Chương 1: Lý luận chung về chính sách tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng chính sách tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng những năm tới. Những đóng góp của luận văn - Luận văn đã phân tích và đánh giá được thực trạng chính sách tài trợ xuất nhập khẩu tại ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng kết quả đạt được và những mặt còn hạn chế cũng như nguyên nhân tồn tại trongchính sách. - Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần vào việc định hướng, hoàn thiệnchính sách tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng đến năm 2020 tầm nhìn năm 2025. LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHÍNH SÁCH TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tầm quan trọng của tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng thƣơng mại Tài trợ XNK là tập hợp các biện pháp và hình thức hỗ trợ về mặt tài chính hoặc uy tín hoặc cả hai một cách trực tiếp hay gián tiếp cho các doanh nghiệp hoặc đơn vị kinh tế tham gia hoạt động kinh doanh thương mại trong một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường thế giới nhằm mục đích sinh lợi. Tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM ra đời có ý nghĩa quan trọng với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu nói riêng, với nền kinh tế nói chung và với bản thân NHTM - đơn vị đứng ra thực hiện tài trợ xuất nhập khẩu. Tầm quan trọng của tài trợ xuất nhập khẩu với các doanh nghiệp Tài trợ xuất nhập khẩu là nguồn quan trọng cung cấp cấp vốn đến các doanh nghiệp XNK.Trị giá hợp đồng trong các hợp đồng ngoại thương thường có trị giá rất lớn so với các hợp đồng thương mại trong nước.Doanh nghiệp XK cần chuẩn bị vốn cho các hoạt động tìm kiếm khách hàng, thị trường, mua nguyên liệu đầu vào, chạy thử, giao hàng.Với doanh nghiệp nhập khẩu, lại cần vốn để mua hàng, nhận hàng, chuyển giao, tiêu thụ.Trong suốt quá trình kể trên, không phải lúc nào các nhà xuất khẩu và nhập khẩu cũng đủ vốn phục vụ các chi phí phát sinh. Đó là lý do doanh nghiệp phải thông qua dịch vụ tài trợ XNK của ngân hàng để có đủ vốn để tiến hành hoạt động kinh doanh của mình.
Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu sẽ giúp các doanh nghiệp chủ động trong điều tiết vốn, quay vòng vốn để không bị đọng vốn.Trong các giao dịch ngoại thương, người nhập khẩu luôn muốn trả chậm tiền hàng, người xuất khẩu lại luôn muốn được thanh toán tiền hàng càng sớm càng tốt, thậm chí được thanh toán trả trước.Ngoài ra, còn có sự chênh lệch về giữa thời gian giao nhận hàng hóa với thời gian các bên thanh toán và nhận được thanh toán.Chính vì những nguyên nhân trên dẫn đến việc các bên tham gia XNK bị đọng vốn.Bằng sự hỗ trợ tài chính, uy tín của 6 mình, ngân hàng giúp cho nhà nhập khẩu trả chậm tiền hàng, người xuất khẩu được thanh toán ngay sau khi giao hàng.Điều đó giúp cho các doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn vốn trong kinh doanh. Tài trợ xuất nhập khẩu còn góp phần nâng cao uy tín doanh nghiệp trong kinh doanh.Khi tìm kiếm đối tác, rất nhiều doanh nghiệp vấp phải vấn đề về uy tín, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, mới thành lập.Đây chính là cơ sở để ngân hàng cho ra đời hình thức tài trợ bằng uy tín của mình.Với những hình thức tài trợ bằng uy tín, ngân hàng sẽ thay mặt doanh nghiệp đứng ra bảo đảm khả năng hoàn thành nghĩa vụ trong hợp đồng. Từ đó tăng thêm niềm tin với đối tác, giành được ưu thế cạnh tranh từ các đối thủ và dễ dàng ký kết hợp đồng ngoại thương. Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của NHTM cũng là phương tiện hiệu quảgiúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro khi tham gia kinh doanh trên thị trường quốc tế.Những rủi ro về khả năng thanh toán, khả năng giao hàng, rủi ro về chính trị, rủi ro chính sách, rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá sẽ được gánh vác bởi NHTM.
Doanh nghiệp sẽ phải đáp ứng những yêu cầu chặt chẽ của ngân hàng cũng như trả chi phí cho việc chuyển rủi ro sang ngân hàng. Tầm quan trọng của tài trợ xuất nhập khẩu với nền kinh tế Tài trợ XNK giúp cho hoạt động thương mại quốc tếdiễn ra trôi chảy, thuận lợi: thông qua các hình thức tài trợ vốn, uy tín của ngân hàng cho các bên tham gia, tài trợ XNK giúp tạo dựng cơ sở tài chính và niềm tin giữa các đối tác để các bên hoàn thành nghĩa vụ của mình. Khi hoạt động XNK được thực hiện thường xuyên, liên tục, đáp ứngnhu cầu trong nước và quốc tế thì nó sẽ là động lực để tăng tính ổn định của thị trường và tính năng động của nền kinh tế. Tài trợ XNK của ngân hàng tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, làm động cơ thúc đẩy nền kinh tế phát triển.Cũng thông qua tài trợ, các doanh nghiệp cũng có thể NK các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu phục vụ cho đời sống sinh hoạt của nhân dân.
