Công tác xã hội nhóm đối với người tâm thần tại trung tâm chăm sóc và nuôi dưỡng người tâm thần số 2 hà nội

Công tác xã hội nhóm tại trung tâm chăm sóc người tâm thần số 2 Hà Nội giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và hỗ trợ tâm lý cho bệnh nhân.

• Tác giả: Vũ Thị Phương Oanh
• Người hướng dẫn: TS. Hà Thị Thư
• Trường học: Trường Đại Học Lao Động Xã Hội
• Chuyên ngành: Công Tác Xã Hội
• Đề tài: Công Tác Xã Hội Nhóm Đối Với Người Tâm Thần Tại Trung Tâm Chăm Sóc Và Nuôi Dưỡng Người Tâm Thần Số 2 Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Xã Hội Nhóm Cho Người Tâm Thần

Trong bối cảnh an sinh xã hội ngày càng được chú trọng, công tác xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các nhóm yếu thế, đặc biệt là người tâm thần. Theo số liệu thống kê, số lượng người rối nhiễu tâm trí ở Việt Nam chiếm tỉ lệ đáng kể trong dân số, gây ra nhiều thách thức cho xã hội. Đề án 1215 của Chính phủ đã thể hiện sự quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe tâm thần và phục hồi chức năng cho người tâm thần dựa vào cộng đồng. Công tác xã hội nhóm là một phương pháp hiệu quả, giúp người bệnh tâm thần cải thiện kỹ năng giao tiếp, hòa nhập cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành và sự tham gia của toàn xã hội để triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ, đồng thời nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác xã hội.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của công tác xã hội nhóm

Công tác xã hội nhóm là một phương pháp can thiệp, sử dụng nhóm như một công cụ để hỗ trợ các cá nhân giải quyết vấn đề, phát triển kỹ năng và đạt được các mục tiêu cá nhân và xã hội. Đối với người tâm thần, công tác xã hội nhóm mang lại nhiều lợi ích như giảm cảm giác cô đơn, tăng cường sự tự tin, cải thiện kỹ năng giao tiếp và hợp tác, đồng thời tạo ra một môi trường hỗ trợ và thấu hiểu lẫn nhau. Theo Jonathan Kenneth Burns (2008), sức khỏe tâm thần đang bị bỏ qua trong các cuộc tranh luận toàn cầu về bình đẳng y tế, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho mọi người.

1.2. Đặc điểm người bệnh tâm thần và nhu cầu chăm sóc đặc biệt

Người bệnh tâm thần thường gặp phải nhiều khó khăn trong cuộc sống hàng ngày, bao gồm các vấn đề về sức khỏe tâm thần, kỹ năng xã hội, khả năng làm việc và hòa nhập cộng đồng. Họ cần được chăm sóc đặc biệt, bao gồm điều trị y tế, hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng và can thiệp xã hội để giúp họ cải thiện chất lượng cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng. Các yếu tố như bạo lực gia đình và kỳ thị xã hội cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của họ.

II. Phân Tích Vấn Đề Thách Thức Công Tác Xã Hội Cho Người Tâm Thần

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức trong công tác xã hội đối với người tâm thần. Số lượng cán bộ công tác xã hội được đào tạo chuyên nghiệp còn hạn chế, đặc biệt là những người có kinh nghiệm làm việc với người bệnh tâm thần. Bên cạnh đó, nhận thức của cộng đồng về sức khỏe tâm thần còn thấp, dẫn đến kỳ thị xã hội và phân biệt đối xử với người tâm thần. Ngoài ra, nguồn lực tài chính dành cho chăm sóc sức khỏe tâm thần còn hạn hẹp, gây khó khăn cho việc triển khai các chương trình hỗ trợ tâm lý và phục hồi chức năng. Cần có những giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này và nâng cao hiệu quả công tác xã hội đối với người tâm thần.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực công tác xã hội chuyên nghiệp

Số lượng nhân viên công tác xã hội được đào tạo bài bản về chăm sóc sức khỏe tâm thần còn hạn chế, đặc biệt ở các trung tâm và cơ sở chăm sóc người tâm thần. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và khả năng đáp ứng nhu cầu của người bệnh tâm thần. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ nhân viên công tác xã hội về các kiến thức, kỹ năng và phương pháp tiếp cận phù hợp với người tâm thần.

