CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VE NGAN SÁCH XÃ VÀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH XÃ.1 Các khái niệm cơ bản.1 Ngân sách Ngân sách là bản thống kê các kết quả mong muốn và được biểu thị qua các con số. Trên thực tế thì ngân sách là tất cả các khoản thu và chi đã được các cơ quan có chức năng, thâm quyên quyết định và thường chỉ được thực hiện trong một năm để có thể thực hiện hoàn thành các chức năng, nhiệm vụ của tô chức.org/wiki/Ng%C3%A2n_s%C3%AIch) 1.2 Ngân sách xã Ngân sách xã là cấp ngân sách ở cấp cơ sở gắn với thị trấn, xã phường - cấp chính quyền cơ sở trong hệ thống tổ chức chính quyền bốn cấp ở nước ta.vn/Images/Uploaded/Share/201 1/1 1/19/baoco.3 Quản lý Quản lý là quá trình lập kế hoạch -t6 chức - lãnh đạo- kiểm soát nguồn lực, hoạt động của hệ thống xã hội dé đạt được mục đích của hệ thống cùng hiệu quả và hiệu lực tốt nhất, đi kèm theo đó là sự bền vững, trong môi trường luôn thay d6i.4 Quản lý chỉ ngân sách xã Theo em quản lý chi ngân sách xã là quá trình phân phối, và sử dụng nguồn vốn đã tập trung qua thu ngân sách xã nhằm đáp ứng cho các nhu cầu chi tiêu gan liền với thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền xã.2 Vai trò của quản lý chỉ ngân sách xã Theo quy định của Luật NSNN 2002 NSX là một bộ phan, của NSNN, là NS của chính quyền ở cấp cơ sở, do UBND xã, phường, thị trấn (được gọi chung là xã) xây dựng lên và được tô chức quản lý và thực hiện dưới sự giám sát của HĐND xã. NSX được xây dựng từ các nguồn thu, đã được SV: Nguyễn Văn Triệu Lóp: Quản lý Kinh tế 52A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS. Nguyễn Thị Hong Minh phân cấp và các nội dung chi dé thực hiện các công việc, thuộc chức năng, nhiệm vụ của chính quyên cấp xã.
Như vậy, vị trí của NSX là cấp NS thứ tư trong hệ thống NSNN, là công cụ tài chính quan trọng để chính quyền cấp xã thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình. Với tư cách là một bộ phận của NSNN, chi ngân sách xã có vai trò được thể hiện như sau: Thứ nhất: NSX là cơ sở kinh té của chính quyền cấp xã. NSX là công cụ huy động toàn bộ nguồn lực tài chính để đảm bảo cho hoạt động chi tiêu của chính quyền xã Thứ hai: Thông qua các hoạt động chi NSX, chính quyên địa phương có thê trực tiếp, hoặc gián tiếp theo dõi quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế, xã hội tại địa phương. NSX là công cụ rất đặc biệt quan trọng dé chính quyền, xã thực hiện quan lý toàn diện các hoạt động kinh tế xã hội ở địa phương.3 Quá trình quản lý chỉ ngân sách xã.1 Lập kế hoạch chỉ: ngân sách xã.
Lập dự toán chi ngân sách thực chat là lập kế hoạch (dự toán) các khoản chỉ của ngân sách trong một năm ngân sách. Kết quả của khâu này là dự toán chi ngân sách được HĐND xã quyết định. s* Căn cứ lập dự toán chi ngân sách xã: - Chính sách, chế độ thu NSNN; định mức phân bổ; chế độ, tiêu chuẩn, định mức, chỉ tiêu - Kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội của xã - Số kiểm tra về dự toán thu, chỉ NSX, do UBND cấp huyện thông báo - Phân cấp nguồn thu, và nhiệm vụ chỉ - Dự báo những xu hướng, vấn đề có thé tác động đến NSX , năm kế hoạch. SV: Nguyễn Văn Triệu Lóp: Quản lý Kinh tế 52A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Hong Minh - Tình hình thực hiện dự toán NSX năm trước, và một số năm liền kẻ, ước lượng thực hiện NS năm hiện hành. s* Yêu cầu lập dự toán ngân sách xã - Lập theo đúng nội dung, MLNS, mẫu biểu, thời hạn qui định. - Tuân theo các chính sách, tiêu chuẩn, chế độ, định mức. - Phải căn cứ vào điều kiện, nguồn kinh phí để lựa chọn các hoạt động dự án, cần ưu tiên bố trí vốn.
