LỜI MỞ ĐẦU Từ khi nền kinh tế Việt Nam chuyền từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nên kinh tế thị trường thi bức tranh về kinh tế của Việt Nam có nhiều điểm sáng, mức sống của người dân được cải thiện từng bước, kinh tế ngày càng tăng trưởng. Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại từ lâu đã một nhu cầu thiết yếu của con người. Cùng với sự phát triển ngày càng cao của khoa học kỹ thuật, phương tiện sử dụng trong ngành giao thông vận tải cũng được cải tiến đến chóng mặt về cả số lượng cũng như chất lượng. Các phương tiện giao thông đó đã và đang đem lại cho con người một phương thức vận chuyển thuận tiện, nhanh gọn và tiết kiệm.
Tuy nhiên đi liền với nó là vấn đề về tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, số vụ giao thông không ngừng tăng cả về quy mô và số lượng gây ảnh hưởng vô cùng lớn đến xã hội. Dé giảm bớt những thiệt hai đó nhằm đảm bảo an toàn cho xã hội đồng thời bảo vệ lợi ích trong hoạt động kinh doanh, Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô đã triển khai loại hình bảo hiểm (Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba). Bảo hiểm TNDS là nghiệp vụ bảo hiểm quan trọng, nó đồng thời thực hiện hai mục tiêu: - Đóng góp không nhỏ trong tổng doanh thu hàng năm của công ty. - Thực hiện tốt Nghị định số 03/2021/NĐ-CP (Quy định về chế độ bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp cho những người bị thiệt hại về thân thể và tài sản do cơ giới gây ra, đồng thời giúp chủ xe cơ giới khắc phục được hậu quả.
Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/03/2021, thay thế cho Nghị định số 103/2008/NĐ-CP và Nghị định số 214/2013/NĐ-CP. Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô tham gia hoạt động trên thị trường bảo hiểm từ ngày 05/12/1996; đến nay đã được hơn 26 năm. Con số này đã khăng định được vi trí của mình trên trên thi trường bao hiểm và triển khai nghiệp vụ Bảo hiểm TNDS có hiệu quả. Dưới sự tác động của đại dịch Covid-19, tình hình kinh tế trong nước và trên thế giới gặp nhiều khó khăn phức tạp, hoạt động kinh doanh bảo hiểm nói chung hay bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới nói riêng gặp rất nhiều trở ngại, tuy vậy Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô vẫn luôn giữ được sự ổn định và vị thé của mình trên thị trường bảo hiểm.
Dù vẫn còn nhiều thách thức nhưng đội ngũ cán bộ van luôn nỗ lực phân dau đê đạt kê quả cao nhat. Chuyên dé tốt nghiệp 2 GVHD: Ths. Trần Tiến Dũng Tuy vậy, trong thực tế không thể tránh khỏi những khó khăn cũng như những thiếu xót trong quá trình hoạt động, triển khai từ khâu khai thác đến khâu giám định bồi thường của không chỉ Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô mà còn của cả thị trường bảo hiểm phi nhân thọ nói chung. Qua thực tế hoạt động của công ty, nhận thức được vai trò to lớn của nghiệp vụ Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba.
Em muốn tìm hiểu sâu hơn về nghiệp vụ và chọn đề tài cho chuyên đề tốt nghiệp lần này là: “Thực trạng khai thác Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba tại Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô.” Nhờ sự giúp đỡ của công ty, em đã được thực tập tại ban Bảo hiểm Xe cơ giới tại Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô. Trong quá trình thực tập em nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn Ths.Tran Tiến Dũng và của cả các anh chị trong ban Bảo hiểm Xe cơ giới cũng như các các bộ nhân viên tại Công ty Bảo hiểm PVI Đông Đô dé có thé hoàn thành bài chuyên dé tốt nghiệp này. Chuyên dé tốt nghiệp 3 GVHD: Ths. Trần Tiến Dũng NỘI DUNG PHAN I.
CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ SỰ CAN THIET KHACH QUAN CUA BẢO HIEM TRÁCH NHIỆM DÂN SU CUA CHU XE CO GIOI DOI VOI NGUOI THU BA O VIET NAM 1. Co sở pháp lý Ngày nay, mọi hoạt động của cá nhân đều phải tuân thep những quy định của pháp luật, pháp luật sẽ công nhận và bảo vệ lợi ích chính đáng cho mọi người. Một khi những lợi ích này bị xâm phạm thi họ có quyền đòi hỏi sự bôi thường và sự bù đắp hợp lý. Xuất phát từ việc cần thiết bảo vệ lợi ích chính đáng trên những quy tắc đã được thê chế hóa thành một chế tài của pháp luật dân sự đó là TNDS và bắt buộc mọi công dân phải tuân thủ.
Trách nhiệm dân sự Theo Bộ luật dân sự số 91/2015/QH13 ban hành có nhắc đến: “TNDS là trách nhiệm phát sinh do vi phạm nghĩa vụ dan sự”. Trong do nghĩa vụ dân sự chính là việc mà theo quy định của pháp luật thì một hoặc nhiều chủ thé không được làm hoặc bắt buộc làm một hành động nào đó đối với một hoặc nhiều chủ thé khác. Người chịu TNDS mà không thực hiện đầy đủ hay thực hiện không đúng nghĩa vụ đó thì phải chịu trách nhiệm đối với người bị hại trước pháp luật. Nhìn chung thì TNDS là trách nhiệm bồi thường về vật chat và tinh than.
