Luận văn thạc sĩ đánh giá mô hình bệnh tật và nguồn lực y học cổ truyền tại khoa y học cổ truyền của bệnh viện nguyễn tri phương

Luận văn thạc sĩ y tế phân tích đánh giá mô hình bệnh tật và nguồn lực y học cổ truyền tại khoa y học cổ truyền của bệnh viện, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Lữ Thúy Vi
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thị Thu Thủy
• Trường học: Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật và Nguồn Lực Y Học Cổ Truyền Tại Bệnh Viện Nguyễn Tri Phương (2018-2022)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Khái niệm về đặc điểm bệnh tật
• 1.1.2. Phân loại bệnh tật theo 3 nhóm cơ bản
• 1.1.3. Phân loại bệnh tật theo ICD-10
• 1.1.4. Phân loại chứng bệnh theo y học cổ truyền
• 1.2. Tình hình nghiên cứu mô hình bệnh tật và tình hình sử dụng y học cổ truyền trên Thế giới và Việt Nam
• 1.2.1. Trên Thế giới
• 1.2.2. Tại Việt Nam
• 1.3. Một số nghiên cứu về nguồn lực và sự hài lòng của người bệnh với y học cổ truyền
• 1.3.1. Nghiên cứu về nguồn lực y học cổ truyền
• 1.3.2. Một số nghiên cứu về sự hài lòng y học cổ truyền
• 1.4. Đặc điểm về địa điểm nghiên cứu: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 2. Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tiêu chuẩn lựa chọn
• 2.2. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Thời gian nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp chọn mẫu
• 2.7. Các biến số nghiên cứu
• 2.7.1. Mục tiêu 1: Mô tả đặc điểm bệnh tật của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 2.7.2. Mục tiêu 2: Đánh giá thực trạng nguồn lực y học cổ truyền và mức độ hài lòng của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền của bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2022
• 2.8. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.8.1. Các phương pháp thu thập thông tin được sử dụng trong nghiên cứu
• 2.8.2. Các công cụ thu thập thông tin
• 2.8.3. Cách thu thập thông tin
• 2.9. Các loại sai số và biện pháp khắc phục sai số
• 2.9.1. Các loại sai số
• 2.9.2. Khống chế sai số
• 2.10. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tình hình điều trị và đặc điểm bệnh tật của người bệnh tại khoa Y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 3.1.1. Người bệnh điều trị ngoại trú tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 3.1.2. Người bệnh điều trị nội trú tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 3.1.3. Đặc điểm bệnh tật người bệnh điều trị nội trú tại khoa y học cổ truyền
• 3.2. Thực trạng nguồn lực y học cổ truyền và mức độ hài lòng của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền của Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 3.2.1. Cơ sở vật chất trang thiết bị
• 3.2.2. Đặc điểm nguồn nhân lực
• 3.2.3. Sự hài lòng của người bệnh về chất lượng dịch vụ y tế tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 3.2.4. Kết quả phỏng vấn sâu lãnh đạo khoa y học cổ truyền tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• 4. Chương 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Về đặc điểm bệnh tật tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương 2018-2022
• 4.2. Về đặc điểm nguồn lực và mức độ hài lòng của người bệnh đến khám và điều trị tại khoa y học cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1
• PHỤ LỤC 2
• PHỤ LỤC 3
• PHỤ LỤC 4
• PHỤ LỤC 5

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện Nguyễn Tri Phương

Đánh giá mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018-2022 là một nghiên cứu quan trọng nhằm hiểu rõ hơn về tình hình sức khỏe cộng đồng. Mô hình này không chỉ phản ánh tình trạng bệnh tật mà còn giúp xác định các nguồn lực y học cổ truyền đang được áp dụng. Việc nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các bệnh phổ biến và cách thức điều trị hiệu quả nhất.

1.1. Khái Niệm Về Mô Hình Bệnh Tật Trong Y Học Cổ Truyền

Mô hình bệnh tật trong y học cổ truyền được hiểu là cách phân loại và đánh giá các loại bệnh dựa trên các triệu chứng và nguyên nhân. Điều này giúp các bác sĩ có cái nhìn tổng quát về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Y Học Cổ Truyền Tại Bệnh Viện

Y học cổ truyền tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương được áp dụng rộng rãi, với nhiều phương pháp điều trị hiệu quả. Nghiên cứu cho thấy sự kết hợp giữa y học hiện đại và cổ truyền mang lại lợi ích lớn cho bệnh nhân.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong việc đánh giá mô hình bệnh tật, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu dữ liệu chính xác, sự phân bố không đồng đều của nguồn lực y tế và sự thiếu hụt nhân lực y tế có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.

2.1. Thiếu Dữ Liệu Chính Xác Về Bệnh Tật

Việc thu thập dữ liệu về bệnh tật gặp khó khăn do nhiều bệnh nhân không đến khám hoặc không cung cấp thông tin đầy đủ. Điều này làm giảm độ tin cậy của các kết quả nghiên cứu.

