Tổng quan nghiên cứu

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu khởi phát từ đại dịch năm 2020 đã khiến ngành du lịch Việt Nam chịu mức sụt giảm doanh thu hơn 80%, đặt các doanh nghiệp lữ hành và lưu trú vào tình thế bắt buộc phải tái cấu trúc toàn diện. Công ty Cổ phần Du lịch Nhật Minh, được thành lập từ năm 2012 với mức vốn điều lệ 191 tỷ đồng, vốn tạo dựng được vị thế vững chắc tại tỉnh Khánh Hòa thông qua dự án tổ hợp Ariyana đạt doanh thu ban đầu 95,249 tỷ đồng trong giai đoạn 2015-2017. Tuy nhiên, trước các biến động vĩ mô phức tạp, ban lãnh đạo doanh nghiệp đã nhanh chóng điều chỉnh định hướng, chuyển dịch trọng tâm sang lĩnh vực thi công xây dựng công trình dân dụng nhằm phân tán rủi ro và tối ưu hóa nguồn lực.

Nghiên cứu này tập trung giải quyết bài toán hoạch định chiến lược phát triển cho Công ty Cổ phần Du lịch Nhật Minh trong giai đoạn 5 năm từ 2021 đến 2025. Mục tiêu cụ thể là phân tích toàn diện thực trạng nội lực, đánh giá các tác động đa chiều từ môi trường vĩ mô và vi mô, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược khả thi. Phạm vi nghiên cứu bao quát các hoạt động thi công xây dựng trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa và khu vực lân cận, sử dụng chuỗi dữ liệu sản xuất kinh doanh giai đoạn 2017-2020. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp khung định hướng giúp doanh nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu dự kiến 15-20% mỗi năm, bảo toàn nguồn vốn 191 tỷ đồng và tạo tiền đề vững chắc cho việc mở rộng thị phần xây dựng tư nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết quản trị chiến lược kinh điển của Alfred Chandler về mối quan hệ giữa chiến lược và cấu trúc tổ chức, kết hợp quan điểm định vị lợi thế cạnh tranh của Michael Porter và Bruce Henderson. Khung phân tích được xây dựng trên nền tảng tích hợp 3 cấp độ chiến lược doanh nghiệp: chiến lược cấp công ty, chiến lược cấp đơn vị kinh doanh và chiến lược cấp chức năng.

Mô hình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ mô hình 5 lực lượng cạnh tranh của Michael Porter với 4 công cụ ma trận định lượng trong quản trị chiến lược:

  • Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE Matrix): Đo lường mức độ phản ứng của doanh nghiệp trước các cơ hội và nguy cơ vĩ mô.
  • Ma trận đánh giá các yếu tố nội bộ (IFE Matrix): Tổng hợp điểm mạnh và điểm yếu cốt lõi trong vận hành.
  • Ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM): Định vị năng lực cạnh tranh tương quan với các đối thủ trong cùng phân khúc.
  • Ma trận SWOT: Kết hợp các yếu tố bên trong và bên ngoài để thiết lập 4 nhóm chiến lược phối hợp.

Khung khái niệm trọng tâm bao gồm: lợi thế cạnh tranh bền vững, chuỗi giá trị xây lắp, năng lực cốt lõi và định vị phân khúc thị trường ngách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp định tính thông qua khảo sát chuyên gia. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo tài chính kiểm toán của doanh nghiệp giai đoạn 2017-2020, số liệu quy hoạch phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa và các báo cáo ngành xây dựng Việt Nam.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp phỏng vấn sâu và bảng câu hỏi khảo sát với cỡ mẫu gồm 15 chuyên gia. Mẫu nghiên cứu được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling), bao gồm lãnh đạo các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng, quy hoạch đô thị tại Khánh Hòa và các cán bộ quản lý cấp cao thuộc Ban Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Nhật Minh. Việc lựa chọn phương pháp chuyên gia định tính cho phép gán trọng số và chấm điểm chính xác cho các biến số trong ma trận EFE, IFE và CPM, đảm bảo tính khách quan và chiều sâu khoa học mà các mô hình toán học thuần túy khó phản ánh đầy đủ trong môi trường chiến lược phức tạp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra những phát hiện định lượng và định tính quan trọng về thực trạng của doanh nghiệp:

  1. Cơ cấu doanh thu và bước chuyển dịch kinh doanh: Trong giai đoạn 2015-2017, dự án Tòa nhà Ariyana đóng góp 95,249 tỷ đồng, chiếm hơn 90% tổng doanh thu xây lắp của công ty. Sang giai đoạn 2018-2020, doanh nghiệp đã thực hiện thành công các hợp đồng xây dựng nhà ở tư nhân tiêu biểu như công trình Lê Thị Hường (1,1 tỷ đồng), công trình Lê Thành tại Khu đô thị VCN Phước Hải (2,9 tỷ đồng) và công trình Phạm Bá Đức tại Khu đô thị VCN Phước Long (2,8 tỷ đồng), cho thấy năng lực thi công dân dụng đang từng bước được định hình với mức tăng trưởng quy mô hợp đồng đạt khoảng 12-15% qua từng năm.