Trong đó trách nhiệm bồi thường về vật chất và tinh thần là trách nhiệm bồi thường những tôn thất vật chất thực tế, tính được thành tiền do bên vi phạm nghĩa vụ dân sự gây ra bao gồm tốn thất về tài sản, chi phí ngăn chặn thiệt hại, thu nhập thực tế bị giảm sút. Người thiệt hại về tinh thần đối với người khác do xâm phạm đến tính mạng sức khỏe, danh dự, uy tín của người khác thì ngoài việc chấm dứt hành vi vi phạm còn phải bồi thường một khoản tiền cho người bị hại. Theo Khoản 1 Điều 351 Bộ Luật dân sự 2015 thì ngoài việc gây ra thiệt hại đối với người bị hại còn phải do hành vi có lỗi của chủ thể mới phát sinh TNDS. Chuyên dé tốt nghiệp 4 GVHD: Ths.
Trần Tiến Dũng 1. Các yếu tô làm phát sinh trách nhiệm dân sự 1. Đặc điểm của trách nhiệm dân sự Trách nhiệm dân sự mang đầy đủ những đặc điểm chung của loại hình trách nhiệm pháp lý: Thứ nhát: TNDS được coi là một biện pháp cưỡng chế của pháp luật và được thể hiện dưới dạng trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ dân sự và trách nhiệm bồi thường thiệt hại nhằm đảm bảo quyền lợi cho bên bị hại. Thứ hai: Cùng với các biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ dân sự nó sẽ đem lại cho người thực hiện nghĩa vụ dân sự những hậu quả bat lợi.
Thứ ba: TNDS do các cơ quan có thâm quyền của Nhà nước thực thi theo trình tự và thủ tục nhất định đối với những người có hành vi trái pháp luật gây thiệt hại cho người khác nhưng chưa đủ dé chịu trách nhiệm hình sự trước pháp luật. Các yêu tố làm phát sinh trách nhiệm dân sự Theo quy định của pháp luật thì những trường hợp mà thỏa mãn các điều kiện sau đây sẽ phát sinh TNDS: - Phải có thiệt hại thực tế của bên bị hại; - Phải có lỗi của người gây ra thiệt hại; - Phải có mối quan hệ nhân quả giữa lỗi và thiệt hại thực tế. e Trách nhiệm dân sự bao gồm: TNDS trong hợp đồng và ngoài hợp đồng. TNDS theo hợp đồng chỉ phát sinh khi các bên có những mối quan hệ ràng buộc từ trước và có các quan hệ trực tiếp đến hợp đồng ký kết, liên quan chủ thé kí kết hợp đồng, họ đều là những người có đầy đủ năng lực hành vi.
Còn TNDS ngoài hợp đồng chủ thê gây ra có thể là do người hoặc súc vật. Vì vậy, trách nhiệm bồi thường cũng có sự khác nhau, liên quan đến những người đại diện hợp pháp hoặc chủ sở hữu (đối với đồ vật và gia súc). Day chính là điểm khác nhau cơ bản giữa TNDS trong và ngoài hợp đồng. Việc phát sinh TNDS thường là bat ngờ và không ai có thé lường trước được.
Nhiều trường hợp thiệt hại vượt quá khả năng tài chính của cá nhân, tổ chức. Do vậy, các cá nhân tô chức đã tìm mọi các biện pháp để hạn chế và kiểm soát tổn thất như: Tự chịu rủi ro, né tránh rủi ro, mua bảo hiểm. Tuy nhiên, biện pháp ưu việt nhất, tốt nhất đến thời điểm hiện tại đó chính là “Bảo hiêm”. Qua đó, các cá nhân tô chức chuyên giao rủi ro cho nhà bảo hiém, Chuyên dé tốt nghiệp 5 GVHD: Ths.
Trần Tiến Dũng bù lại các cá nhân tổ chức phải đóng cho nhà bảo hiểm một khoản phí và nhà bảo hiểm sẽ cam kết bồi thường cho người được bảo hiểm khi sự kiện rủi ro xay ra. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự Bảo hiểm TNDS là một loại hình bảo hiểm mà người bảo hiểm cam kết bồi thường phần TNDS của người được bảo hiểm theo cách thức và hạn mức đã được hai bên thỏa thuận trong hợp đồng với điều kiện người tham gia bảo hiểm phải đóng một khoản phí tương ứng. Mục dich của người tham gia bảo hiểm chính là chuyền giao phan TNDS của mình mà chủ yếu là trách nhiệm bồi thường. Bảo hiểm TNDS ra đời từ rất sớm và ngày càng phát triển.
Hiện nay có rất nhiều các nghiệp vụ bảo hiểm trách nhiệm như: - Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba; - Bảo hiểm TNDS của chủ xe cơ giới đối với hành khách trên xe; - Bảo hiểm TNDS của chủ tàu biển; - Bảo hiểm trách nhiệm đối với hàng hóa vận chuyền trên xe; - Bảo hiểm trách nhiệm đối với nghiệp vụ và của chủ lao động đối với người lao động. Mặc dù có rất nhiều nghiệp vụ bảo hiểm dân sự nhưng mỗi nghiệp vụ đều mang những đặc điểm chung của bảo hiểm TNDS: - Thứ nhất: Đôi tượng bảo hiểm mang tính trừu tượng (trách nhiệm hay nghĩa vụ bồi thường). Hơn nữa trách nhiệm là bao nhiêu lại không xác định được ngay ở lúc tham gia bảo hiểm. Mức độ thiệt hại thường xác định dựa trên mức độ lỗi của người gây ra và mức độ thiệt hại của bên thứ ba.
- Thứ hai: Bảo hiểm TNDS thường được thực hiện dưới hình thức bắt buộc. - Thứ ba: Phương thức bảo hiểm có thé là có hoặc không có giới han. Vì thiệt hại TNDS chưa xác định được ngay tại thời điểm tham gia bảo hiểm và thiệt hại này có thể sẽ rất lớn.