2.2. Định kiến và kỳ thị xã hội ảnh hưởng đến tái hòa nhập cộng đồng

Kỳ thị xã hội và phân biệt đối xử với người tâm thần vẫn còn phổ biến trong cộng đồng, gây khó khăn cho quá trình tái hòa nhập cộng đồng của họ. Những định kiến này có thể dẫn đến sự cô lập, xa lánh và giảm cơ hội tham gia vào các hoạt động xã hội của người tâm thần. Cần đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng về sức khỏe tâm thần và xóa bỏ kỳ thị xã hội đối với người tâm thần.

2.3. Hạn chế về nguồn lực tài chính và chính sách hỗ trợ

Nguồn lực tài chính dành cho chăm sóc sức khỏe tâm thần và các chương trình công tác xã hội còn hạn hẹp, gây khó khăn cho việc triển khai các dịch vụ hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng và tái hòa nhập cộng đồng cho người tâm thần. Cần tăng cường đầu tư vào lĩnh vực sức khỏe tâm thần và xây dựng các chính sách hỗ trợ toàn diện cho người tâm thần và gia đình của họ.

III. Phương Pháp Công Tác Xã Hội Nhóm Hiệu Quả Cho Người Tâm Thần

Công tác xã hội nhóm là một phương pháp hiệu quả trong việc hỗ trợ tâm lý và phục hồi chức năng cho người tâm thần. Các hoạt động nhóm giúp người bệnh tâm thần cải thiện kỹ năng giao tiếp, tăng cường sự tự tin, giảm cảm giác cô đơn và hòa nhập cộng đồng. Các phương pháp trị liệu nhóm, giáo dục nhóm và phát triển kỹ năng giao tiếp nhóm được áp dụng để giúp người tâm thần đạt được các mục tiêu cá nhân và xã hội. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhân viên công tác xã hội, gia đình và cộng đồng để đảm bảo hiệu quả của công tác xã hội nhóm.

3.1. Trị liệu nhóm giúp giải tỏa cảm xúc và cải thiện sức khỏe tâm thần

Trị liệu nhóm cung cấp một không gian an toàn và hỗ trợ để người tâm thần chia sẻ cảm xúc, kinh nghiệm và khó khăn của mình. Thông qua giao tiếp trị liệu và tương tác với các thành viên khác trong nhóm, người bệnh tâm thần có thể giải tỏa cảm xúc tiêu cực, giảm căng thẳng và cải thiện sức khỏe tâm thần. Nhân viên công tác xã hội đóng vai trò là người điều phối và hướng dẫn, giúp các thành viên trong nhóm xây dựng mối quan hệ tin cậy và hỗ trợ lẫn nhau.

3.2. Giáo dục nhóm nâng cao nhận thức và kỹ năng tự chăm sóc

Giáo dục nhóm cung cấp cho người tâm thần những kiến thức và thông tin cần thiết về bệnh tật, chăm sóc sức khỏe tâm thần, quản lý căng thẳng và các kỹ năng tự chăm sóc. Thông qua các buổi thảo luận, trình bày và thực hành, người bệnh tâm thần có thể nâng cao nhận thức về tình trạng của mình, học cách đối phó với các triệu chứng và cải thiện khả năng tự quản lý cuộc sống. Đây là một phần quan trọng trong quá trình phục hồi chức năng và tái hòa nhập cộng đồng.

