Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Trong Các Cơ Quan Hành Chính Nhà Nước Tại Huyện Quế Sơn, Tỉnh Quảng Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Hồ Ngọc Mai
• Người hướng dẫn: TS. Trần Minh Đức
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Huyện Quế Sơn, Tỉnh Quảng Nam: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước
• 1.2. Sự cần thiết của chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước
• 1.3. Các bước thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước
• 1.4. Những yêu cầu đối với việc tổ chức thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam có liên quan đế việc thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước
• 2.2. Tình hình thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 2.3. Đánh giá chung việc thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 3.1. Nhu cầu nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 3.2. Phương hướng nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• 3.3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Quế Sơn 2024

Cải cách thủ tục hành chính (CCTTHC) là một khâu đột phá quan trọng trong chương trình tổng thể CCHC nhà nước giai đoạn 2011-2020. Nó đóng vai trò trực tiếp trong việc tạo môi trường thuận lợi, minh bạch cho người dân và doanh nghiệp. Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản chính sách về CCTTHC, như Nghị quyết 30c/NQ-CP và Nghị định 63/2010/NĐ-CP. Giai đoạn 2016-2020, việc đẩy mạnh CCTTHC gắn liền với ứng dụng công nghệ thông tin (IT) và hoàn thiện thể chế. Công tác rà soát, đơn giản hóa TTHC được đẩy mạnh, hướng vào giảm thành phần hồ sơ, thời gian giải quyết, và chi phí tuân thủ. Nhiều cơ quan, đơn vị đã chủ động rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đa dạng hóa cách thức thực hiện TTHC. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn bất cập, như vướng mắc về quy định liên quan TTHC chậm tháo gỡ do chồng chéo pháp luật. Căn cứ pháp lý của nhiều TTHC đã hết hiệu lực, nhưng các bộ, ngành trung ương còn chậm công bố bổ sung, sửa đổi, gây khó khăn cho địa phương.

1.1. Khái niệm Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Quế Sơn

Cải cách thủ tục hành chính (CCTTHC) là quá trình cải cách có kế hoạch đối với các quy định pháp luật về thủ tục hồ sơ, yêu cầu, điều kiện, trình tự quy trình, đổi mới cách thức giải quyết công việc của các cơ quan hành chính nhà nước, người có thẩm quyền trong việc thực hiện TTHC, để tạo ra sự chuyển biến tích cực làm cho các cơ quan HCNN hoạt động đồng bộ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý KT-XH, phục vụ nhân dân và xã hội tốt hơn. Cải cách hành chính công Quế Sơn hướng đến sự minh bạch và hiệu quả.

1.2. Vai Trò Của Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Quế Sơn

CCTTHC đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Nó giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước. CCTTHC cũng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Nâng cao năng lực cạnh tranh Quế Sơn là một trong những mục tiêu quan trọng.

II. Thực Trạng Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Huyện Quế Sơn

Quá trình thực thi chính sách về CCTTHC ở tỉnh Quảng Nam nói chung và huyện Quế Sơn nói riêng đối mặt với nhiều thách thức. Công tác điều hành ở một số cơ quan HCNN về CCTTHC chưa được đẩy mạnh, tính nêu gương và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu chưa cao. Nhận thức của một số cơ quan còn chưa sâu sắc về tầm quan trọng của CCTTHC đối với công tác điều hành sự phát triển KT-XH tại địa bàn. Quan hệ phối hợp trong giải quyết hồ sơ giữa một số cơ quan ở cấp huyện và các xã, thị trấn vẫn còn thiếu đồng bộ, sự phân công và phân nhiệm cũng còn thiếu rõ ràng. Trình độ và năng lực của đội ngũ CB,CC tại UBND các xã, thị trấn còn chưa đồng bộ, nhất là chưa thành thạo kỹ năng ứng dụng IT, kỹ năng xử lý và thao tác nghiệp vụ cũng bị hạn chế. Thái độ ứng xử của một số cán bộ, công chức trong giải quyết thủ tục cũng vẫn còn chưa làm hài lòng doanh nghiệp và người dân.

2.1. Đánh Giá Hiệu Quả Cải Cách Hành Chính Quế Sơn

Việc đánh giá hiệu quả CCTTHC tại Quế Sơn cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, như mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp, thời gian giải quyết thủ tục, chi phí tuân thủ, và số lượng thủ tục được đơn giản hóa. Cần có hệ thống đo lường và đánh giá khách quan, minh bạch để xác định những điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất giải pháp cải thiện. Đánh giá cải cách hành chính Quế Sơn cần được thực hiện định kỳ.

