Chương I. Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ thé của NHTM Chương II. Thực trạng Phát triển dịch vụ thé tại ngần hang VIB - Thái Nguyên Chương II. Giải pháp phát triển dịch vụ thé tai ngân hang VIB — Thái Nguyén.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN DỊCH VỤ THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.Tổng quan về dịch vụ thẻ.Quá trình hình thành và phát triển của thẻ ngân hàng. Mặc dù phương thức thanh toán không dùng tiền mặt như Séc, Ủy nhiệm thu, Ủy nhiệm chi, thư tín dụng. đã khẳng định được vai trò của mình trong nền kinh tế tuy nhiên sự phát triển của hoạt động thanh toán cũng cần thêm một phương tiện thanh toán mới mà công dụng của nó vượt trội hơn những phương tiện trước đó. Đồng thời sự cạnh tranh quyết liệt giữa các ngân hàng thương mại trong việc mở rộng thị trường song song với chiến lược hiện đại hóa công nghệ và nghiệp vụ thanh toán để theo kịp các thành tựu của ngành tin học — điện tử - viễn thông, đã thúc đây sự ra đời của Thẻ.
Thẻ ngân hàng đã được ra đời và mở rộng dựa vào sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật, dựa vào xu thế của thời đại và tận dụng những ưu thế của công cụ đi sau. Những năm đầu thế kỉ XX, kinh tế hàng hóa trở nên đa dạng và phát triển mạnh mẽ, thị trường hàng hóa không còn thu hẹp phạm vi trong từng quốc gia mà mở rộng trao đổi giữa các nước nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân cùng với sự vượt bậc của lĩnh vực khoa học và công nghệ. Vì vậy thời gian này, đồng Đô la Mỹ có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường tiền tệ quốc tế, các cuộc khủng hoảng về kinh tế bắt đầu nổ ra.Trước tình trạng trên đã buộc các tổ chức tài chính, tín dụng các ngân hàng của các nước trên thế giới có sự liên kết với nhau, đưa ra các phương thức, phương tiện thanh toán chung trên toàn thế giới. Một trong các hình thức đó là hình thức thanh toán thẻ.
, Thanh toán thẻ là sự kết hợp của các hình thức thanh toán như thanh toán chứng từ, thanh toán điện tử, kết hợp các nghiệp vụ của ngân hàng như nhận tiền gửi, cho vay. Dựa trên cơ sở nền tảng công nghệ ngân hàng phát triển, thẻ ra đời là một yếu tố khách quan trong.nền kinh tế thị trường hiện nay. Thẻ ngân hàng ra đời một cách ngẫu nhiên do một doanh nhân người Mỹ tên Frank X. MeNamara, ông đã sáng chế vào năm 1950 mang tên “Dinners Club”, nổi tiễng trong xã hội tại New York lúc bấy giờ , những loại thẻ này phải trả một khoản lệ phí là 5 USD va chỉ được thanh toán ở 27 nhà hàng sang trọng ở New York.
Những tiện ích của chiếc thẻ này đã thu hút sự chú ý và chinh phục được một lượng khách hàng đông đảo do họ có thể mua hàng mà không cần trả tiền ngay. Đến năm 1951, doanh số phát hành thẻ ngày càng tăng công ty phát hành thẻ Dinners Club bắt đầu sinh lãi và kiếm được hon 1 triệu Dolar. Điều này đã kích thích thị trường thẻ và tạo ra một cuộc cách mạng về thẻ ngay sau đó mang thẻ trở thành: một phương tiện thanh toán mang tính toàn cầu. Năm 1958, thẻ Amex - tên gọi tắt của thẻ American Express với số lượng thẻ gấp khoảng 5 lần thẻ Dinners Club.
