, kết hợp thử nghiệm khẳng định sinh hóa IMViC gồm Indole, Methyl Red, Voges-Proskauer và Citrate. Quy trình phát hiện Salmonella tuân thủ tiêu chuẩn TCVN 4829:2005 thông qua 4 bước: tiền tăng sinh trong nước đệm Peptone, tăng sinh chọn lọc trên môi trường canh Rappaport-Vassiliadis Soya Peptone và Muller-Kauffmann Tetrathionate, phân lập trên đĩa thạch Brilliant Green Agar, Xylose-Lysine-Tergitol 4 và khẳng định sinh hóa trên thạch Triple Sugar Iron, Urea, Indole.

Thử nghiệm tính mẫn cảm kháng sinh được tiến hành theo phương pháp khuếch tán khoanh giấy kháng sinh của Kirby-Bauer trên môi trường Mueller-Hinton với 12 loại kháng sinh đại diện cho các nhóm phổ biến gồm Ampicillin, Tetracycline, Streptomycin, Gentamycin, Neomycin, Norfloxacin, Ofloxacin, Enrofloxacin, Colistin, Kanamycin, Ceftazidime và Sulfamethoxazole-Trimethoprim. Số liệu được thu thập và phân tích bằng phần mềm Excel 2010 nhằm xác định tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn và sai số thống kê, đảm bảo tính chuẩn xác và khả năng so sánh định lượng cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân lập từ 50 mẫu thịt lợn tại các chợ thuộc huyện Gia Lâm ghi nhận 41 mẫu dương tính với vi khuẩn Escherichia coli, chiếm tỷ lệ 82,00%. Khi đối chiếu với tiêu chuẩn vệ sinh thú y giới hạn dưới 10 mũ 2 CFU trên một gam thịt, có tới 30 mẫu không đạt tiêu chuẩn, chiếm tỷ lệ 60,00%, trong khi chỉ có 20 mẫu đạt tiêu chuẩn cho phép chiếm 40,00%. Tỷ lệ nhiễm Escherichia coli có sự khác biệt rõ rệt giữa các điểm khảo sát: chợ Vàng ghi nhận tỷ lệ nhiễm tuyệt đối 100% với 85,71% mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh, chợ Trâu Quỳ đạt 83,33% mẫu dương tính với 58,33% mẫu không đạt, chợ Sinh Viên có 80,00% mẫu dương tính với 50,00% mẫu không đạt, chợ Cửu Việt đạt 76,92% mẫu dương tính với 53,85% mẫu không đạt, và chợ Phù Đổng đạt 75,00% mẫu dương tính với 62,50% mẫu không đạt tiêu chuẩn.

Đối với vi khuẩn Salmonella, kết quả kiểm tra phát hiện 11 trên tổng số 50 mẫu cho kết quả dương tính, chiếm tỷ lệ 22,00%. Do quy chuẩn an toàn thực phẩm quy định tuyệt đối không được có Salmonella trong 25 gam mẫu thịt, toàn bộ 11 mẫu này đều bị coi là không đạt chuẩn an toàn thực phẩm. Tỷ lệ nhiễm Salmonella cao nhất được ghi nhận tại chợ Cửu Việt với 30,77%, tiếp đến là chợ Trâu Quỳ với 25,00%, chợ Phù Đổng với 25,00%, chợ Vàng với 14,29% và thấp nhất tại chợ Sinh Viên với 10,00%.

Khảo sát kháng sinh đồ trên 9 chủng Escherichia coli và 7 chủng Salmonella đại diện cho thấy mức độ kháng thuốc rất cao. Cả hai nhóm vi khuẩn đều thể hiện tỷ lệ kháng dao động từ 55,56% đến 85,71% đối với các loại kháng sinh thông dụng như Streptomycin, Tetracycline, Amoxicillin, Ampicillin và Enrofloxacin. Ngược lại, các chủng vi khuẩn này vẫn thể hiện độ mẫn cảm cao với Gentamycin, Neomycin, Norfloxacin và Ofloxacin, đồng thời mẫn cảm ở mức trung bình với Colistin, Kanamycin và Pefloxacin.