3.3. Phát triển kỹ năng giao tiếp nhóm tăng cường tương tác xã hội

Phát triển kỹ năng giao tiếp nhóm giúp người tâm thần cải thiện khả năng giao tiếp, tương tác và xây dựng mối quan hệ với người khác. Các hoạt động nhóm như trò chơi, đóng vai và thảo luận giúp người bệnh tâm thần thực hành các kỹ năng giao tiếp cơ bản như lắng nghe, diễn đạt ý kiến, giải quyết xung đột và hợp tác. Điều này giúp họ tự tin hơn trong việc tham gia vào các hoạt động xã hội và tái hòa nhập cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Công Tác Xã Hội Nhóm Tại Trung Tâm Chăm Sóc Hà Nội

Tại Trung tâm Chăm sóc và Nuôi dưỡng Người Tâm Thần số 2 Hà Nội, công tác xã hội nhóm được triển khai nhằm hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng và tái hòa nhập cộng đồng cho người bệnh tâm thần. Các hoạt động nhóm bao gồm lao động trị liệu, tâm lý trị liệu, giáo dục và phát triển kỹ năng giao tiếp. Tuy nhiên, hiệu quả của công tác xã hội nhóm còn hạn chế do thiếu nguồn nhân lực chuyên nghiệp, nhận thức chưa đầy đủ của lãnh đạo và hạn chế về kinh phí. Cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác xã hội nhóm tại trung tâm.

4.1. Thực trạng lao động trị liệu nhóm và vai trò phục hồi chức năng

Lao động trị liệu nhóm được thực hiện tại Trung tâm Chăm sóc nhằm giúp người tâm thần cải thiện kỹ năng vận động, tăng cường sự tập trung và tạo ra các sản phẩm có giá trị. Các hoạt động lao động trị liệu bao gồm làm vườn, thủ công mỹ nghệ và các công việc đơn giản khác. Tuy nhiên, cần đa dạng hóa các hình thức lao động trị liệu và tạo điều kiện để người bệnh tâm thần tham gia vào các hoạt động phù hợp với khả năng và sở thích của họ.

4.2. Đánh giá hiệu quả tâm lý trị liệu nhóm và hỗ trợ tâm lý

Tâm lý trị liệu nhóm được triển khai nhằm hỗ trợ tâm lý và giải quyết các vấn đề về cảm xúc cho người tâm thần. Các hoạt động tâm lý trị liệu bao gồm thảo luận nhóm, chia sẻ kinh nghiệm và các bài tập thư giãn. Cần tăng cường số lượng và chất lượng các buổi tâm lý trị liệu và đảm bảo rằng người bệnh tâm thần được tham gia vào các hoạt động phù hợp với nhu cầu và mong muốn của họ.

4.3. Giải pháp cải thiện giáo dục nhóm và phát triển kỹ năng giao tiếp

Giáo dục nhóm và phát triển kỹ năng giao tiếp là những hoạt động quan trọng giúp người tâm thần nâng cao nhận thức, cải thiện khả năng giao tiếp và tái hòa nhập cộng đồng. Các hoạt động này bao gồm các buổi thảo luận về sức khỏe, vệ sinh cá nhân, an toàn và các kỹ năng giao tiếp cơ bản. Cần tăng cường sự tham gia của gia đình và cộng đồng vào các hoạt động giáo dục nhóm và tạo điều kiện để người bệnh tâm thần thực hành các kỹ năng giao tiếp trong môi trường thực tế.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Tác Xã Hội Nhóm Hà Nội

Để nâng cao hiệu quả công tác xã hội nhóm đối với người tâm thần tại Trung tâm Chăm sóc và Nuôi dưỡng Người Tâm Thần số 2 Hà Nội, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Cần tăng cường đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ nhân viên công tác xã hội, nâng cao nhận thức của lãnh đạo và cộng đồng về sức khỏe tâm thần, tăng cường nguồn lực tài chính và xây dựng các chính sách hỗ trợ phù hợp. Đồng thời, cần đa dạng hóa các hình thức công tác xã hội nhóm và tạo điều kiện để người bệnh tâm thần tham gia vào các hoạt động phù hợp với nhu cầu và mong muốn của họ.