- Đảm bảo nguyên tắc cân đối. - Phải có thuyết minh rõ ràng các cơ sở, căn cứ tính toán. s* Trinh tự quản ly chi ngân sách xã > Quy trình lập dự toán chỉ NSX - UBND huyện chỉ đạo, giao số kiểm tra dự toán chỉ NS cho các xã. - UBND xã tô chức, xây dựng hội nghị triển khai xây dựng dự toán chi NSX và giao số kiểm tra cho các ban ngành, đoàn thé.
> Lập và tổng hợp dự toán ngân sách xã - Các đoàn thé, ban ngành, kế toán xã lập dự toán chi NSX. - UBND xã làm việc với các ban ngành, đoàn thé về dự toán chi ngân sách; kế toán tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán chi NSX. - UBND xã trình Thường trực HĐND, xã xem xét cho ý kiến về dự toán chi, NSX. - Căn cứ vào ý kiến của Thường trực HĐND xã, UBND xã điều chỉnh lại dự toán chỉ ngân sách và gửi Phòng Tài chính-Kế hoạch huyện.
- Phòng Tài chính- kế hoạch huyện tổ chức làm việc về dự toán chi NSởcác xã đối với năm đầu, của thời kỳ ôn định hoặc khi UBND xã có yêu cau, ở các năm tiếp theo. của thời kỳ ôn định NS tổng hợp và hoàn chỉnh dự toán chi NS huyện báo cáo UBND huyện. > Phân bổ và quyết định dự toán ngân sách xã - UBND huyện giao dự toán, chi NS chính thức cho các xã. - UBND xã hoàn chỉnh lại dự toán chi, NSX gửi đại biểu HĐND xã SV: Nguyễn Văn Triệu Lóp: Quản lý Kinh tế 52A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Hong Minh trước phiên họp của HĐND xã về dự toán chỉ ngân sách; HĐND xã thảo luận và quyết định dự toán, chi ngân sách. - UBND, xã giao dự toán cho ban, ngành, đoàn thể gửi KBNN huyện, Phòng Tài chính — Kế hoạch huyện và thực hiện công khai dự toán NSX trước ngày 31/12.2 Thực hiện kế hoạch quản lý chỉ ngân sách xã Căn cứ vào dự toán đã, được lập, các cơ quan hữu quan, trọng yếu là tài chính kế toán xã điều hành, kiểm tra chi NSX và quản trị cân đối chi NSX theo thời gian (thường là tháng).Trong quá trình chấp hành nếu thấy dự toán chi có sự biến, động trên thực, tiễn thì nhà quản lý cần đưa ra các giải pháp phù hợp đảm bảo chấp hành ( thực tế) gần với dự toán đảm bảo được các nhiệm vụ, chức năng quản lý kinh tế xã hội mà chính quyền cấp xã phải đảm nhận. > Phân bổ Ngân sách xã Căn cứ dự toán NSX và các phương án phân b6 NSX năm đã được HĐND xã quyết định, UBND xã phân bổ chi tiết dự toán chi NSX theo MLNSNN gửi, KBNN nơi giao dịch và làm căn cứ thanh toán và kiểm soát chi. > Tổ chức thực hiện nhiệm vụ chi ngân sách xã: Y Tổ chức nhiệm vụ chi đầu tư - Kế hoạch vốn đầu tư của, xã sau khi được HĐND xã thông qua, được gửi đến phòng Tài chính - Kế hoạch huyện.