2.2. Khó Khăn Trong Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Quế Sơn

Một số khó khăn trong CCTTHC tại Quế Sơn bao gồm: sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật, năng lực hạn chế của đội ngũ cán bộ, công chức, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan, và sự thiếu quan tâm của một số lãnh đạo. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết những khó khăn này, như đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của CCTTHC. Cải cách thể chế Quế Sơn cần được đẩy mạnh.

2.3. Quy Trình Thủ Tục Hành Chính Quế Sơn Hiện Nay

Quy trình TTHC tại Quế Sơn hiện nay vẫn còn nhiều bước rườm rà, phức tạp, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Cần rà soát, đơn giản hóa quy trình, giảm bớt các bước không cần thiết, và ứng dụng công nghệ thông tin để rút ngắn thời gian giải quyết. Quy trình thủ tục hành chính Quế Sơn cần được công khai, minh bạch.

III. Giải Pháp Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Tại Quế Sơn 2024

Để nâng cao hiệu quả CCTTHC tại Quế Sơn, cần có các giải pháp đồng bộ, như hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị, và sự tham gia tích cực của người dân và doanh nghiệp. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả để đảm bảo việc thực hiện CCTTHC được thực hiện đúng quy định và đạt được mục tiêu đề ra.

3.1. Ứng Dụng Dịch Vụ Công Trực Tuyến Tại Quế Sơn

Việc ứng dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả CCTTHC. Nó giúp giảm thời gian và chi phí đi lại cho người dân và doanh nghiệp, tăng tính minh bạch và tiện lợi. Cần đẩy mạnh việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, và nâng cao chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Dịch vụ công trực tuyến Quế Sơn cần được phát triển mạnh mẽ.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Công Chức Quế Sơn

Đội ngũ cán bộ, công chức đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện CCTTHC. Cần nâng cao năng lực cho đội ngũ này, đặc biệt là về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng giao tiếp, và kỹ năng giải quyết công việc. Cần có chính sách đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân những cán bộ, công chức giỏi. Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức Quế Sơn chuyên nghiệp, tận tâm.

3.3. Cải Thiện Môi Trường Đầu Tư Tại Quế Sơn

CCTTHC có vai trò quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư. Cần đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến đầu tư, giảm bớt các rào cản, và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Cần có chính sách ưu đãi hợp lý để thu hút đầu tư vào địa phương. Cải thiện môi trường đầu tư Quế Sơn là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Cải Cách Hành Chính Tại Quế Sơn

Nhiều mô hình hiệu quả đã được áp dụng, số lượng TTHC được cung cấp DVC trực tuyến được mở rộng; và bước đầu giải quyết nhất định về cung cấp DVC trực tuyến mức độ 3, 4. Tuy nhiên so với yêu cầu phát triển mới, quá trình triển khai chính sách CCTTHC còn đối mặt với một số bất cập, đó là: Một số vướng mắc về quy định liên quan TTHC còn chậm tháo gỡ, nguyên nhân do có sự chồng chéo của các quy định pháp luật khiến các cơ quan khi giải quyết hồ sơ thủ tục phải xin ý kiến các cấp, làm kéo dài thời gian và gây khó khăn cho doanh nghiệp.

4.1. Mô Hình Một Cửa Liên Thông Tại Quế Sơn

Mô hình một cửa, một cửa liên thông là một giải pháp hiệu quả để giảm thời gian và chi phí cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện TTHC. Cần mở rộng mô hình này, và nâng cao chất lượng dịch vụ tại bộ phận một cửa. Bộ phận một cửa Quế Sơn cần được đầu tư và phát triển.

4.2. Chính Quyền Điện Tử Tại Huyện Quế Sơn

Xây dựng chính quyền điện tử là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước, và cung cấp dịch vụ công trực tuyến cho người dân và doanh nghiệp. Chính quyền điện tử Quế Sơn cần được xây dựng đồng bộ và hiệu quả.

V. Kết Luận Tương Lai Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Quế Sơn

CCTTHC là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của các cấp, các ngành. Để đạt được hiệu quả cao, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị, và sự tham gia tích cực của người dân và doanh nghiệp. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả để đảm bảo việc thực hiện CCTTHC được thực hiện đúng quy định và đạt được mục tiêu đề ra. CCTTHC có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

5.1. Phát Triển Kinh Tế Xã Hội Quế Sơn

CCTTHC có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Quế Sơn. Nó giúp tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư, và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Phát triển kinh tế xã hội Quế Sơn cần gắn liền với CCTTHC.