5.1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng nhân viên công tác xã hội

Cần tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn và bồi dưỡng chuyên môn cho nhân viên công tác xã hội về các kiến thức, kỹ năng và phương pháp tiếp cận phù hợp với người tâm thần. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào các kỹ năng thực hành như trị liệu nhóm, tư vấn cá nhân, quản lý trường hợp và kết nối cộng đồng. Đồng thời, cần tạo điều kiện để nhân viên công tác xã hội tham gia vào các hội thảo, diễn đàn và các hoạt động trao đổi kinh nghiệm với các chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần.

5.2. Nâng cao nhận thức cộng đồng về sức khỏe tâm thần và giảm kỳ thị

Cần đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục và nâng cao nhận thức của cộng đồng về sức khỏe tâm thần và các vấn đề liên quan đến người tâm thần. Các hoạt động truyền thông cần tập trung vào việc xóa bỏ kỳ thị xã hội, giảm phân biệt đối xử và khuyến khích sự thấu hiểu, cảm thông và hỗ trợ đối với người tâm thần. Cần sử dụng các kênh truyền thông đa dạng như báo chí, truyền hình, mạng xã hội và các hoạt động cộng đồng để tiếp cận đến đông đảo người dân.

5.3. Tăng cường nguồn lực tài chính và xây dựng chính sách hỗ trợ

Cần tăng cường đầu tư vào lĩnh vực sức khỏe tâm thần và các chương trình công tác xã hội đối với người tâm thần. Các nguồn lực tài chính cần được sử dụng hiệu quả để cung cấp các dịch vụ hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng, tái hòa nhập cộng đồng và bảo vệ quyền lợi cho người tâm thần. Đồng thời, cần xây dựng các chính sách hỗ trợ toàn diện cho người tâm thần và gia đình của họ, bao gồm trợ cấp xã hội, bảo hiểm y tế, hỗ trợ việc làm và hỗ trợ nhà ở.

VI. Kết Luận Vai Trò Quan Trọng Của CTXH Cho Tương Lai Người Tâm Thần

Công tác xã hội nhóm đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng cho người tâm thần tại Hà Nội. Bằng cách hỗ trợ tâm lý, phục hồi chức năng và phát triển kỹ năng xã hội, công tác xã hội nhóm giúp người bệnh tâm thần vượt qua những khó khăn và thách thức trong cuộc sống. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất, cần có sự quan tâm và đầu tư hơn nữa từ các cấp, các ngành và toàn xã hội. Với sự nỗ lực chung, chúng ta có thể xây dựng một xã hội hòa nhập và hỗ trợ hơn cho người tâm thần.

6.1. Tổng kết các kết quả nghiên cứu và khuyến nghị chính

Nghiên cứu cho thấy công tác xã hội nhóm có tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ và phục hồi chức năng cho người tâm thần. Tuy nhiên, cần giải quyết các vấn đề về nguồn nhân lực, nhận thức và nguồn lực tài chính để nâng cao hiệu quả hoạt động. Khuyến nghị chính bao gồm tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường đầu tư vào lĩnh vực sức khỏe tâm thần.

6.2. Hướng phát triển công tác xã hội cho người tâm thần trong tương lai

Trong tương lai, công tác xã hội cho người tâm thần cần phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa, cá nhân hóa và dựa vào cộng đồng. Cần tăng cường sự tham gia của người bệnh tâm thần và gia đình của họ vào quá trình lập kế hoạch và triển khai các chương trình hỗ trợ. Đồng thời, cần đẩy mạnh kết nối cộng đồng và tạo ra một môi trường hỗ trợ và hòa nhập cho người tâm thần.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XÃ HỘI NHÓM ĐỐI VỚI NGƯỜI TÂM THẦN 1. Lý luận về bệnh tâm thần và người tâm thần 1. Một số khái niệm *Khái niệm sức khỏe tâm thần “Sức khỏe tâm thần là trạng thái không chỉ không có các rối loạn và dị tật tâm thần, mà còn là trạng thái tâm thần hoàn toàn thoải mái. Một sự tin tưởng vào giá trị của bản thân, vào phẩm chất giá trị của người khác.