- Căn cứ vào nguồn thu của NSX, UBND xã tổng hop và xem xét trình HĐND xã thông qua kế hoạch vốn đầu tư của xã. Chủ đầu tư lập kế hoạch vốn đầu tư, cùng với thời gian, lập dự toán NSX gửi UBND xã. - Chủ tịch UBND xã quyết định thông báo kế hoạch vốn đầu tư, đồng thời gửi KBNN (nơi mở tài khoản) để làm căn cứ kiểm soát, thanh toán vốn cho dự án đầu tư. w Tổ chức nhiệm vụ chi thường xuyên SV: Nguyễn Văn Triệu Lóp: Quản lý Kinh tế 52A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Hong Minh - Trách nhiệm của các cơ quan và tô chức, cá nhân trong chấp hành chỉ thường xuyên NSX. +Kế toán xã: Kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi ngân sách của các tô chức đơn vi sử dụng ngân sách, phát hiện và báo cáo đề xuất kịp thời Chủ tịch UBND xã về những vi phạm chế độ, tiêu chuẩn, định mức. + Các tô chức, đơn vị thuộc xã: Chi đúng dự toán được giao, đúng mục đích, đối tượng, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, và tiết kiệm, có hiệu quả. + Chủ tịch UBND xã hoặc người được uỷ quyền quyết định chi: Quyết định chi phải theo đúng chế độ, tiêu chuẩn và mức chi trong phạm vi dự toán đã được phê duyệt và phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình.
- Nội dung của chi thường xuyên: ưu tiên chỉ trả phụ cấp, tiền lương cho cán bộ công chức xã, nghiêm cấm việc nợ lương, và các khoản phụ cấp.3 Kiểm soát chi ngân sách xã. Kiểm soát chi ngân sách xã là, tong thé các hoạt động của cá nhân, và tổ chức có trách nhiệm nhằm bảo đảm cho các khoản chỉ ngân sách thực hiện đúng quy định đúng mục đích, đúng đối tượng và tiết kiệm.com/2014/02/1 1/kiem-sot-chi-ngn-sch-nhung- kien-nghi/) 1.4 Các yếu tố ảnh hướng tới quan lý chi ngân sách xã.1 Chính sách, luật pháp của Nhà nước về ngân sách. Chính sách, luật pháp của Nhà nước về NS được ban hành đã nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước, củng có kỷ luật tài chính, sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả ngân sách và tài sản của Nhà nước, tăng tích lũy nhằm thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm quôc phòng, an ninh, đôi ngoại. SV: Nguyễn Văn Triệu Lóp: Quản lý Kinh tế 52A Chuyên đề thực tập tốt nghiệp GVHD: ThS.
Nguyễn Thị Hong Minh 1.2 Thục trạng quản ly tài chính tại địa phương. Tình hình quản lý tài chính tại mỗi địa phương là khác nhau, tình hình thu chỉ NS cũng khác nhau. Ngân sách nhà nước được cân đối theo nguyên tắc tong số thu từ thuế, phí, lệ phí phải lớn hơn tổng số chi thường xuyên và gop phan tích luỹ ngày càng cao vào chi đầu tư phát triển. Chi NS được thực hiện đúng, với dự toán được giao và phù hợp với tình hình, quản lý tài chính của địa phương.3 Năng lực của cán bộ thực hiện công tác quản lý ngân sách.
Đội ngũ cán bộ thực hiện công tác quản lý NS là nhân tố quan trọng nhất để quyết định việc quản lý NS có hiệu quả hay không. Đội ngũ cán bộ phải có đủ cả chất và lượng thì mới có thể bao quát toàn bộ công việc đặc biệt là những xã, địa phương có quy mô chi NS lớn.