2.2. Sự Phân Bố Không Đồng Đều Của Nguồn Lực Y Tế

Nguồn lực y tế tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương không đồng đều, dẫn đến việc một số bệnh nhân không nhận được sự chăm sóc cần thiết. Điều này cần được khắc phục để nâng cao chất lượng dịch vụ.

III. Phương Pháp Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật Hiệu Quả

Để đánh giá mô hình bệnh tật một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại. Việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu và khảo sát sẽ giúp thu thập thông tin chính xác hơn.

3.1. Sử Dụng Công Cụ Phân Tích Dữ Liệu

Các công cụ phân tích dữ liệu như SPSS hoặc R có thể giúp phân tích các thông tin thu thập được một cách chính xác và nhanh chóng, từ đó đưa ra các kết luận hợp lý.

3.2. Khảo Sát Ý Kiến Bệnh Nhân

Khảo sát ý kiến bệnh nhân về chất lượng dịch vụ y tế sẽ cung cấp thông tin quý giá về sự hài lòng và nhu cầu của họ, từ đó cải thiện chất lượng dịch vụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện

Mô hình bệnh tật không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ y tế mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch và phát triển các chương trình y tế cộng đồng. Việc áp dụng các phương pháp điều trị y học cổ truyền cũng mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân.

4.1. Cải Thiện Chất Lượng Dịch Vụ Y Tế

Việc áp dụng mô hình bệnh tật giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, từ đó tạo niềm tin cho bệnh nhân.

4.2. Phát Triển Các Chương Trình Y Tế Cộng Đồng

Mô hình bệnh tật cũng hỗ trợ trong việc phát triển các chương trình y tế cộng đồng, giúp nâng cao nhận thức và cải thiện sức khỏe cho cộng đồng.

V. Kết Luận Về Đánh Giá Mô Hình Bệnh Tật Tại Bệnh Viện Nguyễn Tri Phương

Đánh giá mô hình bệnh tật tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018-2022 đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục và những thành công đạt được. Nghiên cứu này sẽ là cơ sở để phát triển các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế trong tương lai.

5.1. Những Thành Công Đạt Được

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc kết hợp y học cổ truyền và hiện đại mang lại hiệu quả cao trong điều trị bệnh nhân.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Của Mô Hình Bệnh Tật

Cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến mô hình bệnh tật để đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới, các bệnh không lây nhiễm hiện chiếm tới hơn 70% tổng gánh nặng tử vong toàn cầu, gây ra khoảng 41 triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, cơ cấu bệnh tật trong hơn ba thập kỷ qua đã có sự chuyển dịch rõ rệt khi tỷ trọng người bệnh nội trú mắc các bệnh không lây nhiễm tăng từ 42,6% lên 66,3%, trong khi bệnh lây nhiễm giảm còn 22,9%. Trước thực trạng già hóa dân số và sự gia tăng các bệnh lý mạn tính, việc kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại được xác định là hướng đi chiến lược của ngành y tế nhằm nâng cao chất lượng điều trị và chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương là bệnh viện đa khoa hạng 1 trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh tuyến cuối cho người dân trên địa bàn đô thị đông dân cư. Khoa Y học Cổ truyền của bệnh viện đảm nhận vai trò kết hợp Đông - Tây y toàn diện trong khám, điều trị và phục hồi chức năng. Tuy nhiên, các dữ liệu tổng kết khoa học về mô hình bệnh tật và hiện trạng nguồn lực của khoa vẫn chưa được phân tích hệ thống. Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Lữ Thúy Vi tại Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam được thực hiện nhằm hai mục tiêu trọng tâm:

Thứ nhất, mô tả đặc điểm bệnh tật của người bệnh đến khám và điều trị tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018 - 2022. Thứ hai, đánh giá thực trạng nguồn lực y tế và mức độ hài lòng của người bệnh tại khoa trong năm 2022. Công trình cung cấp bằng chứng thực chứng giúp tối ưu hóa hơn 100% quy trình vận hành chuyên môn, nâng cao tỷ lệ hài lòng của người bệnh và hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển mạng lưới y dược cổ truyền tuyến bệnh viện đa khoa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng kết hợp giữa lý luận y học cổ truyền và hệ thống phân loại y học hiện đại. Về phía y học cổ truyền, nghiên cứu vận dụng học thuyết Tạng phủ, Kinh lạc, Bát cương và phương pháp Tứ chẩn để quy nạp các biểu hiện lâm sàng thành các chứng và hội chứng bệnh lý. Theo Kim quỹ yếu lược và Thương hàn luận, bệnh danh được phân chia thành nhóm Ngoại cảm thời bệnh và Nội khoa tạp bệnh, được quy ước thành 11 nhóm chứng trạng lâm sàng điển hình như Chứng tý, Chứng phong, Huyễn vựng, Thất miên, Tiêu khát, Đàm thấp.