Rõ ràng sự phát triển của doanh nghiệp đã mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và đem lại nhiều thuận lợi cho sự phát triển kinh tế. 7 Hoạt động tài trợ XNK giúp cho các doanh nghiệp phát triển, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, mở rộng sản xuất góp phần tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước. Tài trợ XNK cũng được coi là một trong những công cụ để triển khai có hiệu quả các chiến lược phát triển kinh tế – chính trị – xã hội của quốc gia. Tài trợ XNK góp phần đáng kể hỗ trợ cho các chương trình, mục tiêu phát triển kinh tế, cân bằng cán cân thanh toán, góp phần mở rộng mối quan hệ đối ngoại với các quốc gia trên thế giới.
Tầm quan trọng của tài trợ xuất nhập khẩu với ngân hàng thương mại Đối với NHTM, tài trợ XNK là một trong những nghiệp vụ quan trọng, mang lại cho ngân hàng thu nhập cao, sử dụng vốn an toàn, thời gian thu hồi vốn nhanh.Thời hạn của tài trợ gắn liền với thời gian thực hiện thương vụ,chu kỳ sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp XNK nên sẽ là ngắn hạn. Thời gian thực hiện thương vụ đối với doanh nghiệp XK là kể từ khi gom hàng, xuất đi đến lúc nhận được tiền thanh toán của người mua. Đối với nhà NK, đó là khoảng thời gian kể từ lúc nhận hàng tại cảng cho đến khi bán hết được hàng và thu tiền về. Kỳ hạn tài trợ ngắn phù hợp với kỳ hạn huy động vốn của các ngân hàng dưới một năm, giúp các ngân hàng thu hồi vốn nhanh và tránh được rủi ro thanh khoản.
Tài trợ XNK giúp đảm bảo việc sử dụng vốn đúng mục đích. Trong nhiều trường hợp, vốn tài trợ sẽ được thanh toán thẳng cho bên thứ ba mà không qua bên xin tài trợ như thanh toán tiền hàng NK, thanh toán tiền nguyên vật liệu đầu vào cho các đại lý gom hàng cho người XK… Như vậy, ngân hàng sẽ dễ dàng kiểm soát tình hình doanh nghiệp có sử dụng vốn đúng mục đích không và kịp thời thu hồi các khoản nợ khi doanh nghiệp có nguồn thu, tránh tình trạng doanh nghiệp xin tài trợ sử dụng vốn sai mục đích và giảm thiểu rủi ro tín dụng. Nghiệp vụ tài trợ XNK là mảng dịch vụ đem lại nguồn thukhông nhỏ từ các khoản phí và lãi cho ngân hàng khi khách hàng sử dụng dịch vụ tài trợ và mua bán ngoại tệ với ngân hàng. Các khoản thu từ phí và lãi có thể kể đến là: phí phát hành 8 L/C, phí thông báo, phí xác nhận, phí nhờ thu, lãi chiết khấu hối phiếu, lãi cho vay thanh toán, lãi cho vay bắt buộc… Ngoài ra, thông qua hoạt động tài trợ XNK, cũng như các nghiệp vụ kinh doanh đối ngoại khác giúp cho ngân hàng duy trì được mối quan hệ với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong nước, mở rộng mối quan hệ với các doanh nghiệp nước ngoài, từ đó gián tiếp nâng cao cơ hội sinh lời của ngân hàng, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ, uy tín và khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên cả thị trường trong nước và thị trường thế giới.
Những vấn đề cơ bản về chính sách tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm chính sách tài trợ xuất nhập khẩu của ngân hàng thương mại Trên thế giới, mỗi quốc gia trên thế giới sở hữu những đặc trưng về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, nguồn nhân lực… chính điều này đã tạo cho mỗi một quốc gia một nền sản xuất không giống nhau.Nếu chỉ dựa vào những nguồn tài nguyên sẵn có và nền sản xuất nội địa thì không thể cung cấp đầy đủ nguyên vật liệu cho hoạt động sản xuất, không thể đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của nền kinh tế ngày càng phong phú, đa dạng. Mỗi quốc gia có lợi thế tuyệt đối và tương đối riêng trong sản xuất hàng hóa, không những có thể sản xuất ra các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước về loại hàng hóa đó, mà còn dư thừa để xuất khẩu sang các nước khác, nhờ đó thu về nguồn ngoại tệ phục vụ cho hoạt động nhập khẩu những hàng hoá mà trong nước không có khả năng đáp ứng và cho các khoản chi tiêu bằng ngoại tệ khác. Việc trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia đều được thực hiện thông qua hoạt động thương mại quốc tế.Như vậy, hoạt động thương mại quốc tế tạo cầu nối gắn kết các quốc gia, các khu vực và toàn bộ nền kinh tế thế giới, đồng thời tạo nên lợi thế cạnh tranh của mỗi quốc gia.
Tuy nhiên thương mại quốc tế là một hoạt động phức tạp, do các chủ thể tham gia thuộc các quốc gia khác nhau nên có sự khác biệt về mặt ngôn ngữ, phong 9 tục, tập quán, luật pháp cũng như về khoảng cách địa lý… Đó là những rào cản khiến cho hoạt động ngoại thương giữa các quốc gia trở nên khó khăn hơn.