5.2. Cải Cách Tổ Chức Bộ Máy Hành Chính Quế Sơn

Cải cách tổ chức bộ máy hành chính là một nội dung quan trọng của CCHC. Cần sắp xếp lại tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế, và nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước. Cải cách tổ chức bộ máy hành chính Quế Sơn cần được thực hiện một cách khoa học và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2016 - 2020, công cuộc cải cách hành chính tại Việt Nam ghi nhận bước chuyển mình mạnh mẽ với việc đơn giản hóa hàng nghìn thủ tục, hướng tới xây dựng một nền hành chính phục vụ chuyên nghiệp và hiệu quả. Tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam – một địa bàn trung du có tổng diện tích tự nhiên 257,46 km2 và quy mô dân số hơn 81.000 người phân bổ tại 13 xã, thị trấn – việc triển khai các chính sách cải cách thủ tục hành chính đóng vai trò đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Thực tiễn giai đoạn này cho thấy giá trị sản xuất toàn huyện năm 2019 đạt hơn 5.117 tỷ đồng và ước đạt trên 8.000 tỷ đồng vào năm 2020, đồng thời tỷ lệ hộ nghèo giảm ấn tượng xuống mức 3,95%. Tuy nhiên, quá trình thực thi cơ chế quản lý nhà nước tại địa phương vẫn bộc lộ những điểm nghẽn về tính đồng bộ trong phối hợp liên thông, năng lực ứng dụng công nghệ thông tin của cán bộ cơ sở và tình trạng hồ sơ trễ hẹn ở một số lĩnh vực then chốt.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm thế nào để chuyển hóa hiệu quả các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và tỉnh Quảng Nam thành hành động thực chất tại bộ máy hành chính cấp huyện và cấp xã. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về thực hiện chính sách công, phân tích toàn diện thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại 13 đơn vị hành chính của Quế Sơn trong giai đoạn 5 năm từ 2016 đến 2020, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu lực quản trị công. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc lượng hóa các chỉ số thành phần cải cách, tối ưu hóa quy trình giải quyết một cửa và cung cấp căn cứ thực chứng giúp chính quyền địa phương nâng cao tỷ lệ hài lòng của người dân, tổ chức đạt trên 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai nền tảng lý thuyết chủ đạo trong khoa học hành chính: Lý thuyết chu trình chính sách công và Lý thuyết quản trị công mới. Chu trình chính sách được tiếp cận như một hệ thống liên hoàn, trong đó khâu tổ chức thực thi giữ vị trí trung tâm kết nối ý chí quản lý nhà nước với đời sống thực tiễn. Mô hình nghiên cứu chuẩn hóa quy trình thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính thành 7 bước chặt chẽ: xây dựng kế hoạch điều hành, tuyên truyền phổ biến, phân công phối hợp, duy trì chính sách, điều chỉnh chính sách, theo dõi kiểm tra và đánh giá tổng kết. Đồng thời, mô hình xem xét 4 nhóm nhân tố tác động gồm: môi trường kinh tế - xã hội địa phương, cam kết chính trị của cấp ủy Đảng, năng lực phẩm chất của đội ngũ công chức và mức độ tham gia của đối tượng thụ hưởng.

Hệ thống khái niệm cốt lõi được định nghĩa chuẩn xác theo pháp luật hiện hành. Thủ tục hành chính được xác định theo Nghị định 63/2010/NĐ-CP là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và điều kiện do cơ quan nhà nước quy định để giải quyết công việc cho cá nhân, tổ chức. Cải cách thủ tục hành chính là quá trình đổi mới có kế hoạch nhằm bãi bỏ rào cản rườm rà, gia tăng tính minh bạch và giảm thiểu chi phí tuân thủ theo tinh thần Nghị quyết 30c/NQ-CP. Ngoài ra, các khái niệm cơ quan hành chính nhà nước, cơ chế một cửa và một cửa liên thông theo Nghị định 61/2018/NĐ-CP tạo nền tảng phân định thẩm quyền và đánh giá văn hóa công vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp phong phú từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương, Nghị quyết 03-NQ/TU của Tỉnh ủy Quảng Nam, cùng hơn 150 báo cáo định kỳ giai đoạn 2016 - 2020 của UBND huyện Quế Sơn và các đơn vị trực thuộc. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 100% các cơ quan hành chính trên địa bàn huyện, cụ thể là 13 xã, thị trấn gồm thị trấn Đông Phú, thị trấn Hương An cùng 11 xã và 12 phòng ban chuyên môn thuộc UBND huyện Quế Sơn. Phương pháp chọn mẫu toàn thể kết hợp chọn mẫu có chủ đích đối với các lĩnh vực phát sinh nhiều hồ sơ như đất đai, hộ tịch, tư pháp và đầu tư xây dựng.