Về phía y học hiện đại, luận văn áp dụng Bảng phân loại quốc tế về bệnh tật lần thứ 10 (ICD-10) của Tổ chức Y tế Thế giới gồm 21 chương bệnh để chuẩn hóa chẩn đoán. Đồng thời, nghiên cứu tham chiếu Quyết định số 2782/QĐ-BYT của Bộ Y tế về danh mục bệnh y học cổ truyền tạm thời phục vụ thanh toán bảo hiểm y tế. Các khái niệm cốt lõi bao gồm: mô hình bệnh tật (phản ánh tỷ lệ phân bố các loại bệnh tật trong một cộng đồng quần thể), gánh nặng bệnh tật tính theo số năm sống điều chỉnh theo mức độ tàn tật (DALY), và tiêu chuẩn đánh giá chất lượng dịch vụ y tế theo thang đo của Bộ Y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp hồi cứu số liệu hồ sơ bệnh án qua 5 năm từ tháng 1/2018 đến tháng 7/2022. Địa điểm triển khai là Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, thời gian thu thập dữ liệu tập trung từ tháng 12/2021 đến tháng 8/2022.

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu được chia thành ba nhóm đối tượng cụ thể:

• Nhóm hồi cứu: Chọn mẫu toàn bộ với tổng số 46.505 lượt hồ sơ bệnh án ngoại trú (năm 2018: 11.575 ca; năm 2019: 12.258 ca; năm 2020: 10.261 ca; năm 2021: 7.105 ca; 7 tháng đầu năm 2022: 5.306 ca) và 1.417 lượt hồ sơ bệnh án điều trị nội trú có đầy đủ thông tin hành chính, chẩn đoán ICD-10 và mã chứng bệnh y học cổ truyền.
• Nhóm khảo sát sự hài lòng: Áp dụng công thức tính cỡ mẫu ước lượng một tỷ lệ với mức sai số tuyệt đối 1/10p, xác định cỡ mẫu tối thiểu là 164,2 người bệnh. Trên thực tế, 165 người bệnh và người nhà đang điều trị nội trú năm 2022 đã được phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu khảo sát chuẩn hóa của Bộ Y tế.
• Nhóm phỏng vấn sâu: Phỏng vấn bán cấu trúc đối với lãnh đạo khoa y học cổ truyền đương nhiệm để thu thập dữ liệu định tính về nguồn nhân lực, trang thiết bị và định hướng phát triển.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo thống kê bệnh viện ban hành theo Quyết định số 2554/QĐ-BYT và Quyết định số 3440/QĐ-BYT. Số liệu định lượng được nhập bằng Microsoft Excel và xử lý trên phần mềm SPSS 20.0 để tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm và giá trị trung bình. Phương pháp phân tích thống kê mô tả được lựa chọn nhằm phản ánh chính xác xu hướng chuyển dịch cơ cấu bệnh tật nhiều năm và xác định các tương quan dịch tễ học rõ nét.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu dịch tễ học lâm sàng giai đoạn 2018 - 2022 tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương chỉ ra các đặc điểm nổi bật sau:

Thứ nhất, về nhân khẩu học người bệnh: Ở khối ngoại trú, nữ giới chiếm tỷ lệ áp đảo từ 61,3% đến 66,8% qua các năm; nhóm người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên chiếm tỷ trọng cao nhất, dao động từ 49,7% đến 55,2%, tiếp theo là nhóm 40 - 59 tuổi chiếm 36,9% đến 41,9%. Tỷ lệ bệnh nhân cư trú tại khu vực đô thị đạt trên 95,9% (đạt 96,7% năm 2022). Tương tự, ở khối nội trú, bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên chiếm từ 40,7% (năm 2018) tăng dần lên 57,3% (năm 2022), và nữ giới luôn duy trì mức trên 60,4%.

Thứ hai, về mô hình bệnh tật theo ICD-10: Ở người bệnh điều trị nội trú, Chương XIII (Bệnh hệ thống cơ xương khớp và mô liên kết) chiếm tỷ lệ cao nhất tuyệt đối với 69,6% năm 2018 và 70,9% năm 2019, sau đó duy trì ở mức 36,6% đến 56,8% trong các năm tiếp theo. Chương IX (Bệnh hệ tuần hoàn) đứng thứ hai với tỷ lệ từ 12,9% đến 25,2%. Chương VI (Bệnh hệ thần kinh) đứng thứ ba với tỷ lệ từ 11,1% đến 25,5%. Xét theo 10 bệnh lý cụ thể có tần suất cao nhất, ba mặt bệnh chiếm ưu thế hàng đầu gồm: Đau dây thần kinh tọa mã M54.3 (chiếm 13,1% đến 20,1%), Thoái hóa cột sống mã M47 (chiếm 10,1% đến 15,8%) và Di chứng tai biến mạch máu não mã I69 (chiếm 6,5% đến 9,8%).