Thảo luận kết quả

Thực trạng ô nhiễm vi sinh vật ở mức cao bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân trong chuỗi giết mổ và phân phối. Tại các chợ như chợ Trâu Quỳ, chợ Phù Đổng và chợ Vàng, hoạt động giết mổ gia cầm và gia súc nhỏ lẻ thường diễn ra ngay cạnh khu vực bán hàng, làm phát tán mầm bệnh qua nguồn nước rửa và không khí. Dụng cụ pha lọc như dao, thớt gỗ dùng liên tục nhiều giờ mà không được khử trùng bằng nước nóng hay hóa chất sát khuẩn tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ. Quá trình vận chuyển thịt từ lò mổ về chợ bằng xe máy, che đậy thô sơ và bày bán ở nhiệt độ môi trường từ 25 đến 35 độ C kích thích vi khuẩn nhân lên nhanh chóng.

Dữ liệu nghiên cứu này có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột chồng so sánh tỷ lệ mẫu đạt và không đạt tiêu chuẩn vệ sinh tại từng chợ, kết hợp bảng ma trận thể hiện đường kính vòng vô khuẩn của từng chủng vi khuẩn đối với 12 loại kháng sinh. Biểu đồ radar cũng là phương tiện lý tưởng để minh họa phổ đa kháng thuốc giữa Escherichia coli và Salmonella.

Khi so sánh với các công bố khoa học trong nước, tỷ lệ 60,00% mẫu thịt không đạt chuẩn vệ sinh do nhiễm Escherichia coli trong nghiên cứu này tương đồng với kết quả 44,44% của các nghiên cứu tại khu vực phía Bắc, nhưng cao hơn đáng kể so với thịt gia súc được xử lý tại các cơ sở giết mổ công nghiệp tập trung. Tỷ lệ nhiễm Salmonella 22,00% thấp hơn mức 59,70% tại các tỉnh Tây Nam Bộ trong một số báo cáo trước đây, nhưng vẫn ở mức báo động đối với thực phẩm tươi sống tiêu thụ trực tiếp hàng ngày. Việc vi khuẩn kháng mạnh với Streptomycin và Tetracycline phản ánh hệ quả trực tiếp của thói quen sử dụng hai loại kháng sinh này với liều lượng lớn trong chăn nuôi lợn thịt suốt nhiều thập kỷ qua.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát tình trạng ô nhiễm vi sinh vật và ngăn chặn nguy cơ lan truyền vi khuẩn kháng thuốc qua thực phẩm, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa và kiểm soát quy trình giết mổ tập trung: Chi cục Thú y thành phố Hà Nội và Trạm Thú y huyện Gia Lâm cần đẩy nhanh tiến độ đóng cửa các điểm giết mổ thủ công không phép tại các khu dân cư. Thực hiện nâng cấp 100% cơ sở giết mổ bán công nghiệp theo quy trình treo một chiều, tách biệt khu vực bẩn và khu vực sạch, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ nhiễm vi sinh vật trên thân thịt xuống dưới 30% trong lộ trình 24 tháng tới.
2. Nâng cấp điều kiện vệ sinh quầy sạp tại chợ truyền thống: Ban quản lý các chợ dân sinh phối hợp với chính quyền địa phương bắt buộc tiểu thương trang bị bàn bán thịt bằng inox không gỉ, loại bỏ thớt gỗ mục, và sử dụng dung dịch sát khuẩn để vệ sinh dao thớt định kỳ sau mỗi 2 giờ bán hàng. Thiết lập hệ thống tủ mát bảo quản thịt ở nhiệt độ dưới 10 độ C, phấn đấu nâng tỷ lệ mẫu thịt đạt tiêu chuẩn vệ sinh tại các chợ lên trên 85% vào năm 2025.
3. Siết chặt quản lý kê đơn và sử dụng thuốc thú y: Thanh tra Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tăng cường thanh tra đột xuất các đại lý thuốc thú y và trang trại chăn nuôi trên địa bàn huyện. Cấm tuyệt đối hành vi trộn kháng sinh nhóm Tetracycline và Aminoglycoside vào thức ăn chăn nuôi nhằm mục đích kích thích tăng trọng, đặt chỉ tiêu kéo giảm tỷ lệ vi khuẩn đường ruột đa kháng thuốc xuống 20% sau 3 năm thực hiện.
4. Tập huấn chuyên môn và kiểm tra sức khỏe người trực tiếp kinh doanh: Trung tâm Y tế huyện Gia Lâm định kỳ 6 tháng một lần tổ chức tập huấn kiến thức an toàn vệ sinh thực phẩm và khám sức khỏe định kỳ cho 100% hộ kinh doanh thịt tươi sống, bảo đảm người bán hàng hiểu rõ các nguyên tắc ngăn ngừa nhiễm chéo vi sinh vật vào thực phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và lực lượng thú y cơ sở: Các cán bộ thuộc Cục Thú y, Chi cục Chăn nuôi và Thú y Hà Nội có thể sử dụng các số liệu thực nghiệm về tỷ lệ ô nhiễm 82,00% của Escherichia coli và 22,00% của Salmonella làm bằng chứng khoa học để xây dựng kế hoạch giám sát an toàn thực phẩm trọng điểm tại các chợ bán lẻ ven đô.
2. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Thú y, Công nghệ Thực phẩm: Tài liệu là nguồn tham khảo mẫu mực về quy trình phân lập vi sinh vật chuẩn hóa theo TCVN và phương pháp làm kháng sinh đồ Kirby-Bauer phục vụ thực hiện các đề tài nghiên cứu liên quan đến bệnh truyền lây và an toàn sinh học.
3. Bác sĩ thú y thực hành và chủ trang trại chăn nuôi lợn: Nắm bắt được thực trạng kháng thuốc ở mức trên 55% của các loại kháng sinh thông thường để kịp thời điều chỉnh phác đồ điều trị gia súc bệnh, ưu tiên lựa chọn các nhóm thuốc còn độ mẫn cảm cao như Gentamycin hay Norfloxacin, tránh lãng phí chi phí điều trị.
4. Doanh nghiệp phân phối và chế biến thịt tươi sống: Tham khảo các phân tích về đường xâm nhập vi sinh vật để thiết lập quy trình kiểm soát điểm tới hạn trong khâu vận chuyển chuỗi lạnh và tiếp nhận nguyên liệu đạt chuẩn vệ sinh thú y.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Escherichia coli và Salmonella trong thịt lợn tại các chợ huyện Gia Lâm ở mức độ nào? Nghiên cứu chỉ ra rằng 82,00% mẫu thịt lợn nhiễm Escherichia coli với 60,00% mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh thú y. Đồng thời, 22,00% mẫu thịt phát hiện dương tính với Salmonella, hoàn toàn vi phạm quy định an toàn thực phẩm. Tình trạng này xuất hiện ở cả 5 chợ được khảo sát, phản ánh điều kiện vệ sinh quầy sạp và nguồn cung cấp thịt còn nhiều bất cập.