Tuy nhiên loại thẻ này vẫn chưa phổ biến và được nhiều người biết đến vì sự hạn chế của thẻ là chỉ sử dụng để thanh toán các hóa đơn ăn uống và di du lịch , chưa thực sự thu hút khách hàng. | Tiếp nối thành công của thé Dinners Club, hàng loạt công ty thẻ như Trip Change, Golden key, Esquire Club. Hau như sự ra đời ban đầu của những loại thẻ này đều nhằm mục đích cung cấp cho các doanh nhân, sau đó các Ngân hàng nhận thấy cần phải phát triển sản phẩm thẻ hướng tới tất cả những tầng lớp trong xã hội đặc biệt là giới bình dân đây mới chính đối tượng sẽ sử dụng thẻ tăng cao trong tương lai. Các ngân hàng đã nhanh chóng thâm nhập vào thị trường kinh doanh thẻ bằng cách nghiên cứu và thay đổi chiến lược kinh doanh để thu hút được nhiều tầng lớp người dân trong xã hội và dần coi đây là một thị trường đầy tiềm nay , mang lại nguồn lợi nhuận cao cho Ngân hàng.
Đến năm 1960, Bank of America cho ra đời chiếc thẻ Visa đầu tiên lấy tên là Bank American, có mạng lưới phân phối rộng khắp nước Mỹ. Năm 1977, thẻ Bank American được đổi tên thành thẻ Visa, có mặt trên khắp thế giới và được biết đến như là thẻ có quy mô phát triển nhất toàn cầu. Trong khi thẻ Bank American đang giai đoạn thành công rực rỡ thì nhiều tổ chức phát hành đã nhận thấy tiềm năng kinh doanh của thị trường thẻ là rất lớn nên đã tìm kiếm khả năng cạnh tranh với loại thẻ này. Năm 1966, một hiệp hội ngân hàng mới gồm 14 ngân hàng của Mỹ xây dựng một hệ thống giao dịch tự động nối mạng trong thanh toán thẻ tín dụng.
Ngay sau đó hiệp hội thẻ ngân hàng ICA (Interbank Card Asociation) phát hành ra thẻ Master Charge mà ngày nay gọi là Master Card. Năm 1979, tổ chức thẻ quốc tế Master Card được thành lập. Cùng với sự phát triển của thẻ Visa Card và Master Card, vào năm 1961, với doanh thu đạt hang trăm tỷ USD và có đến hàng chục triệu thẻ được lưu hành đó chính là thẻ JCB của Nhật Bản đã vươn lên phát triển ngày càng mạnh mẽ vào thời điểm lúc bấy giờ. Với sự phát triển của thẻ thanh toán, các hiệp hội cạnh tranh nhau quyết liệt nhằm dành phần lớn thị trường cho mình, sự cạnh tranh này tạo cơ hội và điều kiện cho thẻ thanh toán phát triển nhanh chóng trên phạm vi toàn cầu.
Thẻ ngân hàng 1.Khái niệm thẻ ngân hàng “Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, ra đời từ phương thức mua bán hàng hóa bán lẻ và phát triển gắn liền với việc ứng dụng công 4 nghệ tin học trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Chúng là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành cấp cho khách hang sử dụng dé thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt trong phạm vi số dư tiền của mình hoặc hạn mức tín dụng được cấp tại ATM” 1.Phân loại thẻ. > Phân loại thẻ theo tinh chất thanh toán của thẻ: Theo tính chất thanh toán của thẻ thì thẻ được chia làm 3 loại: Thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, thẻ rút tiền mặt. eThe tín dụng (Credit Card ): là thẻ được ngân hang phát hành ra dựa vào nguồn lực tài chính , khả năng chỉ trả , tiền lương , những tài sản mà khách hàng mang ra thế chấp qua đó ngân hàng có thé định ra một hạn mức tin dụng phù hợp cho mỗi khách hàng.