Thứ ba, về mô hình bệnh tật theo chứng trạng y học cổ truyền: Chứng tý là nhóm chứng trạng phổ biến nhất, chiếm từ 32,1% đến 42,7% tổng số ca nội trú. Nhóm Chứng phong và khẩu nhãn oa tà (liệt mặt, liệt nửa người) đứng thứ hai với tỷ lệ từ 9,4% đến 20,9%. Tiếp theo là nhóm Hư lao suy nhược chiếm 6,7% đến 13,7% và Chứng thất miên rối loạn giấc ngủ chiếm 5,1% đến 9,8%.

Thứ tư, về thực trạng nguồn lực và sự hài lòng của người bệnh năm 2022: Tỷ lệ hài lòng chung của người bệnh đạt 96,2%. Tỷ lệ hài lòng cao nhất thuộc về tiêu chí kết quả cung cấp dịch vụ (97,7%), tính minh bạch thông tin thủ tục (94,9%) và thái độ ứng xử của nhân viên y tế (93,2%). Tuy nhiên, tiêu chí cơ sở vật chất và phương tiện phục vụ chỉ đạt mức hài lòng 68,1%.

Thảo luận kết quả

Mô hình bệnh tật tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương phản ánh đúng quy luật già hóa dân số tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh. Các dữ liệu này được trực quan hóa rõ nét qua các bảng phân bố tỷ lệ và biểu đồ cơ cấu chương bệnh, chứng minh người cao tuổi là đối tượng chịu gánh nặng bệnh tật kép với sự phối hợp giữa thoái hóa cơ xương khớp và các bệnh lý tim mạch, chuyển hóa, thần kinh.

Tỷ lệ áp đảo của Chương XIII và Chứng tý phù hợp với các nghiên cứu tương đương tại Bệnh viện Y học Cổ truyền Bảo Lộc hay Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, khẳng định thế mạnh vượt trội và bền vững của y học cổ truyền kết hợp vật lý trị liệu trong điều trị giảm đau, cải thiện vận động và hạn chế tác dụng phụ của thuốc giảm đau Tây y kéo dài. Đáng chú ý, tỷ lệ bệnh nhân di chứng tai biến mạch máu não và liệt dây thần kinh số VII duy trì ổn định ở mức 6,5% đến 9,8% chứng minh vai trò không thể thay thế của kỹ thuật châm cứu, cứu ngải và xoa bóp bấm huyệt trong giai đoạn phục hồi chức năng sau cấp cứu ngoại khoa hoặc nội khoa hiện đại.

Khoảng trống lớn nhất được ghi nhận qua phỏng vấn sâu và khảo sát sự hài lòng là hạ tầng cơ sở vật chất (68,1% hài lòng). Mặc dù đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn tốt và thái độ tận tâm, không gian buồng bệnh, hệ thống thông gió và các trang thiết bị hỗ trợ vận động chuyên biệt vẫn chưa đáp ứng kịp tốc độ gia tăng nhu cầu khám chữa bệnh Đông - Tây y kết hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng nghiên cứu, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực khám chữa bệnh tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương:

1. Nâng cấp cơ sở vật chất và hiện đại hóa trang thiết bị trị liệu: Ban Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cần ưu tiên mở rộng diện tích buồng bệnh nội trú, đầu tư đồng bộ hệ thống máy điện châm đa năng, máy kéo giãn cột sống tự động, đèn hồng ngoại và bồn ngâm thuốc y học cổ truyền. Mục tiêu nâng tỷ lệ hài lòng về cơ sở vật chất từ 68,1% lên trên 85% trong giai đoạn 2023 - 2025.

2. Chuẩn hóa và phát triển phác đồ kết hợp Đông - Tây y: Khoa Y học Cổ truyền chủ trì phối hợp với các khoa Nội Thần kinh, Cơ Xương Khớp và Chấn thương Chỉnh hình xây dựng phác đồ điều trị chuẩn cho 3 nhóm bệnh lý mũi nhọn: đau thần kinh tọa, thoái hóa cột sống và phục hồi sau đột quỵ não. Mục tiêu rút ngắn 15% thời gian nằm viện trung bình và giảm tỷ lệ tái nhập viện trong vòng 12 tháng tới.

3. Đào tạo liên tục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Phòng Tổ chức cán bộ phối hợp các trường viện đào tạo cử cán bộ y tế tham gia các khóa đào tạo sau đại học chuyên khoa I, chuyên khoa II và thạc sĩ y học cổ truyền. Phấn đấu nâng tỷ lệ cán bộ y tế có trình độ sau đại học lên trên 30% trước năm 2025 theo đúng tinh thần Quyết định 2992/QĐ-BYT.

4. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và quản trị danh mục bảo hiểm: Phòng Kế hoạch tổng hợp và Khoa Công nghệ thông tin hoàn thiện hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ bệnh án điện tử, mã hóa chính xác 100% bệnh danh theo ICD-10 và Quyết định 2782/QĐ-BYT. Tối ưu hóa quy trình tiếp đón và cấp phát thuốc thang sắc sẵn nhằm giảm thời gian chờ đợi của người bệnh ngoại trú xuống dưới 20 phút mỗi lượt khám.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang tính ứng dụng thực tiễn cao, là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Nhà quản lý y tế và Ban Giám đốc các bệnh viện đa khoa: Giúp nắm bắt quy luật biến thiên mô hình bệnh tật để quy hoạch số lượng giường bệnh nội trú YHCT, phân bổ ngân sách đầu tư trang thiết bị và xây dựng chiến lược phát triển chuyên khoa Đông - Tây y kết hợp đạt chỉ tiêu tối thiểu 10% giường bệnh theo quy định của Bộ Y tế.

2. Bác sĩ và kỹ thuật viên Y học Cổ truyền - Phục hồi chức năng: Cung cấp cơ sở dữ liệu lâm sàng thực chứng về 10 mặt bệnh phổ biến nhất tại bệnh viện hạng 1, hỗ trợ bác sĩ xây dựng kế hoạch điều trị đa mô thức phối hợp giữa dùng thuốc thảo dược và các thủ thuật không dùng thuốc như điện châm, xoa bóp, tập vận động.

3. Học viên sau đại học, sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Y học: Cung cấp một khung phương pháp luận nghiên cứu khoa học chuẩn mực về dịch tễ học mô tả, cách xử lý kết hợp song song bảng phân loại quốc tế ICD-10 và hệ thống chứng trạng YHCT trên phần mềm SPSS.

4. Cơ quan quản lý bảo hiểm y tế và hoạch định chính sách y tế công: Là căn cứ thực tế để đánh giá hiệu quả chi phí, xây dựng cơ cấu giá dịch vụ kỹ thuật y học cổ truyền và mở rộng danh mục thuốc thang, chế phẩm đông dược được thanh toán bảo hiểm y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập.

Câu hỏi thường gặp

1. Bệnh lý nào chiếm tỷ lệ điều trị cao nhất tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương? Theo phân loại ICD-10, nhóm bệnh cơ xương khớp và mô liên kết chiếm tỷ lệ cao nhất với 69,6% đến 70,9% bệnh nhân nội trú trong các năm 2018 - 2019. Xét theo bệnh danh cụ thể, đau dây thần kinh tọa chiếm từ 13,1% đến 20,1% và thoái hóa cột sống chiếm từ 10,1% đến 15,8% tổng số ca điều trị.

2. Đặc điểm nhân khẩu học của người bệnh đến khám tại khoa có gì nổi bật? Người bệnh điều trị tại khoa chủ yếu là nữ giới, chiếm từ 61,3% đến 66,8% ở khối ngoại trú và trên 60,4% ở khối nội trú. Đồng thời, nhóm người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt từ 49,7% đến 57,3%, phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe mạn tính rất lớn ở người cao tuổi thành thị.

3. Luận văn đã kết hợp các khung phân loại bệnh học nào trong quá trình phân tích? Tác giả đã kết hợp đồng thời 21 chương bệnh theo Bảng phân loại quốc tế ICD-10 của WHO và 11 nhóm chứng trạng y học cổ truyền dựa trên Quyết định số 2782/QĐ-BYT của Bộ Y tế, tạo nên cầu nối khoa học vững chắc giữa y học hiện đại và y học cổ truyền.

4. Mức độ hài lòng của người bệnh đối với dịch vụ y học cổ truyền tại bệnh viện đạt bao nhiêu? Kết quả khảo sát trên 165 người bệnh năm 2022 cho thấy tỷ lệ hài lòng chung đạt mức cao 96,2%. Trong đó, kết quả cung cấp dịch vụ đạt 97,7%, tính minh bạch đạt 94,9%, thái độ nhân viên y tế đạt 93,2%, riêng cơ sở vật chất đạt 68,1%.