Tác giả vận dụng phương pháp phân tích chu trình chính sách kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh và tổng hợp định tính. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đối chiếu khách quan giữa mục tiêu kế hoạch đề ra với kết quả triển khai thực tế trên từng tiêu chí thành phần qua các năm. Quá trình xử lý số liệu được thực hiện khoa học, phân tích biến động chỉ số cải cách hành chính theo từng mốc thời gian trong suốt timeline nghiên cứu 5 năm (2016 - 2020), đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy cao cho các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác thể chế hóa và ban hành kế hoạch được thực hiện tương đối đồng bộ với 100% phòng ban chuyên môn cấp huyện xây dựng kế hoạch hành động theo Kế hoạch 29/KH-UBND của UBND huyện. Tuy nhiên, tính chủ động ở cấp xã còn hạn chế khi có khoảng 20% đến 30% UBND xã chậm trễ ban hành kế hoạch tuyên truyền chuyên đề, chủ yếu lồng ghép sơ sài trong các cuộc họp giao ban nội bộ.

Thứ hai, việc triển khai cơ chế một cửa và một cửa liên thông tạo bước đột phá trong tối ưu hóa quy trình. Mô hình 4 bước gồm tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả theo Thông tư 01/2018/TT-VPCP được chuẩn hóa tại Bộ phận Một cửa cấp huyện và 13 xã, thị trấn. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và trước hạn ở các lĩnh vực tư pháp, chứng thực, hộ tịch đạt mức cao trên 95%. Ngược lại, lĩnh vực đất đai và cấp phép xây dựng cơ bản vẫn tồn tại tỷ lệ trễ hẹn từ 5% đến 8%, gây phát sinh đơn thư phản ánh.

Thứ ba, tiến trình hiện đại hóa hành chính ghi nhận tỷ lệ luân chuyển văn bản điện tử qua hệ thống quản lý văn bản Q-Office đạt trên 90% tại khối cơ quan huyện. Dù vậy, tỷ lệ người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4 tại khu vực nông thôn – nơi chiếm 90,68% tổng dân số toàn huyện tương đương 73.623 người – chỉ đạt mức khiêm tốn khoảng 15% đến 20% trong giai đoạn đầu triển khai.

Thứ tư, chất lượng đội ngũ công chức tiếp nhận và trả kết quả chưa đồng đều. Khảo sát thực tế chỉ ra khoảng 25% công chức tại Bộ phận Một cửa cấp xã còn hạn chế về kỹ năng thao tác trên phần mềm chuyên dùng và kỹ năng giải thích hướng dẫn hồ sơ, dẫn đến việc người dân phải bổ sung giấy tờ từ 2 đến 3 lần.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại bắt nguồn từ đặc thù địa hình Quế Sơn có hơn 60% diện tích tự nhiên là đồi núi phía Tây, hạ tầng mạng internet tại các xã vùng xa chưa đồng bộ và nhận thức về dịch vụ công trực tuyến của người dân chưa cao. Thêm vào đó, sự thay đổi liên tục của các văn bản pháp luật ngành dọc từ cấp Trung ương tạo độ trễ nhất định khi xây dựng quy trình liên thông nội bộ tại cơ sở. Trách nhiệm giải trình của người đứng đầu ở một số đơn vị chưa thực sự quyết liệt, dẫn đến việc đùn đẩy trách nhiệm trong xử lý hồ sơ liên thông.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại Hà Nội, Lào Cai hay Hòa Bình, kết quả tại Quế Sơn phản ánh bức tranh chung của các đơn vị hành chính cấp huyện thuần nông: thành công lớn trong việc tinh gọn thủ tục hành chính truyền thống nhưng gặp rào cản chuyển đổi số. Toàn bộ chuỗi dữ liệu đánh giá điểm số chỉ số thành phần qua các năm 2016, 2017, 2019 và 2020 hoàn toàn có thể được trực quan hóa thông qua bảng ma trận so sánh tỷ lệ giải quyết đúng hạn giữa các ngành, kết hợp biểu đồ cột kép thể hiện tương quan giữa mức độ hài lòng của người dân và tỷ lệ ứng dụng công nghệ thông tin tại 13 xã, thị trấn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện và chuẩn hóa 100% quy trình nội bộ trong giải quyết thủ tục hành chính liên thông giữa các phòng ban thuộc UBND huyện Quế Sơn và 13 xã, thị trấn. Tập trung rà soát, cắt giảm tối thiểu 20% đến 30% thời gian xử lý hồ sơ trong các lĩnh vực phức tạp như đất đai, tài nguyên môi trường và xây dựng cơ bản. Thời gian hoàn thành trước quý IV năm 2022, do UBND huyện Quế Sơn chỉ đạo và Phòng Tư pháp chủ trì phối hợp Phòng Tài nguyên và Môi trường thực hiện.