Có khả năng ứng xử với thế giới nội tâm về tư duy, cảm xúc, quản lý cuộc sống và chấp nhận sự nguy hiểm.Có khả năng tạo dựng, phát triển và duy trì thỏa đáng các mối quan hệ cá nhân.Có khả năng tự hàn gắn sau các sang chấn tâm thần”[36]. * Khái niệm người tâm thần Người tâm thần là người kỳ dị khó hiểu, khó thâm nhập biểu hiện đa dạng khi thì đạo mạo đài các, khi thì thô lỗ, thô bạo. Luôn phủ nhận bệnh tật thiếu hòa hợp trong các hành vi tác phong của người bệnh. Giảm sút thế năng tâm thần, giảm tính nhiệt tình trong mọi hoạt động tâm thần, cảm xúc ngày càng cùi mòn, khô lạnh, tư duy ngày càng nghèo nàn.

Nhân cách người tâm thần ngày càng tan rã sâu sắc [7]. *Khái niệm về chăm sóc sức khỏe tâm thần Chăm sóc sức khỏe tâm thần là các hoạt động nhằm mục đích nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp cá nhân tận hưởng một cách tốt nhất trong hoàn cảnh của họ, chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ bó hẹp trong việc điều trị bệnh tâm thần, mà nó bao gồm phạm vi rộng hơn là đảm bảo trạng thái khỏe mạnh về mặt tinh thần trên các khía cạnh cơ bản khả năng tận hưởng cuộc 15 sống; khả năng phục hồi; khả năng cân bằng; khả năng phát triển cá nhân; sự linh hoạt. Một số các biểu hiện bệnh hay gặp của người tâm thần trong đó chủ yếu là bệnh tâm thần phân liệt 1. Theo quan điểm cổ điển Theo quan điểm cổ điển thì tâm thần phân liệt có các triệu chứng âm tính và dương tính: * Các triệu chứng âm tính - Tính thiếu hòa hợp:Thể hiện bằng tính hai chiều trái ngược, kỳ dị, khó hiểu, tính khó thâm nhập và phủ định.

Thiếu sự thống nhất toàn vẹn trong hoạt động tâm thần. + Thiếu hòa hợp trong tư duy: Ngôn ngữ của người tâm thần thường khó hiểu, có thể nói một mình, không nói hoặc nói rất khẽ. Có khi nói liên hồi, nói đầu gà đuôi vịt hoặc lặp đi lặp lại, giả giọng người khác hoặc đặt ra lời nói khác, lời nói mới, từ ngữ mới mà chỉ một mình bệnh nhân mới hiểu được.Dòng tư duy có lúc chậm, lúc nhanh, lúc bị ngừng lại. Nội dung tư duy thường nghèo nàn, tối nghĩa.

+ Thiếu hòa hợp trong cảm xúc: cảm xúc trở lên lạ lùng, khó hiểu, thiếu tình cảm với người thân, bàng quan lạnh nhạt với những thích thú trước đây, cảm xúc hai chiều, trái ngược. + Thiếu hòa hợp trong hành vi: hành vi xung động, bột phát khó hiểu, hai chiều trái ngược, lố lăng định hình. Người tâm thần thường xa lánh mọi người, sống độc thân, đi lang thang không có mục đích, đôi khi có cơn kích động, hò hét, đập phá, có người có động tác lặp đi lặp lại, điệu bộ nhún vai, nhếch mép…Một số người tâm thần có hành vi kỳ dị như trời nắng thì mặc áo bông, trời rét thì lại ở trần. Có 16 người lúc thì ngồi co ro một mình ở nhà, lúc thì chạy nhảy ngoài đường can thiệp vào công việc của người khác.