5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn nhất của luận văn là gì? Luận văn đã lượng hóa bức tranh toàn diện về mô hình bệnh tật trên 46.505 hồ sơ ngoại trú và 1.417 hồ sơ nội trú qua 5 năm, cung cấp cơ sở dữ liệu tin cậy để nâng cao chất lượng lâm sàng và hoạch định nhân lực chuyên khoa YHCT tại bệnh viện đa khoa hạng 1.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện mô hình bệnh tật trên 46.505 ca ngoại trú và 1.417 ca nội trú tại Khoa Y học Cổ truyền Bệnh viện Nguyễn Tri Phương giai đoạn 2018 - 2022.
• Khẳng định các bệnh lý cơ xương khớp (Chương XIII) và bệnh lý thần kinh, tuần hoàn chiếm trên 70% tổng nhu cầu điều trị nội trú, tương ứng với Chứng tý và Chứng phong trong y học cổ truyền.
• Ghi nhận đối tượng người bệnh chủ yếu là nữ giới (trên 60%) và người cao tuổi từ 60 tuổi trở lên (chiếm đến 57,3%), sinh sống chủ yếu tại khu vực thành thị.
• Đánh giá thực trạng tỷ lệ hài lòng chung của người bệnh đạt 96,2%, đồng thời chỉ rõ điểm nghẽn về hạ tầng cơ sở vật chất (68,1%) cần được ưu tiên tháo gỡ.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp khả thi về đầu tư trang thiết bị, chuẩn hóa phác đồ Đông - Tây y, đào tạo nhân lực và số hóa quản trị bảo hiểm y tế.

Đóng góp chính của luận văn là xây dựng cơ sở dữ liệu dịch tễ học thực chứng vững chắc, giúp gắn kết lý luận y học cổ truyền với hệ thống phân loại hiện đại ICD-10. Các giải pháp đề xuất cần được ban lãnh đạo bệnh viện và các đơn vị chuyên môn triển khai theo lộ trình cụ thể từ năm 2023 đến năm 2025. Các cơ sở khám chữa bệnh đa khoa và nhà nghiên cứu y học có thể tham khảo chi tiết toàn văn công trình luận văn thạc sĩ này để áp dụng hiệu quả vào công tác quản trị lâm sàng và nâng cao chất lượng điều trị phục vụ sức khỏe nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Bệnh nhiễm trùng và ký sinh trùng. - Chương II: Bướu tân sinh. 5 - Chương III: Bệnh máu, cơ quan tạo máu và các rối loạn liên quan cơ chế miễn dịch. - Chương IV: Bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa.

- Chương V: Rối loạn tâm thần và hành vi. - Chương VI: Bệnh của hệ thần kinh. - Chương VII: Bệnh mắt và phần phụ. - Chương VIII: Bệnh tai và xương chũm.

- Chương IX: Bệnh của hệ tuần hoàn. - Chương X: Bệnh hệ hô hấp. - Chương XI: Bệnh hệ tiêu hóa. - Chương XII: Bệnh da và mô dưới da.

- Chương XIII: Bệnh cơ xương khớp và mô liên kết. - Chương XIV: Bệnh hệ tiết niệu và sinh dục. - Chương XV: Thai nghén, sinh đẻ và hậu sản. - Chương XVI: Một số bệnh lý xuất phát trong thời kỳ chu sinh.

- Chương XVII: Dị tật bẩm sinh, biến dạng và bất thường nhiễm sắc thể. - Chương XVIII: Triệu chứng, dấu hiệu và những phát hiện lâm sàng, cận lâm sàng bất thường không phân loại ở nơi khác. - Chương XIX: Chấn thương, ngộ độc và một số hậu quả khác do nguyên nhân bên ngoài. - Chương XX: Nguyên nhân bên ngoài của bệnh tật và tử vong.

6 - Chương XXI: Mã phục vụ những mục đích đặc biệt. Phân loại chứng bệnh theo y học cổ truyền. Y học cổ truyền không phân chia bệnh tật thành từng bệnh riêng rẽ mà qua tứ chẩn, bát cương quy nạp các triệu chứng thành các chứng hay hội chứng bệnh. Bệnh học nội khoa y học cổ truyền có thể chia làm hai loại: nhóm ngoại cảm thời bệnh và nhóm nội khoa tạp bệnh.

Nhóm ngoại cảm thời bệnh lấy học thuyết Thương hàn và học thuyết Ôn bệnh làm chỗ dựa về lý luận. Do đó chủ yếu lây bệnh chứng của lục kinh và vệ, khí, dinh, huyết để tiến hành biện chứng – luận trị trong quá trình trị liệu. Nhóm ngoại cảm thời bệnh khi liên hệ với y học hiện đại chủ yếu là những bệnh trong phạm vi bệnh truyền nhiễm. Nhóm nội khoa tạp bệnh lấy Kim quỹ yếu lược làm chỗ dựa về lý luận.