Những loại kháng sinh nào bị vi khuẩn phân lập đề kháng mạnh nhất? Các chủng Escherichia coli và Salmonella phân lập được thể hiện mức độ kháng rất mạnh đối với Streptomycin, Tetracycline, Amoxicillin, Ampicillin và Enrofloxacin với tỷ lệ kháng từ 55,56% đến 85,71%. Đây là những hoạt chất kháng sinh đã bị lạm dụng trong điều trị và phòng bệnh đại trà ở các đàn lợn thịt trong thời gian dài.

Loại kháng sinh nào vẫn còn duy trì hiệu lực ức chế tốt đối với các chủng vi khuẩn này? Kết quả kháng sinh đồ xác nhận cả Escherichia coli và Salmonella đều duy trì độ mẫn cảm cao với Gentamycin, Neomycin, Norfloxacin và Ofloxacin. Điều này gợi ý rằng các nhóm kháng sinh Quinolone thế hệ mới và một số Aminoglycoside đặc hiệu vẫn là sự lựa chọn hiệu quả cao khi cần can thiệp điều trị y tế hoặc thú y có kiểm soát.

Phương pháp phân lập vi sinh vật trong luận văn có độ tin cậy như thế nào? Quy trình xét nghiệm hoàn toàn tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia gồm TCVN 6846-2007 về định lượng Escherichia coli bằng kỹ thuật đếm số có xác suất lớn nhất và TCVN 4829:2005 về phát hiện Salmonella trên các môi trường chọn lọc chuyên biệt như Rappaport-Vassiliadis, Xylose-Lysine-Tergitol 4 cùng hệ thống giám định sinh hóa IMViC và Triple Sugar Iron, bảo đảm độ nhạy và độ đặc hiệu tối đa.

