CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KHO CFS 1.1 Mô hình kho CFS 1.1 Khái niệm chung về kho CFS Theo FIATA: International Association of Freight Forwarders Association là một tổ chức phi chính phủ lớn nhất trong lĩnh vực giao nhận vận tải trên toàn thế giới. Thành viên của FIATA bao gồm hơn 105 Hiệp hội quốc gia và hơn 5.500 công ty giao nhận và vận chuyển hàng hóa : “Trong phương thức vận tải hàng hóa bằng container, đối với các lô hàng lẻ, số lượng ít thì để tận dụng dung tích sẵn có của container và giảm chi phí vận chuyển, người ta đem các lô hàng này vào địa điểm tập kết, sau đó ghép các lô hàng LCL (Less Container Load) này (thường của nhiều chủ hàng), đóng chung vào một container để gửi đi. Tại nơi nhận hàng, các lô hàng lẻ này được dỡ ra khỏi container đưa vào một kho riêng và sau đó được phát trả cho từng chủ hàng. Loại kho để thực hiện hai tác nghiệp nói trên được gọi là kho CFS (Container Freight Station).
Kho CFS hoạt động dưới sự giám sát của Hải quan. ” Như vậy, kho CFS (còn gọi là địa điểm thu gom hàng lẻ), là loại kho chuyên dụng để thu gom hoặc phân tách hàng lẻ vận chuyển chung container. Kho CFS thường được sử dụng khi các chủ hàng không có đủ hàng để lấp đầy một container (FCL). Dịch vụ ở các kho CFS bao gồm đóng gói, sắp xếp hoặc đóng gói lại và sắp xếp lại hàng hóa chờ xuất khẩu.
Tại đây, hàng hóa sẽ được đưa vào địa điểm thu gom để chờ làm thủ tục xuất nhập khẩu nếu cần rồi mới chia tách hoặc đóng ghép chung container để xuất khẩu ra nước ngoài.2 Chức năng nhiệm vụ, vai trò tầm quan trọng của kho CFS Theo lịch sử hình thành và phát triển của ngành Logistics cho đến nay , khái niệm về kho CFS cũng tự đó mà ra đời. CFS được viết tắt trong tiếng Anh là : Container Freight Station.Tại Việt Nam mọi người thường gọi ngắn gọn nhanh chóng là điểm gom hàng lẻ. 5 Mỗi chuyến hàng chuẩn bị xuất nhập thường được vận chuyển bằng container. Nhưng không phải lúc nào tất cả các container cũng tận dụng tốt dung tích đóng hàng của loại container đó, hoặc có nhiều chủ hàng muốn chuyển hàng nhưng số lượng nhỏ lẻ không thể lấp đầy nguyên một container.
Công việc trong kho CFS vừa giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, vừa là biện pháp để góp phần giúp cho việc vận chuyển hàng hóa tăng hiệu quả kinh tế hơn. Kho CFS giúp: Bảo đảm việc đóng và rút hàng được thực hiện nhanh chóng Bảo đảm có đủ nhân lực và thiết bị để hỗ trợ công việc của mình Dịch vụ cung ứng cho khách hàng, gửi hàng, giao hàng từ kho CFS đến các quốc giá, vùng lãnh thổ trên khắp thế giới, các dịch vụ giá trị gia tăng cho hàng hóa với chất lượng dịch vụ và mức giá tốt nhất. Kho CFS có ý nghĩa rất quan trọng, gắn kết với vận tải hàng hóa bằng container, với dịch vụ kho bãi, giao nhận hàng hóa và khai thác cảng. Đây là bộ phận không thể thiếu của một bến bãi hay cảng container hiện đại.