Bệnh chứng chủ yếu lấy cơ sở tạng phủ để xác định biện chứng luận trị. Nhóm nội khoa tạp bệnh khi liên hệ với y học hiện đại chủ yếu là những bệnh nội khoa [5]. Bộ y tế đã ban hành Quyết định số 2782/QĐ-BYT (01/07/2015) về việc ban hành danh mục bệnh y học cổ truyền tạm thời để mã hóa thí điểm áp dụng trong khám bệnh, chữa bệnh thanh toán bảo hiểm y tế [6].Một số chứng bệnh theo YHCT liên hệ với YHHĐ và ICD10 [6] Tên chứng/ Bệnh Mã ICD Viêm khớp dạng thấp huyết thanh M05 dương tính Chứng tý Viêm khớp dạng thấp khác M06 Bệnh viêm cột sống cứng khớp M45 7 Các viêm khớp khác M13 Thoái hóa đa khớp M15 Chứng tý, bế cốt tý Thoái hóa khớp háng M16 Thoái hóa khớp khác M19 Hạc tất phong Thoái hóa khớp gối M17 Thủ cốt chứng Thoái hóa khớp cổ– bàn ngón tay M18 Thống phong Gout M10 Hồng ban thảo sang, hồng hồ điệp sang, hồng Lupus ban đỏ hệ thống M32 ban lang sang Bì tê, thư bệnh Xơ cứng bì toàn thể M34 Bệnh gân-dây chằng ở chi dưới, M76 Cân tý không kể bàn chân Các bệnh gân-dây chằng khác M77 Yêu thống Đau lưng M54 Loãng xương có kèm gẫy xương Cốt chiết M80 bệnh lý Loãng xương không kèm gẫy Cốt tý, cốt nuy M81 xương bệnh lý Lỵ tật, trường tịch Bệnh Amip A06 Tiêu khát Bệnh đái tháo đường phụ thuộc E10 8 insulin Bệnh đái tháo đường không phụ E11 thuộc insulin Bệnh đái tháo đường liên quan E12 đến suy dinh dưỡng Bệnh đái tháo đường xác định E13 khác Các thể đái tháo đường không xác E14 định Rối loạn giấc ngủ không do Thất miên F51 nguyên nhân thực thể Khẩu nhãn oa tà Bệnh dây thần kinh mặt (VII) G51 Liệt mềm nửa người G81.0 Chứng nuy, nuy chứng Liệt mềm hai chi dưới G82.0 Liệt mềm tứ chi G82.3 Hội chứng liệt khác G83 Bán thân bất toại Liệt nửa người G81 9 1. Tình hình nghiên cứu mô hình bệnh tật và tình hình sử dụng YHCT trên Thế giới và Việt Nam.

Trên Thế giới. Tình hình mô hình bệnh tật. Trong nhiều năm đã chứng minh sức khoẻ và mô hình bệnh tật của người dân thường phản ánh trung thành điều kiện sinh sống về kinh tế, xã hội, văn hoá, tập quán và yếu tố môi trường gần gũi với nơi mà họ sinh sống. Theo thống kê của WHO năm 2005, trong số 58 triệu ca tử vong trên thế giới, các bệnh không lây nhiễm (BKLN) được ước tính chiếm 35triệu ca, gấp đôi số người chết do nguyên nhân từ bệnh lây nhiễm (bao gồm cả HIV/AIDS, bệnh laovà sốt rét), biến chứngsinh non và suy dinh dưỡng cộng lại.

Mười sáu triệu ca trong 35 triệu ca tử vong xảy ra ở những người dưới 70 tuổi.Trong số các BKLN, bệnh tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong (17,5 triệu ca), ung thư (7,6 triệu ca),bệnh hô hấp mãn tính (4,1 triệu ca) [9]. Đến năm 2016, trong số 56,9 triệu ca tử vong toàn cầu, hơn 3/4 số ca tử vong do các BKLN(31,5 triệu) xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình với khoảng 46% số ca tử vong xảy ra trước 70 tuổi ở các quốc gia này. Các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong là bệnh tim mạch (17,9 triệu ca), ung thư (9,0 triệu ca) và các bệnh về đường hô hấp, bao gồm hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (3,8 triệu ca), bệnh tiểu đường(1,6 triệu ca) [10]. Trên khắp các khu vực, ngoại trừ khu vực châu Phi, tử vong do các BKLN vượt quá các điều kiện từ các bệnhlây nhiễm, biến chứng sinh non và dinh dưỡng cộng lại.

Đối với nam giới ở Khu vực Châu Âu, tử vong do các BKLN cao gấp 13 lần so với các nguyên nhân khác cộng lại và đối với nam giới ở khu vực Tây Thái Bình Dương tỉ lệ này cao gấp 8 lần [11]. 10 Tỷ lệ tử vong theo tiêu chuẩn tổng thể của các BKLN ở mọi lứa tuổi của các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình là 756/100.000 đối với nam và 565/100.000 đối với nữ, cao hơn 65% và 85% so với nam và nữ ở các nước thu nhập cao (năm 2008).Tỷ lệ tử vong của các BKLN ở nam giới theo tiêu chuẩn ở mọi lứa tuổi là cao nhất ở khu vực châu Phi đối với nam giới (844/100.000) và đối với nữ (724/100. Các dự báo của WHO cho thấy các tỷ lệ BKLN trong tổng số ca tử vong sẽ tăng đáng kể trong thập kỷ tới, tăng 15% trên toàn cầu trong giai đoạn 2010 đến 2020 (khoảng 44 triệu người chết). Sự gia tăng lớn nhất sẽ là ở các khu vực ở Châu Phi, Đông Nam Á và Đông Địa Trung Hải (sẽ tăng hơn 20%).