Thứ hai, nâng cấp hạ tầng công nghệ và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Đầu tư đồng bộ trang thiết bị kỹ thuật cho Bộ phận Một cửa tại 13 xã, tích hợp thông suốt hệ thống văn bản Q-Office với Cổng dịch vụ công quốc gia và Cổng dịch vụ công tỉnh Quảng Nam. Mục tiêu nâng tỷ lệ hồ sơ phát sinh trực tuyến mức độ 3 và 4 đạt tối thiểu 60% vào năm 2023, do Phòng Văn hóa - Thông tin huyện phối hợp cùng Văn phòng HĐND-UBND huyện triển khai.

Thứ ba, đào tạo chuẩn hóa năng lực chuyên môn và nâng cao đạo đức công vụ cho đội ngũ công chức. Tổ chức tập huấn kỹ năng số và văn hóa giao tiếp công sở cho 100% cán bộ làm việc tại Bộ phận Một cửa các cấp, đảm bảo 100% công chức thành thạo quy trình tác nghiệp điện tử trong giai đoạn 2021 - 2025. Chương trình do Phòng Nội vụ huyện Quế Sơn chủ trì thực hiện định kỳ 2 lần mỗi năm.

Thứ tư, tăng cường kiểm tra, giám sát và siết chặt kỷ luật hành chính. Thiết lập cơ chế giám sát độc lập, duy trì thanh tra công vụ định kỳ và đột xuất tối thiểu 2 cuộc mỗi năm tại các xã. Thực hiện nghiêm túc quy định công khai xin lỗi bằng văn bản khi hồ sơ trễ hạn theo Quyết định 3200/QĐ-UBND của tỉnh, đảm bảo tỷ lệ xin lỗi đạt 100% hồ sơ quá hạn, do Thanh tra huyện và Phòng Nội vụ phối hợp theo dõi từ năm 2021.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại UBND cấp huyện, cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam và các địa phương tương đồng. Luận văn cung cấp khung tham chiếu thực tiễn để rà soát quy trình liên thông và hoạch định kế hoạch cải cách hành chính hàng năm sát thực tế.

Nhóm thứ hai là các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Chính sách công, Quản lý công và Luật Hành chính. Đề tài đóng vai trò nguồn tài liệu học thuật giá trị, minh họa sống động phương pháp tiếp cận chu trình chính sách trong phân tích một case study cấp huyện cụ thể.

Nhóm thứ ba là đội ngũ công chức trực tiếp công tác tại Trung tâm Phục vụ hành chính công và Bộ phận Một cửa các cấp. Công trình cung cấp cẩm nang chi tiết về quy trình nghiệp vụ 4 bước, kỹ năng kiểm soát thủ tục và các giải pháp xử lý hồ sơ hành chính đúng hạn.

Nhóm thứ tư là cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và các tổ chức xã hội trên địa bàn huyện Quế Sơn. Tài liệu giúp người dân nắm vững quyền lợi, nghĩa vụ pháp lý và các kênh giám sát hoạt động công vụ nhằm thúc đẩy tính minh bạch của chính quyền cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Chính sách cải cách thủ tục hành chính tại huyện Quế Sơn tập trung vào những khâu đột phá nào? Luận văn xác định trọng tâm đột phá là đơn giản hóa thành phần hồ sơ, rút ngắn 20% đến 30% thời gian xử lý và vận hành hiệu quả cơ chế một cửa liên thông. Mô hình kết nối giữa Bộ phận Một cửa 13 xã với Trung tâm hành chính công huyện đã chuẩn hóa quy trình 4 bước gồm tiếp nhận, thẩm định, phê duyệt và trả kết quả.

Đâu là rào cản lớn nhất trong việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến tại Quế Sơn giai đoạn 2016 - 2020? Rào cản lớn nhất xuất phát từ đặc thù dân số nông thôn chiếm 90,68% với 73.623 người, thói quen nộp hồ sơ trực tiếp còn phổ biến và kỹ năng công nghệ thông tin của khoảng 25% công chức xã chưa đáp ứng. Ngoài ra, việc thiếu hụt trang thiết bị chuẩn hóa tại các xã vùng đồi núi phía Tây cũng làm chậm tiến độ số hóa dịch vụ.