Nó cho phép tận dụng tối đa dung tích trống sẵn có trong container. Do vậy, giảm được cước phí vận tải (mỗi chủ hàng không phải chịu cước nguyên container mà chi phí được chia cho các lô hàng lẻ đóng cùng). Hơn thế nữa, hoạt động và dịch vụ CFS còn giúp cho việc bảo quản, giao nhận đối với hàng hóa được an toàn và tiện lợi hơn, bên cạnh đó, kho CFS còn thực hiện các dịch vụ giá trị gia tăng cho hàng hóa, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Với tầm quan trọng như vậy kho CFS được ra đời và là một phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng và hoạt động Logistic với các quy định chung được quy ước bởi các hiệp hội Logistics trên thế giới cũng như Việt Nam như: FIATA,IATA, VLA,HLA.
cũng như các điều kiện ràng buộc về mặt Hải quan của các hiệp định thương mại giữa các quốc gia và vùng lãnh thổ.3 Các hoạt động, dịch vụ của kho CFS Trong kho CFS thực hiện các hoạt động chính sau: Đóng gói, sắp xếp lại các loại hàng hóa chờ xuất khẩu 6 Chia tách, đóng ghép hàng vào container đối với hàng quá cảnh hoặc hàng trung chuyển xuyên biên giới. Các hàng này sẽ được chia tách, đóng ghép với nhau hoặc ghép chung với hàng được sản xuất ở VN để xuất khẩu. Đóng ghép container các mặt hàng xuất khẩu để chuẩn bị xuất khẩu sang nước thứ ba với các lô hàng xuất khẩu khác để xuất khẩu sang nước thứ ba. Dịch vụ CFS cho hàng hóa thông thường: Kiểm tra chứng từ, cho thuê Pallet, rút hàng, đóng hàng vào xe tải/container, quét mã vạch, kiểm đếm hàng nhập/xuất, kiểm soát hàng trong kho, an ninh, bảo vệ, làm thủ tục hải quan cảng để xuất hàng, giám sát.4 Điều kiện khai thác kinh doanh kho CFS Từ khi có vận tải hàng hóa bằng container đã hình thành kho CFS nằm trong khu vực cảng.
Kho CFS này mặc nhiên được công nhận và đủ điều kiện hoạt động. Tuy nhiên, do sự phát triển về kinh tế và quá trình container hóa mà nhu cầu về dịch vụ CFS ngày càng tăng, những lô hàng lẻ ngày càng nhiều, các kho CFS nằm trong phạm vi cảng (Tân Cảng cũng như Cát Lái) không đủ đáp ứng nhu cầu của khách hàng và đòi hỏi của thị trường. Mặt khác, các đại lý, hãng tàu cũng vươn lên đảm nhận việc thu gom hàng phục vụ cho hãng vận tải của chính mình. Vì vậy, hiện nay có nhiều kho CFS nằm ngoài khu vực cửa khẩu được thành lập và đi vào hoạt động.
Tuy nhiên, có một quy định chung đối với tất cả các kho CFS, dù nằm trong hay ngoài cửa khẩu (cảng) là toàn bộ hàng hóa xuất nhập khẩu chứa trong kho CFS đều chịu sự giám sát, kiểm tra và quản lý của Hải quan mà trực tiếp là bộ phận Hải quan kho CFS. Điều kiện thành lập và thẩm quyền cấp phép kho CFS Căn cứ tại khoản 6 Điều 3 Nghị định số 68/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 quy định về điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế, kho bãi, địa điểm làm thủ tục hải quan, tập kết, kiểm tra, giám sát hải quan quy định: Các doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật, có giấy phép kinh doanh kho, giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu; có kinh ngiệm, năng lực, uy tín trong lĩnh vực kho vận; có giấy phép sử dụng mặt bằng kho bãi, hệ thống kho được ngăn cách với các 7 khu vực xung quanh bằng hệ thống tường rào bao bọc chắc chắn, cửa ra vào riêng, trang thiết bị kỹ thuật, phương tiện vận chuyển và các điều kiện cần thiết khác để đảm bảo an toàn cho người và hàng hóa lưu giữ, đảm bảo thuận lợi cho việc kiểm tra và giám sát của Hải quan và các cơ quan chức năng đề có thể thành lập và kinh doanh khai thác kho CFS. Tổng cục Hải quan cấp giấy phép thành lập kho CFS trên cơ sở tiếp nhận hồ sơ, xem xét, khảo sát và đề nghị của Hải quan tỉnh, thành phố nơicó kho xin phép thành lập. Các giấy tờ phải nộp khi xin phép thành lập bao gồm: Đơn xin phép thành lập kho CFS Quyết định thành lập doanh nghiệp Giấy phép chuyên kinh doanh kho, giao nhận hàng hóa xuất nhập khẩu.