  2. Đánh giá nội bộ qua ma trận IFE: Tổng điểm quan trọng của ma trận IFE đạt mức 2,68 điểm. Điểm số này vượt qua mức trung bình 2,50, phản ánh doanh nghiệp sở hữu nội lực tương đối vững vàng, nổi bật ở năng lực máy móc thiết bị thi công, đội ngũ kỹ sư có chuyên môn và uy tín ban đầu từ thương hiệu Ariyana. Tuy nhiên, điểm yếu còn tồn tại ở khâu marketing và mạng lưới tìm kiếm khách hàng tư nhân ngoài hệ sinh thái.

  3. Phân tích môi trường bên ngoài qua ma trận EFE: Tổng điểm EFE đạt 2,45 điểm, nằm dưới mức trung bình chuẩn. Kết quả này phản ánh công ty còn lúng túng trước các biến động tiêu cực từ thị trường bất động sản du lịch và áp lực cạnh tranh gay gắt từ các nhà thầu địa phương lâu năm.

  4. Ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM): Điểm đánh giá tổng hợp của Nhật Minh đạt 2,85 điểm so với mức 3,10 và 2,95 điểm của 2 đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, cho thấy năng lực thi công tốt nhưng thị phần còn khiêm tốn.

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy việc chuyển dịch sang lĩnh vực thi công xây dựng là bước đi hoàn toàn chính xác trong bối cảnh du lịch đóng băng. Sự chênh lệch giữa điểm số nội bộ (2,68) và điểm số môi trường bên ngoài (2,45) phản ánh rõ nét việc doanh nghiệp chưa khai thác hết các thế mạnh vốn có để chủ động hóa giải nguy cơ vĩ mô.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột so sánh doanh thu từng giai đoạn và bảng ma trận SWOT đa chiều. Trong bảng tổng hợp chiến lược, các điểm mạnh về quản lý kỹ thuật và tiềm lực tài chính với vốn điều lệ 191 tỷ đồng cần được ghép nối với cơ hội mở rộng các khu đô thị mới tại Nha Trang như VCN Phước Long hay Vĩnh Điềm Trung. So với các nghiên cứu chiến lược xây dựng tại các doanh nghiệp nhà nước, Công ty Cổ phần Du lịch Nhật Minh có lợi thế về tính linh hoạt trong ra quyết định nhưng lại chịu áp lực lớn hơn về chi phí vốn và tính liên tục của các đơn hàng đơn chiếc.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích ma trận chiến lược, 4 nhóm giải pháp trọng tâm được kiến nghị thực hiện trong giai đoạn 2021-2025:

  • Tái cấu trúc và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật: Thực hiện tuyển dụng 5-10 kỹ sư chỉ huy trưởng công trình giàu kinh nghiệm và đào tạo nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ quản lý dự án cho 100% cán bộ kỹ thuật trước quý 4 năm 2022. Chủ thể thực hiện: Phòng Hành chính - Nhân sự phối hợp cùng Phòng Xây dựng.

  • Đẩy mạnh hoạt động marketing và mở rộng phân khúc thị trường: Trích tối thiểu 3-5% ngân sách hoạt động hàng năm để xây dựng bộ nhận diện thương hiệu nhà thầu xây dựng chuyên nghiệp, đẩy mạnh tiếp thị số nhằm đạt mục tiêu ký kết 15-20 hợp đồng xây dựng dân dụng mới với tổng giá trị trên 50 tỷ đồng giai đoạn 2021-2023. Chủ thể thực hiện: Phòng Kế hoạch - Dự án - Kinh doanh.

  • Nâng cao năng lực tài chính và quản trị dòng tiền: Tối ưu hóa nguồn vốn điều lệ 191 tỷ đồng, duy trì tỷ lệ nợ vay dưới ngưỡng an toàn 60% tổng nguồn vốn và đảm bảo hạn mức bảo lãnh ngân hàng trên 100 tỷ đồng phục vụ đấu thầu công trình trong suốt giai đoạn 2021-2025. Chủ thể thực hiện: Phòng Tài chính - Kế toán.