Luận văn đã áp dụng mô hình lý thuyết nào để đánh giá quá trình thực thi chính sách? Tác giả áp dụng mô hình chu trình chính sách công toàn diện gồm 7 bước: xây dựng kế hoạch, tuyên truyền phổ biến, phân công phối hợp, duy trì, điều chỉnh, theo dõi kiểm tra và đánh giá tổng kết. Mô hình này kết hợp cùng lý thuyết quản trị công giúp lượng hóa chính xác hiệu quả giải quyết thủ tục của bộ máy hành chính địa phương.

Cơ chế một cửa liên thông mang lại lợi ích cụ thể gì cho người dân huyện Quế Sơn? Cơ chế một cửa liên thông giúp người dân tại 13 xã giảm thiểu ít nhất 2 đến 3 lượt đi lại khi giải quyết hồ sơ đất đai và hộ tịch. Việc công khai minh bạch tiến độ qua hệ thống quản lý văn bản Q-Office và quy định xin lỗi khi trễ hẹn đã nâng tỷ lệ giải quyết đúng hạn lên trên 95%.

Những giải pháp nào được đề xuất để nâng cao năng lực đội ngũ công chức cấp cơ sở? Đề tài khuyến nghị tổ chức tập huấn định kỳ 2 lần mỗi năm cho 100% cán bộ tiếp nhận hồ sơ, tập trung vào kỹ năng ứng dụng phần mềm chuyên ngành và quy tắc ứng xử công vụ. Đồng thời, huyện cần gắn kết quả cải cách thủ tục hành chính với tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ hàng năm để nâng cao trách nhiệm giải trình.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện khung lý luận về chu trình 7 bước thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện.
• Đánh giá thực chứng chính xác kết quả cải cách tại 13 xã, thị trấn thuộc huyện Quế Sơn giai đoạn 2016 - 2020, ghi nhận tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 95%.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về hạ tầng công nghệ và kỹ năng số của khoảng 25% công chức cơ sở trong quá trình cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao gắn với các mục tiêu định lượng và lộ trình hoàn thành cụ thể trong giai đoạn 2021 - 2025.
• Khẳng định cải cách thủ tục hành chính là động lực then chốt thúc đẩy thu nhập bình quân vượt 36 triệu đồng/người và giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 3,95%.

Lộ trình triển khai giai đoạn 2021 - 2025 đòi hỏi chính quyền địa phương tiếp tục đẩy mạnh số hóa quy trình và chuẩn hóa dịch vụ công trực tuyến. Quý độc giả, các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng các mô hình và giải pháp thực tiễn vào công tác cải cách hành chính tại cơ quan, đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRONG CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước 1. Khái niệm về thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính Cải cách theo nghĩa phổ thông là việc sửa đổi những bộ phận cũ, không hợp lý cho thành những bộ phận mới, hợp lý, đáp ứng yêu cầu của tình hình khách quan; hoặc là việc sửa đổi căn bản từng mặt, từng phần của đời sống xã hội theo hướng tiến bộ, mà không làm thay đổi nền tảng của chế độ xã hội hiện hành. TTHC là một loại quy phạm pháp luật quy định về hồ sơ, yêu cầu, điều kiện, cách thức giải quyết công việc và trình tự quy trình thực hiện theo thời gian, không gian xác định khi thực hiện một thẩm quyền nhất định của bộ máy Nhà nước trong mối quan hệ với các cơ quan, tổ chức và cá nhân công dân.

Theo khoản 1, Điều 3 Nghị định 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6/2010 của Chính phủ, TTHC là trình tự, cách thức thực hiện, hồ sơ và yêu cầu, điều kiện do cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền quy định để giải quyết một công việc cụ thể liên quan đến cá nhân, tổ chức. Thông qua TTHC người dân có thể dễ dàng thực hiện được quyền của mình. Theo đó, CCTTHC được hiểu là cải cách có kế hoạch đối với các quy định pháp luật về thủ tục hồ sơ, yêu cầu, điều kiện, trình tự quy trình, đổi mới cách thức giải quyết công việc của các cơ quan HCNN, người có thẩm quyền trong việc thực hiện TTHC, để tạo ra sự chuyển biến tích cực làm cho các cơ quan HCNN hoạt động đồng bộ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý KT-XH, phục vụ nhân dân và xã hội tốt hơn. Cơ quan HCNN là bộ phận hợp thành của bộ máy nhà nước, được thành lập để thực hiện chức năng quản lý HCNN.