- Tính tự kỷ: Tính tự kỷ là mức độ cao của thiếu hòa hợp, biểu hiện của tách rời thực tại, cắt đứt với thế giới bên ngoài, quay về với thế giới nội tâm bên trong chủ yếu bằng tính khó thâm nhập, kỳ dị khó hiểu. Thế giới tự kỷ là thế giới riêng của người bệnh trong đó các quy luật của tự nhiên và xã hội đều bị đảo lộn, không áp dụng được cho mọi người khác. - Thế năng tâm thần giảm sút: thế năng tâm thần là năng lượng cần thiết cho mọi hoạt động tâm thần, biều hiện bằng tính nhiệt tình, tính năng động, tính linh hoạt và sáng tạo… Khi thế năng tâm thần bị giảm sút thể hiện bằng cảm xúc ngày càng khô lạnh và trở nên bàng quan, vô cảm xúc; tư duy nghèo nàn, cứng nhắc, học tập ngày càng sút kém, thói quen nghề nghiệp ngày càng tan biến dần, ý chí suy đồi[37]. * Các triệu chứng dương tính Thường làm cơ sở cho việc phân biệt các thể bệnh các triệu chứng dương tính trong bệnh tâm thần phân liệt phong phú, đa dạng, có thể xuất hiện riêng lẻ nhưng cũng có thể kết hợp với nhau thành những hội chứng: hội chứng suy nhược, hội chứng về cảm xúc, hội chứng giống tâm căn, hội chứng paranoia, hội chứng paranoid đơn thuần, hội chứng ảo giác paranoid, hội chứng paraphrenia, hội chứng căng trương lực, hội chứng cuối cùng [37].

Theo bảng phân loại Quốc tế lần thứ 10 (ICD-10) Mặc dù không xác định được các triệu chứng đặc trưng của bệnh một cách chặt chẽ, nhằm mục đích thực tiễn người ta chia các triệu chứng của bệnh tâm thần phân liệt thành từng nhóm có tầm quan trọng đặc biệt đối với chẩn đoán, đó là: 17 - Tư duy vang thành tiếng. - Các hoang tưởng bị kiểm tra, bị chi phối hay bị động, có liên quan rõ rệt với vận động thân thể hay các chi hoặc có liên quan với những ý nghĩ, hành vi hay cảm giác đặc biệt; tri giác hoang tưởng. - Các ảo thanh bình luận thường xuyên về hành vi của bệnh nhân hay thảo luận với nhau về bệnh nhân hoặc các loại ảo thanh khác xuất phát từ một bộ phận nào đó của cơ thể. - Các loại hoang tưởng dai dẳng khác không thích hợp về mặt văn hóa và hoàn toàn không thể có được như tính đồng nhất về tôn giáo hay chính trị hoặc những khả năng và quyền lực siêu nhân (ví dụ có khả năng điều khiển thời tiết, hoặc đang tiếp xúc với những người của thế giới khác).

- Ảo giác dai dẳng bất cứ loại nào, có khi kèm theo hoang tưởng thoáng qua hay chưa hoàn chỉnh, không có nội dung cảm xúc rõ ràng hoặc kèm theo ý tưởng quá dai dẳng hoặc xuất hiện hàng ngày trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng. - Tư duy gián đoạn hay thêm từ khi nói, đưa đến tư duy không liên quan hay lời nói không thích hợp hay ngôn ngữ bịa đặt. - Tác phong căng trương lực như kích động, giữ nguyên dáng hay uấn sáp, phủ định, không nói, hay sững sờ. - Các triệu chứng âm tính như vô cảm rõ rệt, ngôn ngữ nghèo nàn, các đáp ứng cảm xúc cùn mòn hay không thích hợp thường đưa đến cách ly xã hội hay giảm sút hiệu suất lao động xã hội; phải rõ ràng là các triệu chứng trên không do trầm cảm hay thuốc an thần kinh gây ra.