  • Chuẩn hóa quy trình kiểm soát chất lượng và hạ giá thành: Áp dụng quy chuẩn thi công nghiêm ngặt nhằm giảm tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu từ 7-10%, đảm bảo tiến độ bàn giao công trình đạt tỷ lệ 98% đúng hạn theo hợp đồng cam kết từ năm 2022 đến năm 2025. Chủ thể thực hiện: Phòng Xây dựng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho nhiều nhóm độc giả chuyên môn:

  • Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp: Cung cấp bài học thực tiễn về cách thức chuyển dịch mô hình kinh doanh và tái cấu trúc nguồn lực trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế.

  • Học viên cao học và nhà nghiên cứu quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình ứng dụng các ma trận định lượng như EFE, IFE, CPM và SWOT trong việc hoạch định chiến lược cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

  • Các nhà thầu xây dựng và phát triển dự án tại địa phương: Nắm bắt bức tranh tổng quan về thị trường xây dựng dân dụng tại Khánh Hòa cùng các tiêu chí nâng cao năng lực đấu thầu và quản lý thi công.

  • Các chuyên gia phân tích đầu tư và tín dụng ngân hàng: Sử dụng số liệu và mô hình đánh giá của luận văn để thẩm định năng lực tài chính, rủi ro vận hành của các doanh nghiệp kinh doanh đa ngành.

Câu hỏi thường gặp

  • Tại sao Công ty Cổ phần Du lịch Nhật Minh lại chọn mở rộng sang ngành thi công xây dựng trong năm 2020? Quyết định này xuất phát từ việc đại dịch năm 2020 làm ngành du lịch sụt giảm doanh thu nghiêm trọng. Doanh nghiệp tận dụng nguồn vốn 191 tỷ đồng và kinh nghiệm xây dựng dự án Ariyana trị giá 95,249 tỷ đồng để tạo nguồn thu ổn định từ mảng xây dựng dân dụng.

  • Ma trận IFE đạt 2,68 điểm thể hiện điều gì về nội lực công ty? Điểm số 2,68 vượt mức trung bình 2,50, minh chứng doanh nghiệp sở hữu thế mạnh vượt trội về trang thiết bị kỹ thuật, năng lực quản lý dự án và nguồn lực tài chính ổn định, dù vẫn cần hoàn thiện thêm mảng tiếp thị và tìm kiếm đối tác.

  • Phương pháp chọn mẫu 15 chuyên gia có đảm bảo tính đại diện cho nghiên cứu không? Phương pháp chọn mẫu có chủ đích với 15 chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực xây dựng và quản trị tại Khánh Hòa đảm bảo độ sâu chuyên môn cao, giúp việc chấm điểm các trọng số ma trận đạt độ chuẩn xác và phù hợp thực tế.

  • Giải pháp tài chính nào là quan trọng nhất cho công ty giai đoạn 2021-2025? Giải pháp cốt lõi là duy trì tỷ lệ nợ trên vốn an toàn dưới 60%, bảo toàn vốn điều lệ 191 tỷ đồng và nâng hạn mức bảo lãnh thi công lên trên 100 tỷ đồng nhằm đáp ứng năng lực nhận thầu các công trình quy mô lớn.

  • Ý nghĩa thực tiễn nổi bật nhất của luận văn là gì? Luận văn đã cung cấp bộ giải pháp chiến lược đồng bộ gồm 4 trụ cột chức năng, giúp doanh nghiệp đạt mục tiêu tăng trưởng doanh thu 15-20% mỗi năm và định vị vững chắc thương hiệu trong lĩnh vực xây lắp tại miền Trung.

Kết luận

  • Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị chiến lược và phân tích môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp trong bối cảnh khủng hoảng.
  • Đánh giá chính xác thực trạng nội lực của Công ty Cổ phần Du lịch Nhật Minh với điểm số IFE đạt 2,68 điểm và EFE đạt 2,45 điểm.
  • Xác lập chiến lược chuyển dịch kinh doanh linh hoạt, khai thác năng lực thi công xây dựng trên nền tảng vốn điều lệ 191 tỷ đồng.
  • Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chức năng với lộ trình thực hiện chi tiết theo từng quý trong giai đoạn 2021-2025.
  • Thiết lập mục tiêu tăng trưởng doanh thu xây lắp từ 15-20% hàng năm, nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp.

Để hiện thực hóa các định hướng trên, ban lãnh đạo doanh nghiệp cần nhanh chóng phê duyệt kế hoạch hành động chi tiết cho từng phòng ban ngay từ đầu giai đoạn chiến lược. Quý bạn đọc và các nhà quản lý có thể ứng dụng khung phân tích ma trận từ nghiên cứu này để xây dựng chiến lược phát triển linh hoạt và bền vững cho đơn vị của mình.