Ở nước ta, cơ quan HCNN được hình thành từ các cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp. Trong đó, Chính phủ là cơ quan HCNN cao nhất của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam và là cơ quan chấp hành của Quốc hội. Chính phủ do Quốc hội thành lập. UBND là cơ quan HCNN ở địa phương và là cơ quan chấp hành của HĐND.

UBND do HĐND cùng cấp bầu, miễn nhiệm và bãi nhiệm. Chính phủ và UBND các cấp hợp thành hệ thống cơ quan HCNN. 8 Đối với thuật ngữ “chính sách” trong thực tiễn của đời sống xã hội luôn được sử dụng phổ biến, có thể áp dụng cho chính phủ, các tổ chức và nhóm tư nhân, cũng như các cá nhân. Tùy vào những phương diện của xã hội mà các chủ thể đều xác lập chính sách theo cách riêng của họ, tuy nhiên ở góc nhìn chính sách công thì theo giới khoa học trong và ngoài nước đều thống nhất xác định: chủ thể ban hành chính sách công là nhà nước, chính sách công gắn liền với việc tổ chức chương trình hành động (chứ không dừng lại chỉ là lời tuyên bố) và nhằm vào giải quyết các vấn đề công cộng để đạt mục tiêu cụ thể.

Như vậy, chính sách công được hiểu là tổng thể chương trình hành động của chủ thể nắm quyền lực công, nhằm giải quyết những vấn đề có tính cộng đồng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội theo phương thức nhất định nhằm đạt được các mục tiêu để đề ra và đảm bảo cho xã hội phát triển bền vững và ổn định [14;tr. Về thực hiện chính sách công, đây là khái niệm dùng để chỉ quá trình hoạt động chuyển hóa ý chí nhà nước (ý chí của chủ thể chính sách công) thành hiện thực bằng việc tác động vào các đối tượng quản lý để đạt mục tiêu nhất định. Thực hiện chính sách công, trước hết là trung tâm kết nối các bước trong chu trình chính sách công thành một hệ thống, nhất là với hoạch định chính sách công. So với các khâu khác trong chu trình chính sách công, tổ chức thực thi có vị trí đặc biệt quan trọng, vì đây là bước thực hiện hóa chính sách trong đời sống xã hội.

Nếu đưa vào thực hiện một chính sách tốt không những mang lại lợi ích to lớn cho các nhóm đối tượng thụ hưởng, mà còn góp phần làm tăng uy tín của Nhà nước trong quá trình quản lý xã hội. Tuy nhiên, để có được một chính sách tốt, các nhà hoạch định phải trải qua một quá trình nghiên cứu, tìm kiếm rất công phu. Nhưng dù tốt đến đâu thì chính sách cũng trở thành vô nghĩa nếu chính sách không được đưa vào thực hiện. Những luận giải trên đây cho phép cung cấp chúng ta có sự nhận thức đầy đủ hơn về vị trí quan trọng của thực hiện chính sách công, từ đó có ý thức tự giác trong việc tổ chức thực hiện chính sách công [15; tr.

Do đó, thực hiện chính sách công được hiểu là một khâu hợp thành chu trình chính sách, là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu định hướng. Từ đây, có thể hiểu: Thực hiện chính sách CCTTHC trong các cơ quan HCNN 9 là một khâu hợp thành chu trình chính sách, là toàn bộ quá trình chuyển hóa ý chí của chủ thể trong chính sách thành hiện thực với các đối tượng quản lý về CCTTHC trong các cơ quan HCNN nhằm đạt mục tiêu định hướng đã đề ra. Đặc điểm của thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước Thứ nhất, chính sách CCTTHC được thực hiện chủ yếu bởi các chủ thể quản lý HCNN. Vì việc thực hiện TTHC mặc dù do nhiều cơ quan Nhà nước, CB,CC thực hiện, song cơ quan HCNN và CB,CC thuộc những cơ quan này là những chủ thể chủ yếu.