Ngược lại, ở khu vực châu Âu ước tính sẽ không tăng. Ở khu vực châu Phi, BKLN sẽ gây ra khoảng 3,9 triệu ca tử vong năm 2020. Các khu vực được dự báo có tổng số người chết vì BKLN nhiều nhất vào năm 2020 là Đông Nam Á (10,4 triệu người chết) và Tây Thái Bình Dương (12,3 triệu người chết) [12]. Tình hình sử dụng Y học cổ truyền.

Y học cổ truyền (YHCT) được sử dụng rộng rãi trên thế giới và được coi trọng vì nhiều lý do. Tại Hội nghị quốc tế về YHCT các nước Đông Nam Á tháng 2/2013, Tổng Giám Đốc Tổ chức Y tế Thế giới, Tiến sĩ Margaret Chan, tuyên bố “Thuốc y học cổ truyền, với chất lượng, sự an toàn, và hiệu quả đã được chứng minh, góp phần đạt được mục tiêu đảm bảo tiếp cận chăm sóc sức khỏe cho tất cả mọi người. Đối với nhiều triệu người thì thuốc thảo dược, các phương pháp chữa trị cổ truyền, và thầy lang là nguồn cung cấp chăm sóc sức khỏe chủ yếu và đôi khi là duy nhất. Đó cũng là loại hình chăm sóc sức khỏe phù hợp về văn hóa và được nhiều người tin tưởng.

Giá cả chấp nhận được của phần lớn các loại thuốc cổ truyền khiến chúng hấp dẫn hơn trong thời buổi chi phí y tế tăng vọt và gần như mọi người đều phải thắt lưng buộc bụng. Y học cổ truyền cũng nổi lên như là một cách để đối phó với mức 11 độ tăng không ngừng các bệnh không lây nhiễm mạn tính”[13]. Cho dù lý do tìm kiếm YHCT là gì đi nữa, thực tế là mối quan tâm dành cho YHCT trên thế giới đã tăng lên và sẽ tiếp tục tăng, là điều không còn phải nghi ngờ. Các hệ thống y tế trên thế giới đang phải đương đầu với tình trạng bệnh mạn tính ngày càng tăng và chi phí chăm sóc sức khỏe không ngừng leo thang.

Cả người bệnh và cơ sở y tế đều đòi hỏi các dịch vụ y tế phải được tiếp thêm sinh khí, chú trọng nhiều hơn vào chăm sóc theo từng cá nhân, lấy con người làm trung tâm[13]. Ở nhiều nước châu Á, YHCT tiếp tục được sử dụng rộng rãi. Tại Nhật Bản, 60 - 70% bác sĩ chuyên khoa kê đơn thuốc YHCT cho bệnh nhân của họ. Ở Malaysia, các hình thức truyền thống của Malaysia, Trung Quốc và Ấn Độ được sử dụng rộng rãi.

Tại Trung Quốc, YHCT chiếm khoảng 40% tổng số dịch vụ chăm sóc sức khỏe và được sử dụng để điều trị cho khoảng 200 triệu bệnh nhân hàng năm [14]. Đối với Châu Mỹ Latinh, văn phòng Khu vực Châu Mỹ của WHO (AMRO/PAHO) báo cáo rằng 71% dân số ở Chile và 40% dân số ở Colombia đã sử dụng YHCT [14]. Ở nhiều nước phát triển, một số liệu pháp YHCT nhất định rất phổ biến. Báo cáo chính phủ và phi chính phủ khác nhau tuyên bố rằng tỷ lệ dân số đã sử dụng YHCT là 46% tại Úc, 49% tại Pháp và 70% tại Canada.

Một cuộc khảo sát của 610 bác sĩ Thụy Sĩ cho thấy 46% đã sử dụng một số hình thức YHCT, chủ yếu là vi lượng đồng căn và châm cứu. Số lượt truy cập vào các nhà cung cấp YHCT hiện vượt quá số lượt truy cập đến tất cả các bác sĩ chăm sóc chính ở Hoa Kỳ [14]. Tại Việt Nam. Tình hình mô hình bệnh tật.

Mô hình bệnh tật của các quốc gia sẽ khác nhau vì mỗi quốc gia có một đặc thù riêng về nhân chủng học, địa lý, văn hóa, tập quán, và điều kiện kinh tế kỹ thuật.Việt Nam là một quốc gia nhiệt đới đang phát triển có hơn 90 triệu dân. Các nghiên cứu MHBT của nước ta từ trước đến nay chủ yếu dựa trên cơ sở thông tin thống kê y tế, số liệu quản lý hành chính, số liệu chủ yếu thu thập từ những người điều trị tại cơ sở y tế công cộng.