Loại thẻ này khách hàng dùng để mua sắm hàng hóa dịch vụ tại những siêu thị , cửa hàng hay các cơ sở kinh doanh khác. chấp nhận thanh. toán bằng loại thé đó. Đặc điểm nổi bật của thẻ nay là khách hàng sẽ được ứng trước một hạn mức tín dụng mà ngân hàng quy định, số tiền này khách hang sé không phải thanh toán ngay lập tức cũng như chủ thẻ sé không phải trả lãi nếu trả tiền cho ngân hàng đúng kỳ hạn.
e Thẻ ghi nợ (Debit Card): là thẻ được liên kết với tài khoản tiền thanh toán hoặc hoặc tài khoản tiền gửi của chủ thẻ. Ngay sau khi chủ thẻ sử dụng thẻ để thực hiện các giao dịch như mua bán hàng hóa, dịch vu thi số tiền sẽ được trừ thắng vào tài khoản của chủ thẻ thông qua các thiết bị điện tử tại các DVCNT và đồng thời sẽ ghi có vào tài khoản của DVCNT đó. e Thẻ rút tiền mặt (Cash card): Là loại thẻ có thé rút tiền mặt tại các ngân hàng hoặc thuận tiện hơn là rút tiền tại các máy rút tiền tự động (ATM), kèm theo những tiện ích khác do máy ATM mang lại như chuyển khoản, truy vấn tài khoản. > Phân loại theo đặc tinh kỹ thuật: e Thẻ băng từ: Được sản xuất dựa trên kỹ thuật từ tính với một băng từ chứa hai loại rãnh thông tin ở mặt sau của thẻ.
Thông tin trên thẻ không tự mã hóa, thẻ mang thông tin cố định, không an toàn nên ngày nay ít được sử dụng. e Thẻ thông minh: đây là một loại thẻ mới nhất trên thi trường hiện nay, thẻ có tính năng thông minh dựa vào kĩ thuật vi xử lý tin học nhờ gắn vào thẻ một “’Chip’’ điện tử có cấu trúc như một máy tính hoàn hảo, loại thẻ này có nhiều _ nhóm với những dung lượng bộ nhớ điện tử không giống nhau và có thêm ch ức năng rất quan trọng là xử lý thông tin dữ liệu. > Phân loại theo hạn mức tín dụng: e Thẻ vàng (Gold card): là loại thé phát hành ra nhằm phục vụ cho những khách hàng đã giao dịch lâu năm với NH, uy tín và có thu nhập về tài chính ổn định , vững mạnh. e Thẻ chuẩn (Standard card): đối với những khách hàng có nguồn thu nhập khác nhau thì đây là một loại thẻ rất phù hợp và được sử dụng rất phổ biến trên thị trường hiện nay , hạn mức tín dụng của thẻ chuẩn tối thiểu thấp hơn thẻ vàng.
> Phân loại theo phạm vi lãnh thé: e Thẻ nội địa: thẻ bị giới han sử dụng trong phạm vi lãnh thổ của một quốc gia, do đó đồng tiền giao dịch phải là đồng bản tệ của nước đó. e Thẻ quốc tế: là loại thẻ được chấp nhận thanh toán trên khắp thế giới, sử dụng đồng ngoại tệ mạnh để thanh toán. Thẻ được hỗ trợ và quản lý trên toàn thế giới bởi các tổ chức tài chính lớn, uy tín, hoạt động trong một hệ thống đồng bộ liên hoàn. >> Phân loại theo chủ thẻ phát hành: e Thẻ do ngân hang phát hành: giúp khách hàng có thé sử dụng số tiền do ngân hàng đã cấp tín dụng một cách linh hoạt và tiện lợi, đây là loại thẻ được sử dụng phé biến hiện nay trên toàn thế giới e Thẻ do tổ chức phi ngân hàng phát hành: thẻ du lịch giải trí của các tập đoàn kinh doanh lớn phát hành như: Dinners Club, Amex.Các chủ thể tham gia trong quá trình phát hành và thanh toán thẻ.
Tổ chức thẻ quốc tế Tổ chức thẻ quốc tế là Hiệp Hội các tổ chức tài chính tín dụng, tham gia phát hành và thanh toán thẻ quốc tế.