Nói cách khác, các chủ thể tham gia thực hiện, đó là các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, cá nhân được nhà nước trao quyền, trong đó quan trọng nhất phải tính đến hệ thống các cơ quan HCNN và đội ngũ CB,CC trong hệ thống này trong quá trình thực hiện chức năng, nhiêm vụ, quyền hạn của mình. Thứ hai, những cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền mới thực hiện CCTTHC trong phạm vi thẩm quyền do luật định. Xét trong cơ cấu quyền lực nhà nước nói chung, mỗi chủ thể chỉ có thể sử dụng quyền lực nhất định trong thẩm quyền pháp luật được trao (thực hiện đúng pháp luật). Hơn nữa, TTHC đo pháp luật hành chính quy định và có tính chất bắt buộc đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Nếu có tình trạng thực hiện cải cách các thủ tục mà không đúng thẩm quyền thì chẳng những việc thực hiện thủ tục đó không hợp pháp, mà còn làm ảnh hưởng suy giảm hiệu quả quản lý nhà nước. Thứ ba, việc thực hiện chính sách CCTTHC phải mang tính đồng bộ, khả thi, sáng tạo và hiệu quả. Nội dung và cách thức thực hiện chính sách CCTTHC phụ thuộc rất nhiều yếu tố khác nhau, mà ở đó: không chỉ phải căn cứ vào nhiệm vụ của CCTTHC, mà quan trọng hơn chúng phải tùy thuộc vào trình độ và khả năng của các chủ thể quản lý trong quá trình CCTTHC phải đảm bảo tính đồng bộ trong thực hiện CCTTHC, phải tính toán về sự phù hợp với đặc điểm của các đối tượng quản lý; phải linh hoạt vận dụng những điều kiện và hoàn cảnh diễn ra hoạt động quản lý nhà nước của các địa phương, vùng miền khu vực. trong bối cảnh mở cửa và hội nhập quốc tế.

Hơn nữa, chính sách CCTTHC lấy mục tiêu là hoàn thiện quy trình 10 hợp lí trong giải quyết TTHC nhanh gọn, tiện lợi và hiệu quả; cùng với nhu cầu cải cách bãi bỏ TTHC cũ và thay đổi, điều chỉnh các thủ tục đã có đặt ra khá thường xuyên, cũng như nhu cầu kiến thiết thủ tục mới để giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội theo mục tiêu xác định, nhằm đảm bảo yêu cầu hoạt động quản lý nhà nước thích ứng bối cảnh mở cửa và hội nhập trong phát triển. Vì vậy, yêu cầu thực hiện chính sách CCTTHC phải có tính đồng bộ, khả thi, sáng tạo và hiệu quả. Nếu xem nhẹ hoặc phủ nhận đặc điểm này thì nguy cơ của sự máy móc, cứng nhắc diễn ra trong hoạt động quản lý nhà nước, dẫn đến cản trở, kìm hãm quá trình phát triển KT-XH. Song điểm lưu ý, trong quá trình thực hiện chính sách CCTTHC, các chủ thể quản lý không được phép có những hành động, hành vi thực tiễn (thực hiện chính sách này) tuỳ tiện vô nguyên tắc thay đổi thủ tục, vì như vậy khiến cho hoạt động quản lý thiếu tính ổn định, thiếu thống nhất.

Vai trò của thực hiện chính sách cải cách thủ tục hành chính trong các cơ quan hành chính nhà nước Xuất phát từ TTHC chẳng những liên quan đến các công việc nội bộ của một cơ quan, một cấp chính quyền nhà nước, mà chúng còn liên quan tác động theo chiều tỷ lệ thuận tới mối quan hệ của chính quyền nhà nước đối với những tổ chức và công dân. Bởi việc mức độ thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân được quy định trong hệ thống pháp luật đến đâu và việc thực hiện như thế nào, về cơ bản là đều chủ yếu thông qua TTHC do các cơ quan nhà nước và các cấp chính quyền quy định và trực tiếp giải quyết. Hơn nữa, sự thành công của một chính sách phụ thuộc vào kết quả của thực hiện chính sách đó. Có thể có bốn khả năng xảy ra: (1) Chính sách công tốt và thực hiện tốt dẫn đến thành công; (2) Chính sách công tốt, nhưng thực hiện tồi dẫn đến thất bại; (3) Chính sách công tồi, nhưng thực hiện tốt dẫn đến thành công; (4) Chính sách công tồi và thực hiện tồi dẫn đến thất bại kép.

Việc thực hiện chính sách CCTTHC cũng vậy. Vì thế, thực hiện chính sách CCTTHC trong các cơ quan HCNN ngày càng có vai trò quan trọng trong hoạt động quản lý HCNN, là bước hiện thực hoá mục tiêu chính sách CCTTHC để đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH trong bối cảnh mở cửa và hội nhập quốc tế. Vai trò của thực hiện chính sách CCTTHC trong các cơ quan HCNN, cụ thể là: 11 Thứ nhất, thông qua việc thực hiện chính sách CCTTHC, các cơ quan HCNN bằng việc tập trung tổ chức thực thi chương trình hành động của mình để hiện thực hoá mục tiêu của chính sách này.