Sự xuất hiện của vi khuẩn kháng thuốc trong thịt tươi sống gây nguy hiểm gì cho cộng đồng? Vi khuẩn kháng thuốc trong thịt tươi có thể lây nhiễm trực tiếp sang người qua đường tiêu hóa khi ăn thịt tái sống hoặc nhiễm chéo sang thực phẩm ăn liền qua dao thớt bẩn. Nguy hiểm hơn, các vi khuẩn này có thể truyền plasmid mang gen kháng thuốc cho hệ vi sinh vật đường ruột ở người, khiến các phác đồ điều trị kháng sinh thông thường mất hiệu lực khi xảy ra nhiễm trùng.

Kết luận

• Luận văn đã cung cấp bộ dữ liệu thực chứng toàn diện về hiện trạng ô nhiễm vi sinh vật với 82,00% mẫu thịt lợn nhiễm Escherichia coli và 22,00% mẫu nhiễm Salmonella tại 5 chợ truyền thống huyện Gia Lâm.
• Chỉ ra tỷ lệ mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm lên tới 60,00%, cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm tiềm ẩn thường trực đối với người tiêu dùng tại khu vực ngoại thành Hà Nội.
• Xác định phổ kháng kháng sinh rộng của vi khuẩn phân lập với mức độ đề kháng cao từ 55,56% đến 85,71% đối với Streptomycin, Tetracycline, Ampicillin và Amoxicillin.
• Làm sáng tỏ các điểm nóng ô nhiễm trong chuỗi lưu thông thực phẩm tươi sống, tạo tiền đề vững chắc cho công tác quản lý an toàn dịch tễ học thú y.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp giữa nâng cấp hạ tầng cơ sở giết mổ, kiểm soát việc phân phối kháng sinh thú y và chuẩn hóa quy trình bán lẻ tại chợ.

Các bước nghiên cứu tiếp theo cần tập trung mở rộng quy mô điều tra trên toàn bộ hệ thống chợ dân sinh của thành phố Hà Nội và ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử để giải trình tự các gen kháng thuốc đặc hiệu. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và đơn vị kinh doanh thực phẩm nên khai thác ngay tài liệu nghiên cứu này để xây dựng các giải pháp hành động thiết thực, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng nguồn thực phẩm tiêu dùng hàng ngày.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM THAVIXAY YASENG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG Ô NHIỄM VI SINH VẬT VÀ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN ESCHERICHIA COLI VÀ SALMONELLA PHÂN LẬP TỪ THỊT LỢN BÁN TẠI MỘT SỐ CHỢ THUỘC HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Hồng Ngân 2. Nguyễn Thi ̣Trang NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận văn là kết quả nghiên cứu của chính bản thân tôi. Kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực.

Các tài liệu viện dẫn trong luận văn đều đã được công bố và được trích dẫn theo đúng nguyên tắc. Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về nội dung của luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năn 2018 Tác giả luận văn Thavixay YASENG i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành tốt luận văn tốt nghiệp ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ của rất nhiều cá nhân và tập thể. Lời đầu tiên, tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Thú Y – Học viện Nông nghiệp Hà Nội đặc biệt là các thầy giáo, cô giáo trong bộ môn Thú Y Cộng Đồng – Khoa Thú Y đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Phạm Hồng Ngân và TS. Nguyễn Thi ̣ Trang đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập.

Xin chân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày… tháng… năn 2018 Tác giả luận văn Thavixay YASENG ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục đồ thị.

viii Danh mục hình. ix Trı́ch yế u luâ ̣n văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hı̀nh ngô ̣ đô ̣c thực phẩ m. Ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm.

Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm. Tình hình ngộ độc thực phẩm do vi sinh vật gây ra trên thế giới và tại Việt Nam. Một số nghiên cứu về ô nhiễm thực phẩm do vi khuẩn E.coli và Salmonella gây ra trên thế giới và tại Việt Nam. Nguyên nhân nhiễm khuẩ n vào thiṭ.