Giấy phép sử dụng mặt bằng kho. Sơ đồ mặt bằng kho. Giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy. + Các loại hàng hóa được phép làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu, lưu kho CFS Tất cả các loại hàng lẻ XNK của nhiều chủ hàng đóng chung container không nằm trong danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, không ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường, các quy định PCCC đều được phép làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu tại kho CFS.
Tất cả các loại hàng hóa từ nước ngoài nhập vào kho và hàng hó trong nước đủ điều kiện xuất khẩu đưa vào kho CFS đều phải được kiểm tra, giám sát bởi Hải quan khu vực đó. Chủ hàng đăng ký làm thủ tục tại phòng, cửa khẩu nào của Cục Hải quan tỉnh (thành phố) thì phòng, cửa khẩu đó sẽ cử cán bộ kiểm tra tại kho CFS. Hàng thực nhập tại kho CFS do kiểm tra viên Hải quan kiểm hóa và ghi nhận kết quả. Hải quan kho xác nhận khi xuất ra khỏi kho.
Hàng thực xuất do Hải quan giám sát bãi nơi giám sát container xếp lên tàu chờ xuất xác nhận. 8 + Trách nhiệm của chủ kho Phải thực hiện đầy đủ các quy định của Nhà nước đối với hàng hóa XNK qua kho CFS; bảo đảm an toàn cho hàng hóa trong quá trình xếp dỡ, lưu kho; chấp hành các quy định về vệ sinh môi trường, các quy đinh về PCCC. Hàng hóa xuất nhập kho phải đúng thủ tục. Hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu phải được xếp ở hai khu kho riêng biệt và phải có sơ đồ để kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.
Riêng khu vực kho chứa hàng xuất phải có tường rào ngăn cách làm hai khu vực để phân biệt và xếp riêng hàng đã làm thủ tục hải quan (tờ khai, kiểm hóa) và hàng chưa làm thủ tục hải quan. Trên mỗi lô hàng phải ghi tên tàu, chuyến tàu, ngày nhập hoặc ngày xuất, hàng thuộc nhà máy sản xuất nào , chủ hàng nào, phải có đầy đủ mác nhãn hiệu, mã hàng hóa. Kho phải có hệ thống trang thiết bị để xếp dỡ, đóng gói hàng hóa chuyên dùng, có đủ ánh sáng, văn phòng để các cơ quan chức năng làm việc. Chủ kho có trách nhiệm bố trí mặt bằng, phương tiện làm việc cho Hải quan để làm tốt công tác kiểm tra hàng hóa và quản lý, giám sát kho CFS.
Có đội ngũ cán bộ giỏi, giàu kinh nghiệm và có chuyên môn trong nghiệp vụ giao nhận hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào quản lý khai thác kho bãi, đảm bảo tốt quan hệ giữa tàu - hãng vận tải - đại lý cảng - các cơ quan chức năng khác. Có hệ thống sổ sách kế toán riêng để theo dõi hàng hóa xuất nhập và lưu giữ trong kho. Việc bố trí, thay đổi nhân sự của chủ kho phải được thông báo cho cơ quan hải quan bằng văn bản. Giờ làm việc bảo đảm đủ 8h/ngày và có niêm yết cụ thể.
Trong trường hợp muốn làm thêm giờ phải được sự đồng ý của cơ quan hải quan có thẩm quyền và hải quan kho CFS.