- Biến đổi thường xuyên và có ý nghĩa về chất lượng toàn diện của tập tính cá nhân biểu hiện như là mất thích thú, thiếu mục đích, lười nhác, thái độ mê mải suy nghĩ về bản thân và cách ly xã hội [31]. Những khó khăn và nhu cầu của người tâm thần Trong xã hội hiện nay do nhận thức, cách hiểu về người tâm thần chưa đúng do vậy dẫn đến những đánh giá sai về họ, người nhân viên xã hội muốn tiếp cận, trợ giúp họ thì trước hết cần tìm hiểu những khó khăn gặp phải và nhu cầu của họ trong cuộc sống. * Khó khăn của người tâm thần: Đối với người tâm thần là một đối tượng xã hội vô cùng đặc thù, trong cuộc sống họ gặp phải rất nhiều khó khăn trong đó những khó khăn cơ bản nhất ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống của họ. - Khó khăn do bệnh lý sức khỏe tâm thần, các khuyết tật khác: Từ thực tế nghiên cứu nghiên cứu và đánh giá tình trạng bệnh lý của người tâm thần đang được chăm sóc và điều trị tại trung tâm cho thấy người tâm thần gặp phải rất nhiều khó khăn trong cuộc sống.

Đặc biệt đối với những bệnh thuộc đối tượng tâm thần phân liệt không có khả năng chữa khỏi bệnh. Rất nhiều người tâm thần thuộc đối tượng sa sút cách ly, có những biểu hiện bệnh lý đặc biệt như nổi khùng, đập phá; không có khả năng phục hồi năng lực hành vi. Người tâm thần do bị tổn thương cao cấp ở hệ thần kinh trung ương mà căn nguyên chưa tìm thấy làm cho họ tách dần ra khỏi cuộc sống bên ngoài thu mình vào thế giới bên trong, rối loạn xúc cảm, tư duy bị cùi mòn khuyết tật khả năng học tập, lao động ngày càng sút kém. Có xác mà không có hồn, vì vậy họ gặp rất nhiều khó khăn trở ngại trong sinh hoạt, học tập và lao động.

Theo thống kê bệnh án có tới 20% người tâm thần thuộc đối tượng khuyết tật về các tri, khuyết tật thể xác, 05% bệnh nhân tâm thần nằm liệt. Họ không tự phục vụ được bản thân, toàn bộ công việc vệ sinh cá nhân cần đến sự giúp đỡ của cán bộ. - Khó khăn do định kiến xã hội: 19 Có nhiều cách nhìn nhận khác nhau về người tâm thần và công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần, trị liệu phục hồi năng lực hành vi cho người tâm thần. Nhưng chủ yếu định kiến xã hội đối với người tâm thần là rất lớn, họ không được tôn trọng, họ bị coi là người “điên”.

Phần đông cộng đồng không hề quan tâm tới công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần, từ những định kiến xã hội có sự phân biệt đối xử đối với người tâm thần. Do vậy, người tâm thần thường có mặc cảm tự ti, thiếu tự tin, sống khép mình, không muốn giao tiếp do mặc cảm về bệnh tật và bị kỳ thị phân biệt đối xử. E ngại khi tiếp xúc với mọi người họ dễ bị kích động do ảnh hưởng của bệnh tật dẫn đến có những hành vi phá phách hoặc tự làm hại bản thân, gia đình hoặc người xung quanh. - Khó khăn về gia cảnh, điều kiện kinh tế: Đối với các người tâm thần đang được chăm sóc và nuôi dưỡng tại Trung tâm thống kê theo hồ sơ tiếp nhận đối tượng 55% thuộc đối tượng lang thang vô gia cư, không có gia đình, 45% gia đình có hoàn cảnh khó khăn thuộc đối tượng hộ nghèo hoặc cận nghèo do vậy khi người tâm thần ốm nặng cần điều trị ở bệnh viện thì gia đình không có điều kiện kinh tế để phối hợp với Trung tâm điều này là một khó khăn rất lớn đối với người tâm thần và Trung tâm trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng bệnh nhân.