Đường xâm nhập của vi khuẩn vào thịt. Các nguồn ô nhiễm vi khuẩn vào thịt. Hiể u biế t chung về vi khuẩ n E. Đặc điểm hình thái, nuôi cấy, đặc tính sinh hoá và sức đề kháng.

Cấu trúc kháng nguyên. Đặc tính gây bệnh. Ý nghĩa của việc xác định tổng số E. coli trong thịt.

15 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hiể u biế t về vi khuẩ n Salmonella. Đặc điểm hình thái, nuôi cấy, đặc tính sinh hoá và sức đề kháng. Cấu trúc kháng nguyên.

Yếu tố bám dính. Khả năng sản sinh độc tố. Ý nghĩa của việc xác định sự có mặt của Salmonella trong thịt. Hiê ̣n tươ ̣ng kháng kháng sinh của vi khuẩ n E.

coli và Salmonella. Tính kháng thuốc của vi khuẩn. Cơ chế gây hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn. Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn E.

Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella. Vâ ̣t liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng, vật liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. Nô ̣i dung nghiên cứu.

Phân lập xác định tình trạng ô nhiễm vi khuẩn E. coli và Salmonella trong thịt lợn tại một số chợ trên địa bàn huyện. Xác định khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và Salmonella phân lập được từ các mẫu thịt lợn.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập mẫu. Phương pháp phân lập vi khuẩn E. Phương pháp phân lập vi khuẩn Salmonella.

Phương pháp kháng sinh đồ. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả thảo luận. Kế t quả xác đinh ̣ tỷ lê ̣ nhiễm E.

coli và salmonella trong thiṭ lơ ̣n ta ̣i huyê ̣n Gia Lâm. Tình hình nhiễm vi khuẩn E. coli ở thịt lợn tại các chợ. 32 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Tình hình nhiễm khuẩn Salmonella từ thịt lợn ở các chợ. Kế t quả kiể m tra tı́nh mẫn cảm với mô ̣t số kháng sinh của các chủng E. coli và salmonella. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng E.

Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với kháng sinh của vi khuẩn Salmonella. Kết luận và kiế n nghị. ̣ 44 Tài liệu tham khảo. 49 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BGA Brilliant Green Agar BHI Brain Heart Infusion E.coli Escherichia coli EHEC Enterohaemorrhagic E.coli EIEC Enteroinvasive E.coli EMB Eosin – Methylene Blue EPEC Enteropathogenic E.coli ETEC Enterotoxigenic E.coli FAO Food and Agriculture Organization FDA Food & Drug Administration Gr (-) Gram âm Gr (+) Gram dương IMVIC Indole, Methyl Red, Voges Proskauer và Citrat LT Heat labile enterotoxin MKTTn Muller Kauffman Tetrathionate MPN Most Probable Number MR Methyl red PBW Pepton Buffer Water RV Rappaport – Vassiliadis Soya Pepton SS Salmonella – Shigella ST Heat stable enterotoxin TCVS Tiêu chuẩn vệ sinh TSI Triple sugar iron VP Voges proskauer WHO World Health Organization XLD Xylolysin deoxychocolat XLT4 Xyloze – Lyzine – Tergitol 4 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Kết quả kiểm tra vi khuẩn E. coli trong các mẫu thịt lợn được lấy từ các chợ. Kết quả kiểm tra tỉ lệ nhiễm vi khuẩn Salmonella trong các mẫu thịt lợn được lấy từ các chợ. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng E.

Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng Salmonella. 41 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC ĐỒ THỊ Đồ thị 4. Tỷ lệ % số mẫu dương tính với vi khuẩn E. coli và số mẫu không đạt TCVS ở các chợ.

Tình hình nhiễm vi khuẩn Salmonella trong các mẫu thịt bày bán tại các chợ. So sánh kết quả phân lập vi khuẩn E. coli và Salmonella từ các mẫu thịt được bày bán tại các chợ. Tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng E.

Tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng Salmonella. So sánh tỷ lệ kháng sinh của các chủng E. coli và Salmonella. 42 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hı̀nh 4.coli phát triển trên môi trường MacConkey.

coli phát triển trên môi trường EMB. Khuẩn lạc Salmonella spp trên môi trường BGA. Khuẩn lạc Salmonella spp trên môi trường XLD. Khuẩn lạc Salmonella spp trên môi trường TSI .36 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍ CH YẾU LUẬN VĂN Tên tác gı́a: Thavixay YASENG Tên luâ ̣n văn: Đánh giá hiê ̣n tra ̣ng ô nhiễm vi sinh vật và kháng kháng sinh của vi khuẩn Escherichia coli, Salmonella phân lập từ thịt lợn bán tại một số chợ thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội Ngành: Thú y Mã số : 8640101 Tên cơ sở đào ta ̣o: Ho ̣c Viê ̣n Nông Nghiê ̣p Viê ̣t Nam Mục tiêu nghiên cứu Xác định được tình trạng ô nhiễm và tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E.

coli, Salmonella trong thịt lợn bán tại một số chợ thuộc huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội từ đó cảnh báo tình trạng lan truyền các vi khuẩn kháng thuốc qua chuỗi phân phối thực phẩm. Phương pháp nghiên cứu Tiến hành điều tra hiện tượng sử dụng thuốc kháng sinh tại các trang trại chăn nuôi, hộ chăn nuôi lợn bằng hình thức phỏng vấn trực tiếp chủ chăn nuôi. Lấ y mẫu và chuẩn bi mẫ ̣ u theo TCVN 4833 – 1:2002, TCVN 4833–2:2002. Phân lâ ̣p, xác đinh ̣ số lươ ̣ng E.coli theo TCVN 6846 – 2007.

Phương pháp phát hiện Salmonella theo TCVN 4829 : 2005 (ISO 6579 : 2002). Số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm Excel 2010. Kết quả chı́nh và kế t luâ ̣n 1. Kết quả tiến hành phân lập 50 mẫu thịt lợn để xác định tỷ lệ nhiễm vi khuẩn E.

coli cho thấy: trong 50 mẫu có 41 mẫu dương tính với vi khuẩn E. coli chiếm 82%, trong 50 mẫu có 30 mẫu (60%) không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và 20 mẫu (40%) đạt tiêu chuẩn vệ sinh thú y. Kết quả kiểm tra tình hình nhiễm vi khuẩn Salmonella: khi phân lập 50 mẫu thịt lợn được lấy từ các chợ thì số mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella (không đạt tiêu chuẩn vệ sinh) là 11, chiếm 22%, còn 39 mẫu (78%) đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng E.

coli và Salmonella. Đối với các chủng E. coli: tổng số 9 chủng với 12 loại kháng sinh, kết quả cho thấy: Các chủng E. coli này mẫn cảm tốt với kháng sinh Gentamycin, Neomycin, Norfloxacin và Ofloxacin.

Kháng mạnh với các kháng sinh Streptomycin, Tetracyclin. Đối với các chủng Salmonella: Tổng số 7 chủng được thử nghiệm với 12 loại x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] kháng sinh, kết quả cho thấy: Các chủng Salmonella mẫn cảm tốt với kháng sinh Neomycin, Gentamycin và Norfloxacin. Kháng mạnh với kháng sinh Amoxicillin, Streptomycin và Tetracycllin. Tỷ lệ kháng kháng sinh của các chủng E.

coli và Salmonella được thể hiện qua biểu đồ 4. Qua đó ta thấy các chủng E. coli và Salmonella có tỷ lệ kháng cao (từ 55,56% đến 85,71%) với một số kháng sinh như: Streptomycin, Tetracycllin, Amoxicillin, Ampicillin và Enrofloxacin. Một số loại kháng sinh có tỷ lệ mẫn cảm tốt với các chủng E.

coli và Salmonella như: Neomycin, Norfloxacin, Gentamycin, và Ofloxacin. Mẫn cảm trung bình với các loại kháng sinh như: Colistin, Kanamycin và Pefloxacin. xi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Thavixay Yaseng Thesis title: “Assessment of microbiological contamination and antibiotic resistance status of Escherichia coli bacteria, Salmonella isolated from pork sold in some markets in Gia Lam district, Hanoi”. Major: Veterinary Mediaine Code: 8640101 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) 1.Research Objectives Determine the contamination and antibiotic resistance of E.

coli, Salmonella in pork which sold in some markets in Gia Lam district, Hanoi. Thence status warns spread of drug-resistant bacteria through the food chain. Materials and Methods Investigate the use of antibiotics in pig farms and households in the form of direct interviews with producers.